موافقتنامه بین دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی راجع بمسائل ترانزیت مشتمل بر یک مقدمه و هشت ماده که درتاریخ پنجم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و سی و شش مطابق با بیست و پنجم آوریل یکهزار و نهصد و پنجاه و هفت در تهران بامضاء رسیده وسه نامه که در همان تاریخ مبادله شده است تصویب و بدولت اجازه داده میشود که اسناد مصوبه را مبادله نماید.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن موافقتنامه ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه یکشنبه نوزدهم مرداد ماه یکهزار سیصد وسی هفت بتصویب مجلس شورایملی رسید.
رئیس مجلس شورایملی - رضا حکمت
موافقتنامه بین دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی راجع بمسائل ترانزیت
اعلیحضرت شاهنشاه ایران از یکطرف و هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از طرف دیگر با توجه بروابط دوستانه موجود میان دو کشور و نظر بمیلی که بتوسعه تجارت ترانزیتی از خاک کشورهای خود دارند تصمیم گرفتند مقررات ماده 10 قرارداد بازرگانی ودریانوردی میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مورخ 5 فروردین 1319 (25 مارس 1940) را تکمیل نمایند و برای این مقصود اشخاص ذیل را بعنوان نمایندگان مختار خود تعیین نمودند. اعلیحضرت شاهنشاه ایران جناب آقای حمید سیاح سفیر کبیر هیئت رئیسه شورایعالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی آقای لئونید ساوویچ یژوف قائممقام مدیر کل وزارت بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را. نمایندگان مختار مزبور پس از ارائه اعتبارنامههای خود که موافق قاعده و ترتیبات مقتضیه بوده در مقررات ذیل توافق نظر حاصل نمودند:
اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در تکمیل حقی که ماده 10 قرارداد مذکور در فوق بایران میدهد و با تغییر بند 3 و 4 همین ماده بموسسات دولتی ایران و شرکتهای تجارتی و بازرگانان حق ترانزیت آزاد را از خاک خود بمقصد ایران برای تمام کالاها صرفنظر از کشور مبداء و یا کشور تولیدکننده اعطاء مینماید. حق مذکور در فوق شامل ترانزیت اسلحه و تجهیزات و مهمات جنگی از کشور ثالث نمیگردد.
ایران در تکمیل حقی که ماده 10 قرارداد مذکور در فوق باتحاد جماهیر شوروی میدهد و با تغییر بند 6 همین ماده به موسسات دولتی واقتصادی شوروی حق ترانزیت آزاد را از خاک خود بقصد اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی برای تمام کالاها صرفنظر از کشور مبداء و یا کشور تولیدکننده اعطاء مینماید. حق مذکور در فوق شامل ترانزیت اسلحه و تجهیزات و مهمات جنگی از کشور ثالث نمیگردد.
طرفین متعاهدین کالاهائی را که بمنظور حفظ حیوانات و نباتات و بعلل بهداشتی ورودشان باتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و یاایران قدغن میباشد بطور ترانزیت حمل نخواهند کرد.
طرفین متعاهدین هیچگونه حقوق گمرکی و مالیات و عوارضی از کالاهای ترانزیتی دریافت نخواهند نمود اعم از اینکه کالاهای ترانزیتی مستقیما حمل و یا اینکه کالاهای مذکور تخلیه و تجدید بارگیری شود و یا برای نگاهداری به انبارها تحویل گردیده و یا برای حملونقل مجددا بستهبندی گردد. پرداخت هزینه حملونقل کالاهای ترانزیتی و سرویسهای مربوط (انبارداری و تخلیه بار و باربری و حفاظت و بارگیری و غیره) در خاک هر یک ازطرفین متعاهدین طبق نازلترین تعرفه انجام خواهد شد.
طرفین متعاهدین بمنظور تسریع حملونقل کالاهای ترانزیتی اقدامات لازم را برای تسهیل اجرای تشریفات گمرکی و حداقل وقت لازم برایترخیص کالاها خواهند نمود.
عملیات حملونقل مربوط بترانزیت کالا از خاک ایران را موسسات حملونقل دولتی ایران و از خاک اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را موسسات حملونقل شوروی انجام خواهند داد. این موسسات بین خود موافقتنامههائی راجع بترتیب حملونقل ترانزیتی و خط سیر و طرز محاسبه و تسویه حساب و ترتیب مبادله اطلاعات مبنی بر حجم کالا که برای حمل در نظر است و شرایط دیگر منعقد خواهند ساخت.
طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که کمیسیون مختلطی بمنظور مراقبت در اجرای این موافقتنامه و همچنین برای رفع اشکالاتی که ممکناست حین اجرای آن پیش بیاید تشکیل دهند. کمیسیون مزبور بنا بپیشنهاد یکی از طرفین در مسکو یا در تهران منعقد خواهد شد.
این موافقتنامه بتصویب خواهد رسید و از روز مبادله اسناد مصوبه که در اسرع اوقات در مسکو صورت خواهد گرفت دارای اعتبار میگردد موافقتنامه برای مدت 3 سال معتبر است هر گاه هیچیک از طرفین 3 ماه قبل از موعد 3 ساله مذکور اظهار تمایل بعدم تمدید آن ننمایند موافقتنامه مزبور خود بخود سال بسال تمدید خواهد شد تا اینکه یکی از طرفین 3 ماه قبل از انقضاء مدت یکساله تمایل خود را بعدم تمدید آن ابراز نماید. در تهران در تاریخ پنجم اردیبهشت ماه 1336 (25 آوریل 1957) در 2 نسخه اصلی هر کدام بزبانهای فارسی و روسی که هر دو دارای اعتبار مساوی هستند تنظیم گردید. علیهذا اختیارداران نامبرده در فوق این موافقتنامه را امضاء و بمهر خود ممهور نمودند. تهران 25 آوریل 1957
آقای سفیر کبیر بپیوست یک نسخه ‹‹تعرفه واحد ترانزیتی›› را که از تاریخ اول ژانویه 1956 نسبت بکالاهای ممالک عضو‹‹موافقتنامه بینالمللی حمل کالا با راهآهن›› بموقع اجرا گذارده شده است توقیرا تقدیم میدارم. خواهشمندم آقای سفیر کبیر احترامات فائقه مرا بپذیرید. آقای حمید سیاح سفیر کبیر رئیس هیئت ایرانی برای مسائل ترانزیتی - تهران تهران - 25 آوریل 1957
آقای سفیر کبیر با کمال افتخار وصول نامه شما را بمضمون ذیل تایید مینمایم: ‹‹بپیوست یک نسخه تعرفه راههای آهن ایران را ارسال نموده افتخار دارم باطلاع شما برسانم که تخفیفات برای تشویق صادرات کالاهای ایران و محمولات مخصوص موسسات ایرانی شامل حملونقل ترانزیتی نمیشود توقیرا مراتب فوق را در نظر گرفته خواهشمندم آقای سفیر کبیر احترامات فائقه مرا بپذیرند. آقای حمید سیاح سفیر کبیر رئیس هیات ایرانی برای مسائل ترانزیتی - تهران محرمانه تهران - 25 آوریل 1957
آقای سفیر کبیر توقیرا وصول نامه مورخه 25 آوریل 1957 شما را که بمضمون ذیل است تایید مینمایم. بمناسبت امضاء موافقتنامه مربوط بمسائل ترانزیتی بین اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و ایران بتاریخ امروز افتخار دارم موافقتی را که درزمینه تعرفه حملونقل بعمل آمده است تایید نمایم. نرخ حملونقل کالاهای ترانزیتی ایران توسط خطوط راهآهن شوروی بدون اینکه لطمهای باصل کاملهالوداد وارد آید مطابق ‹‹تعرفه واحد ترانزیتی›› که در مورد حملونقل کالاهای متعلق بکشورهای عضو ‹‹موافقتنامه بینالمللی حملونقل با راهآهن›› اخذ میگردد دریافت خواهد شد. ضمنا در مواردی که نرخ تعرفه داخلی راهآهن کمتر از تعرفه واحد ترانزیتی مذکور در فوق باشد نرخهای تعرفه داخلی بموقع اجرا گذارده خواهد شد. نرخ حملونقل کالاهای ترانزیتی شوروی بوسیله راهآهنهای ایران طبق تعرفههای راه آهن ایران با تخفیف پنج درصد خواهد بود در صورتیکه ایران نرخهای تخفیفی برای حملونقل کالاهای ترانزیتی کشورهای دیگر از خاک خود قائل شود نرخهای تخفیفی مزبور بخودی خود باتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تعلق خواهد گرفت. کرایه حملونقل کالاهای ترانزیتی با اتومبیل طبق تعرفههای موجود در هر یک از کشورهای طرفین متعاهدین پرداخت خواهد شد. موافقت طرف شوروی را با مندرجات فوق اظهار داشته خواهشمندم آقای سفیر کبیر احترامات فائقه مرا بپذیرند. آقای حمید سیاح سفیر کبیر رئیس هیئت ایرانی برای مسائل ترانزیتی - تهران موافقتنامه فوق مشتمل بر یک مقدمه و هشت ماده و سه نامه ضمیمه آن پیوست قانون مربوط بموافقتنامه راجع بمسائل ترانزیت بین دولتین ایران واتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بوده و صحیح است. رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت