رای شماره 836 هیات عمومی دیوان عدالت با موضوع ابطال دستور یازدهم مورخ 1392/05/05 از صورتجلسه پانزدهمین نشست عادی دوره چهارم هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف

شماره 9703124 – 16/5/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9809970905810836 مورخ 1/5/1398 با موضوع: «ابطال دستور یازدهم مورخ 5/5/1392 از صورتجلسه پانزدهمین نشست عادی دوره چهارم هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1/5/1398 شماره دادنامه: 836 شماره پرونده: 97 /3124 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستور یازدهم مورخ 5/5/1392 از صورتجلسه پانزدهمین نشست عادی دوره چهارم هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 174343 – 6/8/1397 اعلام کرده است که: «حجت‌الاسلام‌والمسلمین جناب آقای بهرامی رئیس محترم دیوان عدالت اداری سلام علیکم احتراما به استحضار می‌رساند: مصوبات هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه به شرح ذیل به استحضار می‌رسد: هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف به موجب دستور یازدهم مصوبه مورخ 5/5/1392 مصوب کرده است: «الف - به استناد بند ب ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه - فرزندان اعضاء هیات علمی - با نظر روسای موسسات عضو هیات امنا از 30 تا 60 درصد تسهیلات تخفیف شهریه (ثابت و متغیر) بهره مند می‌گردند. ب - به استناد بند ب ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه مقرر گردید فرزندان اعضاء هیات علمی موسسات عضو هیات امنا که در مقاطع کاردانی و کارشناسی و کارشناسی ارشد دوره‌های نوبت دوم پذیرفته می‌شوند یا به موسسات عضو هیات امنا منتقل و در دوره‌های مذکور مشغول به تحصیل می‌گردند با نظر روسای موسسات عضو هیات امنا از 30 تا 60 درصد تسهیلات تخفیف شهریه (ثابت و متغیر) بهره مند می‌گردند». مصوبه مذکور به دلایل ذیل مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات هیات امنا دانشگاه صنعتی شریف می‌باشد: اولا: در ماده 7 قانون تشکیل هیاتهای امنا اختیاری مبنی بر اعطای تخفیف به فرزندان اعضای هیات علمی به هیات امنا منظور نشده است. ثانیا: فرزندان اعضاء هیات علمی موسسات عضو هیات امنا هیچ رجحانی بر دیگران ندارند و بهره مندی آنان از 30 تا 60 درصد تسهیلات تخفیف شهریه (ثابت و متغیر) نوعی تبعیض است، در حالی که به استناد بند 9 اصل سوم قانون اساسی، رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه، در تمام زمینه‌های مادی و معنوی از جمله وظایف دولت جمهوری اسلامی ایران عنوان شده است. ثالثا: در موارد مشابه هیات عمومی دیوان به موجب دادنامه شماره 714 – 11/10/1391 مصوبات هیات امنای دانشگاه‌های شریف تهران و امیرکبیر را در این خصوص ابطال کرده است. از این رو ابطال دستور یازدهم مصوبه مورخ 5 /5 /392 هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف و صدور دستور موقت در عدم اجرای آن مورد تقاضا می‌باشد. موجب امتنان است از نتیجه تصمیم متخذه این سازمان را مطلع نمایند.» متن صورتجلسه در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است: «دستور یازدهم - بهره مندی فرزندان اعضای هیات علمی و فرزندان اعضای غیر هیات علمی موسسات عضو هیات امنا از تخفیف شهریه مصوبه: الف - به استناد بند «ب» ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و در اجرای بخشنامه شماره 70617 /15 /1389 – 14/10/1389 مرکز هیاتهای امنا و هیاتهای ممیزه مقرر گردید فرزندان اعضای هیات علمی رسمی قطعی، رسمی آزمایشی و همچنین اعضای هیات علمی پیمانی (دارای شرایط مندرج در تبصره 2 اصلاحی بند 1 - 6 دستورالعمل اجرایی بخشنامه ایجاد تسهیلات برای برای فرزندان اعضای هیات علمی مصوب 1388 مصوب شهریور 1389 به شماره 15013 /و – 9/6/1389 وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) که در مقاطع کاردانی و کارشناسی و کارشناسی ارشد دوره‌های نوبت دوم (شبانه) موسسات عضو هیات امنا (به استثنای دانشجویان پردیسها) پذیرفته می‌شوند و یا بر اساس بخشنامه فوق الذکر به موسسات عضو هیات امنا (به استثنای دانشجویان پردیسها) منتقل و در دوره‌های مذکور مشغول به تحصیل می‌گردند. با نظر روسای موسسات عضو هیات امنا از 30 تا 60 درصد تسهیلات تخفیف شهریه (ثابت و متغیر) بهره مند گردند. ب - به استناد بند «ب» ماده «20» قانون برنامه پنجم توسعه، مقرر گردید فرزندان اعضای غیر هیات که در مقاطع کاردانی و ارشناسی و کارشناسی ارشد دوره‌های نوبت دوم (شبانه) موسسات عضو هیات امنا (به استثنای دانشجویان پردیسها) پذیرفته می‌شوند و یا به موسسات عضو هیات امنا (به استثنای دانشجویان پردیسها) منتقل و در دوره‌های مذکور مشغول به تحصیل می‌گردند. با نظر روسای محترم موسسات عضو هیات امنا از 30 تا 60 درصد تسهیلات تخفیف شهریه (ثابت و متغیر) بهره مند گردند.» در پاسخ به شکایت مذکور، معاون اداری و مالی دانشگاه صنعتی شریف به موجب لایحه شماره 144478 /101 /97 – 5/12/1397 توضیح داده است که: «ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری با سلام. احتراما در خصوص کلاسه پرونده 9703124 موضوع دادخواست سازمان بازرسی کل کشور به طرفیت دانشگاه صنعتی شریف مطالب استدلالات و استنادات ذیل در پاسخ به شکایت آن سازمان در فرجه قانونی به استحضار می‌رسد: 1 - چنانچه ملاحظه می‌شود، سازمان بازرسی کل کشور در بند یک شکواییه خود مقرر داشته است که در قانون تشکیل هیاتهای امنا اختیاری مبنی بر اعطای تخفیف به فرزندان اعضای هیات علمی، منظور نشده است. در پاسخ به این بخش از شکواییه سازمان باید معروض داشت، اولا: چنانچه از پیوست شکواییه سازمان برمی آید سازمان بازرسی مستندات قانونی قبلی راجع به وظایف هیات امنا را مبنای تشخیص قرار دادند. حال آن که وظایف هیات امنای دانشگاه‌ها مورد اصلاح قرار گرفته و اختیارات وسیعی به این نهاد اعطا شده است. ثانیا: مطابق ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، دانشگا هها به‌طور کلی معاف از رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی شده‌اند که در نظر گرفتن تسهیلات تخفیف شهریه نیز جزء همین مقررات است. ثالثا: روح حاکم بر ماده 1 قانون فوق اعطای اختیار به هیات امنا بوده است، بنابراین وقتی دانشگاه می‌تواند به استناد این اختیار خود را از قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی معاف سازد و حتی از قوانین نظیر قانون محاسبات عمومی کشور معاف باشد به طریق اولی می‌تواند مواردی نظیر تخفیف شهریه که در درجه‌ای پایین تر از مقررات آمره می‌باشد مصوب نماید. 2 - مطابق ماده 10 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و برابر مصوبات هیات امنا اداره می‌شود. این ماده به روشنی بیان می‌کند که سیاست قانون‌گذار بر اعطای اختیار به دانشگاه‌ها جهت حسن اداره امور خود بوده است. 3 - مطابق آیین‌نامه مالی و معاملاتی دانشگاه صنعتی شریف مصوب 1396 که به تصویب هیات وزیران رسیده شهریه‌های دریافتی از دانشجویان جزء درآمدهای اختصاصی دانشگاه می‌باشد و مطابق همین آیین‌نامه تصمیم‌گیری در ارتباط با نحوه وصول درآمدهای اختصاصی از اختیارات هیات امنا می‌باشد. 4 - ابطال مصوبات امری استثنایی است که باید با نگاه مضیق به آن نگریست بنابراین در مواقع تردید در قبال ابطال بودن یا نبودن یک مصوبه مطابق اصول حقوقی اصل بر بقا و استصحاب اعتبار مصوبه و غیر قابل ابطال بودن آن است. علیهذا با عنایت به مستدلات و مستندات فوق، خواهشمند است ضمن رد شکواییه سازمان شاکی رای مقتضی بر ابقاء مصوبه هیات امنا دانشگاه صنعتی شریف صادر فرمایند.» هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1/5/1398 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی نظر به اینکه مطابق بند 9 اصل سوم قانون اساسی، رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمین ههای مادی و معنوی از وظایف دولت جمهوری اسلامی ایران است و هیات امنای دانشگاه صنعتی شریف بدون رعایت مفاد این اصل، برای فرزندان پرسنل این دانشگاه، امتیاز قائل شده و شهریه آنان را برخوردار از تخفیف 30 تا 60 درصد مصوب کرده است مصداق تبعیض ناروا است و با قانون مغایرت دارد. لذا با توجه به مراتب و مدلول رای شماره 1786 – 6/9/1397 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 دستور یازدهم مصوبه مورخ 5/5/1392 دانشگاه صنعتی شریف ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مرتضی علی اشراقی