رای شماره 1001 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال دستورالعمل شماره 306021/100 1/1/1389 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

شماره ه / 1452 / 95 1396/10/23 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی‌ایران با سلام یک نسخه از رای هیات‌مومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1001 مورخ 1396/10/5 با موضوع : « ابطال دستورالعمل شماره 100 / 306021 1389/1/1 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات‌عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1396/10/5 شماره دادنامه : 1001 کلاسه پرونده : 1452 / 95 مرجع رسیدگی : هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری . شاکی : آقای یعقوب سیفی موضوع شکایت و خواسته : ابطال دستورالعمل شماره 100 / 306021 1389/10/1 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است : « با سلام و احترام، به استحضار عالی می‌رساند : 1 اینجانب دکتر یعقوب سیفی مطابق حکم کارگزینی شماره 60343824 در پست سازمانی پزشک عمومی در استخدامی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی به عنوان پزشک عمومی شاغل در اورژانس بیمارستان امام خمینی میانه هستم که 21 سال و اندی است در شبکه بهداشت و درمان شهرستان میانه مشغول خدمت می‌باشم . 2 مطابق قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب 1388/1/31 مجلس شورای اسلامی کسر ساعات کار و احتساب مزایا برای مشمولین این قانون که در ماده 1 آیین‌نامه اجرایی قانون مصوب 1388/10/20 توسط هیات وزیران ( شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، ماماها، پزشکان، کاردان و کارشناسان اتاق عمل ...) تعیین و مشخص گردیده است . متاسفانه در دستورالعمل بخشنامه شماره 100 / 306021 1389/10/1 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره‌وری بر خلاف موازین قانونی و بر خلاف نص صریح قانون موصوف، رسته شغلی ( پزشکان ) از شمول قانون و آیین اجرایی قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت خارج گردیده است و عملا حق مکتسبه مقرر در قانون و آیین‌نامه موصوف از رسته شغلی پزشکان سلب گردیده است . که این دستورالعمل و اقدامات مغایر قانون مصوب معتبره و آیین‌نامه آن فاقد وجاهت قانونی است . 3 مزایای استحقاقی از تاریخ لازم‌الاجرا گردیدن قانون فوق، مطابق مواد 6 و 7 آیین‌نامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت در مورد اینجانب محاسبه و تادیه نگردیده است که صدور حکم در محکومیت خواندگان به خواسته دادخواست تقدیمی با استناد به کلیه ادله اثبات دعوی مورد استدعاست .» در پاسخ به اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه شماره 70 1396/1/27 که ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده، پاسخ داده است که : « حضور مدیر دفتر محترم هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری با سلام و احترام، اینجانب یعقوب سیفی عطف پرونده کلاسه 1452 / 95 که دستور به رفع نقص و مشخص نمودن اینکه کدام قسمت از متن بخشنامه مرتبط با خروج پزشکان از شمول قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت می‌باشد در مهلت قانونی به استحضار عالی می‌رساند : مطابق صدر ماده واحده قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مجلس شورای اسلامی مصوب 1388/2/9 مقرر گردیده است ( به منظور کارآیی و اثربخشی سرمایه‌های انسانی نظام سلامت شامل شاغلین بالینی رسته بهداشتی، درمانی در بخشهای دولتی کشوری و لشکری و غیردولتی ...) و مزایایی را برای شاغلین بالینی تعیین و تعریف نموده است که در ماده 1 آیین‌نامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب هیات وزیران شاغلین بالینی مشخص و تعیین گردیده است به این عبارت ( شاغلین بالینی به کارکنان رسته بهداشتی، درمانی اطلاق می‌شود که در بیمارستانها و مراکز درمانی شبانه روزی دولتی کشوری و لشکری و غیردولتی به بیماران بستری به صورت مستقیم ارائه خدمت می‌دهند و شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، ماماها، پزشکان، کاردانها و کارشناسان اتاق عمل، کاردانها و کارشناسان هوشبری و شاغلین رشته شغلی فوریتهای پزشکی می‌باشند ) بنابراین شمول رسته شغلی پزشکان به عنوان شاغلین بالینی تایید و تصویب گردیده است اما در صدر دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در اجرای قانون و آیین‌نامه فوق‌الاشعار ابلاغ گردیده است رسته شغلی پزشکان برخلاف موازین قانونی از شمول شاغلین بالینی حذف گردیده است به این عبارت ( در اجرای ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت، موضوع مصوبه شماره ... هیات وزیران، دستورالعمل کسر ساعت کار کارکنان بالینی شاغل در مراکز درمانی بیمارستانها که شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، کاردانها و کارشناسان اتاق عمل، کاردانها و کارشناسان هوشبری، ماماها و شاغلین رشته شغلی فوریتهای پزشکی می‌باشد ) که بدون مجوز قانونی و برخلاف مفاد قانون و آیین‌نامه مصوب هیات وزیران حذف شمول پزشکان از دستورالعمل موصوف فاقد وجاهت قانونی است . لذا مطابق خواسته دادخواست تقدیمی نسبت به حذف رسته شغلی پزشکان از دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره‌وری اعتراض گردیده است و تقاضای احتساب مزایا و استحقاقات مندرج در نص قانون و آیین‌نامه مصوب هیات‌وزیران گردیده است لذا تقاضای بذل توجه و صدور حکم به خواسته دادخواست مورد استدعاست . ضمنا با توجه به اینکه خواسته دادخواست ابطال دستورالعمل فوق‌الاشعار نمی‌باشد بلکه اعتراض به حذف شمول گروه شغلی « پزشکان » از دستورالعمل موصوف مطابق مفاد قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظامت سلامت و آیین‌نامه آن می‌باشد که خواسته به‌طور منجز و مشخص در ستون موضوع شکایت دادخواست تقدیمی بیان گردیده است .» متن دستورالعمل شماره 100 / 306021 1389/10/1 وزارت بهداشت به شرح زیر است : « دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری در اجرای ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت، موضوع مصوبه شماره 222168 / ت43616ه 1388/11/11 هیات وزیران، دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی شاغل در مراکز درمانی ( بیمارستانها ) که شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، کاردانها و کارشناسان اتاق عمل، کاردانها و کارشناسان هوشبری، ماماها و شاغلین رشته شغلی فوریتهای پزشکی می‌باشد، به شرح ذیل در 4 ماده و 3 تبصره جهت اجرا ابلاغ می‌گردد . رسته شغلی پزشکان در این قسمت حذف گردیده است . ماده1 : مدت کسر ساعت کار بر مبنای سنوات خدمت حداکثر 5 ساعت در هفته برابر جدول شماره1 می‌باشد . جدول شماره1 کسر ساعت کار ناشی از سنوات خدمت تبصره : ملاک محاسبه سنوات خدمت در بخش دولتی برای کارکنان رسمی و پیمانی سنوات مندرج در احکام کارگزینی می‌باشد و مبنای محاسبه سنوات خدمت در بخش خصوصی و کارکنان قراردادی در بخش دولتی میزان پرداخت حق بیمه یاکسور بازنشستگی خواهد بود . ماده2 : مدت کسر ساعات کار بر اساس صعوبت کار حداکثر 2 ساعت در هفته و مطابق جدول شماره2 محاسبه خواهد شد . جدول شماره2 کسر ساعت کار ناشی از سختی کار تبصره : در حال حاضر فوق‌العاده سختی کار کارکنان بالینی بر مبنای درصدهای تعیین شده در نظام هماهنگ پرداخت برقرار می‌گردد . بنابراین تا وصول دستورالعمل جدید و تعیین امتیاز فوق‌العاده سختی کار مشاغل در چارچوب بند 3 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری به همان مبنا قابل احتساب می‌باشد و پس از اعمال امتیازات فوق‌العاده سختی کار بر حسب امتیازات مندرج محاسبه خواهد شد . بدیهی است در صورت نیاز و تشخیص به تغییر میزان امتیازات متعاقبا مراتب تغییرات ابلاغ خواهد شد . ماده 3 : مدت کسر ساعت کار بابت کار در نوبت کاریهای غیرمتعارف یک ساعت در هفته تعیین می‌گردد و صرفا کارکنانی که به صورت نوبت کاری در گردش اشتغال دارند از کسری ساعت مذکور بهره‌مند خواهند شد . تبصره : ساعت کار کارکنانی که در نوبتهای شب و ایام تعطیل اشتغال دارند با ضریب 1 / 5 محاسبه خواهد شد . ماده 4 : مشاغل مدیران و روسای پرستاری، سوپروایزرها و سرپرستاران که از جمله رشته‌های شغلی پرستاری محسوب می‌شوند حداکثر از 2 ساعت کاهش ساعت کار در جدول صعوبت کار ( جدول شماره 2 ) استفاده خواهند نمود .» طرف شکایت علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ‌گونه پاسخی ارسال نکرده است . هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1396/10/5 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات‌عمومی مقنن در قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب سال 1388 امتیازاتی برای شاغلین بالینی رسته بهداشتی، درمانی در بخشهای دولتی ( کشوری و لشکری ) و غیردولتی پیش‌بینی کرده است و در ماده 5 این قانون تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون بر عهده هیات وزیران قرار گرفته و آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور، طی شماره 222168 / ت43616ه 1388/11/11 تصویب و ابلاغ شده و در ماده 1 این آیین‌نامه پزشکان از جمله شاغلین بالینی رسته بهداشتی، درمانی تعیین شده و در ماده 2 این آیین‌نامه دستورالعمل تفکیک مشاغل و نوع فعالیت حسب مورد به تصویب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح موکول شده است . نظر به اینکه وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب دستورالعمل کسر ساعت کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری که طی شماره 100 / 306021 1 / 1389 / 10 ابلاغ شده، فراتر از وظیفه مقرر در ماده 2 آیین‌نامه حکم قانون و آیین‌نامه اجرایی ناظر بر تعیین مصادیق کارکنان بالینی رسته بهداشتی، درمانی را تغییر داده و پزشکان را از شمول برخورداری از کسر ساعت کار خارج کرده و موجبات تضییع حقوق آنان را فراهم کرده است، این حکم مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و با استناد به بند 1 ماده 12 به ویژه فراز آخر آن و ماده88 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی