پروتکل اصلاحی مورخ 29 آذر ماه 1369 مطابق با 20 دسامبر 1990 کنوانسیون حملونقل بینالمللی با راهآهن (COTIF) مورخ 9 مه1980 (19 اردیبهشت 1359) مصوب دومین مجمع عمومی سازمان بینالدول برای حملونقل بینالمللی با راهآهن به شرح پیوست به تصویب میرسد.
پروتکل 1990 در مورد تغییرات اصلاحی در کنوانسیون حملونقل بینالمللی با راهآهن مورخ 9 مه 1980 (19 اردیبهشت 1359) در اجرای بند 2 مواد 6 و 19 کنوانسیون حملونقل بینالمللی با راهآهن (COTIF) که در تاریخ نهم ماه مه 1980 ( نوزدهم اردیبهشت ماه 1359) در برن به امضاء رسیده است، دومین مجمع عمومی سازمان دولتهای عضو از تاریخ 17 تا 20 دسامبر 1990 (29 آذر ماه 1369) در برن تشکیل شد و باعنایت به نیازها و ضرورتهای جدید جامعه بینالمللی و لزوم اصلاح مفاد کنوانسیون مزبور، دولتهای عضو موافقت خود را در موارد زیر اعلام نمودند:
اصلاحات مربوط به کنوانسیون اصلی (COTIF)
به بند 2 ماده 2 عبارت ذیل را اضافه نمایید: سایر حمل و نقلهای داخلی که مکمل حملونقل با رهآهن و تحت مسئولیت آن سازمان انجام میشود، در حکم «حملونقل بر روی یک خط» بههمان مفهوم و معنایی که در بند قبل بیان گردید، میباشد.
متن بند 2 به شرح زیر اصلاح میگردد: بند 2 پس از عبارت «خطوط مورد نظر در بند 1 ماده 2» و نیز سطر اول بند 2 همان ماده جمله «که این حمل و نقلها بر روی آنها ...» را اضافه نمایید. جمله اول بند 3 این ماده به صورت ذیل تصحیح شود: بند 3 موسسات حمل و نقلی که خطوط مربوط به آنها در قسمت اول بند 2 ماده 2 قید شده باشد...
عبارت متن مزبور را به صورت ذیل تکمیل نمایید: اصطلاح کنوانسیون در متون زیر شامل کنوانسیون به معنای خاص (اصلی)، پروتکل مذکور در سطر دوم از بند 2 ماده 1 و دستورالعمل الحاقی جهت رسیدگی به حسابها ضمائم B و A و پیوستهای آنها که در بندهای 1 و 4 ماده 3 ذکر شده است، میباشد.
جمله اول ماده فوق را به شرح زیر اصلاح کنید: بند 1 کمیته اداری مرکب از نمایندگان 12 کشور میباشد. از جمله اول سطر دوم همین بند، عبارت زیر را حذف نمایید. «... و ریاست آن را نیز به عهده دارد...» قسمت (a) از بند 2 را به صورت ذیل کامل کنید: آییننامه داخلی را تنظیم و با اکثریت دو سوم کشورهای عضو، ریاست هر دوره پنج ساله را تعیین مینماید. همچنین به قسمت (d) بند 2 عبارت زیر را اضافه نمایید: مدیر کل و معاون مدیرکل بری یک دوره 5 ساله که قبل تجدید نیز هست منصوب میگردند.
متن زیر جایگزین بند 7 میگردد: رسیدگی و کنترل صورت حسابها به موجب مقررات مذکور در دستورالعمل الحاقی منضم به کنوانسیون اصلی و نظارت و رهنمودهای خاص کمیته اداری و مطابق با اصول مالی و حسابداری سازمان، توسط دولت سوئیس انجام میشود.
به بند 3 این ماده، عنوان جدید (a) را اضافه نمایید: (a) دستورالعمل الحاقی برای رسیدگی به حسابها. بدین ترتیب قسمتهای a و b به b و c تبدیل میشوند. مقررات ضمیمه، پس از پروتکل مربوط به امتیازات و مصونیتهای سازمان حملونقل بینالمللی با راهآهن (COTIF) ، پیوست میگردد. دستورالعمل الحاقی برای رسیدگی به حسابها 1 بازرس (حسابرس) بمنظور حصول اطمینان از موارد زیر، حسابهای سازمان از جمله اسناد اعتباری و حسابهای خاص را تا جائی که ضروری بداند بررسی میکند. موارد مزبور عبارتند از: الف - صورتهای مالی با دفاتر و اسناد سازمان مطابقت داشته باشند. ب - عملیات مالی با مقررات بودجه و سایر دستورالعملهای سازمان مطابقت داشته باشد. ج - اسناد اعتباری و وجوه نقدی که به بانک یا صندوق سپرده شدهاند و دارای گواهی مسئول مربوطه سازمان میباشند، بررسی و دقیقا محاسبه شده باشند. د - کنترل و نظارتهای داخلی از جمله رسیدگی و کنترل صورت حسابها در حد مطلوب و کافی باشد. ه - کلیه عناصر فعال و غیر فعال (منفی) سازمان (موجودی صندوق و پرداختها) و نیز افزایش کسریها طبق ضوابط منطقی و مطلوب، حسابرسی شده باشند. 2 بازرس، تنها فرد صالح برای پذیرش تمام یا قسمتی از اسناد و مدارک ارائه شده از جانب مدیر کل میباشد و عنداللزوم میتواند حتی به جزئیات کلیه اسناد مربوط به عملیات مالی و اموال رسیدگی و بازرسی نماید. 3 کلیه دفاتر، اسناد مالی و سایر اطلاعات مورد نیاز، همواره باید در اختیار بازرس و دسترسی وی به آنها آزاد باشد. 4 بازرس، نمیتواند عناوین و مواد حسابها را رد کند اما چنانچه به نظر او نقائص و اشکالاتی در جریان امور وجود داشته باشد، برای اتخاذ تدابیر لازم میتواند توجه مدیر کل را نسبت به آنها جلب نماید. 5 بازرس (پس از رسیدگی و حسابرسی) اسناد مربوطه را به شرح ذیل گواهی و امضاء مینماید. «این جانب صورتهای مالی سازمان را برای یکسال مالی که در تاریخ 31 دسامبر ... به پایان میرسد، بازرسی نمودم.» بازرسی مزبور شامل بررسی روشهای محاسبه و کنترل اسناد مالی و حسابها و سایر مواد ضروری بوده است. گواهی یاد شده بر حسب مورد: الف - اوضاع و موقعیت مالی و نتایج حاصله از فعالیتهای سازمان را در تاریخ انقضاء دوره مربوطه نشان میدهد. ب - صورتهای مالی بر اساس اصول پذیرفته شده حسابداری منظم شدهاند. ج - اصول مالی بر اساس روشهایی که در سال مالی گذشته به تصویب رسیده است انجام شده است. د - عملیات مالی طبق مقررات بودجه و آییننامههای مربوطه و سایر دستورالعملهای سازمان بوده است. 6 بازرس، در مورد عملیات مالی، طی گزارش خود به موارد زیر اشاره مینماید: الف - نوع و حدود بازرسی بعمل آمده. ب - عواملی که با مشخصات حسابها و یا صحت آنها مربوط میشوند. عوامل مزبور عبارتند از: 1 اطلاعات ضروری جهت تبیین و ارزیابی صحت حسابها. 2 وجوه و مبالغی که باید وصول میشده ولی در حساب منظور نشده است. 3 مبالغی که موجب تعهد مالی مرتب و یا مشروط برای سازمان بوده ولی محاسبه نشده و در صورتهای مالی نیامده باشد. 4 مخارج و هزینههایی که برای آنها اسناد و اوراق کافی تهیه نشده باشد. 5 آیا دفتر حسابها بنحو صحیح و آنگونه که باید، نگاهداری میشوند؟ و نیز آیا صورتهای مالی ارائه شده طبق اصول کلی پذیرفته شده درحسابداری میباشند؟ ج - سایر مواردی که لازم است توجه کمیته اداری نسبت به آنها جلب شود. بعنوان مثال: 1 موارد تقلب یا احتمال آن. 2 تضییع و یا استفاده غیر صحیح از سرمایه و سایر داراییهای سازمان (حتی هنگامی که حسابهای مربوط به عملیات انجام شده بطور منظم انجام شده باشد). 3 مخارجی که متعاقبا هزینههای قابل ملاحظهای برای سازمان ایجاد نمایند. 4 هرگونه عیب و نقصی در سیستم کنترل دریافتها و پرداختها و اموال سازمان. 5 مخارج مغایر با اهداف کمیته اداری، اگرچه ناشی از انتقال مجاز (از حسابی به حساب دیگر) در چارچوب بودجه سازمان باشد. 6 تجاوز از اعتبارات، اگر چه در نتیجه انتقال مجاز در چارچوب بودجه باشد. 7 هزینههایی که با مجوز مربوط به آنها مغایرت داشته باشند. د - صحت و سقم اسناد و حسابهای مربوط به اثاثیه و اموال که پس از بررسی دفاتر صورتها تنظیم میشوند. مضافا به آنچه گفته شد، گزارش ممکن است متضمن اطلاعاتی راجع به عملیات پولی باشد که در سال گذشته حساربرسی شده ولی در مورد آنها اطلاعات جدیدی بدست آمده است. و نیز ممکن است گزارش مطالبی را در مورد عملیاتی که در سال آتی باید انجام شود و اطلاع قبلی کمیته اداری از آنها ضروری است، در برداشته باشد. 7 بازرس در هیچ مورد در گزارش خود، نباید خردهگیری و انتقاد نماید مگر اینکه مراتب را قبلا جهت دریافت توضیحات لازم به مدیر کل اعلام کرده باشد. 8 بازرسی با کمیته اداری و مالی در ارتباط بوده و آنان را از بازرسیهای انجام شده آگاه میکند. ضمنا در مورد گزارش مالی مدیر کل نیز میتواند اظهارنظر نماید. 9 چنانچه بازرس پس از بازرسی به دلیل قانعکننده و کافی دست نیابد، باید مراتب را در گواهی و گزارش خود با ذکر علل و عوامل بررسیها و نتایج مشاهدات خود را در خصوص وضعیت مالی و فعالیتهای مربوطه و حسابهای سازمان ارائه نماید.
تغییرات مربوط به مقررات یکنواخت در قرارداد حملونقل بینالمللی مسافر و توشه با راهآهن (CIV)
(CIV) متن بند 1 ماده فوق به شرح ذیل اصلاح میشود: بند 1 به استثنای موارد پیشبینی شده در مواد 2و 3 و 23، در مورد کلیه حمل و نقلهای مربوط به مسافر و بار (از جمله حملونقل با اتومبیل) در صورتیکه عنوان «حملونقل بینالمللی» به آن اطلاق شده و حداقل از دو کشور عبور نموده و فقط از خطوطی که طی مواد 3 و 10 این کنوانسیون نام برده شده است، استفاده کنند، مقررات یکنواخت اجراء خواهد شد. همچنین «مقررات یکنواخت» در خصوص حمل و نقلهای مشابه و مطابق با بند 2 ماده 2 این کنوانسیون قابل اعمال است. مقررات مذکور همچنین در مورد مسئولیت راهآهن نسبت به فوت و صدمات وارده به مسافرین و کسانی که براساس قرارداد بینالمللی حملونقل کالاهای تجاری با راهآهن، کالا و محمولات را همراهی میکنند، قابل اجراء میباشد.
متن بند 1 ماده مزبور را به شرح ذیل کامل نمایید: بند 1 ... در مورد حملونقل اتومبیل توسط راهآهن، مسافران با موافقت مقامات مربوطه راهآهن میتوانند در طول مسافرت در داخل اتومبیلهای خود بمانند.
متن بند 2 ماده 17 با افزودن عبارت زیر اصلاح میگردد: بند 2 تعرفههای بینالمللی، تحت شرایط معینی میتوانند حملونقل اشیاء، حیوانات زنده، کالاهای غیر مندرج در بند اول این ماده و نیز حمل وسائل نقلیه دیگر اعم از اتومبیل و غیر آن را قبول نمایند. شرایط حمل وسائط نقلیه بویژه در خصوص پذیرش حمل، ثبت، بارگیری، فرم و محتویات اسناد حمل که باید دارای علامت اختصاری (CIV) باشد وشرایط تخلیه و تحویل و نیز الزامات راننده راجع به بارگیری و تخلیه وسیله نقلیه وی در تعرفههای مزبور معین میشوند.
عنوان ماده مزبور به «وسائط نقلیه اتومبیل» اصلاح میگردد: بند 1 ماده فوق به شرح زیر اصلاح میشود: بند 1 در صورتیکه در بارگیری و یا تحویل وسیله نقلیه (اتومبیل) تاخیری از طرف راهآهن بعمل آید و در نتیجه خساراتی به ذینفع وارد شود، راهآهن باید غرامتی حداکثر به میزان کرایه حمل به وی بپردازد. متن بند 3 را به صورت زیر اصلاح نمایید: بند 3 در صورت ورود خسارت کلی یا جزیی بهوسیله نقلیه، غرامت قابل پرداخت به شخص ذیحق جهت خسارت ثابت شده، براساس ارزش متداول و رایج وسیله مزبور و حداکثر به میزان 8000 واحد پولی، محاسبه میشود. بند 4 به شرح ذیل تغییر مییابد: بند 4 در مورد اشیایی که در داخل وسیله نقلیه جای دارند، راهآهن فقط مسئول خسارتی است که در نتیجه خطای آن به اشیاء مزبور وارد شده باشد. کل مبلغ غرامت پرداختی نباید از 1000 واحد محاسبه، تجاوز نماید. راهآهن بجز در موارد تقلب، مسئول اشیاء خارجی اتومبیل نمیباشد. قسمت دوم بند 3 متن را به «بند 5» تبدیل نمایید: بند 5 یدککش با بار و یا بدون بار در حکم وسیله نقلیه است. بند 5 متن فعلی با تغییراتی به بند 6 تبدیل میگردد: بند 6 سایر مقررات مربوط به مسئولیتهای رهآهن در مورد کالا و بار، در خصوص وسائط نقلیه اتومبیل نیز قابل اجراء میباشد.
عنوان این ماده به شرح ذیل تغییر مییابد: «اسقاط اقامه دعوی ناشی از مسئولیت» جمله اول این ماده به شرح زیر اصلاح میگردد: در صورتیکه ثابت شود خسارت وارده مستند به فعل و یا قصور رهآهن میباشد، اعم از اینکه در نتیجه تعهد و یا غفلت با احتمال بروز خسارت مزبور باشد، «مقررات یکنواخت» مندرج در مواد 30- 31- و 38 تا 41 این کنوانسیون و یا قوانین پیشبینی شده در حقوق ملی کشورها مبنی بر محدودیت مبلغ پرداختی به میزان معین، اجراء نخواهد شد. جمله دوم حذف میشود.
عنوان این ماده به صورت زیر تغییر مییابد: «تسعیر (تبدیل پول) و بهره غرامت» در ابتدای این ماده، بند جدیدی به شرح زیر اضافه میشود: بند 1 هرگاه محاسبه غرامت ایجاب نماید که وجوه مربوطه به پول خارجی تبدیل شود، تبدیل پول براساس نرخ روز در محلی که غرامت پرداخت میشود، صورت میگیرد. بندهای 1 و 2 و 3و 4 به ترتیب به بندهای 2 و 3 و 4 و 5 تبدیل میشوند.
جمله اول بند 1 ماده فوق به شرح زیر اصلاح میگردد: بند 1 چنانچه ذیحق ظرف مدت 6 ماه از تاریخ اطلاع بر وقوع خسارت به مسافر، مراتب را به یکی از راهآهنهایی که طبق بند 1 ماده 49 میتوان دعاوی را به آنها تسلیم نمود، اعلام نکند، حق اقامه دعوی علیه راهآهن در صورت فوت و مجروح شدن مسافران از وی سلب خواهد شد.
جمله دوم بند 2 ماده فوق به شرح ذیل تکمیل میشود: معهذا، در مواردی که دعاوی مربوط به غرامت براساس خسارت ناشی از فعل یا قصور مامور باشد، اعم از اینکه عمدی یا در نتیجه غفلت با وجود احتمال بروز خسارت باشد، مدت مرور زمان دو سال خواهد بود. موارد «الف» و «ب» حذف میگردد.
اصلاحات و تغییرات مربوط به مقررات یکنواخت (CIM) قرارداد حملونقل بینالمللی کالا با راهآهن
قسمت اخیر بند 1 به شرح ذیل اصلاح میشود: «... همچنین در صورت لزوم در مورد حمل و نقلهای مشابه، طبق جمله دوم بند 2 ماده 2 کنوانسیون عمل خواهد شد».
متن ماده فوق به صورت زیر خلاصه میشود: فرستنده، مسئول صحت مطالبی است که درباره نامه قید کرده است. آثار و عواقب ناشی از اینکه مندرجات مربوطه ناقص، نامنظم، غلط و یا در محلیغیر از محل مخصوص در بارنامه نوشته شود، متوجه وی خواهد بود.
عبارت زیر را از بند 2 این ماده حذف نمایید: «با توجه به محدودیت پیشبینی شده در ماده 45» بند 4 ماده فوق حذف میگردد.
بند 1 ماده فوق به شرح زیر اصلاح میشود: بند 1 در صورتیکه در نتیجه تاخیر در تحویل کالا، خسارت و آسیبی به کالای مربوطه وارد شود، راهآهن باید غرامتی را که حداکثر از 4 برابر کرایه حمل بیشتر نباشد، پرداخت نماید.
عنوان ماده فوق به صورت زیر خواهد بود: «اسقاط اقامه دعوی ناشی از مسئولیت» جمله اول بند 1 ماده فوق را به شرح ذیل تکمیل نمایید: بند 1 چنانچه ثابت شود خسارت وارده در نتیجه فعل یا قصور راهآهن میباشد اعم از اینکه در نتیجه تعمد یا غفلت با احتمال بروز خسارت مزبور باشد، مسئولیتهای راهآهن که طی مواد 25-26-30-32-33-40-42-43-45 و46 به آنها اشاره شده است، اجراء نخواهد شد. جمله دوم حذف گردد.
عنوان این ماده به صورت زیر تغییر مییابد: «تسعیر و بهره غرامت» جمله اول متن را به شرح زیر اصلاح نمایید: هرگاه محاسبه غرامت ایجاب نماید که وجوه مربوطه به واحد پول خارجی تسعیر گردد، تبدیل پول بر اساس نرخ روز در محلی که غرامت پرداخت میشود، صورت خواهد گرفت. شماره بندهای 1 و 2 و3 به شمارههای 2 و 3 و4 تبدیل میشوند.
مورد (ج) از بند 1 را به شرح زیر تکمیل نمایید: ج - در مورد خسارت ناشی از عمل و یا قصور مامور اعم از اینکه با تعمد و یا در نتیجه غفلت با احتمال بروز خسارت باشد، میتوان اقامه دعوی نمود. مورد (د) از بند 1 حذف میشود. مورد (ه) به بند (د) تبدیل میشود.
امضاء، تصویب، پذیرش، تایید. بند 1 - پروتکل حاضر نزد دولت سوئیس، دولت نگهدارنده اسناد در برن جهت امضاء دولتهایی که برای شرکت در دومین اجلاس مجمع عمومی سازمان کشورهای عضو در مورد حمل و نقلهای بینالمللی با راهآهن (OTIF) دعوت شدهاند، تا تاریخ 30 ژوئن 1991 (9 تیر 1370) مفتوح خواهد بود. بند 2 - پروتکل حاضر باید طبق بند 1 ماده 20 کنوانسیون (OTIF) مورد تصویب، قبول و تایید قرار گیرد. اسناد مربوط به تصویب، قبول و یا تایید، هرچه زودتر به دولت نگهدارند اسناد تسلیم خواهد شد.
اجراء پروتکل تصمیمات متخذه در پروتکل حاضر از اولین روز دوازدهمین ماه پس از آنکه دولت نگهدارند وصول اسناد را طبق شرائط مندرج در بند 2 ماده 20کنوانسیون (OTIF) به دولتهای عضو، ابلاغ میکند، به مورد اجراء گذاشته میشود.
الحاق دولتهایی که به دومین مجمع عمومی کشورهای عضو سازمان (OTIF) «حملونقل بینالمللی با راهآهن» دعوت شدهاند ولی این پروتکل را در تاریخ پیشبینی شده در پاراگراف اول ماده 4 امضاء نکردهاند، میتوانند با تسلیم اسناد مربوط به عضویت به دولت نگهدارنده، الحاق خود را به این پروتکل اعلام نمایند.
ارتباط میان پروتکل حاضر و (COTIF) فقط دولتهای عضو کنوانسیون حملونقل بینالمللی با راهآهن (COTIF) میتوانند به عضویت این پروتکل درآیند.
متن پروتکل پروتکل حاضر به زبان فرانسه تنظیم و امضاء شده است. علاوه بر متن فرانسه، ترجمههای رسمی به زبان آلمانی، انگلیسی، عربی، و ایتالیایی و هلندی به آن ضمیمه میباشند. فقط متن فرانسه معتبر است. با توجه به مراتب فوق امضاءکنندگان تامالاختیار از طرف دولتهای متبوعه، این پروتکل را امضاء نمودند. این پروتکل در تاریخ 21 دسامبر 1990 (30 آذر 1369) فقط در یک نسخه اصلی به زبان فرانسه در برن تنظیم شد و نسخه مزبور در بایگانی کنفدراسیون سوئیس نگهداری میشود. رونوشت گواهی شده آن برای هر یک از دولتهای عضو ارسال خواهد شد.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل هشت ماده در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ ششم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و هفتاد وسه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1373/2/14 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علیاکبر ناطق نوری