معاهده معاضدت حقوقی متقابل در امور مدنی بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فدرال برزیل مشتمل بر یک مقدمه و بیست و پنج ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
رعایت اصول هفتاد و هفتم (77)، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای این قانون، الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم معاهده معاضدت حقوقی متقابل در امور مدنی بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فدرال برزیل
مقدمه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فدرال برزیل که از این پس «طرفها» نامیده میشوند؛ با تمایل به تقویت روابط موجود میان دو کشور؛ و با عزم به ایجاد یک نظام واحد و کارآمد در زمینه معاضدت حقوقی متقابل در امور مدنی و بر پایه اصول حاکمیت ملی، عدم دخالت در امور داخلی هر طرف و حمایت از منافع متقابل؛ به شرح زیر توافق کردهاند:
دامنه شمول طرفها توافق میکنند معاضدت حقوقی متقابل در امور مدنی را در سطحی گسترده شامل حقوق مدنی، شرکتی، کار و اداری و نیز احکام کیفری که برای جبران خسارت در دادگاههای مدنی مورد نیاز است، به یکدیگر ارائه دهند.
حیطه معاضدت حقوقی متقابل
1. طرفها بر اساس مفاد این معاهده، تلاش میکنند تا اقدامات لازم را برای اجرای درخواستهای معاضدت حقوقی متقابل از جمله در موارد زیر اتخاذ نمایند:
ابلاغ رویهها نظیر احضاریهها و اخطاریهها؛
گردآوری و انتقال ادله از جمله ادله کارشناسی؛
اتخاذ و اجرای اقدامات موقت مانند دستور بازداشت، ضبط، مصادره و توقیف داراییها، حقوق و داراییهای گرانبها؛
اتخاذ و انجام تمهیدات اجرائی نظیر ضبط داراییها و حقوق، حق رهن در داراییها و درآمدها و پرداخت تعهدات نفقه؛
تسهیم و استرداد اموال؛
حمایت از خواندگان و شهود؛
برگزاری جلسات استماع؛
اخذ اطلاعات راجع به قوانین، مقررات و قرارهای دادگاه؛
تجدیدنظر در میزان تعهدات نفقه که در یک قرار قبلی تعیین شده باشند؛
ارائه هرگونه معاضدت حقوقی متقابل دیگر که به موجب قوانین طرفها ممنوع نمیباشد.
2. در مورد درخواستهای معاضدت مربوط به جریان رسیدگی تعهد نفقه، حتی زمانی که درخواستها برای ابلاغ رویهها یا اطلاع به خوانده ارجاع داده میشوند:
نیازی به حضور فیزیکی کودک یا ولی و قیم کودک نمیباشد؛
در مواردی که تصمیم دادگاهی در حوزه صلاحیت طرف درخواست شونده وجود دارد که تصدیق میکند کودکی که تعهد نفقه او مدنظر است به اشتباه به خارج از کشور برده شده است، این معاهده اعمال نخواهد شد.
محتوای درخواستها
:
نام و عنوان مرجع مرتبط درخواستکننده؛
شرح دقیقی از معاضدت درخواست شده و هدف آن؛
نام، نشانی و در صورت امکان مشخصات، به خصوص نام پدر و نام مادر و در صورت وجود، تاریخ و مکان تولد شخص موضوع درخواست؛
چنانچه درخواست به اقدام حقوقی یا اداری با حضور طرفها مربوط باشد، تعیین تاریخ استماع حداقل یک صد و هشتاد روز پیش از تاریخ ارسال درخواست به طرف درخواست شونده شروع میشود؛
چنانچه در معاضدت درخواستی سوال از شخص مدنظر باشد، فهرست سوالاتی که قرار است در طرف درخواست شونده مطرح گردد؛
هرگونه اطلاعات ضروری دیگر برای شناسایی، اجراء و یا اتخاذ یک تصمیم.
:
متن کامل تصمیم و تاییدیه اجرائی بودن آن؛
در صورت صدور رای غیابی و در صورت سکوت رای در این خصوص، مدرک مناسب مبنی بر این که مراتب به نحو مقتضی به خوانده ابلاغ شده است؛
دو نسخه از اصل اوراق نیابت قضائی و اسناد پیوست آن؛
اسناد دیگر که با توجه به ماهیت دعوی، طرف درخواستکننده آنها را ضروری میداند؛
چنانچه در طرح دعوی نیاز به حضور یک کودک صغیر باشد، سند کافی برای اثبات اینکه آن کودک صغیر به نماینده قانونی دسترسی داشته است، مگر اینکه به صورت واضح به نحو دیگری در محتوای رای مقرر شده باشد؛
3. چنانچه درخواست مربوط به اخذ رای در طرف درخواست شونده باشد باید دربردارنده شرح واضح، عینی، مختصر و کاملی از واقعیات در متن درخواست باشد که موجب صدور درخواست گردیده و هچنین مفاد قانونی حاکم و نیز هرگونه اطلاعات دیگری که میتواند اجرای درخواست را تسهیل نماید.
4. طرفها میتوانند هرگونه اطلاعات ضروری دیگر را به منظور شناسایی، اجراء یا اتخاذ تصمیم از یکدیگر درخواست یا برای یکدیگر تهیه نمایند.
زبان درخواستها به زبان طرف درخواستکننده همراه با ترجمهای به زبان رسمی طرف درخواست شونده یا در صورت موافقت متقابل، به زبان انگلیسی ارائه میشود، مگر اینکه به گونه دیگر توافق شده باشد.
امتناع از همکاری این معاهده در مواردی که درخواست مزبور آشکارا مغایر با حاکمیت، امنیت ملی یا نظم عمومی طرف درخواست شونده است، اعمال نخواهد شد.
مراجع مرکزی و چگونگی ارتباط
1. مراجع مرکزی توسط طرفها مشخص خواهند شد.
2. برای جمهوری اسلامی ایران، مرجع مرکزی وزارت دادگستری خواهد بود.
3. برای جمهوری فدرال برزیل، مرجع مرکزی وزارت دادگستری خواهد بود که میتواند همچنین به عنوان مرجع انتقال نیز عمل کند.
4. مراجع مرکزی به منظور نیل به اهداف این معاهده، از مجاری دیپلماتیک با یکدیگر در ارتباط خواهند بود.
5. در مواقع ضروری، درخواستها میتواند بهطور مستقیم بین مراجع مرکزی طرفها رد و بدل شوند، اما باید فوری از مجاری دیپلماتیک به صورت مکتوب تایید گردند.
6. طرفها میتوانند در هر زمان، هرگونه تغییر در انتخاب مرجع مرکزی و یا مرجع انتقال و وظایف آن از نظر این معاهده را اطلاعرسانی نمایند. اطلاعیه تغییرات مزبور با مبادله یادداشتهای دیپلماتیک صورت خواهد پذیرفت.
7. مراجع مرکزی تسریع و کارآیی معاضدت حقوقی متقابل را بر اساس این معاهده تضمین خواهند کرد.
وظایف مراجع مرکزی
:
با یکدیگر همکاری و هماهنگی میان مراجع صلاحیتدار در دولتهای مربوط خود را به منظور دستیابی به اهداف این معاهده ترغیب نمایند؛
تمامی مکاتبات، درخواستها و اسناد را به موجب این معاهده، تحویل دهند و دریافت نمایند؛
جریان رسیدگی به موجب این معاهده را اقامه یا اقامه آن را تسهیل نمایند؛
به کشف محل اختفای افراد و داراییها در قلمرو خود کمک نمایند؛
اطلاعات مرتبط با وجود داراییها در موسسات مالی خود را، در محدوده قوانین طرف درخواست شونده، ارائه نمایند؛
انتقال وجوه جمعآوری شده به موجب دستور صادره دادگاه در طرف درخواست شونده یا در اجرای تصمیم صادر شده در طرف درخواستکننده، از جمله وجوه موضوع پرداخت تعهدات نفقه را تسهیل نمایند.
2. وظایف مراجع مرکزی میتواند توسط سایر نهادهای تعیین شده با هماهنگی مرجع مرکزی همان طرف، انجام گردد.
معافیت از تصدیق تمامی اسناد ارسالی توسط مراجع مرکزی یا نهادهای عمومی که برای اجرای هر یک از مفاد این معاهده تعیین شدهاند، از تصدیق رسمی و محضری معاف هستند.
اعتبار قانونی اسناد عمومی چنانچه در اجرای این معاهده، اسناد عمومی از سوی یکی از طرفها به عنوان سند در نظر گرفته شود، از سوی طرف دیگر نیز به همان اندازه به عنوان سند در نظر گرفته خواهد شد.
هزینههای خدمات
1. تمام تشریفات در حال انجام در طرف درخواست شونده، از جمله خدمات مراجع مرکزی و همکاریهای اجرائی و حقوقی لازم، باید توسط همان طرف و بدون هزینه به طرف درخواستکننده یا شخص متقاضی صورت پذیرد.
:
مدارک درخواستی که مستلزم هزینههای غیرمتعارف هستند؛
کارشناسانی که برای مشارکت در جریان رسیدگی تعیین شدهاند؛
کمکهزینه که قرار است به شاهدان پرداخت شود؛ یا
هزینههای ناشی از رعایت جریان رسیدگی معین و ویژه که از سوی طرف درخواستکننده تقاضا شده است.
3. در مواردی که در بند دوم این ماده بیان شد، نام کامل و نشانی دقیق شخص مسوول پرداخت هزینهها و اجرتها، در قلمرو طرف درخواست شونده، باید در درخواست ذکر گردد.
حق مراجعه به محاکم قضائی
1. اتباع هر یک از طرفها باید برای دفاع از حقوق و منافع خود در طرف دیگر و در موقعیت مشابه با اتباع آن طرف، حق مراجعه آزادانه به محاکم قضائی و در جریانهای رسیدگی، حقوق و تعهدات برابر را داشته باشند.
2. بند فوق به نحو مشابه در رابطه با اشخاص حقوقی که طبق قوانین هر یک از طرفها ثبت شدهاند، اعمال خواهد شد.
معافیت از ارائه ضمانتنامه یا وثیقه صرف شرایط متقاضی به عنوان تبعه هر یک از طرفها نباید موجب الزام به ارائه ضمانتنامه یا وثیقه یا هر عنوان دیگری که ممکن است داشته باشد، گردد.
معاضدت حقوقی رایگان
این ماده، اتباع هر یک از طرفها، باید در قلمرو طرف دیگر، به همان میزان که اتباع آن طرف از معاضدتهای حقوقی رایگان برخوردار هستند، برخوردار باشند.
2 . چنانچه شخصی در قلمرو یکی از طرفها، در جریان رسیدگی منجر به رای، از مزیت معاضدت حقوقی برخوردار شده باشد، شخص مذکور باید بدون بررسی مجدد، از همان مزیت معاضدت حقوقی برای شناسایی و اجرای آن رای، در قلمرو طرف دیگر برخوردار باشد.
3. طرف درخواست شونده باید معاضدت حقوقی رایگان را در مواردی که درخواست معاضدت حقوقی متقابل مربوط به جریانهای رسیدگیهای تعهد نفقه است، فراهم نماید حتی اگر معاضدت مورد درخواست، تنها ابلاغ اوراق یا اخطاریه به خوانده باشد.
انتقال وجوه طرفها باید کم هزینه ترین و موثرترین ابزارهای موجود را برای انتقال وجوه حاصل از اعمال این معاهده، به کار برند. طرفها باید علی رغم محدودیتهای احتمالی وضع شده توسط حقوق داخلی خود، بیشترین اولویت را به انتقال وجوه حاصل از اعمال این معاهده اختصاص دهند.
جلسه استماع تصویری
1. طرف درخواستکننده میتواند درخواست نماید که جلسه استماع به صورت تصویری برگزار شود.
2. طرف درخواست شونده باید با جلسات استماع به صورت تصویری موافقت یا مخالفت نماید.
3. درخواست جلسات استماع به صورت تصویری باید علاوه بر محتوای اطلاعات درخواستها، مشتمل بر نام مقامها و افراد دیگری باشد که در جلسه استماع شرکت خواهند کرد.
4. طرف درخواست شونده طبق حقوق داخلی خود باید شخصی که قرار است اظهارات وی استماع شود را احضار نماید.
:
جلسه استماع باید در حضور مقام صلاحیتدار طرف درخواست شونده و در صورت لزوم با کمک یک مترجم انجام شود. این مقام همچنین مسوول شناسایی شخصی که اظهارات وی باید استماع شود و مسوول رعایت تشریفات قانونی میباشد. در مواردی که مقام صلاحیتدار طرف درخواست شونده تشخیص دهد که تشریفات قانونی در هنگام جلسه استماع رعایت نشده است، بلافاصله باید اقدامات لازم را به منظور کسب اطمینان از ادامه مناسب جلسه استماع به عمل آورد.
جلسه استماع باید توسط مقام صلاحیتدار طرف درخواستکننده یا بنا به دستور وی طبق حقوق داخلی آن انجام شود.
طرف درخواست شونده باید بنا بر درخواست طرف درخواستکننده یا شخصی که قرار است اظهارات وی استماع شود، ترتیبی اتخاذ نماید که شخص مذکور از کمک مترجم برخوردار شود.
شخصی که قرار است اظهارات وی استماع شود، در صورتی که چنین حقی طبق قانون طرف درخواست شونده یا طرف درخواستکننده، به رسمیت شناخته شده باشد، از حق سکوت اختیار کردن برخوردار خواهد بود.
6. مقام صلاحیتدار طرف درخواست شونده باید بعد از اتمام جلسه استماع، اقدام به نوشتن گزارشی حاوی موارد زیر نماید:
تاریخ و مکان برگزاری جلسه استماع با امضای اشخاصی که در جلسه استماع حضور یافتهاند؛
هویت شخصی که اظهارات وی استماع شده است؛
مشخصات و هویت افراد دیگری که در طرف درخواست شونده در جلسه استماع شرکت کردهاند؛
تعهد یا سوگندنامه؛ و
شرایط فنی که جلسه استماع طبق آن برگزار شده است.
7. اسنادی که در بند پیشین به آن اشاره شده است، باید توسط مرجع مرکزی طرف درخواست شونده برای مرجع مرکزی طرف درخواستکننده ارسال شود.
8. طرف درخواست شونده باید اقدامات مقتضی طبق این ماده را در خصوص ادای شهادت شهود یا استماع اظهارات کارشناسانه در قلمرو خود و برابر با حقوق داخلی خود و به همان ترتیبی که در جریان رسیدگی داخلی آن مقرر شده است، اعمال نماید، و
امتناع از ادای شهادت در مواردی که به فرد تحمیل شده باشد، یا
ارائه بیانات ناصحیح.
شناسایی، اجراء و اخذ تصمیمها
1. آرای صادره در طرف درخواستکننده در طرف درخواست شونده شناسایی و اجراء میگردند، مشروط بر این که:
از سوی یک نهاد قضائی صلاحیتدار صادر شده باشند؛
طرفهای دخیل در جریان رسیدگی طبق قوانین طرفی که تصمیم در آنجا صادر شده است، نزد دادگاه حاضر یا حداقل برای ایشان احضاریه صادر شده باشد؛
طبق قوانین طرف صادرکننده، لازم الاجراء باشند؛
نهاد قضائی طرف درخواست شونده، برای همان طرفهای دخیل در جریان رسیدگی، با درخواست مشابه و دلیل مشابه برای درخواست، رای نهائی صادر نکرده باشد؛
پیش از ارائه درخواست شناسایی در طرف درخواست شونده، پرونده همان طرفهای دخیل در جریان رسیدگی نزد نهاد قضائی طرف درخواست شونده با درخواست مشابه و دلیل مشابه برای درخواست، آغاز نشده باشد.
2. تصمیمهای صادره در طرف درخواست شونده میتواند موضوع درخواستهای اجراء به موجب این معاهده باشد.
3 . طرف درخواستکننده میتواند اخذ یا تجدیدنظر یک تصمیم را در طرف درخواست شونده، درخواست نماید.
شناسایی جزئی یا راه حلهای جایگزین
1. چنانچه کل یک حکم قابل اجراء نباشد، طرف درخواست شونده میتواند شناسایی بخشی از آن را بپذیرد.
2. چنانچه طرف درخواست شونده قادر به شناسایی یا اجرای تصمیم صادره در طرف درخواستکننده به موجب مفاد این معاهده نباشد، تمام اقدامات مقتضی را به موجب قوانین داخلی خود برای تصمیمگیری اتخاذ خواهد نمود.
ممنوعیت تجدیدنظر در ماهیت رای صادره طرف درخواست شونده در ماهیت تصمیمی که شناسایی و اجرای آن درخواست شده است تجدیدنظر نخواهد کرد.
اقدامات موقت اقدامات موقت چنانچه در طرف درخواستکننده قابل شناسایی و اجراء باشند و با مفاد پیشین مطابقت داشته باشند، در طرف درخواست شونده شناسایی و اجراء خواهند شد.
شناسایی و اجرای تصمیمهای نهائی بهوسیله نیابت قضائی تصمیمهای نهائی میتواند به جز دیگر روشها، از طریق نیابت قضائی نیز قابل شناسایی و اجراء باشد.
سازگاری با ترتیبات دیگر معاضدت و ترتیبات مندرج در این معاهده، مانع اعطای معاضدت هر یک از طرفها به طرف دیگر از طریق مفاد دیگر موافقتنامههای بینالمللی که یک طرف عضو آن میباشد، حقوق بینالملل عرفی یا از طریق مفاد قوانین داخلی خود، نخواهد بود. طرفها همچنین میتوانند به موجب هر یک از ترتیبات، موافقتنامهها و رویههایی که ممکن است میان مراجع صلاحیتدار طرفها قابل اجراء باشد، معاضدت را ارائه نمایند.
حل و فصل اختلافها هرگونه اختلاف میان طرفها در مورد تفسیر یا اجرای این معاهده، بهطور دوستانه و از طریق مذاکره از مجاری دیپلماتیک حل و فصل خواهد شد.
اصلاحات این معاهده میتواند در هر زمان طبق توافق متقابل طرفها به صورت مکتوب اصلاح شود. چنین اصلاحی به همان طریقی لازم الاجراء خواهد شد که برای لازم الاجراء شدن این معاهده قابل اعمال است.
لازم الاجراء شدن
1. این معاهده شصت روز پس از دریافت آخرین یادداشت دیپلماتیک که به موجب آن یک طرف، طرف دیگر را از اتمام جریانهای رسیدگی داخلی لازم درباره لازم الاجراء شدن این معاهده آگاه مینماید، برای مدت نامحدود لازم الاجراء خواهد شد.
2. درخواستهای صادره بر اساس این معاهده، میتواند برای جرائمی که پیش از لازم الاجراء شدن آن ارتکاب یافتهاند اعمال شود.
فسخ
1. هر طرف میتواند این معاهده را با ارسال یادداشت کتبی به طرف دیگر از مجاری دیپلماتیک، فسخ نماید.
2. فسخ شش ماه پس از تاریخ دریافت اطلاعیه نافذ خواهد شد.
3. در خصوص درخواستهایی که پیش از یادداشت کتبی مذکور صادر یا طی اطلاعیه شش ماهه دریافت شدهاند، مطابق با این معاهده عمل خواهد شد.
در تایید مراتب بالا، امضاءکنندگان زیرکه به نحو مقتضی از سوی دولتهای متبوع خود مجاز شدهاند، این معاهده را امضاء نمودند.
این معاهده در یک مقدمه و بیست و پنج ماده در برازیلیا در تاریخ 21 فروردین ماه 1397 هجری شمسی مطابق با 10 آوریل 2018 میلادی، در دو نسخه به زبانهای فارسی، پرتغالی و انگلیسی تنظیم گردید که تمامی آنها دارای اعتبار یکسان میباشند. در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر، متن انگلیسی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
از طرف جمهوری اسلامی ایران - محمدجواد ظریف - وزیر امور خارجه از طرف جمهوری فدرال برزیل -آلویسیو نونس فریرا - وزیر امور خارجه
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و بیست و پنج ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ 29/2/1400 مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 18/3/1401 از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام با تایید ماده واحده، ماده (1)، بند (4) ماده (3)، مواد (5) و (7)، بند (2) ماده (14)، مواد (16)، (18)، (19)، (20) و بند (2) ماده (24) موافق با مصلحت نظام تشخیص داده شد.
رئیس مجلس شورای اسلامی - محمدباقر قالیباف