رای شماره 575 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع بند(ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری کهن آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلی سالهای 1398 و1399 شهرداری کلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد در سالهای 1398 و 1399 تبصره 2 ماده 17 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و تبصره 2 ماده 12 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری بسطام، ماده3 تعرفه عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 شهرداری آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شهرداری سمنان که توسط شوراهای اسلامی این شهرها در خصوص تعیین عوارض سالیانه و ماهیانه دکلهای مخابراتی وضع شده، از تاریخ تصویب ابطال شد

شماره9902195- 22/4/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810575 مورخ 10/3/1401 با موضوع: «بند (ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری کهن‌آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 شهرداری کلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد در سالهای 1398 و 1399، تبصره 2 ماده 17 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و تبصره 2 ماده 16 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری بسطام، ماده 3 تعرفه عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 شهرداری آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شهرداری سمنان که توسط شوراهای اسلامی این شهرها درخصوص تعیین عوارض سالیانه و ماهیانه دکلهای مخابراتی وضع شده، از تاریخ تصویب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه: 10/3/1401 شماره دادنامه: 575 شماره پرونده: 9902195 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری کهن آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری کلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد در سال‌های 1398 و 1399، ماده 17 عوارض محلی سال 1398 شهرداری بسطام، ماده 3 تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شهرداری سمنان در خصوص عوارض سالیانه و ماهیانه دکل‌های مخابراتی گردش کار: معاون حقوقی، امور مجلس و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 300/211606 6/8/1399 به‌طور خلاصه اعلام کرده است که : "مصوبات شورای اسلامی شهرهای استان سمنان در سال‌های 1398 و 1399 پیرامون عوارض سالیانه دکل‌ها و تجهیزات مخابراتی از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که مغایر مواد قانونی ذیل می‌باشد : اولا: به موجب ماده 1 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 عرضه کالا و ارائه خدمات در ایران و همچنین واردات و صادرات آن‌ها از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون از ابتدای سال 1388 مشمول مقررات این قانون قرار گرفته است و در ماده 38 قانون یاد‌شده نرخ عوارض شهرداری‌ها و دهیاری‌ها در رابطه با کالا و خدمات مشمول قانون تعیین شده است و مطابق ماده 50 قانون مذکور برقراری هرگونه عوارض برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و همچنین ارائه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده توسط شورای اسلامی و سایر مراجع ممنوع است. در ماده 52 این قانون نیز برقراری و دریافت هرگونه مالیات غیرمستقیم و عوارض دیگر از تولیدکنندگان و واردکنندگان کالاها و ارائه‌دهندگان خدمات ممنوع شده است . ثانیا: دکل‌ها و آنتن‌های مخابراتی و تاسیسات ارتباطی تحت عنوان کلی تاسیسات شهری مورد استفاده شرکت‌های مخابراتی و بانک‌ها و برخی از دستگاه‌های اجرایی مانند بنیاد شهید و ... جزئی از فرآیند تولید و عرضه خدمت نهایی مراجع مذکور است و در نهایت خدمت ارائه شده مشمول نرخ عوارض مصرح در ماده 38 قانون فوق الذکر خواهد بود لذا ارائه خدمت توسط شرکت‌های مخابراتی و بانک‌ها محدود به قلمرو جغرافیایی شهر نیست و شهرداری‌ها هیچ خدمتی بابت دکل‌های مخابراتی ارائه نمی‌نمایند . ثالثا: مصوبات مرتبط با اخذ عوارض برای دکل و تجهیزات مخابراتی طی آراء صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره‌های 1796 الی 1805 و 1808 29/10/1393 مربوط به شورای اسلامی شهرهای شیراز، خرمشهر و غیره، 1153 10/11/1396 مربوط به شورای اسلامی شهر ایمان شهر، 473 13/7/1395 مربوط به شورای اسلامی شهر سمنان، 887 14/9/1396 مربوط به شورای اسلامی شهر تهران، 573 و 574 25/8/1395 مربوط به شورای اسلامی شهرهای محمدشهر، هشتگرد و 512 الی 517 11/8/1395 مربوط به شورای اسلامی شهرهای کلاله، شهر قدس، صفادشت، گالیکش، شهریار، هشتگرد و ایلام ابطال گردیده است . " متن مصوبه‌های مورد شکایت به شرح زیر است : تعرفه عوارض محلی شهرداری کهن آباد سال 1398 : ماده 14: عوارض دکل‌های مخابراتی ب به ازای هر دکل مخابراتی در املاک مورد مالکیت اشخاص حقیقی ماهیانه مبلغ 000 /000 /1 ریال دریافت خواهد شد . تعرفه عوارض محلی شهرداری کهن آباد سال 1399 : " ماده 5 عوارض دکل‌های مخابراتی اخذ عوارض سالیانه بابت دکل‌های مخابراتی به شرح ذیل محاسبه و دریافت خواهد شد . 1 بابت دکل‌های همراه اول ایرانسل رایتل و مخابرات به ازای هر دکل سالیانه مبلغ 000 /000 /40 ریال 2 بابت دکل‌های بانکی به ازای هر دکل سالیانه مبلغ 000 /000 /10 ریال عوارض فوق شامل کلیه دکل‌های ایجاد شده در املاک خصوصی و عمومی و اجاره‌ای می‌باشد ." تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته رودبار سال 1398 : " ماده 19: عوارض دکل‌های مخابراتی شرکت‌هایی که به منظور توسعه شبکه و ارائه خدمات مخابراتی در فضاهای عمومی شامل پارک و ... و یا منازل شخصی افراد اقدام به نصب دکل‌های مخابراتی می‌نمایند ملزم به پرداخت عوارض سالیانه به مبلغ 000 /000 /44 ریال می‌باشند . " تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد سال 98 : " ............ تبصره 2: عوارض ماهیانه در املاک خصوصی از خود مالک اخذ شود . " تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد سال 99 : "......... تبصره2: عوارض ماهیانه در املاک خصوصی از خود مالک اخذ شود . " تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام سال 1398 : "ماده 17: عوارض پذیره تاسیسات شهری تاسیسات و تجهیزات شهری مانند منبع آب، پست، ترانسفورماتور، پست گاز، پست مخابرات و دکل در منطقه مسکونی و غیره (مساحت بنا PS ) 2 عوارض پذیره تاسیسات شهری برای هر مترمربع تبصره1 در صورتی که تاسیسات شهری در اراضی خصوصی ایجاد شده باشد عوارض پذیره به شرح ماده فوق الذکر فقط برای یک بار دریافت می‌گردد . تبصره2 در صورتی که تاسیسات شهری در اراضی و معابر متعلق به شهرداری ایجاد گردد ضمن اخذ مجوز از شهرداری عوارض به صورت سالانه و مطابق رابطه ذیل دریافت می‌گردد : عوارض سالیانه استقرار تاسیسات شهری به ازای هر مترمربع فضای اشغال شده P 10 " تعرفه عوارض محلی شهرداری آرادان سال 1398 " ماده 3: عوارض دکل‌های مخابراتی اخذ عوارض سالیانه بابت دکل‌های مخابراتی به شرح ذیل محاسبه و دریافت خواهد شد : 1 بابت دکل‌های همراه اول ایرانسل رایتل به ازای هر دکل، سالیانه مبلغ 000 /000 /50 ریال 2 بابت دکل‌های بانک به ازاء هر دکل سالیانه 000 /000 /20 ریال عوارض فوق شامل کلیه دکل‌های ایجاد شده در املاک خصوصی و عمومی و اجاره‌ای می‌باشد . " تعرفه عوارض محلی شهرداری سمنان سال 1398 : " ماده8: عوارض سالیانه دکل‌های مخابراتی کلیه بهره برداران حقیقی و حقوقی املاک واقع در محدوده و حریم شهر سمنان که مبادرت به نصب انواع تجهیزات مخابراتی و ارتباطی اعم از دکل آنتن BTS ، ... نمایند به منظور کاهش آلودگی‌های بصری و زیست محیطی در جهت ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان و برای ترغیب به نصب دکل در فضاهای عمومی و به دور از مناطق مسکونی، برای املاک مورد اشاره به شرح ذیل به صورت سالانه و بر اساس رابطه ذیل محاسبه و مالک موظف به پرداخت می‌باشد روش محاسبه عبارت است از : 12 T= ơ ×P×[hm+hb] × T = بهای خدمات بهره برداری موقت سالانه به ریال ơ = ضریب کاربری ضریب کاربری 3/7 برای کاربری‌های مسکونی، آموزشی و بهداشتی ضریب کاربری 2/8 برای کاربری‌های اداری، تجاری، صنعتی، فرهنگی، ورزشی، نظامی و انتظامی ضریب کاربری 2/3 برای کاربری‌های فضای سبز، معابرها (معابر) و گورستان Hb = ارتفاع ساختمان به متر Hm = ارتفاع دکل به متر p = آخرین ارزش معاملاتی تعدیل شده اراضی تبصره: بهره برداران و اپراتورها می‌بایست جهت استفاده از فضای شهری تجهیزات رو سطحی از جمله کافو و غیره در نقاط مختلف شهر به ازای هر مترمربع 000 /250 ریال به صورت ماهیانه پرداخت نمایند. استانداری سمنان " در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر کهن آباد به موجب لایحه شماره 165 20/10/1399 توضیح داده است که : " 1 شورای شهر بر اصل کالا که خود فیزیک دکل می‌باشد و بر اصل خدمات که برقراری ارتباطات تلفنی و مخابراتی می‌باشد عوارضی را وضع ننموده است که با ماده 1 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 مغایرت داشته باشد بلکه این عوارض بر عملکرد دکل در فضای شهری و تاثیرات بصری و نظری و استفاده از فضای محاذی شهر می‌باشد 2 دکل‌ها در فضاهای مسکونی، عمومی، باغات یا مزارع داخل محدوده و یا حریم شهر نصب می‌شوند که عملا کاربری‌های فوق را به تجاری ( به علت درآمدزایی دکل‌ها) تبدیل می‌نمایند که حقوق شهرداری در تغییر کاربری‌ها باید پرداخت شود که موافقت با این تغییر کاربری از جمله خدمات شهرداری می‌باشد . " رئیس شورای اسلامی شهر کلاته رودبار نیز به موجب لایحه شماره 99/1233 29/10/1399 توضیح داده است که: " در راستای یکپارچگی و یکسان‌سازی تعرفه عوارض محلی شهرداری‌ها و همچنین جهت کاهش شکایت‌های ارجاعی به دیوان عدالت اداری نامه شماره 47531 27/9/1397 توسط سازمان شهرداری‌ها تنظیم و به همه شهرداری‌ها ابلاغ گردید که در بند (ب) نامه مذکور به صراحت بیان گردیده، بر اساس آخرین آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری وصول عوارض تحت عنوان دکل‌های مخابراتی مجاز شناخته شده است. لذا با توجه به استنادهای قانونی فوق الذکر و با عنایت به ماده 30 آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها مصوب 1346 و بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اصلاحات بعدی آن تصویب عوارض دکل‌های مخابراتی توسط شورای اسلامی شهر مغایرتی با قانون ندارد . " پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری سال 1392 به هیات تخصصی شوراهای اسلامی ارجاع شد و این هیات به موجب دادنامه شماره 140109970906010040 22/1/1401 ماده 6 تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری مهدی شهر، مواد 40 تعرفه عوارض محلی سال 1397، 37 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و 39 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری گرمسار، تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته خلیج سال 1399، تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری شهمیرزاد (به استثنای تبصره 2 آن)، ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری رودیان، ماده 6 تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری دامغان، تعرفه عوارض محلی شهرداری بیارجمند سال‌های 1398 و 1399، ماده 16 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری بسطام، ماده 15 تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری ایوانکی ، تعرفه عوارض محلی سال‌های 1398 و 1399 شهرداری شاهرود، ماده 6 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری سمنان و ماده 10 تعرفه عوارض سال‌های 1398 و 1399 شهرداری امیریه را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . رسیدگی به تقاضای ابطال سایر مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای استان سمنان پیرامون عوارض سالیانه دکل‌ها و تجهیزات مخابراتی در دستورکار هیات عمومی قرار گرفت . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 10/3/1401 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه بر اساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 143716 /10 /1399 این هیات، اخذ عوارض سالیانه و ماهیانه از دکلها و تاسیسات مخابراتی و ارتباطی، غیرقانونی تشخیص و ابطال شده است، بنابراین با توجه به دلایل مندرج در آرای مذکور هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بند (ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری کهن آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 شهرداری کلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد در سالهای 1398 و 1399، تبصره 2 ماده 17 تعرفه عوارض محلی سال 1398 و تبصره 2 ماده 16 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری بسطام، ماده 3 تعرفه عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 شهرداری آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شهرداری سمنان که توسط شوراهای اسلامی این شهرها درخصوص تعیین عوارض سالیانه و ماهیانه دکلهای مخابراتی وضع شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین