رای شماره 1895 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بند (2)مصوبه شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی در ارتباط با تعیین نمره پایان نامه کارشناسی ارشد

تاریخ دادنامه : 1399/12/5 شماره دادنامه: 1895 شماره پرونده : 9802091 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای‌هادی اربابی موضوع شکایت و خواسته: 1 ابطال بند 2 مصوبه شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در ارتباط با تعیین نمره پایان‌نامه کارشناسی ارشد 2 صدور رای مبنی بر اصلاح نمره لحاظ شده و احتساب نمره واقعی پایان‌نامه گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی 1 ابطال بند 2 مصوبه شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در ارتباط با تعیین نمره پایان‌نامه کارشناسی ارشد 2 صدور رای مبنی بر اصلاح نمره لحاظ شده و احتساب نمره واقعی پایان‌نامه را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " بدین‌وسیله به استحضار می‌رساند اینجانب هادی اربابی دانش آموخته مقطع کارشناسی دانشگاه صنعتی اصفهان و مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در رشته مهندسی مکانیک به دلایلی که عمدتا به سیستم دانشگاه و استاد راهنما مربوط می‌شود با تاخیر موفق به دفاع از پایان‌نامه ارشد خود شدم. حسب ظاهر نمره ارزشیابی شده توسط داوران در جلسه دفاع اینجانب 17 بوده اما دانشگاه پیرو بند 2 دستورالعمل مصوب شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی مورخ 1386/10/10 و لزوم اعمال برای دانشجویان کارشناسی ارشد ورودی سال 1385 1384 به بعد با کسر نمره حداکثر 3 نمره از آن، نمره 14 را در کارنامه اینجانب به عنوان نمره پایان‌نامه درج نمود. این امر در حالی بود که در آن زمان دانشگاه در سایت اصلی و حتی صفحات مربوط به دانشکده‌ها و یا تابلوهای آموزش هر دانشکده علاوه بر دستورالعمل مذکور و شیوه نامه مربوط نمونه فرم درخواست استفاده از تخفیف کسر نمره (50%) به دلیل تاخیر در دفاع از پایان‌نامه نیز جهت اطلاع درج شده بود. همان گونه که مستحضرید این مصوبه و جریمه نامتعارف، نامناسب خلاف اصول کلی علمی و حقوق مکتسبه و خلاف صریح مواد 20، 22، 37، 38 و 39 آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد مصوب 1388/1/15 شورای برنامه‌ریزی آموزش عالی با شماره 154/21 است که توسط وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری ابلاغ شد و البته خارج از حدود اختیارات تحصیلات تکمیلی دانشگاه است. پس از انتشار رای شماره 476 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورخ 1396/7/3 با موضوع “ابطال بند 11 مصوبه شورای آموزش تحصیلات تکمیلی دانشگاه علم و صنعت ایران در خصوص ارزشیابی پایان‌نامه کارشناسی ارشد مبنی بر کسر نمره به لحاظ تاخیر در دفاع پایان‌نامه، کلیه اطلاعیه‌های مذکور در سطح دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی جمع شد، اما علیرغم پیگیری‌های مکرر، آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه و دانشکده مهندسی مکانیک این دانشگاه از ارائه اصل صورتجلسه دفاع از پایان‌نامه اینجانب و حتی از دریافت درخواست کتبی بنده در این خصوص خودداری نمودند و با وجود ابلاغیه شماره 7/146665 1396/7/4 معاون حقوقی و امور مجلس وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به روسای دانشگاه‌ها با شماره پیگیری 7390646 دانشگاه در راستای اجرای مفاد ابلاغیه، اصلاحی در خصوص نمره اینجانب اعمال نکرد و این امر باعث کاهش معدل دوره کارشناسی ارشد و در نتیجه بروز مشکلاتی در ورود به بازار کار برای بنده شده است. از این رو ضمن درخواست احقاق حق تضییع شده به آن مقام قضایی پیرو رای شماره 476 هیات عمومی، در خصوص ابطال مصوبه یاد شده و اصلاح، استرداد و احتساب نمره واقعی پایان‌نامه تصمیم شایسته اتخاذ فرمایید. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " بند 2 مصوبه شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه در ارتباط با تعیین نمره پایان‌نامه کارشناسی ارشد «در صورتی که دانشجوی کارشناسی ارشد در طی 4 نیم سال موفق به فراغت از تحصیل نشود از ابتدای نیمسال پنجم به ازای هر ماه تاخیر در اتمام دوره 25% نمره تا سقف 3 نمره از معدل نمره هیات داوران کسر می‌گردد.» " در پاسخ به شکایت مذکور معاون اداری و مالی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی به موجب لایحه شماره 1307 1398/6/16 نامه شماره 1173 1398/6/13 مدیر تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی را ارسال کرده است که متن آن به قرار زیر است: " احتراما عطف به نامه مورخ 1398/6/6 منضم به دادخواست آقای‌هادی اربابی به دیوان عدالت اداری به خواسته اعتراض به نمره پایان‌نامه، مراتب زیر جهت استحضار و تنظیم لایحه دفاعیه تقدیم می‌گردد. نامبرده فوق دانشجوی ورودی سال 1393 در رشته مهندسی مکانیک، طراحی کاربردی این دانشگاه می‌باشد که در تاریخ 1396/6/27 بعد از گذشت 6 نیمسال از پایان‌نامه خود دفاع و فارغ‌التحصیل شده و مدرک تحصیلی خود را نیز از دانشگاه دریافت نموده است. در ارتباط با موضوع خواسته مبنی بر اصلاح نمره پایان‌نامه به اطلاع می‌رساند برابر مستندات مورد اشاره و ضمایم پیوست دادخواست مشارالیه، ارزیابی پایان‌نامه تابع نظر هیات داوران جلسه دفاعیه بوده (ماده 22 آیین‌نامه آموزشی) و نمره آن با لحاظ شاخص‌هایی چون کیفیت محتوای تحقیق، دستاوردهای علمی تحقیق، روش تحقیق، تناسب تحقیق انجام گرفته با مدت زمان صرف شده، کیفیت نگارش و تدوین و نحوه ارائه در جلسه دفاعیه، توسط هیات داوران که افرادی ذیصلاح و متخصص در رشته و موضوع تحقیق دانشجو هستند ارزشیابی می‌شود نمره آن فی‌المجلس تعیین و در صورتجلسه مربوطه ثبت می‌گردد و نمره ایشان نیز برابر مقررات توسط هیات داوران در جلسه دفاعیه تعیین و نمره 14 برای ایشان در صورتجلسه منظور شده است. قابل ذکر است مشارالیه علیرغم تطویل دوره تحصیلی و صرف یک نیمسال بیش از مدت مقرر در آیین‌نامه (ماده 15 آیین‌نامه آموزشی) هیچ‌گونه دستاورد علمی از پایان‌نامه خود نداشته و کیفیت تحقیق انجام گرفته با توجه بهزمان صرف شده که معطوف به عملکرد دانشجو است، با نمره 14 توسط هیات داوران ارزیابی شده است. ضمنا برخی مستندات و ضمائم مورد استناد در دادخواست ایشان از جمله “شیوه نامه تعیین نمره پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد دانشکده، هوا فضا» و “فرم درخواست دانشجویان کارشناسی ارشد جهت استفاده از تخفیف کسر نمره 50% به دلیل تاخیر در دفاع از پایان‌نامه» جز دستورالعمل‌های مصوب و یا فرم مورد استفاده در دانشکده محل تحصیل مشارالیه نبوده و اسناد به آن موضوعیت ندارد. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/12/5 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با عنایت به اینکه ارزشیابی پایان‌نامه در جلسه دفاعیه مطابق ماده 22 آیین‌نامه دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته مصوب وزیر علوم، تحقیقات و فناوری توسط هیات داوران انجام می‌شود و در رابطه با کسر نمره ارزشیابی پایان‌نامه به لحاظ تاخیر دانشجو در دفاع از آن به موجب مواد 36 و 37 آیین‌نامه مذکور، اختیاری برای شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها پیش‌بینی نشده است و صرفا در موارد سکوت آیین‌نامه تصمیم‌گیری بر عهده شورا می‌باشد، مضافا اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز سابقا به موجب دادنامه شماره 476 1396/5/17 بند 11 مصوبه شورای آموزشی تحصیلات تکمیلی دانشگاه علم و صنعت ایران را در این خصوص به علت مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات ابطال کرده است، بنابراین بند 2 مصوبه شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی نیز به تبع دادنامه مذکور، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای آموزشی و تحصیلات تکمیلی است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. خواسته دیگر شاکی مبنی بر صدور رای دایر بر اصلاح نمره لحاظ شده و احتساب نمره واقعی پایان‌نامه با عنایت به اینکه موضوع خواسته از این حیث خارج از مصادیق موضوع ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری است، برای رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی