کلیات:
سازمان بنادر و کشتیرانی که در این آئیننامه اختصارا سازمان نامیده میشود دارای شخصیت حقوقی است و بر طبق مقررات این آئیننامه اداره میشود.
سازمان وابسته بوزارت دارائی بوده و مرکز آن در تهران است و سازمان میتواند با تصویب شورایعالی خود در هر یک از بنادر فعلی کشور و یا بنادری که بعدا بوجود خواهد آمد دارای اداره یا شعبه باشد.
وظائف و اختیارات
وظائف سازمان بشرح زیر است:
اداره امور بندری و امور دریائی بازرگانی کشور.
ایجاد و تکمیل و توسعه ساختمانها و تاسیسات و تعمیرگاههای بندری و دریائی بازرگانی و وسائل و تجهیزات مربوط و بهرهبرداری از آنها.
تهیه و تنظیم و اجرای مقررات بندری و دریائی و کشتیرانی بازرگانی طبق قوانین مربوط.
تنظیم امور مربوط براهنمائی کشتیها با تصویب شورایعالی سازمان.
اداره امور تخلیه و بارگیری و حملونقل کالا در محوطه بنادر و انبارداری در بنادر کشور (بنادری که سازمان دارای اداره یا شعبه است).
اداره شبکههای مخابراتی (رادیوئی – تلگرافی – تلفنی - تلهتایپ - و غیره) در دریا و خشکی برای تماس با کشتیها و بنادر تابعه و تهیه و تامین وسائل مربوط با همکاری وزارت پست و تلگراف و تلفن.
نظارت کامل در امور کشتیرانی ساحلی و بازرگانی و مجاهدت در توسعه آنها و تامین ایمنی عبور و مرور و انجام هر نوع اقدامی که در پیشرفت و توسعه فعالیت کشتیرانیهای بازرگانی و ساحلی لازم باشد.
اداره و برقرار نمودن علائم و وسائل روشنائی دریائی و رودخانهای برای تامین ایمنی عبور و مرور کشتیها و شناورها.
ثبت کشتیها و شناورهای بازرگانی و تفریحی و خیریه دارای تابعیت کشور و اجرای مقررات مربوط.
اعطای گواهینامههای صلاحیت فنی، دریایی و غیره به افراد و واحدهای دریائی طبق مقررات مربوط.
وصول حقوق و عوارض بندری، رودخانهای و حق تخلیه و بارگیری و باربری و انبارداری و سایر درآمدهائی که بر طبق مقررات مربوط بوسیله سازمان یا سایر سازمانهای دولتی برای سازمان وصول میشود.
اجرای قانون دریائی ایران و انجام وظائف مقرر در قانون راجع باجازه تاسیس سازمان بنادر و کشتیرانی و سایر قوانین و مقررات مربوط.
تعیین نحوه استفاده و نرخ بهرهبرداری از تاسیسات و تجهیزات بندری و اموال منقول و غیر منقول سازمان و اجرای آن پس از تصویب شواریعالی.
تحقیق و مطالعه در امور بندری و دریائی و کشتیرانی بازرگانی.
تهیه و تنظیم برنامه سال بعد و همچنین برنامههای دراز مدت و اجرای آنها پس از تصویب شورایعالی سازمان
بررسی طرح موافقتنامهها و قراردادهای بینالمللی مربوط به امور بنادر و کشتیرانی و دریانوردی بازرگانی جهت تقدیم بمراجع مربوط.
عضویت در سازمانهای بینالمللی مربوط به بنادر و کشتیرانی با موافقت شورایعالی سازمان و تصویب مجلسین.
شرکت در کنفرانسها و مجامع بینالمللی مربوط به بنادر و کشتیرانی.
تعیین منطقه آزاد در صورت لزوم و تهیه مقررات و شرایط استفاده از آن با موافق شورایعالی سازمان و تصویب مجلسین.
در اختیار گرفتن و اداره خطوط راهآهن از سوزن ورودی تا سوزن خروجی بمحوطه بندر و همچنین دارا بودن واگنها و لوکودیزلها و وسائل مربوط به آنها و وسائل ضروری دیگر جهت تامین تخلیه و بارگیری کالا برای حمل به انبارهای سرباز و سرپوشیده.
تاسیس آموزشگاه تعلیم راهنمایان و کارکنان دریانوردی بازرگانی و اعزام دانشجو برای تحصیل در رشتههای تخصصی بخارج از کشور باتوجه به احتیاجات سازمان.
صدور اجازه تاسیس اسکله و سایر تاسیسات و تجهیزات ضمن تصویب طرح مربوطه با داشتن حق نظارت در اجرا و بهرهبرداری.
تبصرهالحاقی ۱۳۸۷/۱۰/۲۵
ساخت و ساز بدون مجوز یا خارج از مجوز سازمان بنادر و دریانوردی در دریاها و رودخانههای قابل کشتیرانی ممنوع است. سازمان درصورت اطلاع از طریق پاسگان(گارد) بندر و یا سایر ضابطین دادگستری از ادامه عملیات ساخت و ساز و یا بهره برداری از تاسیسات و تجهیزات فاقد مجوز و یا خارج از مجوز جلوگیری کرده و بلافاصله موضوع را به عنوان شاکی به مرجع قضائی محل اعلام مینماید. مرجع قضائی مکلف است به پرونده خارج از نوبت رسیدگی کرده و درصورت احرازتخلف حسب مورد حکم قلع بنا و یا توقف عملیات و یا اصلاح آن مطابق مجوز را صادر نماید.
صدور اجازه تاسیس دفتر، خانه ملوانان، رستوران و انبار و سایر تاسیسات لازم بدرخواست متقاضیان صلاحیتدار. سازمان میتواند با توجه به امکانات خود در بنادر زمین برای تاسیسات مزبور از طریق اجاره واگذار نماید.
واگذاری آن قسمت از خدمات سازمان که انجام آن از طرف بخش خصوصی بصرفه و صلاح میباشد بموسسات خصوصی واجد صلاحیت.
اهتمام در پائین آوردن نرخ کرایه حمل کالا به بنادر ایران با تجهیزات بنادر و تسریع در امر تخلیه و بارگیری و از بین بردن مدت انتظار نوبت کشتیها بمنظور کمک به اقتصاد کشور.
:
ارکان سازمان بقرار زیر است: الف - شورای عالی. ب - هیئت عامل. پ - مدیر عامل.
:
شورایعالی از وزیر دارائی، وزیر راه، وزیر اقتصاد، فرمانده نیروی دریائی شاهنشاهی و مدیر عامل سازمان برنامه یا معاونان آنها تشکیل میشود. ریاست شورایعالی با وزیر دارائی است و در جلساتی که وزیر دارائی حضور نداشته باشد رئیس جلسه را اعضای حاضر انتخاب خواهند نمود.
وظایف و اختیارات شورایعالی عبارت است از:
تعیین خط مشی کلی سازمان.
تایید تعرفههای حقوق و عوارض بندری جهت پیشنهاد برای تصویب مراجع مربوط.
تصویب بودجه سازمان.
تصویب گزارش سالانه سازمان.
اتخاذ تصمیم در مورد تحصیل وام یا اعتبار داخلی از بانکها و موسسات دولتی.
انتخاب اعضای هیئت عامل.
اتخاذ تصمیم درباره ارجاع دعاوی بداوری و تعیین داور و ختم دعوی بصلح.
تصویب طرح تشکیلات و شرح وظایف واحدهای تابع سازمان و آییننامههای استخدام، بازنشستگی، بیمه، پسانداز و وام مسکن کارکنان بارعایت تبصره ماده (112) قانون استخدام کشوری.
تصویب آئیننامههای مالی و معاملات و سایر آئیننامههای اجرائی سازمان.
تعیین حقوق و مزایای مدیر عامل و سایر اعضای هیئت عامل سازمان.
رسیدگی و اتخاذ تصمیم نسبت بموضوعات دیگری که در حدود مقررات این آئیننامه در دستور شورایعالی گذاشته میشود.
شورایعالی میتواند در مواقع لزوم امور مالی سازمان را بوسیله کارشناسان رسمی و یا حسابداران قسم خورده مورد رسیدگی قرار دهد.
شورای عالی بطور عادی یا فوقالعاده تشکیل میشود. جلسه عادی شورایعالی یکبار قبل از پایان تیر ماه هر سال برای رسیدگی بگزارش سالانه و سایر موضوعات مندرج در دستور جلسه و بار دیگر قبل از پایان آذر ماه برای بررسی بودجه و برنامه و تعیین خط مشی کلی سال بعد وسایر موضوعات مندرج در دستور جلسه تشکیل خواهد شد. جلسه فوقالعاده شورایعالی با تقاضای هر یک از اعضای شورایعالی و یا مدیر عامل تشکیل میگردد.
دعوت اعضای شورایعالی با رئیس شوری است دستور جلسه در دعوتنامه ذکر میگردد و جلسات شورایعالی با حضور لااقل سه نفر از اعضاء رسمیت خواهد یافت و در هر حال تصمیمات شورایعالی با رای سه نفر معتبر خواهد بود.
:
هیئت عامل سازمان مرکب است از مدیر عامل و چهار عضو که سمت معاون سازمان را هم خواهند داشت که از بین افراد واجد صلاحیت سازمان برای مدت سه سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان برای دورههای بعد بلامانع است . مدیر عامل به پیشنهاد وزیر دارائی و تصویب شورایعالی با فرمان همایونی منصوب میشود و سمت معاونت وزارت دارائی را خواهد داشت و سایر اعضاء به پیشنهاد مدیر عامل و تصویب شورای عالی و یا حکم وزیر دارائی منصوب میشوند. اعضاء هیات عامل موظفا انجام خدمت نموده و جز انجام این وظیفه حق ندارند هیچ نوع شغل دولتی یا غیر دولتی دیگر داشته باشند (باستثنایموسسات خیریه) اعضاء هیئت عامل حق ندارند در هیچ یک از شرکتهای کشتیرانی و یا شرکتها و سازمانهائی که بنحوی از انحاء فعالیت آنها انجام خدمات بندری و یا دریائی باشد سهیم و شریک باشند.
وظایف و اختیارات هیئت عامل بقرار زیر است:
تهیه طرح تشکیلات و شرح وظائف واحدهای تابع سازمان و همچنین آئیننامههای استخدام، بازنشستگی، بیمه، پسانداز و وام مسکن کارکنان و پیشنهاد آنها بشورایعالی.
تهیه طرح آئیننامههای مالی و معاملات سازمان و سایر آئیننامههای اجرائی و پیشنهاد آنها بشورایعالی.
تهیه بودجه و برنامههای سازمان و پیشنهاد آنها بشورایعالی.
تهیه گزارش سالانه سازمان برای طرح در شورایعالی.
پیشنهاد ارجاع دعوی به داوری و تعیین داور یا ختم دعوی بصلح بشورایعالی.
پیشنهاد تحصیل اعتبار یا وام داخلی از بانکها و موسسات دولتی بشورایعالی.
تهیه تعرفه حقوق و عوارض بندری و همچنین تغییراتی که در تعرفههای مذکور ضرورت پیدا میکند برای پیشنهاد بشورایعالی.
اظهار نظر در مورد کلیه مسائل مربوط بوظائف سازمان که از طرف مدیر عامل یا هر یک از اعضاء هیئت عامل باید بشورایعالی پیشنهاد شود.
رای هیئت عامل باکثریت معتبر است.
:
مدیر عامل بالاترین مقام اجرائی و مسئول اداره و حسن جریان امور و حفظ حقوق سازمان میباشد و وظایف و اختیارات او بشرح زیر است:
اجرای مصوبات شورایعالی و هیئت عامل و انجام کلیه امور اداری و فنی و مالی سازمان طبق مقررات این آئیننامه و سایر قوانین وآئیننامههای مربوط.
استخدام و تعلیق و یا اخراج کارمندان و مستخدمین و تعیین شغل و حقوق ترفیع آنان در حدود بودجه مصوب و مقررات مربوط.
امضاء اسناد و افتتاح حساب در بانکها و معرفی امضاءهای مجاز و صدور اجازه پرداخت هزینه در حدود بودجه مصوب و مقررات مربوط.
نمایندگی سازمان در مقابل اشخاص و کلیه مراجع قضائی و غیر قضائی داخلی و خارجی با حق انتخاب وکیل و اعطای حق وکالت در توکیل تا یک درجه.
تنظیم گزارشهای وضع مالی و امور جاری و عملیات انجام شده برای تسلیم بشورایعالی.
اجرای مصوبات شورایعالی در مورد تحصیل اعتبار یا وام داخلی از بانکها و موسسات دولتی.
تعیین و تغییر ساعات کار واحدهای تابعه سازمان.
مدیر عامل میتواند به مسئولیت خود قسمتی از اختیارات خود را بهر یک از اعضاء هیئت عامل و یا سایر کارکنان سازمان تفویض نماید.
امور مالی و استخدامی:
سال مالی سازمان از اول فروردینماه هر سال شمسی شروع و به آخر اسفند ماه همان سال ختم میشود باستثنای سال اول که ابتدای آن تاریخ شروع باجرای این آئیننامه است.
مدیر امور مالی سازمان به پیشنهاد مدیر عامل و تصویب وزیر دارائی تعیین میشود و بر طبق مقررات مربوط وظایف محوله راانجام خواهد داد.
اسناد مربوط به تعهدات مالی سازمان باید بامضای مدیر عامل یا نماینده او و مدیر امور مالی یا نماینده او برسد.
درآمدهای سازمان مندرج در بند 11 ماده 3 این آئیننامه که بر طبق مقررات مربوط وصول خواهد شد درآمد اختصاصی سازمان شناخته میشود و بهمین عنوان در بودجه کل کشور منظور و هزینههای سازمان از محل درآمدهای مذکور پرداخت خواهد شد.
مازاد درآمد سالیانه سازمان به پیشنهاد هیئت عامل و تصویب شورای عالی برای توسعه و تکمیل بنادر و سایر تاسیسات سازمان قابل مصرف خواهد بود.
سازمان میتواند مدت خدمت آن دسته از کارکنان خود را که مشمول مقررات تبدیل مستخدمین غیر رسمی برسمی موضوع قانوناستخدام کشوری و قانون بیمههای اجتماعی نبوده و بعلت کهولت یا معلول بودن قادر بانجام وظیفه نباشند بر طبق آئیننامهایکه از طرف هیئت عامل تهیه و به موافقت شورایعالی و تصویب کمیسیونهای دارائی و استخدام مجلسین خواهد رسید باز خرید نماید.
آئیننامه فوق مشتمل بر هفده ماده و دو تبصره که باستناد ماده 2 قانون اختیارات مالی و استخدامی سازمان بنادر و کشتیرانی و تشکیل کادر بنادر وگمرکات مصوب تیر ماه 1348 در تاریخ 25 و 30ر10ر1348 بترتیب بتصویب کمیسیونهای دارائی و استخدام مجلس سنا رسیده بود، در جلسات 9و 13 بهمن ماه 1348 بترتیب مورد تصویب کمیسیونهای دارائی و امور استخدام و سازمانهای اداری مجلس شورای ملی قرار گرفت.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی