موافقتنامه بین دولتهای ساحلی دریای خزر در زمینه حملونقل مشتمل بر یک مقدمه و دوازده ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود .
در اجرای این موافقتنامه و اصلاحات بعدی آن رعایت اصول هفتاد و هفتم ( 77)، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است .
بسم الله الرحمن الرحیم موافقتنامه بین دولتهای ساحلی دریای خزر در زمینه حملونقل
موافقتنامه بین دولتهای ساحلی دریای خزر در زمینه حملونقل دولتهای جمهوری آذربایجان، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان، فدراسیون روسیه و ترکمنستان که از این پس طرفهای متعاهد خوانده میشوند، با تمایل به توسعه همه جانبه روابط دوستانه، حسن همجواری بین کشورهای ساحلی خزر و مردمان آنها، با تاکید بر اهمیت همکاری میان دولتهای ساحلی خزر در حوزه حملونقل برای توسعه روابط تجاری اقتصادی، در تلاش برای تشریک مساعی و سازماندهی همکاری تنگاتنگ و متقابلا سودمند میان دولتهای ساحلی خزر در ایجاد و توسعه دالانهای حملونقل بینالمللی، با شناخت اهمیت توسعه زیرساخت حملونقل، بهینهسازی بیشتر کیفیت خدمات حملونقل و ایجاد شرایط مساعد برای فعالیت همه شیوههای حملونقل که مسافر و کالا را بین دولتهای طرفهای متعاهد انتقال میدهند و برای گذر (ترانزیت) از قلمروهایشان، با در نظر داشتن اهمیت حملونقل چندوجهی برای بهبود بازدهی زنجیرههای حملونقل، با در نظر گرفتن معاهدههای دوجانبه و چندجانبه مربوط به حملونقل منعقده بین دولتهای ساحلی خزر که از جمله مبتنی بر موازین و اصول عموما شناخته شده حقوق بینالملل میباشد، به شرح زیر توافق کردهاند :
طرفهای متعاهد بر مبنای اصول برابری و منافع متقابل، در زمینه حملونقل در منطقه دریای خزر طبق این موافقتنامه، ترتیبات انجام شده بین دولتهای ساحلی دریای خزر و موازین بینالمللی عموما پذیرفته شده و نیز قوانین شان همکاری خواهند کرد .
هدف از این موافقتنامه ارتقای همکاری بین طرفهای متعاهد در شکل دادن و توسعه منطقه دریای خزر به عنوان یک کانون اصلی حملونقل بینالمللی و پشتیبانی با زیرساخت کاملا توسعه یافته و سطح بالای تعامل آنها در حوزه عملیات حملونقل بینالمللی میباشد .
به منظور اجرای این موافقتنامه، دولتهای متعاهد باید :
توسعه بیشتر خدمات حملونقل دریایی، جادهای، ریلی، هوایی و چندوجهی بین دولتهای طرفهای متعاهد و عبورگذری (ترانزیتی) بر مبنای تضمین شرایط مساوی و متقابلا سودمند دسترسی متصدیان حملونقل و فرستندگان بار به تسهیلات زیرساختی حملونقل و استفاده از آنها برای بارگیری و تخلیه بار، سوار و پیاده کردن مسافر، انجام عملیات تجاری منظم و استفاده از خدمات را تسهیل کنند؛
تدابیری برای تسهیل توسعه نقل و انتقال بار میان دولتهای ساحلی دریای خزر و همچنین جذب بیشتر نقل و انتقال بار عبوری، از جمله نقل و انتقالی که از طریق پایانههای حملونقل میگذرد به صورت مشترک توسعه داده و اجراء کنند؛
توسعه نقل و انتقال مسافر به ویژه عملیات منظم و همچنین خدمات کشتیرانی و دریاگردی بینالمللی را تسهیل کنند؛
در خصوص مسائل تضمین ایمنی و امنیت مسافران و کالاهای حملونقل شده بین دولتهای ساحلی دریای خزر و از طریق قلمرو آنها، همکاری کنند؛
برقراری تماس بین متصدیان حملونقل و فرستندگان کالا، توسعه ترتیبات تعرفهای جذاب از جمله در چهارچوب دالانهای حملونقل بینالمللی و هماهنگسازی نرخهای بلندمدت و سراسری برای افزایش حجم حمل نقل بار را تسهیل کنند؛
راجع به آموزش و ارتقای مهارتهای متخصصان حرفهای حملونقل همکاری کنند؛
به کارگیری و به روزرسانی روشهای موجود اعلام قبلی در خصوص محمولههای وارده، اعم از دوجانبه یا گذری (ترانزیتی) را تسهیل کنند؛
در ایجاد مراکز حملونقل و پشتیبانی در مسیرهای کلیدی نقل و انتقال مسافر و بار مساعدت به عمل آورند؛
توسعه دالانهای بینالمللی حملونقل را که از قلمرو دولتهای طرفهای متعاهد عبور میکنند، ارتقاء دهند و ساماندهی نقل و انتقال از طریق دالانهای مزبور و نیز مشارکت در طرحهای مشترک احداث و بهبود زیرساخت آنها را تسهیل کنند؛
اقداماتی را برای تضمین نگهداری صحیح زیرساخت دالانهای بینالمللی حملونقل در قلمرو دولتهای خود توسعه داده و اجراء کنند؛
طرحهای (پروژههای) مربوط به توسعه، نوسازی و یکپارچهسازی زیرساخت حملونقل در منطقه را ترویج و سرمایهگذاری در آنها را تشویق کنند؛
مطابق با قوانین دولتهای خود و توافقات منعقد شده، سادهسازی تشریفات صدور روادید، اداری، گمرکی و سایر روندهای نظارتی (کنترلی) در انجام عملیات حملونقل بینالمللی را تسهیل کنند؛
بهبود کیفیت و قابلیت دسترسی خدمات حملونقل بر اساس استانداردهای عموما شناخته شده بینالمللی را تسهیل کنند؛
در حوزههای تحقیقات علمی، استفاده از دستاوردهای علمی و فناوریهای پیشرفته در زمینه حملونقل و توسعه سامانههای هوشمند حملونقل همکاری کنند؛
در زمینه کاهش تاثیرات منفی حملونقل بر محیط زیست همکاری کنند .
طرفهای متعاهد در چهارچوب نشستهای منظم وزرای حملونقل دولتهای ساحلی خزر که به صورت نوبتی معمولا به ترتیب الفبای انگلیسی در قلمرو دولتهای طرفهای متعاهد در ظرف زمانی توافق شده از طریق مجاری دیپلماتیک برگزار میشود، مسائل مربوط به اجرای این موافقتنامه را بررسی خواهند کرد .
در چهارچوب چنین نشستهایی طرفهای متعاهد میتوانند حسب ضرورت، گروههای کاری مشترک را برای بررسی مسائل خاص همکاری پنج جانبه خود در زمینه حملونقل تشکیل دهند .
طرفهای متعاهد در اجرای این موافقتنامه میتوانند موافقتنامههای بینالمللی در خصوص مسائل خاص همکاری در زمینه حملونقل در منطقه دریای خزر را منعقد کنند .
هر طرف متعاهد باید هزینههای خود مربوط به اجرای این موافقتنامه را متقبل شود مگر آن که طرفهای متعاهد به گونه دیگری توافق کنند .
مفاد این موافقتنامه بر حقوق و تعهدات ناشی از سایر معاهدههای بینالمللی که طرفهای متعاهد در آنها عضویت دارند، اثری نمیگذارد .
هیچ چیز در این موافقتنامه نباید به عنوان پیش تعیینکننده نتیجه مذاکرات در مورد وضعیت حقوقی دریای خزر تفسیر شود .
اعمال هیچگونه حق شرطی بر این موافقتنامه مجاز نیست .
هرگونه اختلافات مربوط به تفسیر یا اجرای مفاد این موافقتنامه از طریق رایزنی و مذاکرات بین طرفهای متعاهد حل و فصل خواهد شد .
مفاد این موافقتنامه با رضایت متقابل طرفهای متعاهد میتواند اصلاح یا تکمیل شود.
اصلاحیهها و مکملهای این موافقتنامه جزء لاینفک آن میباشند و باید به صورت سندهای الحاقی (پروتکلهای) جداگانهای تنظیم شوند که مطابق ماده ( 12) این موافقتنامه لازم الاجراء خواهند شد .
جمهوری قزاقستان امین این موافقتنامه میباشد .
این موافقتنامه در سی امین روز پس از تاریخ دریافت آخرین اطلاعیه کتبی توسط امین مبنی بر تکمیل تشریفات داخلی که برای لازم الاجراء شدن آن توسط طرفهای متعاهد ضروری است، لازم الاجراء میشود .
این موافقتنامه برای مدت نامحدود منعقد میگردد . هر یک از طرفهای متعاهد میتواند با اعلام قصد خود به امین از این موافقتنامه خارج شود. این موافقتنامه برای آن طرف متعاهد به مدت دوازده ماه از تاریخ دریافت چنین اطلاعیهای توسط امین لازم الاجراء باقی خواهد ماند.
این موافقتنامه در شهر آکتائو در تاریخ 21 مرداد ماه 1397 هجری شمسی برابر با 12 آگوست 2018 میلادی در یک نسخه اصلی به زبانهای آذربایجانی، فارسی، قزاقی، روسی، ترکمنی و انگلیسی، منعقد شد . همه متون از اعتبار یکسان برخوردار میباشند . در صورت بروز اختلاف، طرفهای متعاهد باید به متن انگلیسی مراجعه کنند . نسخه اصلی این موافقتنامه نزد امین تودیع خواهد شد، که وی باید نسخههای مصدق آن را برای طرفهای متعاهد ارسال کند .
از طرف دولت جمهوری آذربایجان از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت جمهوری قزاقستان از طرف دولت فدراسیون روسیه از طرف دولت ترکمنستان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و دوازده ماه در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ هفتم آبان ماه یکهزار و سیصد و نود و نه مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 5/9/1399 به تایید شورای نگهبان رسید .
محمدباقر قالیباف