کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی که در این اساسنامه به اختصار کتابخانه نامیده میشود، موسسهای تحقیقاتی فرهنگی و خدماتی است که زیر نظر مستقیم رییس مجلس فعالیت میکند.
بودجه کتابخانه در بودجه کل کشور و در ردیف جداگانه، ذیل ردیف بودجه مجلس منظور میگردد.
هدف اصلی و بنیادی کتابخانه جمعآوری آثار حقوقی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی با تاکید بر اسلامشناسی و ایرانشناسی، حفظ و نگهداری میراث ملی، آثار کمیاب و خطی و موزهای و انتشار مناسب آن، ارایه خدمات به نمایندگان مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان، مجلس خبرگان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولتمردان نظام و پژوهشگران داخلی و خارجی، دانشجویان و سایر مراجعین است.
کتابخانه مجلس با توجه به جایگاه کلی خود به عنوان یک کتابخانه جامع تحقیقاتی در سطح ملی و جهانی دارای وظایف و اختیارات زیراست:
گردآوری، سازماندهی، پژوهش و اشاعه انواع منابع معتبر فارسی و غیر فارسی بر طبق هدف اصلی مندرج در ماده (3) و خرید نسخ خطی و چاپی و آثار کمیاب یا پذیرش آثار اهدایی و وقفی.
استفاده از دانش فنی جدید برای سازماندهی منابع و مواد و ارایه بهینه خدمات.
عضویت در مجامع ملی و بینالمللی مرتبط و شرکت در جلسات، گردهماییهای مربوط و انجام مطالعات تطبیقی جهت بهبود فعالیتهای خدماتی، پژوهشی و اطلاعرسانی و به روز نگهداشتن کتابخانه.
برقراری ارتباط با کتابخانههای مجالس سایر کشورها و مبادله آثار علمی و انتشارات کتابخانهای.
حفظ و آمادهسازی و انتشار مدارک و اسناد و فهارس و ترجمه آنها.
مبادله، اهدا و یا فروش نسخ اضافی موجود و وجین کتابخانه با تصویب هیات امنا.
همکاری و مشارکت با کتابخانهها، موزهها و مراکز اسنادی همطراز در اجرای طرحهای مرتبط با وظایف کتابخانه.
- دریافت اسناد راکد مجلس اعم از مکتوب و غیر مکتوب بر حسب مورد.
ارکان کتابخانه عبارتند از: 1 - هیات امنای کتابخانه. 2 - رییس کتابخانه.
هیات امنای کتابخانه مجلس از اعضای زیر تشکیل میشود: - رییس مجلس که ریاست هیات امنا را دارا خواهد بود. - روسای کمیسیونهای ارشاد و هنر اسلامی و وسایل ارتباط جمعی، فرهنگ و آموزش عالی. - کارپرداز فرهنگی مجلس. - دو نفر از کارشناسان کتابداری و کتابشناسی به پیشنهاد رییس کتابخانه و تایید رییس مجلس. - رییس کتابخانه.
رییس کتابخانه دبیر هیات امنا خواهد بود.
اعضای انتخابی هیات امنا به پیشنهاد رییس کتابخانه و با حکم رییس مجلس برای مدت چهار سال منصوب میشوند این انتخابها در آغازهر دوره مجلس و حداکثر سه ماه پس از تشکیل اولین جلسه مجلس انجام خواهد شد.
هیات امنا میتواند در صورت نیاز و برحسب مورد از مشاوره و خدمات افراد صاحب نظر استفاده کند و یا آنها را برای شرکت در جلسه دعوت نماید.
جلسات هیات امنا حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل میگردد و با حضور دو سوم اعضا رسمیت مییابد. تصمیمات با اکثریت آرای حاضردر جلسه قابل اجرا خواهد بود.
وظایف هیات امنا به قرار زیر است: الف - سیاستگذاری و برنامهریزی و تعیین خط مشی کلی در امور کتابخانه. ب - بررسی و تصویب بودجه سالانه کتابخانه. ج - پیشنهاد تغییر و اصلاح اساسنامه به کمیسیون مشترک امور اداری و استخدامی و دیوان محاسبات، بودجه و امور مالی مجلس. د - استماع و اظهارنظر نسبت به گزارش سالانه رییس کتابخانه. ه- تصویب آییننامههای داخلی مورد نیاز کتابخانه. و - تهیه و تصویب آییننامههای مالی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی کتابخانه. ز - مشاوره با رییس مجلس در جهت تثبیت یا عزل رییس کتابخانه ح - هیات امنا در اولین جلسه به تدوین و تصویب آییننامه داخلی خود اقدام مینماید.
رییس مجلس فردی برجسته از نظر علمی و مذهبی را که دارای تخصص کتابداری، کتابشناسی - اطلاعرسانی باشد به عنوان رییس کتابخانه - موزه و مرکز اسناد به مدت چهار سال منصوب مینماید. انتصاب مجدد وی بلامانع است.
برکناری رییس کتابخانه قبل از اتمام دوره چهار ساله توسط رییس مجلس بلامانع است.
الف - سرپرستی کلیه امور کتابخانه. ب - مراقبت بر حسن اجرای اساسنامه و تصمیمات هیات امناء ج - معرفی اعضای انتخابی هیات امنای کتابخانه به رییس مجلس. د - اخذ مجوزهای لازم جهت استخدام از هیات امنا. ه- نصب و عزل کارکنان کتابخانه. و- امضای کلیه قراردادها و اسناد مالی و افتتاح حساب با رعایت ضوابط و مقررات قانونی. ز – پیشبینی راههای افزایش درآمد جهت پیشنهاد به هیات امناء. ح - پیشنهاد بودجه سالانه و تهیه گزارش عملکرد آن. ط -پیشنهاد آییننامههای مالی، معاملاتی، اداری استخدامی و تشکیلاتی به هیات امنا. ی - پیشنهاد تغییر و یا اصلاح اساسنامه به هیات امنا. ک - دعوت از اعضای هیات امنا برای تشکیل جلسه.
رییس کتابخانه از نظر پست سازمانی همطراز معاون وزیر خواهد بود.
اساسنامه فوق مشتمل بر سیزده و دو تبصره طبق اصل هشتاد و پنج قانون اساسی در جلسه روز سه شنبه مورخ سیزدهم آذرماه یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج کمیسیون مشترک امور اداری و استخدامی و دیوان محاسبات و بودجه و امور مالی مجلس تصویب و در تاریخ 5/10/1375 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی – علی اکبر ناطق نوری