رای شماره 2473 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند (الف) و (ب) عوارض تفکیک عرصه (زمین‌های داخل محدوده) مصوبه شماره 109-1394/10/15 مصوب شورای اسلامی شهر فیروزآباد

شماره 9700338 – 17/9/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 98099709058112473 مورخ 1398/8/28 با موضوع : « ابطال بند ( الف ) و ( ب ) عوارض تفکیک عرصه ( زمینهای داخل محدوده ) مصوبه شماره 109 1394/10/15 مصوب شورای اسلامی شهر فیروزآباد » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1398/8/28 شماره دادنامه : 2473 شماره پرونده : 338 / 97 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ( الف ) و ( ب ) عوارض تفکیک عرصه ( زمین‌های داخل محدوده ) مصوبه شماره 109 1394/10/15 از تعرفه عوارض شهرداری فیروزآباد مصوب شورای اسلامی شهر فیروزآباد گردش کار : سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 272195 1396/12/8 اعلام کرده است که : « 1 مطابق ماده 101 قانون شهرداریها و ماده 154 اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور وظیفه تفکیک افراز اراضی واقع در محدوده و حریم شهرها با رعایت طرح‌های جامع، تفصیلی یا هادی و سایر ضوابط و نقشه مورد تایید شهرداری به عهده اداره ثبت و مراجع ذیصلاح دادگستری محول شده و لذا شهرداری در این رابطه عهده دار مسئولیتی نبوده و صرفا وظیفه اظهار نظر بر اساس ماده 101 قانون شهرداری و ضوابط طرح تفصیلی و دیگر ضوابط را دارد . 2 وظیفه و اختیار شورای اسلامی شهر در وضع عوارض در ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 احصاء شده و این اختیار به شورا داده نشده است . 3 مطابق دادنامه‌های شماره 186 الی 1891396 / 3 / 2 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای گرگان، بندر امام خمینی، ماکو در خصوص تعرفه عوارض تفکیک عرصه و عوارض محلی ابطال گردیده است . 4 با توجه به ابطال مصوبات مذکور در مورد اختصاص رایگان قسمتی از املاک متقاضیان تفکیک و افراز به شهرداری و یا وصول مبلغی به عنوان هزینه خدمات تفکیک به لحاظ مغایرت با قانون، موازین شرعی و خروج از حدود اختیارات بوده و لذا مصوبه مورد اعتراض خلاف قوانین و مقررات می‌باشد . درخواست اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را نموده است . » متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است : « عوارض تفکیک عرصه ( زمین‌های داخل محدوده ) جهت برقراری عدالت و رفاه حال شهروندان گرامی بابت تفکیک زمین‌های مسکونی زیر 1000 مترمربع و برای تسهیل کار پیشنهاد می‌شود اخذ هزینه تفکیک این‌گونه زمین‌ها بر اساس قیمت منطقه‌بندی دارایی باشد . زیرا : الف تا مساحت 500 مترمربع به ازاء هر مترمربع زمین مسکونی p 40 سهم شهرداری محاسبه گردد . ب به ازاء هر مترمربع از زمین مسکونی به تجاری p 60 سهم شهرداری محاسبه می‌گردد . » در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر فیروز آباد فارس به موجب لایحه شماره 7141397 / 7 / 9 به‌طور خلاصه توضیح داده است که : « بند ( ج ) مصوبه دقیقا متن تبصره 1 ماده 101 قانون شهرداریها است و مطابق بند 16 از ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 شوراها ملزمند در تصویب نرخ خدمات صرفا آیین‌نامه‌های شهرداری را رعایت نمایند . آیا صدور مجوز تجاری با کاربری مسکونی منافع سرشاری برای مالک ندارد یا تفکیک قطعه 500 متری به چند قطعه منافع مالی برای مالک ندارد و با این عمل ارائه خدمات از سوی شهرداری به مالک به حساب نمی‌آید و چنانچه این اقدامات خدمت محسوب نگردد شهرداری هم الزامی به ارائه چنین خدماتی به صورت رایگان ندارد در حالی که دولت شهرداریها را به حال خود رها نموده و تامین هزینه‌های جاری را به عهده خودشان گذارده و لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته را نموده است .» موضوع از مصادیق مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد و پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به هیات تخصصی ارجاع شد . در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 98099709060103411398 / 7 / 10 بند « ج » از مصوبه شماره 1091394 / 10 / 15 از تعرفه شهرداری فیروزآباد تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه ( زمین‌های داخل محدوده ) مصوب شورای اسلامی شهر فیروزآباد را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد . رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . رسیدگی به بندهای « الف » و « ب » از مصوبه شماره 109 1394/10/15 تعرفه عوارض تفکیک عرصه شورای اسلامی شهر فیروزآباد در دستور کار هیات عمومی قرار گرفت . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/8/28 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تفکیک در اشکال مختلف اعم از عرصه و اعیانی ساختمانها در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند ( الف ) و ( ب ) عوارض تفکیک عرصه ( زمین‌های داخل محدوده ) از مصوبه شماره 109 1394/10/15 از تعرفه شهرداری فیروزآباد مصوب شورای اسلامی شهر فیروزآباد به دلایل مندرج در رای شماره 3151396 / 4 / 13 هیات عمومی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر فیروزآباد مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی