رای شماره 1237 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال قسمتی از مصوبات شورای اسلامی شهر برازجان در خصوص تعرفه عوارض حذف و کسر پارکینگ مربوط به سالهای 1390، 1382، 1394 شهرداری برازجان مصوب شورای اسلامی شهر برازجان

شماره 94/1178 – 23/12/1396 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس محترم هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1237 مورخ 8/12/1396 با موضوع : « ابطال قسمتی از مصوبات شورای اسلامی شهر برازجان در خصوص تعرفه عوارض حذف و کسر پارکینگ مربوط به سال‌های 1390 ، 1382 ، 1394 شهرداری برازجان مصوب شورای اسلامی شهر برازجان » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1396/12/8 شماره دادنامه : 1237 کلاسه پرونده : 1178 / 94 مرجع رسیدگی : هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای سیدحسین موسوی حقیقی موضوع شکایت و خواسته : ابطال قسمتی از مصوبات شورای اسلامی شهر برازجان در خصوص تعرفه عوارض حذف و کسر پارکینگ مربوط به سالهای 1390 ، 1392 و 1394 شهرداری برازجان مصوب شورای اسلامی شهر برازجان گردش‌کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال قسمتی از مصوبات شورای اسلامی شهر برازجان در خصوص تعرفه عوارض حذف و کسر پارکینگ مربوط به سالهای 1390 ، 1392 و 1394 شهرداری برازجان مصوب شورای اسلامی شهر برازجان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « به استحضار می‌رساند شورای اسلامی شهر برازجان علی رغم اطلاع از ابطال مصوبات سایر شهرها در خصوص تصویب عوارض جهت عدم رعایت پارکینگ یا کسری آن که به لحاظ قانونی خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورا تشخیص داده شده است، متاسفانه با نادیده گرفتن این آرا در سالهای 1390 الی 1394 کرارا مصوباتی با عنوان عوارض عدم تامین پارکینگ را صادر کرده که به عنوان مثال می‌توان به ماده 17 تعرفه عوارض سال 1394 که پیوست نیز می‌باشد اشاره نمود و در این راستا باید به عرض برسانم : به استناد دادنامه‌های شماره 770 1391/10/18 و 97 الی 100 1392/2/16 و 116 1392/2/23 و 1481 ، 1480 ، 1487 ، 1479 ، 1477 1386/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، مطلق اخذ عوارض بابت عدم ارائه، حذف یا کسر پارکینگ خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع تشخیص داده شده است و قانون‌گذار مرجع را تبصره 5 ماده 100 شهرداریها مشخص کرده است . لیکن مرجع مربوطه در ارتباط با ساختمانهایی که به علت وضعیت خاصشان امکان ارائه یا احداث پارکینگ را ندارند به وضع عوارضی جهت حذف یا کسری پارکینگ این قبیل ساختمانها آن هم نه طبق مفاد تبصره 5 ماده 100 شهرداریها که قانون‌گذار حداقل یک و حداکثر دو برابر قیمت منطقه‌ای را به عنوان جریمه در نظر گرفته است بلکه در سال 1391 چهل برابر و در سالهای بعد بین 23 تا 37 برابر قیمت منطقه‌ای را به عنوان عوارض حذف پارکینگ در نظر گرفته است که نه تنها مطابق ماده ( 71 ) قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اضافات و الحاقات و اصلاحات بعدی آن، تعیین تکلیف موضوع در حدود اختیارات و وظایف آن شورا نبوده است، بلکه مطابق بند ( 34 ) الحاقی سال 1382 همان ماده شوراهای شهر مکلفند طرحهای جامع شهری و تفصیلی ارائه شده از سوی شهرداریها را پس از بررسی به مراجع ذیربط قانونی جهت تصویب نهایی ارسال دارند . نص بند مذکور مبین این امر است که شوراهای شهر صرفا ناظر بر اجرای صحیح طرحهای جامع شهری محسوب می‌شوند و وظیفه هماهنگ کردن برنامه‌های شهرسازی و یافتن شیوه‌های اصولی و مناسب ساختمانی و تصویب معیارها و ضوابط و آیین‌نامه‌های شهرسازی بر اساس مواد ( 1 ) و ( 2 ) قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری مصوب سال 1351 بر عهده شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است . لذا نه تنها شوراهای اسلامی شهر وظیفه تبعیت و نظارت بر اجرای ضوابط و معیارهای تعیین شده آن شورای عالی را بر عهده دارند بلکه به استناد ماده ( 7 ) قانون اخیرالذکر شهرداریها نیز مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی مذکور هستند . معذلک وضع هرگونه عوارض جهت عدم ارائه یا کسری یا حذف پارکینگ توسط شورای اسلامی شهر برازجان و وصول آن از سوی شهرداری خارج از اختیارات آن مرجع است . لذا تقاضای ابطال مصوبه‌های فوق در تعرفه عوارض‌های خدمات در سال 1390 الی 1394 شورای اسلامی شهر برازجان را دارم .» در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه‌ای که به شماره 88 1395/1/28 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده اعلام کرده است که : « ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری با سلام، موضوع رفع نقص در خصوص پرونده شماره 9409980905800654 احتراما در راستای رفع نقص مربوط به اخطاریه واصله به اینجانب سیدحسین موسوی حقیقی مربوط به پرونده مطروحه به شماره 9409980905800654 به طرفیت شورای اسلامی شهر برازجان 3 نسخه مصوبه آن شورای اسلامی مربوط به سالهای 1390 و 1392 و 1394 جهت هرگونه استفاده به حضورتان ارسال می‌گردد . ضمنا به استحضار می‌رسانم در سالهای 1391 و 1393 به ترتیب مصوبات سالهای 1390 و 1392 عینا به تصویب رسیده و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است .» متن تعرفه در قسمتهای مورد اعتراض به قرار زیر است : ماده 11 عوارض حذف پارکینگ یا کسری پارکینگ در سال 1390 : « برای هر واحد ساختمان با هر نوع کاربری 25 متر فضا جهت استفاده پارکینگ مورد نیاز است و در صورتی که وضع و فرم زمین به گونه‌ای باشد که نتوان در آن پارکینگ احداث نمود، نسبت به اخذ عوارض حذف پارکینگ به شرح زیر اقدام می‌گردد . تبصره کسری پارکینگ بیش از 5 مترمربع حذف پارکینگ محسوب و 25 مترمربع پارکینگ کامل محاسبه می‌گردد . در مابقی موارد طبق طرح تفصیلی و با نظر مدیریت شهرسازی اقدام می‌شود . تبصره 1 چنانچه تعداد واحد از 2 به بالا باشد و برای آن‌ها پارکینگ احداث شده باشد و تنها 2 واحد پارکینگ احداث نشده باشد معادل P 12 برای مسکونی و P 18 برای تجاری محاسبه می‌شود . تبصره 2 در پروانه‌های تجاری مسکونی اولویت با مسکونی بوده، بدین معنا که پارکینگ یا پارکینگهای موجود در وهله اول اختصاص به واحدهای مسکونی دارند .» ماده 15 عوارض حذف پارکینگ یا کسری پارکینگ در سال 1392 : « برای هر واحد ساختمان با هر نوع کاربری یک واحد پارکینگ مورد نیاز است و در صورتی که وضعیت و شکل زمین به گونه‌ای باشد که نتوان در آن پارکینگ احداث نمود نسبت به اخذ عوارض حذف پارکینگ به شرح زیر اقدام می‌گردد و حذف پارکینگ به صورت اعشاری وجود ندارد و به عدد بالاتر رند می‌شود به عنوان مثال 2 / 3 واحد پارکینگ معادل 3 واحد حذف پارکینگ محاسبه می‌شود . تبصره 1 به ازای هر واحد حذف پارکینگ M 25 مترمربع محاسبه می‌گردد . تبصره 2 در پروانه‌های تجاری مسکونی اولویت با مسکونی بوده بدین معنا که پارکینگهای موجود در اولویت اول اختصاص به واحدهای مسکونی دارند . تبصره 1 در صورتی که مالک پایانکار یا پروانه کار داشته و تخلف ساختمان انجام نداده باشد در هر صورت مشمول عوارض حذف نمی‌گردد . تبصره 2 املاکی که قبل از تاریخ 1369/1/19 احداث گردیده‌اند و فاقد مجوز می‌باشند مشمول عوارض حذف پارکینگ نمی‌باشد . تبصره 3 عوارض حذف پارکینگ در زمان احداث افزایش یا تفکیک محاسبه و اخذ خواهد شد . تعداد پارکینگ × 25 × P × ضریب P = فرمول محاسبه عوارض حذف پارکینگ » ماده 17 عوارض عدم امکان احداث پارکینگ هنگام درخواست پروانه کار در سال 1394 : « متقاضی پروانه کار ملزم به ارائه پارکینگ به تعداد واحدهای مسکونی موجود در نقشه و پایه متراژهای مشخص شده در طرح تفصیلی جهت واحدهای تجاری و مسکونی می‌باشد و در صورتی که وضعیت و شکل زمین به گونه‌ای باشد که نتوان در آن پارکینگ احداث نمود یا تعداد پارکینگهای ارائه شده کمتر از تعداد واحدهای ارائه شده در نقشه و یا ضوابط طرح باشد نسبت به اخذ عوارض برای هر مترمربع با ضریب قیمت منطقه‌ای به شرح جدول زیر اقدام می‌گردد . تبصره 1 بدیهی است در صورت ارائه پارکینگ در نقشه و درج آن در پروانه کار و عدم ساخت پارکینگ و یا عدم رعایت مفاد پروانه کار مستند بر تبصره 5 ماده 100 قانون شهرداریها اقدام می‌گردد . تبصره 2 در صورتی که به عنوان مثال بالاتر از نیم باشد به عدد بالاتر رند شده و در غیر این صورت به عدد پایین‌تر نیم شود . مثال اگر 2 / 4 واحد پارکینگ معادل 2 واحد حذف پارکینگ محاسبه می‌گردد و اگر 2 / 6 واحد پارکینگ نیاز باشد معادل 3 واحد حذف پارکینگ محاسبه می‌شود . تبصره 3 هر واحد پارکینگ 25 مترمربع محاسبه می‌گردد . تبصره 4 در پروانه‌های تجاری مسکونی اولویت با مسکونی بوده بدین معنا که پارکینگ یا پارکینگهای موجود در اولویت اول اختصاص به واحدهای مسکونی دارند . تبصره 5 انباری تجاری طبق اصول طرح و ضوابط شهر‌سازی می‌بایست پارکینگ ارائه نماید و در صورت عدم ارائه عوارض فوق وصول می‌گردد . تبصره 6 در صورت ساخت واحدهای غیرمجاز و بدون اخذ پروانه این عوارض قابل وصول است . در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر برازجان به موجب لایحه شماره 1759 / 4 / 9 1392/6/3 توضیح داده است که : « ریاست و مستشاران عالیقدر دیوان عدالت اداری سلام علیکم احتراما در پاسخ به شکایت مطروحه آقای سیدحسین موسوی حقیقی به استحضار می‌رساند، در خصوص عوارض پارکینگ نظر به تبصره 1 ماده 50 از فصل دهم قانون مالیات بر ارزش افزوده که مقرر نموده شورای اسلامی شهر و بخش جهت وضع هر یک از عوارض محلی جدید که تکلیف آن‌ها در این قانون مشخص نشده باشد، موظفند موارد را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجرا در سال بعد تصویب و اعلام عمومی نمایند و همچنین در صدر ماده مذکور آمده است برقراری هر گونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و همچنین ارائه خدمات که در این قانون، تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است و .... توسط شوراهای اسلامی شهر و سایر مراجع ممنوع می‌باشد . ملاحظه می‌فرمایید که عوارض پارکینگ در قانون متن الذکر تکلیف نشده است و برابر تبصره 1 ماده موصوف از قانون فوق، شورای اسلامی شهر مجاز بوده است به مراتب مقرر در تبصره حاضر در وضع عوارض اقدام نماید و همان گونه که رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری استحضار دارند طرح جامع و تفصیلی هر شهر خاص همان شهر توسط مراجع قانونی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و کمیسیون ماده 5 تصویب و این طرح محلی است، لذا این طرح ( جامع ) در باب اجرای موضوعات شهرسازی از جمله ساختمان‌سازی ضوابطی را برای اجرا الزام نموده که با در نظر گرفتن شرایط شهر و سایر شاخصهای شهرسازی در محل شهر ابلاغ طرح جامع، اشخاص هنگام احداث بنا ملزم به رعایت آن هستند و احداث پارکینگ از این موارد است که در پروانه ساختمان قید می‌شود . لزوم طرح جامع احداث پارکینگ است اما در شرایطی که طرح جامع نیز بیان داشته زمین مورد درخواست پروانه ازنظر شرایط فیزیکی خاص ملک، امکان احداث پارکینگ فراهم نباشد، همان‌طور که در صفحه سوم پروانه ساختمان ( شناسنامه ) مصوب شورای عالی اداری مصوب سال 1371 آمده است کسری پارکینگ یا حذف احداث، پارکینگ در قالب عوارض از شهرداری خریداری و در صفحه سوم شناسنامه ساختمان تعداد پارکینگ خریداری شده قید می‌شود . از آنجا که در طرح جامع نحوه تامین مالی و اجرای طرح بررسی و پیشنهاد گردیده شورای اسلامی شهر برازجان با در نظر گرفتن مفاد تبصره ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده در مجوز وضع عوارض محلی و عدم تعیین تکلیف عوارض پارکینگ در قانون مزبور ( ماده 50 ) و چون طرح جامع محلی و ضوابط خاص شهر محل برازجان است و چگونگی اجرای پارکینگ و موانع احداث در موارد خاص تصمیم محلی است مبادرت به وضع عوارض عدم احداث پارکینگ و یا کسری پارکینگ و آگهی عمومی نموده که مورد اعتراض واقع نگردیده و اجرایی شده است . مضافا قابل ذکر است عوارض سال 1391 به دلیل اختلافات و تعطیلی در شورای سوم شهر مورد تصویب و ابلاغ و اجرا قرار نگرفت . بنابراین استدعای رد دعوای خواهان مورد تقاضاست . ضمنا مستندات زیر در جهت روشن نمودن مطالب و ملاحظه پیوست و ارسال گردید : 1 مصوبات شورای اسلامی شهر در وضع عوارض پارکینگ 2 ضوابط طرح جامع در احداث پارکینگ 3 پروانه ساختمان در صفحه سوم درج پارکینگ 4 قانون مالیات بر ارزش افزوده 5 آگهی عوارض مصوب شورای اسلامی شهر برازجان 6 قانون شورای عالی شهرسازی و معماری 7 قانون کمیسیون ماده 5 » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1396/12/8 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری، وضع عوارض برای حذف و کسری پارکینگ در مصوبات شورای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین مصوبات سالهای 1390 ، 1392 ، 1393 و 1394 شورای اسلامی برازجان مبنی بر وضع عوارض برای کسری و حذف پارکینگ به دلایل مندرج در آراء مذکور از جمله رای شماره 770 1391/10/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص شد و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی