ماده واحدهاصلاحی ۱۳۹۴/۱۰/۲۲
موافقتنامه تاسیس دالان حملونقل و گذر بینالمللی بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد) به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
انجام داوری موضوع ماده (11) موافقتنامه توسط دولت جمهوری اسلامی ایران منوط به رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی و همچنین اجرای ماده (14) موافقتنامه منوط به رعایت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی است.
بسم الله الرحمن الرحیم موافقتنامه تاسیس دالان حملونقل و گذر بینالمللی بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد)
مقدمه دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان که از این پس طرفهای متعاهد نامیده میشوند. با تمایل به حمایت و تحکیم همکاریها و توسعه روابط اقتصادی بین خود با تصدیق روند موجود تقویت و توسعه بیشتر روابط اقتصادی ملتهای خود در سطوح منطقهای و جهانی با تایید اهمیت موافقتنامههای بینالمللی موجود در زمینه حملونقل کالاهای گذری از طریق زیرساختهای ریلی، جادهای و بندری و همچنین نیاز به تسریع توسعه اقتصادی پایدار در کشورهای خود با تاکید بر تعهدات خود نسبت به تامین تسهیلات لازم برای حملونقل و گذر سریع، روان و کارآمد کالا و مسافر به سایر کشورها و بالعکس و بهره برداری از موقعیتهای جغرافیایی خود با ابراز تمایل خویش نسبت به توسعه و تقویت توانمندیهای خود برای تسهیل حملونقل و گذر کالا و مسافر براساس قوانین ملی موجود و طبق استانداردها و کنوانسیونهای بینالمللی حملونقل با ابراز امیدواری نسبت به استفاده از حداکثر تلاش ممکن در جهت بهره برداری از زیرساختهای حمل و نقلی موجود به منظور حملونقل و گذر کالا و مسافر از طریق قلمروهای خودبه شرح زیر توافق نمودند:
تعاریف تعاریف و اصطلاحات به کار رفته در این موافقتنامه دارای معانی زیر میباشند:
متصدی حملونقل: هر شخص حقیقی یا حقوقی که در قلمرو یک طرف متعاهد به ثبت رسیده و براساس قوانین ملی کشور خود مجاز به انجام عملیات حملونقل بینالمللی کالا و مسافر باشد.
باصلاحی ۱۳۹۴/۱۰/۲۲
طرفهای موسس: بهطور مشترک دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان
کالا: تمامی انواع کالاها و اقلام (با سامانه (سیستم) کدگذاری هماهنگ) که متصدی حملونقل، حمل آنها را به استناد قرارداد حمل از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی بر عهده میگیرد.
کالاهای خطرناک: هر نوع ماده، فرآورده و یا ضایعاتی که به دلیل خصوصیات خود، میتواند در فرآیند حملونقل، بارگیری یا تخلیه بار، باعث انفجار، آتش سوزی یا آسیب رساندن به کالاها، زیرساختهای حمل و نقلی و نیز زندگی، سلامت، محیط زیست و امنیت ملی شود.
دالان حملونقل و گذر بینالمللی: شبکهای از سامانههای اصلی حملونقل که کشورهای طرفهای متعاهد را به منظور حملونقل بینالمللی کالا و مسافر از طریق حملونقل زمینی یا دریایی به یکدیگر مرتبط مینماید.
حملونقل بینالمللی: جا به جایی کالا و مسافر با استفاده از شیوههای مختلف حملونقل (زمینی یا دریایی) از قلمروی ملی طرفهای متعاهد
سرمایهگذاری: هرگونه سرمایهای که از طرف نهاد، موسسه مالی یا اهداءکننده سرمایه در جهت توسعه پروژههای زیر ساختهای حمل و نقلی در مسیر دالان حملونقل و گذر بینالمللی تامین شود.
حملونقل چندوجهی: حمل کالا با استفاده از حداقل دو شیوه مختلف حمل و نقلی
مسافر: شخصی که هزینههای حملونقل را برای سفر از یک نقطه به نقطه دیگر توسط حملونقل زمینی یا دریایی از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی پرداخت میکند.
حملونقل مسافر: خدمات حملونقل برای انتقال مسافر توسط حملونقل زمینی یا دریایی از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی
کالاهای فاسد شدنی: هر نوع کالایی که نیاز به اقدامات حفاظتی و روند گذر سریع در عبور از مرز (زمینی و دریایی) و از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی داشته باشد.
بندر: محلی که کشتی در آن پهلو میگیرد و برای کشتیرانی دریایی بینالمللی باز است و از آن برای بارگیری و تخلیه کالا و سوار و پیاده کردن مسافر استفاده میشود.
گذر: حملونقل کالا و مسافر از قلمرو یک طرف متعاهد از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی که نقاط مبدا و مقصد آن در خارج از قلمرو آن طرف متعاهد باشد.
حملونقل کالا: حملونقل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر در ازاء هزینه حمل
شرایط عمومی موافقتنامه
مفاد این موافقتنامه امور حملونقل و گذر بینالمللی کالا و مسافر از طریق قلمرو کشورهای طرفهای متعاهد بهوسیله هر یک از شیوههای حملونقل (زمینی و دریایی) در طول مسیرهای تصویب شده از طرف شورای هماهنگی که طبق ماده (9) این موافقتنامه تشکیل شده است را تنظیم میکند.
2اصلاحی ۱۳۹۴/۱۰/۲۲
مقامهای صلاحیتدار طرفهای متعاهد برای اجرای این موافقتنامه، به شرح زیر خواهند بود: در جمهوری اسلامی ایران: وزارت راه و شهرسازی در سلطان نشین عمان: وزارت حملونقل و ارتباطات در ترکمنستان: وزارت حملونقل ریلی، وزارت حملونقل موتوری و خدمات دولتی دریانوردی و حملونقل رودخانهای در جمهوری ازبکستان: وزارت روابط اقتصادی خارجی، سرمایهگذاری و تجارت، آژانس حملونقل رودخانهای و وسایل نقلیه ازبکستان، شرکت ریلی سهامی عام «راه آهن ازبکستان»
این موافقتنامه حقوق و تعهدات هر یک از طرفهای متعاهد در قبال موافقتنامهها و معاهدات بینالمللی که عضو آن میباشند از جمله موارد منعقده بین طرفهای متعاهد را نقض نخواهد کرد.
اهداف موافقتنامه طرفهای متعاهد موارد زیر را انجام خواهند داد:
ایجاد دالان حمل و نقلی قابل اعتماد به منظور گذر و حملونقل منظم کالا و مسافر بین کشورهای آسیای مرکزی و بنادر خلیج فارس و دریای عمان و صادرات واردات کالا از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی
افزایش سرعت حملونقل کالا و مسافر با هدف بهینهسازی هزینههای حمل
افزایش کارآیی استفاده از توان حمل و نقلی و گذری طرفهای متعاهد
جذب کالاهای گذری کشورهای دیگر از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی
افزایش اثربخشی روابط حمل و نقلی به منظور تنظیم حملونقل و گذر کالا و مسافر از قلمرو طرفهای متعاهد
تسهیل دسترسی به بازارهای بینالمللی با استفاده از حملونقل دریایی و زمینی از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی
تامین امنیت سفر و اجرای استانداردهای بینالمللی ایمنی درخصوص حملونقل و گذر کالا و مسافر و نیز حفاظت محیط زیست طبق استانداردهای بینالمللی
ایجاد شرایط برابر و غیرتبعیضآمیز برای تامینکنندگان تمامی شیوههای خدمات حملونقل
سادهسازی و هماهنگ نمودن اسناد رسمی و مراحل حاکم حملونقل و گذر بینالمللی کالا و مسافر طبق موافقتنامهها و استانداردهای بینالمللی موجود
دالان حملونقل و گذر بینالمللی
طرفهای متعاهد به استناد این موافقتنامه، دالان حملونقل و گذر بینالمللی که کشورهای آسیای مرکزی را به بنادر واقع در خلیج فارس و دریای عمان متصل مینماید، تاسیس خواهند نمود که از این پس «دالان حملونقل و گذر بینالمللی» نامیده میشود.
طرفهای متعاهد مسیرهای دالان حملونقل و گذر بینالمللی را تعیین و زیرساختها و شیوههای حمل و نقلی مورد استفاده در حملونقل کالا و مسافر را مشخص خواهند نمود.
طرفهای متعاهد تمام اقدامات لازم را به منظور کمک به یکدیگر از طریق سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختهای حملونقل در مسیر دالان حملونقل و گذر بینالمللی انجام خواهند داد.
توسعه تسهیلات برای حملونقل و گذر بینالمللی کالا و مسافر
طرفهای متعاهد در حین اجرای این موافقتنامه، طبق قوانین ملی خود تسهیلات موثر در زمینه حملونقل و گذر بینالمللی کالا و مسافر از طریق قلمرو کشور خود را فراهم خواهند کرد.
هر طرف متعاهد طبق قوانین ملی خود، صدور روادید به اتباع طرفهای دیگر، شاغل در امر حملونقل و گذر بینالمللی را تسهیل خواهد نمود.
قواعد حاکم بر حملونقل کالاهای خطرناک، ممنوعه و یا دارای استفاده دوگانه براساس این موافقتنامه حملونقل یا گذر کالاهای خطرناک یا ممنوعه یا دارای استفاده دوگانه، از طریق قلمرو یک طرف متعاهد، بدون اخذ مجوز قبلی از آن طرف متعاهد ممنوع میباشد. طرفهای متعاهد این کالاها را که توسط کارگروه پیگیری که طبق ماده (10) این موافقتنامه تشکیل شده است، در پروتکل الحاقی گردآوری و از سوی شورای هماهنگی اطلاعرسانی خواهد گردید، مشخص خواهند نمود.
قواعد حاکم بر حملونقل کالاهای فاسد شدنی طرفهای متعاهد گذر کالاهای فاسدشدنی در حین عبور از مرزهای طرفهای متعاهد را بدون هرگونه تاخیر غیرموجه، تسریع و تسهیل خواهند نمود.
مالیاتها و عوارض
طرفهای متعاهد بهینهسازی عوارض، مالیاتها و دیگر حقوق دولتی، از جمله هزینههای ناشی از خدمات ارائه شده برای کالاهای گذری را صرفنظر از ماهیت یا هدف آنها پیگیری خواهند نمود.
هزینههای ناشی از خدمات ارائه شده توسط تامینکنندگان خدمات میتواند در مورد کالاهای گذری وضع گردد.
شورای هماهنگی با ایجاد ساز و کاری به منظور بهینهسازی میزان هزینهها، عوارض و مالیاتها موافقت خواهد نمود.
شورای هماهنگی
طرفهای متعاهد به منظور اجرای این موافقتنامه، شورای هماهنگی را با مسوولیتهای زیر تشکیل خواهند داد: الف تنظیم موضوعات مربوط به اعمال و اجرای این موافقتنامه؛ ب بررسی موضوعات اقتصادی، سازمانی، فنی و حقوقی مربوط به ایجاد دالان حملونقل و گذر بینالمللی پ تدوین پیشنهادهای مربوط به افزایش جریان گذر کالا و افزایش جذابیت دالان حملونقل و گذر بینالمللی ت تصویب مسیرهای دالان حملونقل و گذر بینالمللی ث تهیه پیشنهادهایی به منظور بهینهسازی هزینههای حملونقل و گذر کالا و مسافر از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی با استفاده گسترده از حملونقل چند وجهی
شورای هماهنگی اولین نشست خود را ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این موافقتنامه به منظور تنظیم قواعد و رویههای شورا و نیز تعیین نحوه عملکرد کارگروه پیگیری برگزار خواهد نمود.
شورای هماهنگی حداقل سالی یک بار یا بنا به درخواست هر یک از طرفهای متعاهد، بهطور متناوب براساس حروف الفبای انگلیسی، در قلمروی طرفهای متعاهد تشکیل جلسه خواهد داد.
کارگروه پیگیری
طرفهای متعاهد ظرف دو ماه پس از لازم الاجراء شدن این موافقتنامه، کارگروه پیگیری متشکل از نمایندگان خود را تشکیل خواهند داد. این کارگروه سه ماه پس از تشکیل، به منظور ساماندهی کار خود جلسهای را برگزار خواهد نمود.
کارگروه پیگیری، دارای وظایف زیر میباشد: الف تعیین مسیرهای دالان حملونقل و گذر بینالمللی ب تهیه مطالعات پیرامون مالیاتها، هزینهها و تعرفههایی که در حال حاضر در بنادر و نقاط مرزی توسط هر طرف متعاهد وضع گردیده و ارائه پیشنهادهایی به منظور افزایش جذابیت دالان حملونقل و گذر بینالمللی پ تهیه مطالعات مربوط به ایجاد تسهیلات حملونقل کالا از طریق قلمرو طرفهای متعاهد با در نظر گرفتن قرنطینه دامی و نباتی و نیز کالاهای ممنوعه و دارای محدودیت ت تهیه پیشنهادهایی در جهت تحقق اهداف این موافقتنامه به نحوی که با قوانین ملی هر طرف متعاهد مغایرت نداشته باشد ث تهیه و تدوین پیش نویس برنامهها و پروتکلهای مرتبط با این موافقتنامه ج تهیه پیشنهادهایی برای هماهنگسازی سیاستهای حمل و نقلی و گذری با هدف توسعه دالان حملونقل و گذر بینالمللی، پایانهها، تاسیسات و زیرساختهای ضروری (بنادر و نقاط مرزی) چ تهیه پیشنهادهایی به منظور افزایش جریان کالاهای گذری از طریق دالان حملونقل و گذر بینالمللی ح تهیه گزارشهای ادواری و جامع درخصوص پیشرفت اجرای این موافقتنامه
کارگروه پیگیری، میتواند در صورت اقتضاء، مفاد کنوانسیون بینالمللی ساده و هماهنگسازی تشریفات گمرکی که در کیوتو در تاریخ 18 میسال 1973 میلادی (برابر با 28/2/1352 هجری شمسی) امضاء شد را به همراه متن اصلاح شده آن پیرامون حملونقل گذری، بررسی و پیشنهادهای خود را ارائه نماید.
حل و فصل اختلافات
هرگونه اختلاف بین هر یک از طرفهای متعاهد، ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه از طریق مذاکره بین طرفهای ذی ربط حل و فصل خواهد شد.
چنانچه طرفهای ذی ربط در اختلاف، ظرف نه ماه از شروع مذاکرات به توافقی دست نیابند، اختلاف به شورای هماهنگی ارجاع خواهد گردید.
چنانچه شورای هماهنگی نتواند اختلاف را ظرف یک سال از زمان ارجاع اختلاف به شورا حل و فصل نماید، اختلاف از طریق داوری حل و فصل خواهد گردید. طرفهای اختلاف درخصوص شیوه داوری توافق خواهند نمود.
الحاق
این موافقتنامه برای الحاق هر کشوری، مفتوح خواهد بود.
هر کشوری که قصد الحاق به این موافقتنامه را داشته باشد، کشور امین اسناد را از قصد خود برای الحاق آگاه خواهد نمود. کشور امین اسناد، مراتب را به طرفهای موسس جهت بررسی، اعلام خواهد نمود.
این موافقتنامه سی روز پس از آن که کشور امین اسناد آخرین تاییدیه مکتوب طرف موسس را دریافت نماید برای کشور ملحق شونده لازم الاجراء خواهد گردید.
کشور امین اسناد ترکمنستان کشور امین اسناد این موافقتنامه خواهد بود. کشور امین اسناد، نسخههای تصدیق شده این موافقتنامه را به طرفهای متعاهد ارسال خواهد نمود. کشور امین اسناد، طرفهای متعاهد را از الحاق سایر کشورها به این موافقتنامه و کنارهگیری از این موافقتنامه، مطلع خواهد نمود.
اصلاحات این موافقتنامه میتواند پس از تصویب تمام طرفهای متعاهد، اصلاح گردد. تمامی اصلاحات پس از امضاء تمامی طرفهای متعاهد، جزء لاینفک این موافقتنامه خواهند شد.
لازم الاجراء شدن این موافقتنامه پس از گذشت سی روز از تاریخ ارائه اطلاعیه کتبی آخرین طرف موسس به کشور امین اسناد از طریق مجاری دیپلماتیک مبنی بر تصویب یا تکمیل تمامی تشریفات قانونی لازم برای لازم الاجراء شدن آن، لازم الاجراء خواهد شد. کشور امین اسناد، طرفهای دیگر را از اطلاعیههای مزبور آگاه خواهد نمود.
اعتبار
این موافقتنامه به مدت ده سال از تاریخ لازم الاجراء شدن آن معتبر باقی خواهد ماند.
هر یک از طرفهای متعاهد میتواند با آگاه نمودن کشور امین اسناد از قصد خود مبنی بر کنارهگیری از این موافقتنامه به صورت کتبی، حداقل شش ماه قبل از تاریخ کنارهگیری، از این موافقتنامه کنارهگیری نماید.
این موافقتنامه در عشق آباد در تاریخ 5 اردیبهشت 1390 هجری شمسی، برابر با 21 جمادی الاول 1432 هجری قمری، برابر با 25 آوریل 2011 میلادی در یک نسخه اصلی به زبانهای فارسی، عربی، ازبکی، ترکمنی، روسی و انگلیسی که کلیه متون دارای اعتبار یکسان میباشند، امضاء گردید. در صورت اختلاف در تفسیر متن انگلیسی ملاک خواهد بود. برای گواهی مراتب بالا، نمایندگان طرفهای متعاهد که از سوی روسای دولتهای خود مجاز میباشند، این موافقتنامه را امضاء نمودند.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت سلطان نشین عمان از طرف دولت ترکمنستان از طرف دولت جمهوری ازبکستان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل: مقدمه و شانزده ماده در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ نوزدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و نود و یک مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 3/3/1391 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی علی لاریجانی