رای شماره 2120671 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 11 شرایط احراز عاملیت توزیع نهاده‌های کشاورزی

شماره 0202670 – 1402/8/28 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140231390002120671 مورخ 1402/8/16 با موضوع «بند 11 شرایط احراز عاملیت توزیع نهاده‌های کشاورزی که بر اساس آن مقرر گردیده است انبار متقاضی اخذ مجوز عاملیت مجاز توزیع نهاده‌های دامی می‌بایست از نزدیک ترین انبار کارگزاران مجاور خود حداقل 15 کیلومتر فاصله داشته باشد ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1402/8/16 شماره دادنامه: 140231390002120671 شماره پرونده: 0202670 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای رسول مرادی نژاد طرف شکایت: شرکت خدمات حمایتی کشاورزی موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 11 شرایط احراز عاملیت توزیع نهاده‌های کشاورزی گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 11 شرایط احراز عاملیت توزیع نهاده‌های کشاورزی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که : " بنده متقاضی عاملیت کود و بذر هستم و در این راستا و در جهت تامین کود و بذر کشاورزان منطقه، موافقت جهاد کشاورزی را کسب نمودم، اما بند 11 مقرره مورد شکایت با درج شرط فاصله میان کارگزاران، مانع اخذ عاملیت می‌شود. این بند مغایر اصول 43 و 44 قانون اساسی است؛ لذا تقاضای ابطال آن را دارم . " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " شرایط احراز عاملیت مجاز توزیع نهاده‌های کشاورزی 11 انبار متقاضی جدید با نزدیکترین انبار کارگزاران مجاور خود حداقل 15 کیلومتر فاصله داشته باشد ." در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرعامل شرکت خدمات حمایتی کشاورزی به موجب لایحه شماره 11605/1/55 4/5/1402 توضیح داده است که : " شرکت خدمات حمایتی کشاورزی شرکتی صد در صد دولتی و وابسته به وزارت جهاد کشاورزی می‌باشد و در مقام عملیات تصدی خود مبادرت به تنظیم بازار کود شیمایی کشور از طریق توزیع نهاده‌های کشاورزی می‌نماید. بنابراین انتخاب عاملان توزیع کود شیمیایی تحت عنوان کارگزار با ماهیت عاملیت تجاری از اختیارات این شرکت تجاری می‌باشد و اصل آزادی قراردادها سبب شده تا در انتخاب طرف قرارداد برای توزیع کود شیمیایی آزادی عمل برای این شرکت وجود داشته باشد. صرف نظر از اینکه تعیین شرایط برای عاملان فروش کود شیمیایی از اختیارات این شرکت است، مفاد بند 11 مورد اشاره که تقاضای ابطال آن خواسته شده، مبتنی بر یک قاعده عقلی و عرفی است زیرا چنانچه میان انبار کارگزاران این شرکت فاصله کمتر از 15 کیلومتر وجود داشته باشد، نوعی رقابت تجاری میان آنان ایجاد خواهد شد که ممکن است تبعات سوئی را برای این شرکت ایجاد نماید، بنابراین تقاضای صدور حکم به رد دعوای مطروحه را خواستار است ." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/8/16 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی براساس آرای شماره 2049 2047 مورخ 23/11/1397 و شماره 1305 مورخ 5/5/1400 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ایجاد محدودیت جغرافیایی از سوی مراجع اعطای مجوز کسب و کار مغایر با قانون تشخیص و ابطال شده است و با اخذ وحدت ملاک از آرای مذکور، بند 11 شرایط احراز عاملیت توزیع نهاده‌های کشاورزی نیز که براساس آن مقرر گردیده است انبار متقاضی اخذ مجوز عاملیت مجاز توزیع نهاده‌های دامی می‌بایست از نزدیکترین انبار کارگزاران مجاور خود حداقل 15 کیلومتر فاصله داشته باشد، مغایر با مفاد آرای شماره 2049 2047 مورخ 23/11/1397 و شماره 1305 مورخ 5/5/1400 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 10/2/1402 ) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری