مقدمه کمیته امداد امام خمینی (ره) در تاریخ 14 اسفند ماه 1357، هجری شمسی مطابق با 7 ربیع الثانی سال 1399، هجری قمری با حکم تاریخی رهبر کبیر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی (ره) برای مدت نامحدود تشکیل گردیده است .
: نام «کمیته ی امداد امام خمینی (ره)» در این اساسنامه به اختصار «امداد امام» نامیده میشود.
: هدف از تشکیل کمیته امداد امام (ره) ارایه ی خدمات حمایتی، معیشتی و فرهنگی برای نیازمندان و محرومان داخل و خارج کشور به منظور تامین خوداتکایی، تقویت و رشد ایمانی با حفظ کرامت انسانی میباشد.
: امداد امام نهادی انقلابی و مردمی، غیرانتفاعی و عام المنفعه، دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی، اداری و استخدامی است که تحت نظارت عالیه ی (مقام معظم ولایت مطلقه ی فقیه) و طبق مقررات این اساسنامه اداره میشود.
: مرکز اصلی امداد تهران است که میتواند در سایر نقاط کشور و یا خارج از کشور واحدهایی تاسیس کند.
: امداد امام دارای تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران است .
: وظایف امداد امام عبارت است از: الف بررسی و شناخت انواع محرومیتهای مادی و معنوی نیازمندان و تبیین و تامین نیازهای حمایتی، معیشتی، فرهنگی و ارتقای سطح زندگی آنها در حد امکان و شناسایی افراد و خانوادههای لازم الحمایه در شهر و روستا و عشایر. ب بررسی و ارایه ی پیشنهاد خط مشیها، سیاستهای اجرایی، طرحها، برنامهها و روشها ی مناسب برای رفع محرومیتهای نیازمندان در ابعاد مختلف به مراجع ذیربط و انجام اقدامات و پیگیریهای لازم جهت تحقق آنها . ج فراهم آوردن امکانات لازم به منظور خود اتکاء نمودن افراد و خانوادههای تحت پوشش و سایر نیازمندان از طریق ایجاد اشتغال، اعطای وام، آموزشهای فنی و حرفهای و ارایه ی خدمات لازم در حد امکان. د ایجاد تسهیلات لازم جهت ارایه ی خدمات بهداشتی و درمانی و اقدام به بیمههای درمانی و اجتماعی اقشار آسیبپذیر در حد امکانات و چارچوب قوانین و مقررات مربوطه. ه پرداخت مستمری ( کمکهای نقدی و غیرنقدی، اعطای قرضالحسنه ضروری، کمک به تعمیر و تهیه ی مسکن، ازدواج و جهیزیه ی نیازمندان. و ارایه ی خدمات فرهنگی به افراد و خانوادههای نیازمندان و انجام فعالیتهای فرهنگی و آموزشی و تامین وسایل آموزشی و کمک آموزشی لازم و تعمیق باورهای دینی. ز حمایت موردی از افراد و خانوادههای نیازمند در برابر مشکلات ناشی از بروز حوادث و بلایای طبیعی و غیرطبیعی. ح ارایه ی خدمات مشاوره و مددکاری و حمایتهای لازم حقوقی و قضایی به افراد و خانوادههای نیازمند. ط حمایت نیازمندان خارج از کشور بر اساس سیاستهای نظام جمهوری اسلامی ایران، در حد امکانات. ی تمهیدات لازم به منظور احیای فرهنگ انفاق و ایثار، نشر سنتهای حسنه ی اسلامی و هدایت امکانات و کمکهای مردمی خصوصا کمکهای اشخاص خیر و نیکوکار و همچنین امکانات و کمکهای بخشهای دولتی و غیردولتی جهت حمایت از افراد و خانوادههای نیازمند. ک - ارتباط با موسسات خیریه، انجمنها و تشکلهای عام المنفعه ی مردمی داخل و خارج از کشور به منظور تبادل تجربه و بهرهگیری هرچه مطلوب تر از ظرفیتهای بالقوه و بالفعل آنها و پرهیز از انجام کارهای موازی و غیرضرور در جهت انجام حمایتهای مادی و معنوی و تقویت و گسترش اینگونه هستههای مردمی در حد توان. ل - انجام هرگونه تکلیف قانونی پس از تخصیص اعتبار لازم.
: دارایی امداد امام عبارتست از: خالص کلیه داراییها اعم از منقول و غیر منقول و حقوق متعلقه که به امداد امام (ره) واگذار شده یا میشود، و یا از محل منابع مالی تامین شده و یا خواهد شد و در دفاتر امداد ثبت گردیده یا خواهد گردید، مجموعا اموال ولی فقیه محسوب میگردد.
: هرگونه نقل و انتقال در داراییها و اموال و املاک و افزایش و کاهش سرمایه با تایید شورای مرکزی امداد توسط سرپرستی انجام خواهد شد.
: منابع مالی امداد امام عبارت است از : الف) عنایت مقام معظم رهبری «مدّ ظّله العالی». ب) اعتبارات و کمکهای دولت جمهوری اسلامی. ج) هدایا و کمکهای مردمی، موسسات، سازمانها و نهادهای داخل و خارج از کشور. د) دریافت صدقات، نذورات، زکوات. ه) درآمد حاصل از فعالیتهای اقتصادی امداد امام پس از تصویب مراجع ذی صلاح در این اساسنامه.
: ارکان امداد امام عبارت است از: الف) شورای مرکزی «نمایندگان ولی فقیه». ب) سرپرست امداد امام. ج) حسابرسی و بازرسی.
: شورای مرکزی مرکب از پنج نفر به انتخاب مقام معظم رهبری «مدّ ظّله العالی» است که برای مدّت پنج سال تعیین میگردند.
: شورای مرکزی در اولین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را به عنوان رییس و یک نفر را به عنوان نایب رییس انتخاب میکند.
: شورای مرکزی دارای دبیرخانهای است که مسئولیت تهیه ی دستور جلسات، ثبت و ضبط مذاکرات، ابلاغ مصوّبات، تهیه اطلاعات و ارایه ی خدمات کارشناسی و مشاوره و انتشار گزارشهای شورای مرکزی را زیر نظر دبیر شورا بر عهده دارد. تفصیل وظایف این دبیرخانه در آییننامه شورای مرکزی تعیین میگردد.
: شورای مرکزی فردی را از میان اعضاء و یا غیر از اعضاء به عنوان دبیر شورای مرکزی انتخاب میکند.
: شورای مرکزی با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن با رای مثبت حداقل سه نفر از اعضاء تصویب میشود و حداقل هر دو هفته یک بار تشکیل جلسه میدهند.
: آییننامه داخلی شورای مرکزی که حاوی جریان طرح و بررسی، تصویب و ابلاغ و پیگیری مصوبات و سایر روشهای اجرایی شورای مرکزی و وظایف دبیرخانه خواهد بود، توسط دبیرخانه در قالب اساسنامه ی حاضر تهیه و به تصویب شورا میرسد.
: وظایف و اختیارات شورای مرکزی به عنوان هیات امناء عبارت است از : 1- پیشنهاد سرپرست امداد امام از میان اعضاء خود به مقام معظم رهبری جهت تایید. 2- بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظّم رهبری جهت تصویب معظّم له. 3- پیشنهاد سیاستهای کلان جهت تصویب مقام معظّم رهبری «مدّ ظلّه العالی». 4- بررسی و تصویب سیاستها و خط مشیهای اجرایی. 5- بررسی و تصویب تشکیلات و شرح وظایف کلان واحدهای سازمانی امداد امام. 6- بررسی و تصویب برنامه و بودجه و رسیدگی به گزارش حسابرسی و بازرسی. 7- تصویب صورتهای مالی و عملکرد امداد امام. 8- بررسی و تصویب آییننامههای مالی، معاملاتی و استخدامی و سایر ضوابط و مقرّرات مورد نیاز امداد امام. 9- تصویب اساسنامه صندوقهای اعتباری و سازمانهای وابسته به امداد امام. 10- تایید قائم مقام سرپرست امداد امام با پیشنهاد سرپرستی امداد و تعیین دبیر شورا. 11- تایید نصب معاونین و مدیران کل استانها . 12- تعیین حقوق و مزایای سرپرست امداد امام ، قائم مقام ایشان و دبیرشورای مرکزی . 13- اخذ تصمیم نسبت به پیشنهادات سرپرست و بازرسان امداد امام و هریک از اعضای شورای مرکزی . 14- نظارت برچگونگی اجرای اوامر و سیاستهای مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، اجرای مصوبات شورای مرکزی و اجرای صحیح قوانین و مقررات مربوطه . 15- تایید ایجاد و یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی داخل و خارج ازکشور. 16- بررسی و تصویب روشهای اجرایی وظایف محوله از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران در راستای وظایف امداد امام . 17- ارایه گزارش عملکرد سالانه خدمت مقام معظم رهبری (مد ظله العالی).
: وظایف رکن نظارتی بر عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است که بر اساس وظایف و دستورالعملهای ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری عمل خواهد کرد.
: شورای مرکزی جهت نظارت داخلی تشکیلات بازرس یا بازرسانی را معین خواهد نمود.
: سرپرست امداد امام به پیشنهاد شورای مرکزی و تایید و حکم مقام معظم رهبری به مدت پنج سال منصوب و به عنوان مقام اجرایی امداد امام، مسئول اجرای کلیه امور و هدایت فعالیتها و حفظ حقوق و منافع امداد امام است که وظایف خود را در چهارچوب این اساسنامه و مصوبات شورای مرکزی به انجام میرساند.
: وظایف و اختیارات سرپرست امداد امام عبارت است از: 1- پیشنهاد اصلاح یا تغییر تشکیلات به شورای مرکزی جهت تصویب. 2- نمایندگی امداد امام درکلیه ی مراجع و امضای اسناد و اوراق بهادار. 3- تهیه و تنظیم اهداف، سیاستها، خط مشیها، برنامههای میان مدت و بلندمدت و بودجه ی سالیانه ی امداد امام برای پیشنهاد به شورای مرکزی جهت تصویب . 4- ارایه ی گزارش عملکرد سالانه و صورتهای مالی و محاسباتی امداد امام . 5- تهیه ی آییننامههای مورد نیاز امداد امام برای پیشنهاد به شورای مرکزی جهت تصویب . 6- نصب و عزل معاونین و مدیران کل استانها با رعایت بند 11 وظایف شورای مرکزی . 7- ارتباط با سایرنهادها و سازمانهای دولتی و غیردولتی در جهت تامین اهداف امداد امام و هماهنگی لازم . 8- تحصیل اعتبارات مصوب، وصول مطالبات، پرداخت دیون و عقد قراردادهای مورد نیاز، با حق تفویض اختیار. 9- حفظ هستی و امکانات امداد امام و استیفای کلیه ی حقوق مربوطه از اشخاص حقیقی و حقوقی، اقامه ی هر نوع دعوی نزد مراجع ذی صلاح و صلح و سازش و ارجاع امر به داوری با حق توکیل . 10- اعطای وام و استقراض و تحصیل هر نوع اعتبار در چارچوب اساسنامه و برنامه و بودجه مصوب. 11- پذیرش نذورات، تبرعات هدایا و کمکها. 12- افتتاح و انسداد حساب جاری و پس انداز و سپرده ی مورد نیاز در بانکها و سایر موسسات اعتباری و مالی داخل و خارج کشور و نگهداری حسابهای امداد امام . 13- صدور دستورالعملها و بخشنامههای اجرایی . 14- تایید و ابلاغ ضوابط و روشهای اجرایی معاونتها و واحدهای تابعه. 15- تشخیص، تعهد و تسجیل و صدور اجازه پرداخت تعهدات بودجهای و هدایا. 16- پیشنهاد تاسیس و یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی داخل و خارج از کشور به شورای مرکزی .
: قائم مقام در غیاب سرپرست امداد امام، امور جاری را به نیابت از سرپرستی انجام خواهد داد.
: قائم مقام با معرفی سرپرست و تایید شورای مرکزی منصوب میگردد.
: اسناد مالی حساب خزانهای امداد امام با امضای سرپرست یا قائم مقام امداد امام و معاون مربوطه و مهر امداد امام صادر خواهد شد.
: حسابهای کلان درآمدی با امضاء سرپرست یا قائم مقام وی و یکی از اعضاء شورای مرکزی صادر خواهد شد.
: اسناد مالی واحدهای تابعه امداد امام بر اساس ضوابط مربوطه با تفویض اختیار سرپرست امداد امام تنظیم خواهد شد.
: سال مالی امداد امام از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفندماه همان سال پایان میپذیرد.
: حسابهای سالانه و کمکها و اعتبارات دولتی در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مصوبات شورای مرکزی تهیه و تنظیم میگردد.
: صورت حسابهای مالی و محاسباتی و اعتبارات مربوط به ولی فقیه و درآمدهای اختصاصی امداد امام مطابق ضوابط مربوطه توسط سرپرست امداد امام تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به شورای مرکزی تسلیم خواهد شد. شورای مرکزی اظهارنظر بازرس (حسابرس) در مورد این صورت و گزارش مخصوص آنان را حداکثر ظرف مدت یک ماه دریافت خواهد کرد.
: گزارش عملکرد سالانه، گزارشهای سالیانه ی مالی و محاسباتی (موضوع تبصره 2) میبایستی حداکثر تا پایان مردادماه سال بعد به بازرس (حسابرس) ارائه مفاصا حساب به سرپرست امداد بوده و قطعی است .
: یک نسخه گزارش عملکرد و حسابهای سالیانه ی مالی و محاسباتی امداد امام پس از تصویب شورای مرکزی به محضر مبارک مقام معظم رهبری (مدظله العالی) تقدیم میشود.
: محدودیتها الف - معاملات امداد با روسا و مدیران و اقارب درجه اول سببی و نسبی آنها اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود. ب - انجام معاملات نظیر معاملات امداد که متضمن رقابت با عملیات امداد باشد، برای مدیران و مسئولین امداد ممنوع است ج - اعطای وام و اعتبار به مدیران و مسئولین امداد صرفا بر مبنای آییننامهای است که به تصویب شورای مرکزی خواهد رسید.
: انحلال امداد امام صرفا با تشخیص و حکم مقام معظم رهبری (مدظله العالی) انجام خواهد شد که در این صورت، کلیه ی داراییهای آن در اختیار معظم له قرار دارد.
: اساسنامه ی اولیه ی کمیته ی امداد امام خمینی (ره) که در تاریخ 20/3/1366 تنظیم و به توشیح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) رسیده است با اذن مقام معظم رهبری حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای (مدظله العالی) مورد بازنگری قرار گرفت و در یک مقدمه 20 ماده و 15 تبصره در تاریخ 29/9/1380 به توشیح معظم له رسید و اجازه فرمودند سرپرست امداد نسبت به ثبت و اجرای آن اقدام نماید. با تصویب این اساسنامه کلیه مقررات مغایر با آن ملغی خواهد شد.