موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان در مورد استفاده مشترک از دروازه مرزی نوردوز - مغری مشتمل بر یک مقدمه و دوازده ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
در اجرای این موافقتنامه رعایت اصول هفتاد و هفتم (77) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان در مورد استفاده مشترک از دروازه مرزی نوردوز - مغری
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان (که از این پس «طرفهای متعاهد» نامیده میشوند)؛ به عنوان طرفهای موافقتنامه دو جانبه در مورد کمک متقابل اداری برای اجرای صحیح قانون گمرکی به منظور جلوگیری، تحقیق و مبارزه با تخلفات گمرکی امضاء شده توسط دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان در تاریخ 6/10/1380 هجری شمسی مطابق با 27 دسامبر 2001 در تهران؛ با در نظر گرفتن اینکه استفاده مشترک از دروازه مرزی نوردوز - مغری، موجب هیچگونه تغییری در خط مرز کشوری ایران و ارمنستان نمیشود؛ با در نظر گرفتن اصول ارتقای همکاری و روابط خوب همسایگی؛ با توجه به ضرورت نوسازی نقاط مرزی «نوردوز» و «مغری» به ویژه برای ارائه خدمات مشمول این موافقتنامه؛ با هدف تسهیل رویههای عبور مرزی و تشریفات گمرکی به منظور اجتناب از دوباره کاری؛ با تمایل به تضمین استفاده مشترک از دروازه مرزی «نوردوز - مغری»؛ با تشخیص این واقعیت که کمک و همکاری متقابل اداری بین طرفهای متعاهد، به موجب این موافقتنامه، فرآیندهای کنترل گمرکی را بهبود خواهد بخشید؛ در موارد زیر توافق نمودند:
دامنه شمول و هدف موافقتنامه
طرفهای متعاهد طبق تعهدات بینالمللی آنها و مفاد این موافقتنامه به منظور تضمین تسهیل حملونقل بینالمللی مسافران، کالاها و وسایل نقلیه، خدمات مشترک را در گمرکات مرزی نوردوز و مغری ارائه خواهند نمود.
طرفهای متعاهد، تلاشهایی را برای اجتناب از دوباره کاری در کنترلهای گمرکی به منظور تسهیل گذر و تجارت قانونی به کار خواهند برد و همچنین اقدامات مشترکی را برای ارائه کنترلهای گمرکی موثر و کاهش زمان ترخیص کالا اتخاذ خواهند نمود.
تعاریف در چهارچوب این موافقتنامه:
«موافقتنامه»: به این موافقتنامه، اصلاحات که جزء لاینفک آن را تشکیل میدهند و پروتکلهای الحاقی آن اطلاق میشود.
«مراجع صلاحیتدار»: برای دولت جمهوری اسلامی ایران به معنی گمرک جمهوری اسلامی ایران و برای دولت جمهوری ارمنستان به معنی کارگروه درآمد کشوری جمهوری ارمنستان میباشد.
«استفاده مشترک»: به سادهسازی، هماهنگسازی و شناسایی متقابل تشریفات رسمی عبور مرزی اطلاق میشود.
«کنترل گمرکی»: به بررسی کالاها، تایید دادههای اظهارنامه، قابلیت دسترسی و درستی اسناد الکترونیکی یا کتبی، بازرسی وسایل حملونقل، بازرسی بستهها و سایر کالاهای حمل شده توسط اشخاص و سایر اقدامات مشابه انجام شده توسط مراجع گمرکی برای اطمینان از اجرای صحیح قوانین گمرکی و سایر مقررات مربوط به ورود و خروج، گذر، انتقال و مصرف نهائی کالاهای جا به جا شده بین قلمروهای گمرکی کشورهای طرفهای متعاهد و وجود کالاهایی است که در جریان آزاد قرار ندارند، اطلاق میشود.
«اطلاعات»: به اطلاعات مربوط به کالاهای تجاری، وسایل نقلیه یا مسافران اطلاق میشود.
اصول حاکم بر نقاط مرزی
مقامات صلاحیتدار کشور ورودی، دادههای اظهارنامههای مربوط به وسایل نقلیه و کالاها که در کشور خروجی تنظیم گردیده است را به عنوان مستند خواهند پذیرفت.
عملیات گمرکی مربوط به تایید اصالت دادههای اظهارنامه، در صورت امکان فقط در کشور ورودی انجام خواهد شد.
اطلاعات کلی مربوط به وسایل حملونقل و کالاهای انبار شده در اداره گمرک مرزی کشور خروجی به صورت الکترونیکی به کشور ورودی فرستاده خواهد شد و در آنجا در صورت نیاز، اصالت آن تایید خواهد شد.
کشور خروجی بازرسیهای گمرکی خود راجع به کالاها و وسایل حملونقل را فقط در صورت گزارش یا ظن قوی انجام خواهد داد. این بازرسی بدون خدشه به کنترلهایی انجام خواهد شد که توسط کشور خروجی در چهارچوب تعهدات ناشی از موافقتنامههای بینالمللی که کشورهای هر دو طرف متعاهد عضو آنها هستند، صورت خواهد گرفت.
مقامات صلاحیتدار طرفهای متعاهد از انجام دوباره کاری در مورد عملیات گمرکی یکسان در صورت امکان اجتناب خواهند نمود.
طرفهای متعاهد در چهارچوب و در اجرای این موافقتنامه، از انجام تشریفات رسمی مغایر با مفاد این موافقتنامه و به صورت یک جانبه خودداری خواهند نمود.
کشور ورودی در موارد زیر، تشریفات مربوط به کالاها و وسایل حملونقل را که در کشور خروجی انجام شده است، به صورت ناتمام در نظر خواهد گرفت: الف) فقدان اظهارنامه؛ ب) اطلاعات ناقص در اظهارنامه؛ پ) چنانچه بازرسی فیزیکی وسیله حملونقل، بیانگر وجود شواهدی مبنی بر برداشتن یا جا به جایی کالاها، مانند دستکاری پلمب یا پاره شدن چادر یا دیگر نشانههای دستکاری بار گنج (کانتینر) یا وسیله حملونقل باشد؛ در موارد سهگانه فوق، کشور ورودی حق دارد پس از اصلاح موارد غیرمنطبق، اجازه ورود کالا و وسایل حملونقل را صادر نماید یا آنها را به کشور خروجی عودت نماید. در هر دو صورت، کشور ورودی مراتب را به اطلاع کشور خروجی خواهد رساند.
تا زمانی که خطر انتشار بیماریهای واگیر و مسری وجود دارد، رویههای ضدعفونی وسایل حملونقل تجاری که محمولههای گیاهی، دام زنده و فرآوردههای دامی و گیاهی را حمل مینمایند، توسط طرفهای متعاهد اعمال خواهد شد، اما این اقدام در خصوص وسایل حملونقل حامل انسان و دیگر وسایل نقلیه انجام نخواهد شد.
طرفهای متعاهد اطلاعات راجع به تجارت دو جانبه و تخلفات گمرکی که در قلمرو مربوط به کشورهای آنها رخ میدهد را مبادله خواهند نمود.
با هدف اجرای سریع تر و آسان تر تشریفات گمرکی که میتواند به عنوان شاخص تسهیل تجارت در نظر گرفته شود، طرفهای متعاهد باید اطلاعات راجع به فهرست فعالان اقتصادی مجاز خود را مبادله نمایند.
طرفهای متعاهد هر نوع تغییراتی که در قوانین و مقررات گمرکی آنها به وجود میآید را به یکدیگر اطلاع خواهند داد.
مساعدت و همکاری متقابل
تشریفات (پروتکلهای) زیر که تنظیم و امضای آنها پیشبینی گردیده و سایر ترتیباتی که ممکن است بهعلت الزامات آتی منعقد گردد در چهارچوب مفاد این موافقتنامه تنظیم و جزء جدایی ناپذیر آن تلقی خواهند شد. تشریفات (پروتکلهای) زیر توسط طرفهای متعاهد منعقد خواهند شد:
شرایط تبادل الکترونیکی دادههای مربوط به جا به جایی بینالمللی مسافر و کالا؛
تنظیم رویههای جا به جایی و تردد کالا، وسایل نقلیه و مسافر و ساعات کاری در گمرکات؛
شرایط مربوط به ایجاد و عملیاتی نمودن دروازه مرزی مشترک برای اطمینان از اجرائی شدن این موافقتنامه.
طرفهای متعاهد به منظور حصول اطمینان از اجرای مفاد این موافقتنامه موارد زیر را انجام خواهند داد:
تامین کارکنان با هدف آموزش و تبادل اطلاعات در زمینه روشهای بازرسی قابل اعمال برای کالاهای ارسالی و مسافران خروجی طبق قوانین ملی طرفهای متعاهد؛
برگزاری جلسات مشاوره مشترک، دورههای آموزشی و بازدیدهای مطالعاتی دوجانبه برای تبادل تجربیات، دانش و بهترین شیوهها؛
ارائه فهرست کالاهای مشمول ممنوعیت یا محدودیت برای واردات، صادرات یا گذر (ترانزیت) به یکدیگر.
تبادل اطلاعات در مورد تخلفات گمرکی مقام صلاحیتدار هر طرف متعاهد بدون تاخیر، اطلاعات زیر را در اختیار مقام صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد:
سوء ظنهای منطقی که حاکی از این است که در قلمرو کشور طرف متعاهد دیگر تخلفی ارتکاب یافته یا خواهد یافت؛
روشها و ابزارهای جدید مورد استفاده در ارتکاب تخلف؛
کالاهای مظنون که ممکن است موضوع تقلب گمرکی قرار گیرند.
تبادل اطلاعات گمرکی بنا به درخواست مقام صلاحیتدار هر طرف متعاهد، مقام صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر اطلاعات زیر را ارائه خواهد نمود:
اعتبار هرگونه مهر، نشان یا هرگونه اسناد گمرکی ارائه شده به مقام صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر؛
اینکه آیا کالاهای صادر شده از کشور خروجی به کشور ورودی، به صورت قانونی به کشور ورودی وارد شده است یا تشریفات گمرکی که در مورد این کالاها اعمال شده است؛
اینکه آیا کالایی که از کشور خروجی به کشور ورودی وارد میشود به صورت قانونی از کشور خروجی صادر شده است یا تشریفات گمرکی که در مورد این کالاها اعمال شده است؛
در صورت نقض قوانین و مقررات گمرکی کشور هر طرف متعاهد، تمام اطلاعات و اسناد نگهداری شده توسط طرف متعاهد دیگر، از جمله نسخههای اسناد گمرکی و تمام اطلاعات و اسنادی که طرف متعاهد دیگر میتواند از کشورهای ثالث کسب نماید؛
اصل اسناد ارائه شده به موجب این موافقتنامه بدون هیچ تاخیری و به محض درخواست طرف متعاهد ارائهکننده این اسناد اصل، عودت داده خواهد شد.
روش تبادل اطلاعات
ارائه کمک بین طرفهای متعاهد طبق این موافقتنامه بهطور مستقیم از طریق مقامهای صلاحیتدار طرفهای متعاهد انجام خواهد شد.
درخواستهای کمک، پاسخهای مربوط و اطلاعات و اسناد پیوست آنها (در صورت وجود) علی الاصول به مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر به صورت کتبی ارائه خواهد شد. در موارد فوری، درخواستها میتواند به صورت تلفنی انجام گیرد اما بنا به درخواست مقام صلاحیتدار طرف دیگر، درخواست کتبی متعاقبا ارائه خواهد شد.
هر طرف متعاهد تبادل داده و اطلاعات را ترجیحا به صورت الکترونیکی، که نهایتا مبنایی برای استقرار سامانه پنجره واحد را فراهم میکند انجام خواهد داد.
درخواست کمک اداری
مقام صلاحیتدار یک طرف متعاهد بنا به درخواست مقام صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر، اسناد و اطلاعات درخواستی مربوط به انجام تحقیقات جاری و نیز در خصوص ورود و خروج کالا، وسایل حملونقل، مسافران در قلمرو متبوع خود را در اختیار قرار خواهد داد.
کارگروه مشترک حداقل سالی یک بار یا در صورت لزوم بنا به درخواست هر طرف متعاهد، برگزار خواهد شد.
اطلاعات و اسناد ارائه شده طبق این موافقتنامه در چهارچوب کمک اداری منحصرا برای جلوگیری، تحقیق و پیگرد تخلفات گمرکی و بدون خدشه به حقوق کشورهای طرفهای متعاهد و اشخاص ثالث مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
کارگروه مشترک
طرفهای متعاهد برای اجرای صحیح مفاد این موافقتنامه، کارگروه مشترکی را تحت نظارت و با هماهنگی دو جانبه مقامهای صلاحیتدار ایجاد خواهند نمود.
کارگروه مشترک حداقل سالی یک بار یا در صورت لزوم بنا به درخواست هر طرف متعاهد، برگزار خواهد شد.
کارگروه مشترک به اتفاق آراء اتخاذ تصمیم خواهد کرد.
کارگروه مشترک میتواند تصمیم به ایجاد کارگروههای فرعی و گروههای کاری بگیرد که برای کمک به انجام وظایف آن ضروری میداند.
حل و فصل اختلافها
هر طرف متعاهد میتواند در خصوص تفسیر، اجراء و اصلاح مفاد این موافقتنامه یا حل و فصل هر اختلاف احتمالی که ممکن است بروز نماید، از طرف متعاهد دیگر درخواست مشورت نماید. مشورتهایی که قرار است بین طرفهای متعاهد صورت گیرد، ظرف مدت بیست روز کاری پس از تاریخ دریافت درخواست کتبی آغاز میشود، مگر اینکه به گونه دیگری تصمیمگیری شود.
چنانچه اتفاق آراء در خصوص حل و فصل اختلاف در کارگروه مشترک حاصل نگردد، اختلاف از طریق مجاری دیپلماتیک بین طرفهای متعاهد حل و فصل خواهد شد.
اصلاحات اصلاحات این موافقتنامه میتواند بنا به پیشنهاد هر یک از طرفهای متعاهد و با توافق متقابل بین آنها به صورت پروتکلهای جداگانهای صورت گیرد. این پروتکلها طبق رویه مشخص شده برای لازم الاجراء شدن این موافقتنامه لازم الاجراء خواهند شد و بخش جدایی ناپذیر آن را تشکیل خواهند داد.
لازم الاجراء شدن و فسخ
این موافقتنامه از تاریخ دریافت آخرین اطلاعیه کتبی لازم الاجراء خواهد شد که بهوسیله آن طرفهای متعاهد از طریق مجاری دیپلماتیک یکدیگر را از تکمیل تشریفات داخلی ضروری برای لازم الاجراء شدن آن آگاه کرده باشند.
این موافقتنامه از تاریخ لازم الاجراء شدن آن، برای یک دوره ده ساله معتبر خواهد بود و به صورت خودکار برای دوره مشابه ادامه خواهد یافت، مگر آنکه یکی از طرفهای متعاهد قصد خود را مبنی بر فسخ این موافقتنامه حداقل شش ماه پیش از تاریخ انقضای آن بهطور کتبی از طریق مجاری دیپلماتیک به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید.
فسخ این موافقتنامه میتواند توسط یکی از طرفهای متعاهد پیش از دوره موضوع بند (2) این ماده با ارائه اطلاعیه کتبی درباره قصد آن برای فسخ این موافقتنامه از طریق مجاری دیپلماتیک حداقل یک سال پیش از تاریخ فسخ انجام پذیرد.
این موافقتنامه در شهر ایروان در تاریخ اول دی ماه 1395 هجری شمسی برابر با 21 دسامبر 2016 میلادی در دو نسخه اصلی به زبانهای فارسی، ارمنی و انگلیسی تنظیم گردید که تمامی آنها از اعتبار یکسان برخوردار میباشد. در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر مفاد این موافقتنامه، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت جمهوری ارمنستان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و دوازده ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ بیست و هشتم تیر ماه یکهزار و سیصد و نود و شش مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 11/5/1396 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی