رای شماره 864 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع حکم مقرر در بند 4 از قسمت 6 جدول ذیل بند 5-8دستورالعمل شرایط والزامات آموزشهای بلندمدت سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح که براساس آن اعلام شده است صدور گواهی اشتغال به کار به منظور دریافت مدرک تحصیلی جهت کارکنانی که بعد از اشتغال به کار و بدون هماهنگی با سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح ادامه تحصیل دادهاند ممنوع است،ابطال شد.

شماره0002720 - 25/5/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810864 مورخ 1401/5/4 با موضوع: «حکم مقرر در بند 4 از قسمت 6 جدول ذیل بند 5 8 دستورالعمل شرایط و الزامات آموزشهای بلندمدت سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح که براساس آن اعلام شده است صدور گواهی اشتغال به کار به منظور دریافت مدرک تحصیلی جهت کارکنانی که بعد از اشتغال به کار و بدون هماهنگی با سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح ادامه تحصیل داده‌اند ممنوع است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه: 1401/5/4 شماره دادنامه: 864 شماره پرونده: 0002720 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای نیما آقا علی موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 4 قسمت 6 جدول ذیل بند 5 8 مندرج در صفحه 11 دستورالعمل شرایط و الزامات آموزش‌های بلند مدت سازمان صنایع هوا فضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح موضوع بخشنامه شماره 6132950596/3/20 مورخ 1395/9/16 گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال بند 4 قسمت 6 جدول ذیل بند 5 8 مندرج در صفحه 11 دستورالعمل شرایط و الزامات آموزش‌های بلندمدت سازمان صنایع هوا فضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح موضوع بخشنامه شماره 6132950596/3/20 مورخ 1395/9/16 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: "احتراما اینجانب که شاغل در سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع می‌باشم، به صورت شخصی و با استفاده از مرخصی اقدام به تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد دوره روزانه در سال 1395 نموده‌ام و اکنون برای اخذ اصل مدرک تحصیلی مطابق قانون نیازمند ارائه سابقه خدمت به وزارت علوم می‌باشم. لکن معاونت منابع انسانی سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع بدون ارائه هرگونه مستندی اعلام می‌نماید که معاونت قبلی منابع انسانی سازمان هوافضا طی بخشنامه‌ای اعلام نموده‌اند که هرگونه مکاتبه با دانشگاه‌ها و وزارت علوم برای افرادی که به صورت شخصی اقدام به ادامه تحصیل می‌نمایند ولو اینکه قصد اعمال مدرک تحصیلی در سازمان را نداشته باشند ممنوع است. معاونت منابع انسانی کنونی سازمان هوافضا نیز با استناد به این بخش نامه از ارائه گواهی سابقه خدمت به اینجانب جهت اخذ اصل مدرک تحصیلی سرباز می‌زند. خواهشمند است سازمان فوق را ملزم به ابطال بخش‌نامه مذکور نموده و زمینه ارائه گواهی خدمت جهت اخذ اصل مدرک تحصیلی را فراهم نمایید. مصوبه مورد شکایت مغایر با اصل 30 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مواد 61 و 62 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 می‌باشد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: "دریافت مدرک تحصیلی ........ 4 صدور گواهی اشتغال به کار به منظور دریافت مدرک تحصیلی جهت کارکنانی که بعد از اشتغال به کار و بدون هماهنگی با سازمان ادامه تحصیل داده‌اند مجاز نمی‌باشد." در پاسخ به شکایت مذکور، معاون حقوقی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به موجب لایحه شماره 1851 مورخ 1400/12/17 توضیح داده است که: "در راستای اجرای مواد 44 تا 63 قانون آجا و 34 تا 71 قانون سپاه، نظام جامع آموزش وزارت دفاع ابلاغی از سوی معاونت تربیت و آموزش ودجا طی نامه شماره 202229/91/60/16 1391/11/3، ابلاغیه شماره 929/2010/95/2/454 1395/5/13 معاوت منابع انسانی ودجا (تفویض اختیار شورای بورس وزارت) نامه معاونت منابع انسانی سازمان صنایع هوافضا به شماره 6120/9588/5/274 1395/6/31 به منظور ایجاد وحدت رویه در حوزه آموزش‌های بلندمدت در کلیه مراحل تصمیم‌گیری مرتبط با حوزه در کلیه سطوح سازمان هوافضا و تعیین ملاک‌ها، معیارها و چارچوب‌های تصمیم‌گیری در راستای اجرای سیاست‌ها و تدابیر ابلاغی مرتبط با حوزه آموزش‌های بلندمدت، دستورالعمل شرایط و الزامات آموزش‌های بلند مدت سازمان تدوین گردیده است. با عنایت به بند 5 8 دستورالعمل فوق صدور گواهی اشتغال به کار برای کارکنان سازمان جهت شرکت در آزمون‌های مقطع دانشگاهی برابر مقررات و مطابق با جدول امکان‌پذیر می‌باشد که عبارتند از: الف در صورتی که فرد متقاضی به سازمان تعهدی (خدمتی یا تحصیلی) نداشته باشد صدور گواهی‌نامه جهت دریافت مدرک تحصیلی هر مقطعی بلامانع است. ب صدور گواهی اشتغال به کار به منظور دریافت مدرک تحصیلی جهت کارکنانی که قبل از استخدام تحصیلات خود را به پایان رسانده‌اند بلامانع است. ج صدور گواهی اشتغال به کار به منظور دریافت مدرک تحصیلی جهت کارکنانی که بعد از اشتغال به کار و بدون هماهنگی با سازمان ادامه تحصیل داده‌اند مجاز نمی‌باشد. با عنایت به این که شاکی در دوره تحصیلات تکمیلی در مقطع روزانه دانشگاه‌های دولتی فارغ‌التحصیل گردیده و بر اساس قوانین ادامه تحصیل در دانشگاه‌های دولتی یاد شده می‌بایست به میزان مدت تحصیل در دانشگاه، تعهد خدمت داشته و ارائه اصل مدرک تحصیلی پس از انجام تعهد خدمت و استهلاک وام دریافتی خواهد بود. با توجه به این که ارائه گواهی اشتغال به خدمت به نامبرده به منزله پذیرش ضمنی تعهد تحصیلی مشارالیه از سوی این سازمان می‌باشد که با موارد اشاره شده در بند 3 مغایرت دارد. دستورالعمل شرایط و الزامات آموزش‌های بلند مدت سازمان همانگونه که در مواد 58 قانون آجا و 53 قانون سپاه اشاره شده باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی و اجرا گردد که نیاز سازمان مربوط را به بهترین نحو مرتفع نموده و آجا و سپاه را به سمت خودکفائی سوق دهد و در زمان صلح نیز، پرسنل از عهده انجام وظایف مقرر در اصل 147 قانون اساسی برآیند." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/5/4 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 203 مورخ 1383/8/15 این هیات، سلب حقوق اشخاص مستلزم تجویز قانون‌گذار است و با عنایت به اینکه در قوانین و مقررات موجود، هیچ حکمی درخصوص جواز عدم صدور گواهی اشتغال به کار جهت کارکنانی که بعد از اشتغال به کار و بدون هماهنگی با سازمان متبوع خود ادامه تحصیل داده‌اند، وضع نشده است و صدور گواهی مذکور تعارضی با تعهدات مستخدم نسبت به دستگاه متبوع خود ندارد، بنابراین حکم مقرر در بند 4 از قسمت 6 جدول ذیل بند 5 8 دستورالعمل شرایط و الزامات آموزشهای بلندمدت سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح که براساس آن اعلام شده است صدور گواهی اشتغال به کار به منظور دریافت مدرک تحصیلی جهت کارکنانی که بعد از اشتغال به کار و بدون هماهنگی با سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح ادامه تحصیل داده‌اند ممنوع است، خارج از حدود اختیار و خلاف قانون بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین