بدولت اجازه داده میشود الحاق رسمی دولت شاهنشاهی ایران بکنوانسیون گمرکی راجع به ترانزیت بینالمللی کالاها (معروف بکنوانسیون ITI) که در تاریخ 7 ژوئن 1971 در وین منعقد شده و مشتمل بر شصت و دو (62) ماده و چهار ضمیمه میباشد به دبیرخانه شورای همکاری گمرکی اعلام و تشریفات لازم را انجام دهد. وزارت دارائی و وزارت امور خارجه مامور اجرای این قانون میباشند.
قانون فوق مشتمل بر یک ماده و متن قرارداد ضمیمه پس از تصویب مجلس شورای ملی در جلسه روز سهشنبه 30/3/1351 در جلسه روز دوشنبهسیزدهم آذر ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و یک شمسی بتصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس سنا - جعفر شریف امامی
کنوانسیون گمرکی راجع به ترانزیت بینالمللی کالاها (کنوانسیون ITI) طرفهای متعاهد این کنوانسیون که تحت توجهات شورای همکاری گمرکی منعقد شده است با علاقه بتسهیل حملونقل بینالمللی کالاها. با علم باهمیت روزافزون عملیات حملونقل مستقیم بینالمللی. با اعتقاد باینکه ایجاد تسهیل در امر حملونقل بطور قابل ملاحظهای بنفع تجارت بینالمللی خواهد بود در موارد ذیل توافق نمودهاند:
تعاریف
از لحاظ این کنوانسیون:
اصطلاح « واحدهای حملونقل» یعنی: 1 - محفظههائی (کانتینر) که حجم داخلی آنها یک متر مکعب یا بیشتر باشد. 2 - وسائط نقلیه جادهپیما شامل یدکها (تریلرها) و یدکهای کوچک (تریلرهای کوچک). 3 - واگنهای راه آهن. 4 - دوبهها - کرجیها و سایر کشتیهائی که در راههای آبی داخلی برای حمل کالاها بکار میروند و طبق مقررات بند 1 ماده 5 این کنوانسیون قابلتشخیص و ساخته و مجهز و مورد قبول واقع شده است.
اصطلاح «بار استثنائی» یعنی شیئی یا اشیاء سنگین یا حجیم که بعلت وزن ابعاد یا نوع معمولا در واحدهای حملونقل بسته حمل نمیشوندمشروط بر اینکه بسهولت شناخته شوند.
اصطلاح «حقوق و عوارض ورودی» یعنی حقوق گمرکی و کلیه حقوق، عوارض، دستمزدها یا سایر عوارض که در موقع ورود یا بمناسبت ورودکالاها اخذ میگردد به استثناء دستمزدها و عوارضی که میزان آنها محدود به بهای تقریبی خدمات انجام شده میباشد.
اصطلاح «عملیات ترانزیت بینالمللی» یعنی حمل کالاها از گمرک مبدا به گمرک مقصد تحت سیستم مقرر در این کنوانسیون (سیستم ترانزیتبینالمللی).
اصطلاح «دفتر بارگیری» یعنی اداره گمرک هر یک از طرفهای متعاهد که بمنظور تسهیل در شروع عملیات ترانزیت بینالمللی در گمرک مبداواحدهای حملونقل تحت نظارت آن بمهر گمرکی ممهور میگردد.
اصطلاح «گمرک مبدا» یعنی اداره گمرک یکی از طرفهای متعاهد که عملیات ترانزیت بینالمللی از آن آغاز میگردد.
اصطلاح «اداره گمرک بین راه» یعنی اداره گمرک یک طرف متعاهد که واحد حملونقل در جریان عملیات ترانزیت بینالمللی به آن وارد یا از آنخارج میگردد.
اصطلاح «گمرک مقصد» یعنی دفتر گمرکی یک طرف متعاهد که عملیات ترانزیت بینالمللی در آن خاتمه مییابد.
اصطلاح «مانیفست کالاها» یعنی سندی که برای شرح کالاهای حمل شده در واحدهای حملونقل و یا بارهای استثنائی به کار میرود و شاملمشخصات ذیل است: 1 - علائم - شمارهها - تعداد و نوع بستهها یا کالاها. 2 - شرح کالاها. 3 - وزن ناخالص هر محموله. 4 - مشخصات واحد یا واحدهای حملونقل. 5 - نام و نشانی شخص مسئول صحت مانیفست. 6 - عنداللزوم شرحی مربوط باسناد ضمیمه. 7 - شماره عطف. 8 - محل خالی برای تعیین دفتر بارگیری، شرح مشخصات مهر و موم گمرکی و تاریخ مهر شدن.
اصطلاح «فرم اظهارنامه ترانزیت بینالمللی» یعنی فرم مدل مندرج در ضمیمه 1 این کنوانسیون. یا - اصطلاح «اظهارنامه ترانزیت بینالمللی» یعنی فرم اظهارنامه که بانضمام مانیفست یا مانیفستهای مربوط به کالا بنحو لازم تکمیل شده است. یب - اصطلاح «منطقه ترانزیت بینالمللی» یعنی سرزمینهای طرفهای متعاهد که موافقتنامهای مطابق ماده 26 این کنوانسیون منعقد کرده باشند. یج - اصطلاح «موسسه ضمانتکننده» یعنی موسسهایکه از طرف مقامات گمرکی یک طرف متعاهد برای ضمانت از اشخاصی که از سیستم ترانزیتبینالمللی استفاده میکنند مورد قبول واقع شده است. ید - اصطلاح «ضمانتکنندگان مرتبط» یعنی سازمان بینالمللی که ضمانتکننده وابسته بدان میباشند. یه - اصطلاح «کارت ضمانت» یعنی کارتی که با مدل ارائه شده در ضمیمه 3 این کنوانسیون مطابقت داشته و از طرف یک موسسه ضمانتکننده صادرشده و بعنوان مدرک معتبر بدارنده آن حق استفاده از ضمانت را میدهد. یو - اصطلاح «اظهارکننده» یعنی شخصی که اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را امضاء میکند یا اظهارنامه مذکور بنام او امضاء شده باشد. یز - اصطلاح «شخص» اعم است از شخص حقیقی (طبیعی) و حقوقی مگر اینکه در متن طور دیگری تعریف شده باشد. یح - اصطلاح «تصویب» یعنی تصویب، قبول یا تصدیق به معنی اخص کلمه. یط - اصطلاح «شوری» یعنی سازمانیکه بموجب کنوانسیون تاسیس شورای همکاری گمرکی مورخ 15 دسامبر 1950 بروکسل بوجود آمده است.
[فصل دوم]- حدود اجرا
1 - این کنوانسیون در مورد حمل: الف - کالاها بوسیله واحدهای حملونقل. ب - بارهای استثنائی. در قلمرو لااقل دو طرف متعاهد بشرط اینکه عمل حملونقل متضمن عبور لااقل از یک مرز بین دفتر بارگیری (یا اداره گمرک مبدا اگر موضوعمربوط باشد به بار استثنائی) و اداره گمرک مقصد باشد اجراء میشود. 2 - مقررات بند 1 این ماده حتی اگر عمل حملونقل شامل مسافرت بینالمللی از طریق راه دریائی یا هوائی یا مسافرت در قلمرو دولتی باشد که طرف0متعاهد این کنوانسیون نیست قابل اجرا است. 3 - در این کنوانسیون «واحدهای حملونقل» شامل بارهای استثنائی نیز خواهد بود، مگر در مواردی که خلاف آن بیان شود و یا مقررات خاصی ارائهگردد.
برای اینکه سیستم ترانزیت بینالمللی قابل اجرا شود: الف - حملونقل جز در مورد بارهای استثنائی باید بکمک واحدهای حمل و نقلی انجام شود که شرایط مذکور در ماده 5 این کنوانسیون را دارا باشد. ب - واحد حملونقل و بارگیری شده و اظهارنامه ترانزیت بینالمللی باید بمقامات گمرکی اداره گمرک مبدا ارائه شود. ج - وقتی یکی از طرفهای متعاهد ضمانتنامهای مطالبه نماید اظهارکننده باید دارای کارت ضمانت معتبر باشد یا در صورت اجازه طرف متعاهد موردبحث بوسیله ضمانتنامه نوع دیگری تضمین شده باشد.
1 - بمنظور اجرای این کنوانسیون بشرط آنکه شرایط مقرر در آن رعایت شده باشد: الف - کالاها مشمول پرداخت یا تودیع حقوق و عوارض ورودی در گمرک مبدا یا ادارات گمرک بین راه نخواهد بود. ب - کالاها بطور کلی مورد بازبینی گمرک در ادارات گمرک بین راه قرار نخواهد گرفت. ج - کالاها بطور کلی در کشورهای متعاهد کنوانسیون مشمول تشریفات ترانزیت گمرکی دیگری غیر از آنچه در این کنوانسیون پیشبینی شده استنخواهد بود. معذالک هیچیک از مفاد این کنوانسیون مانع اجرای مقررات دیگر بالاخص مقررات مربوط باخلاق عمومی - امنیت عمومی - بهداشت یا سلامتعمومی و یا مقرراتی که مبنای ملاحظات دامپزشکی یا آفات نباتی وضع شده است نخواهد بود. 2 - مقررات بند 1 - (ب) این ماده در مورد بارهای استثنائی اجرا نخواهد شد.
شرایط فنی قابل اجرا نسبت به واحدهای حملونقل
واحدهای حملونقل که تحت مقررات این کنوانسیون برای حمل کالا بکار میرود بایستی طوری ساخته و مجهز شده باشد که: الف - مهر گمرک بسهولت و بطور موثر روی آنها زده شود. ب - هیچ کالائی را نتوان از قسمت مهر شده واحد حملونقل برداشت یا در داخل آن قرارداد مگر آنکه اثرات قابل ملاحظه شکستن باقی بماند و یامهر گمرکی بشکند. ج - دارای جاسازی مخفی که بتوان کالاهائی را در آن پنهان کرد نباشند. د - کلیه فضای قابل بارگیری آنها برای بازرسی گمرک به آسانی قابل دسترسی باشد.
واحدهای حملونقل که برای حمل کالاها تحت مهر گمرکی و طبق اسناد بینالمللی مذکور در ذیل مجاز شناخته شدهاند بموجب مفادکنوانسیون نیاز بموافقت جداگانه نخواهند داشت. الف - محفظههائی (کانتینر) که بموجب کنوانسیون گمرکی در مورد کانتینرها مصوب 18 مه 1956 در ژنو - پذیرفته شده است. ب - وسائط نقلیه جادهپیما و محفظههائی که بموجب کنوانسیون گمرکی در مورد حملونقل بینالمللی کالاها تحت دفترچههای «تیر» (TIR)مصوب 15 ژانویه 1959 در ژنو پذیرفته شده است. ج - واگنهای راهآهن متعلق باداره راهآهن عضو اتحادیه بینالملل راهآهن (UIC) یا ثبت شده توسط اداره راهآهن که از طرف آن اداره طبق مقررات اتحادفنی راهآهن منعقده در برن در ماده مه 1886 چاپ 1960 پذیرفته شدهاند. د - واحدهای حملونقل پذیرفته شده طبق اسناد بینالمللی که بتواند جانشین اسناد مذکور در بندهای (الف) الی (ج) فوق گردد.
اجرای مقررات بند 2 این ماده ممکن است نسبت به واحدهای حملونقل که بموجب اسناد بینالمللی دیگری تصویب شده است در موردعملیات حملونقل که بطور کامل در داخله قلمروهای طرفهای متعاهد اسناد مذکور انجام میشود تسری داده شود.
هر دولتی که طرف متعاهد اسناد بینالمللی مذکور در بند 2 این ماده نباشد میتواند در موقع امضاء یا تصویب این کنوانسیون یا الحاق به آن یا بعد ازاینکه طرف متعاهد کنوانسیون شد به دبیر کل شوری اعلام نماید که واحدهای حملونقل مذکور در بند 2 را برای حمل کالاها در اجرای اینکنوانسیون بدون توافق جداگانه نمیپذیرد چنین اعلامیهای سه ماه پس از وصول بدبیر کل قابل اجرا خواهد بود. هر طرف متعاهد که استثنائی بدیننحوه ایراد کرده باشد میتواند در هر موقع بوسیله اعلام بدبیر کل این استثناء را مسترد دارد.
طرفهای متعاهد که طبق مقررات ماده 55 این کنوانسیون تشکیل جلسه میدهند در موقع لزوم توصیههائی مینمایند دایر بر مشخص ساختن شرایط و روشهای پذیرش واحدهای حملونقل که: الف - بموجب اسناد مذکور در بند 2 این ماده پذیرفته نشدهاند یا: ب - برای بکار رفتن در خارج از قلمرو کشورهای متعاهد اسناد مذکور در بند 3 این ماده مستلزم تصدیق میباشند. ج - با توجه باستثنائی که بر طبق مقررات بند 4 این ماده بعمل آمده است مستلزم تصویب جداگانه باشد. در مورد محفظهها و وسائط جادهپیما اینشرایط باید با موازین مقرر در اسناد مذکور در بند 2 این ماده مطابقت داشته باشد.
سیم و سرب گمرکی
1 - سیم و سرب گمرکی که در اجرای این کنوانسیون بکار رفته است باید حداقل شرایط مقرر در ضمیمه 2 این کنوانسیون را دارا باشد. 2 - حتیالامکان طرفهای متعاهد، سیم و سرب گمرکی را که منطبق با حداقل شرایط مقرر در ضمیمه 2 این کنوانسیون است و توسط مقامات گمرکیسایر طرفهای متعاهد الصاق شده است میپذیرد و از سیم و سرب گمرکی مخصوص خود صرفنظر مینمایند. 3 - وقتی سیم و سرب گمرکی که توسط یک طرف متعاهد شده مورد قبول طرف متعاهد دیگری باشد این سیم و سرب در قلمرو این طرف متعاهد ازهمان حمایت قضائی که سیم و سرب داخلی برخوردار است بهرهمند خواهد شد. 4 - مقامات گمرکی یک طرف متعاهد میتوانند به بعضی اشخاص اجازه سیم و سرب گمرکی را بدهند بشرط اینکه برای پیشگیری از سوء استفادهها تدابیر لازم اتخاذ نمایند و در این مورد تعهدات ناشی از این کنوانسیون را بپذیرند بطوریکه گوئی خود مقامات گمرکی سیم و سرب گمرکی را الصاقنمودهاند سیم و سرب گمرکی که در اجرای مقررات این بند الصاق شده است مانند سیم و سرب الصاق شده بوسیله خود مقامات گمرکی مورد قبولکلیه طرفهای متعاهد میباشد.
هر طرف متعاهد بتقاضای صریح طرف متعاهد دیگر نمونهها یا عکس سیم و سرب گمرکی را که بکار میبرد برای طرف متقاضی ارسالمیدارد.
تضمینات و موسسات تضمینکننده
1 - هر طرف متعاهد میتواند تحت شرایطی که تعیین میکند موسساتی را بعنوان موسسات تضمینکننده مورد تصویب قرار دهد. 2 - یک موسسه مورد تصویب قرار نخواهد گرفت مگر اینکه تضمین آن شامل مسئولیتهائی شود که در کشور مقر آن موسسه روی داده باشد و رویدادن این مسئولیتها بمناسبت عملیات ترانزیت بینالمللی باشد که توسط دارنده کارت تضمین صادره از طرف موسسات ذیل انجام شود: الف - خود آن موسسه. ب - اعضاء سایر ضمانتکنندگان مرتبط که موسسات مذکور با آنها بستگی دارد. ج - اعضاء سایر ضمانتکنندگان مرتبط که این موسسه با آنها توافق متقابل دارد. 3 - در سند تصویب ممکن است حداکثر مسئولیت مالی یک موسسه ضمانتکننده نسبت هر محموله واحد حملونقل یا بار استثنائی که تحتسیستم ترانزیت بینالمللی حمل شده است تصریح شود.
1 - هر موسسه تضمینکننده یک یا چند کارت تضمین به اشخاصی که پذیرفته است تسلیم مینماید. 2 - در هر مرحله از عملیات ترانزیت بینالمللی که برای آن یک تضمین توسط یک موسسه تضمینکننده داده شود یک کارت تضمین هم باید برای ارائه بمقامات گمرکی موجود باشد معهذا در صورتیکه مقامات گمرکی گمرکخانه قبلی بنا بر تقاضای اظهارکننده، در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی صحتاطلاعات مربوط به تضمین را که در این اظهارنامه مندرج است گواهی کرده باشند از ارائه کارت تضمین صرفنظر خواهد شد. ارائه این گواهی دارایهمان اثراتی است که ارائه خود کارت تضمین دارا میباشد. 3 - یک موسسه تضمینکننده میتواند با استرداد کارت یا کارتهای تضمینی که تسلیم نموده است پذیرش خود را مسترد دارد.
موسسه تضمینکننده پرداخت حقوق و عوارض ورودی مورد مطالبه را در صورت عدم رعایت شرایط مقرر مربوط به کالاهای حمل شده در آن کشور طبق سیستم ترانزیت بینالمللی تحت پوشش کارت ضمانت که بموجب بند 2 ماده 8 این کنوانسیون صادر شده باشد نزد مقاماتگمرکی کشور خود تضمین مینماید. این موسسه با اشخاصی که مبالغ مذکور در فوق را باید بپردازند مشترکا و متضامنا ملزم به پرداخت این مبالغمیباشند.
اگر در حد قبول مقامات گمرکی معلوم شود که کالاها بدون آنکه طی عملیات ترانزیت بینالمللی مورد استفاده واقع شوند از دفتر گمرکی مقصد،صادر یا ارجاع یا به آن ارائه شده باشد موسسه ضمانتکننده ملزم به پرداخت هیچگونه وجهی نمیباشد و یا اینکه: الف - بر اثر حادثه یا یک مورد قوه قهریه یا یک اشتباه بدون سوء نیت یا یک خطای کم اهمیت شخص ذینفع مواعد مقرر برای صدور یا ارجاع یا ارائهکالا به اداره گمرک مقصد یا مسیر مقرر را رعایت ننموده باشد. ب - محتوی واحد حملونقل منطبق با مشخصات مندرج در مانیفست کالاها نباشد و این امر در اثر اشتباهی باشد که بدون سوء نیت در موقعبارگیری یا ارسال کالاها یا هنگام تهیه مانیفست کالاها رخ داده است.
موسسه تضمینکننده ملزم به پرداخت جریمههای مالی که به استفادهکنندگان از سیستم ترانزیت بینالملل تعلق گرفته است نمیباشد.
با وجود مقررات بند 3 فوق وقتی قوانین و آئیننامههای یکی از کشورهای متعاهد پرداخت حقوق و عوارض ورودی را در مورد مذکور در بند 1 اینماده پیشبینی نکرده باشد موسسه تضمینکننده پرداخت وجهی معادل حقوق و عوارض ورودی نزد مقامات گمرکی تضمین مینماید.
مسئولیت موسسه تضمینکننده هم شامل کالاهای مذکور در مانیفست کالاها میشود و هم شامل کالاهائی که هر چند در این مانیفست مذکورنیست و در قسمت مهر شده واحد حملونقل یا همراه با بار استثنائی حمل میشود.
1 - در مقابل مقامات گمرکی کشور محل گمرکخانه مبدا در مورد کالاهای حمل شده با استفاده از ضمانتنامهایکه مطابق مقررات بند 2ماده 8 این کنوانسیون تسلیم شده است موسسه تضمینکننده از موقعیکه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی از طرف مقامات گمرکی کشور مزبور پذیرفتهشده است مسئول میباشد. 2 - در مقابل مقامات گمرکی یک کشور ترانزیت یا کشوریکه گمرک مقصد در آنجا واقع است از لحظهای که واحد حملونقل وارد این کشور میشود یا اگر واحد حملونقل با استفاده از تضمیننامه تسلیم شده مطابق مقررات بند 2 ماده 8 این کنوانسیون وارد نشده باشد از لحظهایکه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی مربوط بکالاهای حمل شده همراه کارت ضمانت از طرف مقامات گمرکی این کشور پذیرفته میشود موسسه تضمینکننده مسئولخواهد بود. 3 - در موارد مذکور در بندهای 1 و 2 فوق اگر مهلت اعتبار کارت ضمانت منقضی شود یا قبل از آنکه کالاهای مورد بحث صادر یا ارجاع یا بدفترگمرکی مقصد ارائه شود کارت ضمانت پس گرفته شده باشد مسئولیت موسسه تضمینکننده بر جای میماند.
موارد خلاف
1 - در صورت وقوع بینظمی اخذ تدابیر لازم برای بازیافتن حقوق و عوارض ورودی بر عهده مقامات گمرکی طرف متعاهدی است کهبینظمی در قلمرو آن رخ داده است. 2 - وقتی تعیین محل ارتکاب یک بینظمی ممکن نباشد محل ارتکاب آن همان محل کشف در قلمرو طرف متعاهد تلقی خواهد شد.
در صورت وقوع بینظمی بطرفهای متعاهد توصیه میشود برای وصول مبالغ مربوطه قبل از مطالبه از موسسه تضمینکننده بشخصی که وجوه مورد مطالبه را مدیون است رجوع نمایند.
در صورت تقلب یا سوء استفاده یا هر نوع تخلف دیگر نسبت بمقررات این کنوانسیون طرف متعاهدی که تخلف در قلمرو آن وقوعیافته یا طبق مفاد ماده 12 این کنوانسیون اینطور تلقی گردیده که تخلف در آن کشور صورت گرفته است حق دارد علیرغم مقررات دیگر این کنوانسیونبرای دریافت حقوق و عوارض ورودی و سایر مبالغ مورد مطالبه و همچنین جریمههای پیشبینی شده در قوانین این طرف متعاهد اقدام بتعقیبمتخلف نماید.
مطالبه از موسسه تضمینکننده در صورت بینظمی
1 - وقتی مقامات گمرکی کشوری روی اظهارنامه ترانزیت بینالمللی منظم بودن قسمتی از عملیات ترانزیت بینالمللی را که در قلمروآنها بوقوع پیوسته است گواهی نموده باشند دیگر نمیتوانند پرداخت وجوه مذکور در ماده دهم این کنوانسیون را مطالعه نماید مگر اینکه گواهی بطور غیر صحیح یا با خدعه تحصیل شده یا اینکه مقررات این کنوانسیون نقض شده باشد. 2 - مقامات گمرکی در هیچ مورد نمیتوانند از موسسه تضمینکننده پرداخت مبالغ مذکور در ماده دهم این کنوانسیون را مطالبه نمایند مگر آنکه قبل ازانقضای مدت 18 ماه از تاریخ قبول اظهارنامه ترانزیت بینالمللی از طرف مقامات گمرکی طرف متعاهد مورد بحث سند مطالبهای به این موسسه ارسالشده باشد این سند مطالبه باید همراه با جزئیات راجع به عملیات ترانزیت بینالمللی مورد بحث و همچنین راجع بنوع و شرایط بینظمی باشد و جزدر موارد مذکور در بند 3 این ماده مبلغ مورد مطالبه را باید مشخص سازد. 3 - در مواردیکه در مورد تعقیب قانون قرار میگیرد مبلغ مورد مطالبه باید ظرف یک سال از تاریخ لازمالاجرا شدن رای دادگاه به موسسه تضمینکننده ابلاغ شود.
1 - وقتی طبق ماده پانزدهم این کنوانسیون مطالبهای عنوان شود موسسه تضمینکننده از تاریخ مطالبه تا 6 ماه مهلت دارد در حد ارضاءمقامات گمرکی ثابت نماید که بینظمی رخ نداده است. 2 - اگر این مدرک در مدت مقرر تسلیم نشود موسسه تضمینکننده بلافاصله مبالغ مورد مطالبه بر طبق ماده پانزدهم این کنوانسیون را بودیعهمیسپارد یا موقتا میپردازد، این تودیع یا پرداخت در انقضای مدت 12 ماه از تاریخ تودیع یا پرداخت موقت قطعی میشود در مهلت اخیر، موسسهتضمینکننده باز هم میتواند بمنظور استرداد مبلغ سپرده یا موقتا پرداخت شده مدرک مذکور در بند 1 این ماده را تهیه و ارائه نماید. 3 - وقتی قوانین و آئیننامههای یکی از طرفهای متعاهد تودیع یا پرداخت موقت مبالغ مذکور در بند 2 این ماده را پیشبینی نکرده باشد این مبالغ بطور قطعی پرداخت میشود ولی وقتی مدرک مذکور در بند 1 این ماده در مدت 12 ماه از تاریخ پرداخت ارائه شود این مبالغ مسترد میگردد.
وقتی بدنبال مطالبهای که در مورد عملیات ترانزیت بینالمللی بعمل آمده است باید بین موسسات تضمینکننده برای استرداد مبالغی که در اجرای مقررات این کنوانسیون پرداخت شده وجوهی مبادله شود در صورت لزوم از جانب طرفهای متعاهد برای انتقال لازم ارز تسهیلاتی اعطاخواهد شد.
تشریفاتی که باید در گمرک خانههای بارگیری و مبدا انجام گیرد
1 - واحدهای حملونقل ممکن است در یک مرحله بعدی تحت سیستم ترانزیت بینالمللی قرار گیرند حتیالامکان در یک دفترگمرکی بنا به تقاضای شخصی که واحد حملونقل و مانیفست کالاها را به مقامات گمرکی تسلیم مینماید سیم و سرب میشود. 2 - نام گمرکخانهای که سیم و سرب گمرکی در آنجا الصاق شده است (گمرک بارگیری) مشخصات سیم و سرب گمرکی و تاریخ الصاق آن باید درمانیفست کالاها ذکر گردد. 3 - مقامات گمرکی گمرک بارگیری اختیار دارند که با توجه به قوانین و مقررات جاری در زمینه داخلی برای تامین صحت مانیفستهای کالاهایواحدهای حمل و نقلی که به آنها عرضه شده و همچنین ایمنی این واحدها تدابیر لازم اتخاذ نمایند. با وجود این مقررات مزبور در حکم آن نیست کهمقامات گمرکی مورد بحث را ملزم کند که در صحت مانیفست کالاها از طریق تطبیق آنها یا سایر اسناد یا بازرسی کالاها تحقیق کنند. 4 - مقررات این ماده در مورد بارهای استثنائی قابل اجرا نیست.
در دفتر گمرک مبدا واحد حملونقل و بارگیری شده و اظهارنامه ترانزیت بینالمللی مربوط به کالاها به مقامات گمرکی ارائهمیشود.
مقامات گمرکی در دفتر گمرک مبدا باید اطمینان حاصل کنند که: الف - اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بدون عیب است. ب - واحد حملونقل دارای ایمنی لازم است و سیم و سرب گمرکی که قبلا الصاق شده است دست خوردگی ندارد. ج - تضمین در صورت لزوم معتبر میباشد. سپس اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را تایید میکنند.
اگر سیم و سرب گمرکی دست خوردگی داشته باشد یا الصاق نشده باشد یا اینکه مقامات گمرکی مبدا آنرا برداشته باشند همین مقامات سیم وسرب را الصاق نموده مشخصات آنرا در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی قید مینمایند.
مقامات گمرکی در گمرک مبدا حتیالامکان و بدون اینکه به حق عمومی آنها در بازرسی کالاها لطمه وارد شود به انجام این بازرسی به صورتانتخابی اکتفا میکنند.
اظهارنامه ترانزیت بینالمللی ثبت و بشخص ذینفع تسلیم میشود که تدابیر لازم را اتخاذ نماید تا در هر مرحله از عملیات ترانزیت بینالمللیامکان ارائه آن موجود باشد. مقامات گمرکی گمرکخانه مبدا یک نسخه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را نگهمیدارند.
در مورد بارهای استثنائی: الف - مقررات بندهای 2 (ب) - 3 و 4 این ماده قابل اجرا نیستند. ب - اجازه استفاده از سیستم ترانزیت بینالمللی بشرطی اعطا میگردد که به نظر مقامات گمرکی تشخیص سهل بارهای استثنائی و هر نوع ضمیمهمربوط به آنها ممکن باشد بخصوص بوسیله علائم یا شمارههای ساخت یا توصیف یا الصاق علائم شناسائی یا سیم و سرب گمرکی بنحویکه ازتعویض تمام یا قسمتی از این بارها جلوگیری شود و برداشتن قسمتی از آن بدون باقی گذاردن اثر غیر ممکن باشد. ج - مقامات گمرکی میتوانند بخواهند که فهرست بستهها - عکسها - اوزالید و غیره از کالاها ضمیمه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی باشد. در اینمورد این مقامات اسناد مذکور را تصدیق و مراتب را در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی قید میکنند.
وظایف مقرر در مواد 18 و 19 این کنوانسیون ممکن است بوسیله یک دفتر گمرکی واحد که در عین حال وظیفه گمرک بارگیری و گمرک مبدا را عهدهدار است انجام شود.
تشریفاتی که باید در گمرکخانههای بین راه انجام داده شود
1 - در گمرکخانه ورودی بین راه واحد حملونقل بارگیری شده باید همراه سیم و سرب گمرکی که دست خوردگی نداشته باشد واظهارنامه ترانزیت بینالمللی مربوط به کالاها بمقامات گمرکی تسلیم شود. 2 - مقامات گمرکی گمرکخانه ورودی بین راه باید اطمینان حاصل کند که: الف - اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بیعیب است. ب - واحد حملونقل واجد ایمنی لازم میباشد و سیم و سرب گمرکی دست خوردگی ندارد - یا در مورد بار استثنائی، اطمینان حاصل کنند که بارمزبور با مقررات بند 6 (ب) ماده 19 این کنوانسیون مطابقت دارد. ج - تضمین در صورت درخواست معتبر میباشد. و سپس اظهارنامه ترانزیت بینالملل را تایید میکنند. 3 - مقامات گمرکی گمرکخانه ورودی بین راه یک نسخه از اظهارنامه ترانزیت بینالمللی شامل مشخصات لازم جهت کنترل داخلی را نزد خود نگهمیدارند.
1 - در هر گمرکخانه خروجی بین راه واحد حملونقل بارگیری شده باید همراه سیم و سرب گمرکی که دست خوردگی نداشتهباشد و اظهارنامه ترانزیت بینالمللی مربوط به کالاها بمقامات گمرکی تسلیم شود. این مقامات پس از حصول اطمینان از اینکه واحد حمل و نقلدست خوردگی غیر مجاز پیدا نکرده است اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را تایید میکنند. 2 - مقامات گمرکی گمرکخانه خروجی بین راه میتواند یک نسخه از اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را نزد خود نگهدارند.
هنگامیکه در یک گمرکخانه بین راه یا طی یک مسیر مقامات گمرکی سیم و سرب گمرکی را برای بازرسی یک واحد حمل و نقلبارگیری شده بردارند در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی که همراه واحد حملونقل است مشخصات مهر گمرکی جدید را قید مینمایند.
اگر سیم و سرب گمرکی شکسته شود یا کالاها در جریان عملیات ترانزیت بینالمللی منهدم شود یا آسیب ببیند شخصی کهحمل و نقل را انجام میدهد با حداقل تاخیر باید مراتب را بنزدیکترین دفتر گمرکی اطلاع دهد. مقامات گمرکی این گمرکخانه در صورت امکان مطابقضمیمه 4 این کنوانسیون ( صورتمجلس سوانح) صورتمجلسی تنظیم میکنند و برای اینکه عملیات ترانزیت بینالمللی ادامه یابد تدابیر لازم را اتخاذمینمایند. یک نسخه از صورتمجلس باید ضمیمه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی باشد.
در صورتیکه امکان برقراری فوری تماس با یک مقام گمرکی موجود نباشد میتوان بیک مقام صالح دیگر مراجعه کرد. این مقام در صورت امکان صورتمجلس روی فرمی نظیر مدل مندرج در ضمیمه 4 این کنوانسیون تهیه میکند و آن را به اظهارنامه ضمیمه مینماید. این صورتمجلس باید همراه باواحد حملونقل و اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بگمرکخانه بعدی تسلیم شود. مقامات گمرکی گمرکخانه اخیر برای اینکه عملیات ترانزیتبینالمللی ادامه یابد تدابیر لازم را اتخاذ مینمایند.
در صورت وجود خطر قریبالوقوع که تخلیه فوری تمام یا قسمتی از بار را ایجاب نماید شخصی که حملونقل را انجام میدهد میتواند بمسئولیت خود تدابیر لازم اتخاذ نماد. پس از آن بر حسب مورد، روش مقرر در بند 1 یا بند 2 این ماده اجرا میشود.
هنگامی که شکستگی مهر گمرکی یا آسیب وارده به کالاها با انهدام آنها در قلمرو یک طرف متعاهد بوقوع نپیوسته باشد مقامات گمرکی گمرکخانهورودی بعدی برای حصول اطمینان از اینکه صورتمجلس مورد درخواست تنظیم یافته و برای اینکه عملیات ترانزیت بینالمللی اداره یابد تدابیرلازم اتخاذ مینمایند.
تشریفاتی که باید در گمرک مقصد انجام شود
1 - در گمرک مقصد واحد حملونقل بارگیری شده باید همراه سیم و سرب گمرکی که دست خوردگی نداشته باشد و اظهارنامهترانزیت بینالمللی مربوط به کالاها به مقامات گمرکی تسلیم شود. 2 - مقامات گمرکی گمرکخانه مقصد برای حصول اطمینان از اینکه اظهارکننده یا اظهارکنندگان کلیه تعهدات خود را انجام دادهاند کنترلهای لازم را بعمل میآورند. 3 - مقامات گمرکی گمرکخانه مقصد در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی تاریخ ارائه واحد حملونقل بارگیری شده و در صورت لزوم نتیجه کنترلهای خودرا گواهی مینمایند. اظهارنامه ترانزیت بینالمللی که باین ترتیب گواهی شده باشد بشخص ذینفع تسلیم میشود. 4 - مقامات گمرکی گمرکخانه مقصد یک نسخه از اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را که شامل مشخصات لازم جهت کنترلهای داخلی است نزد خود نگهمیدارند. مقامات گمرکی میتوانند ارائه یک نسخه اضافی از این اظهارنامه را خواستار شوند.
مناطق ترانزیت بینالمللی کالاها
طرفهای متعاهد میتوانند بوسیله موافقت نامههای دو یا چند جانبه بمنظور ساده کردن تشریفات قابل اجرا در مورد کالاهایحمل شده تحت سیستم ترانزیت بینالمللی در قلمرو خود در شرایط پیشبینی شده در مواد 27 الی 31 این کنوانسیون منطقههای ترانزیت بینالمللی تشکیل دهند.
1 - کنترل عملیات ترانزیت بینالمللی که تمام یا قسمتی از آن در یک منطقه ترانزیت بینالمللی انجام میگیرد هنگامی که دفترگمرکی مبدا در منطقه ترانزیت بینالمللی واقع است بدفتر گمرکی مزبور و در غیر این صورت به اولین دفتر گمرکی ورودی بین راه واقع در این منطقهمحول میگردد مقامات گمرکی دفتری که کنترل را انجام میدهند برای انجام عملیات ترانزیت بینالمللی در این منطقه میتوانند مهلتی تعیین کنند. اگریک چنین مهلتی تعیین شود مقررات بند (الف) ماده 38 این کنوانسیون قابل اجرا نخواهد بود. 2 - اگر واحد حملونقل بارگیری شده باید از منطقه ترانزیت بینالمللی صادر شود حتیالامکان وقتی اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بدفتر گمرکی کهبموجب بند 1 این ماده کنترل را انجام میدهد تسلیم میشود آخرین دفتر خروجی بین راه منطقه ترانزیت بینالمللی باید در این اظهارنامه معلوم شود. 3 - بمنظور کنترل مذکور در بند 1 این ماده یک نسخه اضافی از اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را باید بتوان در مراحل مختلف مسیر واقع در منطقهترانزیت بینالمللی ارائه داد در این نسخه نام دفتر گمرکی که بموجب بند 1 این ماده کنترل را انجام میدهد و در صورت لزوم نام آخرین دفتر خروجیبین راه واقع در منطقه ترانزیت بینالمللی قید میشود.
در گمرکخانههای خروجی بین راه واقع در یک منطقه ترانزیت بینالمللی غیر از آنکه در ماده 30 این کنوانسیون مذکور استمقامات گمرکی نسخه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی را مطالبه نمیکنند و از تشریفات مقرر در ماده 22 این کنوانسیون جز در موارد خاصی که باید درموافقتنامههای ایجاد مناطق ترانزیت بینالمللی تصریح شود صرفنظر مینمایند.
1 - در یک منطقه ترانزیت بینالمللی مقامات گمرکی بتقاضای شخص ذینفع میتوانند: الف - هر گونه مهلتی را که در اجرای بند 1 ماده 27 این کنوانسیون مقرر شده است تمدید نمایند. ب - اجازه دهند که کالاهای حمل شده تحت سیستم ترانزیت بینالمللی بوسیله گمرکخانهای غیر از آنکه در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بعنوانآخرین گمرکخانه خروجی بین راه منطقه ترانزیت بینالمللی تعیین شده است از منطقه ترانزیت بینالمللی صادر شود. 2 - مقامات گمرکی ذینفع در نسخه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی مذکور در بند 3 ماده 27 کنوانسیون تغییراتی را که در اجرای بند 1 این ماده اجازهدادهاند قید نموده و بگمرکخانه مذکور در بند 1 ماده 27 اطلاع میدهند.
مقامات گمرکی دفتر گمرکی مقصد وقتی این دفتر در منطقه ترانزیت بینالمللی واقع شده باشد یا در غیر اینصورت مقامات گمرکی آخرینگمرکخانه خروجی بین راه در منطقه ترانزیت بینالمللی بگمرکخانهای که بموجب بند 1 ماده 27 این کنوانسیون کنترل را انجام میدهد اطلاع میدهد که عملیات ترانزیت بینالمللی در منطقه ترانزیت بینالمللی تکمیل شده است.
هنگامی که اخطار پیشبینی شده در ماده 30 این کنوانسیون بگمرکخانهایکه بموجب بند 1 ماده 27 این کنوانسیون کنترل را انجاممیدهد واصل نشده باشد مقامات گمرکی گمرکخانه مزبور تدابیر اصلاحی لازم را اتخاذ مینمایند و در صورت لزوم تدابیر متخذه و نتایج حاصله را باطلاع مقامات گمرکی منطقه ترانزیت بینالمللی که مستقیما ذینفع میباشند میرسانند.
بطرفهای متعاهدی که مناطق ترانزیت بینالمللی تشکیل دادهاند توصیه میشود که بمنظور ادغام این مناطق در هر مورد کهتدبیری بنظرشان مفید بیاید اقدامات لازم را معمول دارند.
معاضدت متقابل اداری
1 - بتقاضای صریح کتبی مقامات گمرکی یک طرف متعاهد که در موارد تخلف یا سوء ظن به وجود تخلف نسبت بمقررات اینکنوانسیون اقدام بتحقیقاتی نموده باشند مقامات گمرکی یکطرف متعاهد دیگر مراتب ذیل را هرچه سریعتر ابلاغ مینمایند: الف - هر گونه اطلاعی که در مورد مانیفستهای کالاهائی که در قلمرو آنها تنظیم یا پذیرفته شده و ممکن است مخدوش باشد در اختیار داشته باشند. ب - هر گونه اطلاعی که بموجب آن بتوان صحت و رسمیت سیم و سرب الصاق شده در قلمرو آن طرفهای متعاهد را تایید کرد. 2 - تقاضای ارسال اطلاعات که در بند 1 (الف) این ماده پیشبینی شده فقط در موارد وخیم و مواقعی که توضیحات واصل از طرف دیگر نتایج رضایتبخشی نداده باشد بعمل میآید.
1 - وقتی مقامات گمرکی یکطرف متعاهد در یک مانیفست کالا عدم صحت قابل اعتنا یا هر نوع بینظمی مهم دیگری در حینعملیات حل و نقل انجام شده در اجرای مقررات این کنوانسیون مشاهده نمایند در صورتیکه بنظر این مقامات اطلاع دادن بطرفهای متعاهد دیگرسودمند باشند مراتب را بصرافت طبع باطلاع مقامات مزبور میرسانند. 2 - اطلاع بنحوی که در بند 1 این ماده پیشبینی شده جهت طرفهای متعاهدی که یک منطقه ترانزیت بینالمللی تشکیل میدهند بگمرکخانهای که بموجب بند 1 ماده 27 این کنوانسیون کنترل را انجام میدهد ارسال میشود. 3 - مقررات بند 1 این ماده مقامات گمرکی یکطرف متعاهد را ملزم نمیکند غیر از اقداماتی که در زمینه داخلی لازم بدانند تدابیر دیگری اتخاذ نمایند.
مقررات متفرقه
در جریان عملیات ترانزیت بینالمللی: الف - بارگیری کالاهای اضافی در یک واحد حملونقل مجاز نیست مگر آنکه عملیات ترانزیت بینالمللی جدیدی آغاز شود. ب - تخلیه در دو یا چند گمرکخانه کشور مقصد مجاز است. در اینمورد یک نسخه اضافی از اظهارنامه ترانزیت بینالمللی باید بهر یک ازگمرکخانههای میان راه تسلیم شود مقامات گمرکی این گمرکخانهها در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی کالاهای تخلیه شده را ذکر و تدابیر لازم را برای اینکه عملیات ترانزیت بینالمللی ادامه یابد اتخاذ مینمایند.
بتقاضای ذینفع ممکن است در دفتر گمرکی دیگر غیر از آنکه در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بعنوان دفتر گمرکی مقصد تعیین شده است عملیات ترانزیت بینالمللی تکمیل شود. این تغییر بوسیله مقامات گمرکی که اجازه آنرا میدهند در اظهارنامه ترانزیت بینالمللی قید میگردد.
در مورد یک واحد حملونقل بارگیری شده انتقال مسئولیت طی عملیات ترانزیت بینالمللی از اظهارکننده بشخص دیگر فقط درگمرکخانههائی که برای این منظور صالحند میتواند انجام گیرد. تا هنگامی که یک اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بنام اظهارکننده جدید مورد قبولمقامات گمرکی واقع نشده باشد اظهارکننده قبلی مسئول اجرای شرایطی است که اجازه ترانزیت گمرکی منوط به آنها است. یک نسخه از اظهارنامهترانزیت بینالمللی متضمن نتیجه کنترل احتمالی بتقاضای اظهارکننده قبلی باو داده میشود.
هرگاه لازم باشد طرفهای متعاهد میتوانند برای آن قسمت از عملیات ترانزیت بینالمللی که در قلمرو کشورشان انجام میشود: الف - مهلتی مقرر نمایند. ب - الزام نمایند که واحدهای حملونقل فقط از مسیر معین عبور نمایند. ج - الزام نمایند که واحدهای حملونقل با بدرقه گمرک حرکت نمایند.
1 - مانیفست کالاها ممکن است به هر زبان مورد قبول مقامات گمرکی کشوری که دفتر گمرک بارگیری در آن واقع است نوشته شودمقامات گمرکی طرفهای متعاهد میتوانند ترجمه این سند را مطالبه نمایند. بطرفهای متعاهد توصیه میشود که اگر بکار بردن زبانهای خارجه موجبتسهیل عمل حملونقل شود آنرا بپذیرند. 2 - بطرفهای متعاهد توصیه میشود شرایط خود را در مورد زبانهائی که مانیفستهای کالاها میتوانند به آن زبانها نوشته و پذیرفته شوند و الزاماتخود را در مورد ترجمه آنها روشنی معلوم دارند. 3 - طرفهای متعاهد به استفادهکنندگان از سیستم ترانزیت بینالمللی توصیه مینمایند که اوزان و سایر قیاسها را بواحدهای سیستم متری ذکر کنند.
1 - فرم اظهارنامه ترانزیت بینالمللی باید بزبان فرانسه یا انگلیسی چاپ شود و در صورت لزوم ممکن است بزبان دیگری نیز چاپشود. 2 - با وجود این برای عملیات ترانزیت بینالمللی که تماما در قلمرو طرفهای متعاهدی که به این منظور موافقتنامهای منعقد کردهاند صورت میگیرد فرمهای اظهارنامه ترانزیت بینالمللی ممکن است بزبانی غیر از فرانسه یا انگلیسی چاپ شود.
1 - هنگامیکه یک اظهارنامه بینالمللی که مطابق مقررات این کنوانسیون به دفتر گمرکی یک طرف متعاهد ارائه شده در قلمرو یک طرف متعاهد دیگر امضاء شده باشد امضاء جدیدی لازم نخواهد بود. 2 - با وجود مقررات بند 1 این ماده در صورتیکه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی دارای امضاء خطی نباشد ممکن است امضاء جدیدی مطالبه شود.
معافیت از حقوق و عوارض ورودی که معمولا مطالبه میشود موقعی اعطا میشود که مقامات گمرکی ارضاء شوند که کالاهائی کهطبق مقررات این کنوانسیون حمل میشود: الف - براثر حادثه یا قوه قهریه منهدم یا به نحو جبرانناپذیری از دست رفتهاند یا: ب - بدلائل مربوط به جنس خود آنها کمبود حاصل کردهاند.
1 - هر طرف متعاهد گمرکخانههای صالح برای انجام وظائف پیشبینی شده در این کنوانسیون را تعیین میکند. 2 - حتیالامکان طرفهای متعاهد بر امور ذیل نظارت مینمایند: الف - تقلیل بحداقل زمان لازم برای انجام تشریفات گمرکی در دفاتر گمرکی بین راه. ب - حق تقدم در ترخیص کالاهای فسادناپذیر، حیوانات زنده و سایر کالاهائی که الزاما حملونقل سریعی را ایجاب مینماید. ج - تسهیل در انجام تشریفات گمرکی گمرکخانههای بین راه در ایام و ساعات غیر اداری. 3 - طرفهای متعاهدی که کشورشان هم مرز است کوشش میکنند اختیارات و ساعات کار دفاتر گمرکی مربوط به هم را همآهنگ سازند.
برای انجام تشریفات گمرکی مذکور در این کنوانسیون بابت خدمت کارکنان گمرکی وجهی مطالبه نخواهد شد باستثناء مواردیکه این خدمت خارج از ایام، ساعات و محلهائیکه معمولا برای انجام چنین تشریفاتی پیشبینی شده است انجام شود.
1 - هر طرف متعاهد حق دارد موقتا یا بطور قطع هر شخص مرتکب تخلف شدید از قوانین یا آئیننامهای گمرکی را استفاده ازمقررات این کنوانسیون محروم نماید. 2 - محرومیت بموجب بند 1 این ماده هرچه زودتر به مقامات گمرکی طرف متعاهدی که شخص مورد بحث در قلمرو آن ساکن یا مقیم است اطلاعداده میشود. 3 - مقامات گمرکی طرفهای متعاهدی که شخصی را از استفاده از مقررات این کنوانسیون محروم کردهاند مراتب را به اطلاع موسسات تضمینکننده ذینفع که در قلمرو آنها مستقر شدهاند میرسانند.
هیچیک از مقررات این کنوانسیون بنحوی تعبیر نخواهد شد که اجرای کنترلهائیرا که مقامات گمرکی یک طرف متعاهد بموجب مواد 18 الی 24، 27 الی 31 و 36 این کنوانسیون با همکاری اداره راهآهن این طرف متعاهد ملزم به انجام آنها هستند مانع نشود.
هنگامیکه کالا در قلمرو یک طرف متعاهدی حملونقل میشود که اینطرف متعاهد در مورد نحوه حملونقل مورد استفادهمقرراتی را اجرا میکند که بموجب این مقررات کلیه تشریفات ترانزیت گمرکی حذف میشود این طرف متعاهد میتواند: الف - مادام که از این نحوه حملونقل استفاده میشود شروع عملیات ترانزیت بینالمللی را بتعویق بیندازد. ب - عملیات ترانزیت بینالمللی در جریان را معلق نماید بشرط اینکه این تعلیق مانع شروع مجدد عملیات ترانزیت بینالمللی نشود.
مقررات این کنوانسیون تسهیلات حداقلی ایجاد میکند و مانع اجرای تسهیلات بیشتری نمیگردد که بعضی از طرفهای متعاهد بوسیله مقررات یک جانبه یا بموجب موافقتنامههای دو یا چند جانبه اعطا مینمایند یا اعطا خواهند نمود بشرط اینکه اعطای تسهیلات بیشتر انجامعملیاتی را که در اجرای این کنوانسیون صورت میگیرد مانع نشود.
کارتهای تضمین و کارتهای تضمین سفید مهر که از طرف یک موسسه خارجی یا ضمانتکنندگان مرتبط بموسسات تضمینکنندهطرف فرستاده شده باشد برای معافیت از حقوق و عوارض ورودی پذیرفته میشوند و مشمول منع یا محدودیت ورودی نخواهند بود.
مقررات نهائی
1 - هر دولت عضو شوری و هر دولت عضو سازمان ملل متحد یا موسسات تخصصی آن میتواند: الف - با امضاء آن بدون شرط تصویب. ب - با تسلیم سند تصویب پس از امضاء مشروط بتصویب یا. ج - با الحاق بدان. طرف متعاهد این کنوانسیون شود. 2 - این کنوانسیون تا تاریخ 30 ژوئن 1972 در مقر شوری در بروکسل برای امضاء دول مذکور در بند 1 این ماده مفتوح است. پس از این تاریخ برایالحاق آنها مفتوح خواهد بود. 3 - هر دولتی که عضو سازمانهای مذکور در بند 1 این ماده نباشد و از طرف دبیرخانه به این منظور دعوت نامهای بتقاضای طرفهای متعاهد برای آنکشور ارسال شده باشد میتواند با الحاق به آن بعد از لازمالاجرا شدن کنوانسیون طرف متعاهد آن شود. 4 - اسناد تصویب یا الحاقپذیر کل شوری تسلیم میشود.
1 - این کنوانسیون سه ماه پس از آنکه پنج دولت مذکور در بند 1 ماده 50 این کنوانسیون آنرا بدون شرط تصویب امضاء کردهباشند یا اسناد تصویب یا الحاق خود را تسلیم نموده باشند لازمالاجراء میشود. 2 - در مورد هر کشوری که این کنوانسیون را بدون شرط تصویب امضاء کند یا آنرا تصویب نماید یا به آن ملحق شود بعد از اینکه 5 دولت کنوانسیونرا بدون شرط تصویب امضاء نمودند یا اسناد تصویب یا الحاق خود را تسلیم نمودند این کنوانسیون سه ماه بعد از اینکه دولت مزبور کنوانسیون رابدون شرط تصویب امضاء نمودند این کنوانسیون سه ماه بعد از اینکه دولت مزبور کنوانسیون را بدون شرط تصویب امضاء نموده یا سند تصویب یاالحاق خود را تسلیم نموده باشد لازمالاجراء میگردد.
1 - هر کشوری میتواند خواه در موقع امضاء بدون شرط تصویب، تصویب یا الحاق و خواه بعدا به دبیر کل شوری اطلاع دهد که اینکنوانسیون نسبت بتمام یا برخی از سرزمینهائی که روابط بینالمللی آنها تحت مسئولیت او است یا مسئولیت بینالمللی آنها را بر عهده دارد تسریمییابد این اطلاعیه سه ماه پس از تاریخی که دبیر کل آنرا دریافت میدارد لازمالاجراء میگردد. معالوصف قبل از اینکه کنوانسیون نسبت به کشورذینفع لازمالاجراء شده باشد نسبت به قلمروهای مذکور در اطلاعیه تسری نخواهد یافت. 2 - هر کشوری که در اجرای بند 1 این ماده اطلاع داده باشد که این کنوانسیون در مورد سرزمینی که روابط بینالمللی آن تحت مسئولیت آن کشور استیا مسئولیت بینالمللی آنرا بعهده دارد تسری داده خواهد شد میتواند مطابق مقررات ماده 54 این کنوانسیون به دبیر کل شوری اطلاع دهد که اینسرزمین کنوانسیون را اجراء نخواهد کرد.
1 - هر کشوری میتواند در موقع امضاء یا تصویب این کنوانسیون یا الحاق به آن اعلام نماید یا بعد از اینکه طرف متعاهد آن شد بهدبیر کل شوری اخطار نماید که مقررات این کنوانسیون را اجراء نخواهد کرد مگر آنکه قسمتی از عملیات ترانزیت بینالمللی در خارج از قلمرو آن کشورانجام شود سه ماه بعد از تاریخ دریافت اخطاریه بوسیله دبیر کل این اخطاریه لازمالاجراء خواهد شد. هر طرف متعاهدی که چنین استثنائی قائل شده باشد میتواند هر موقع با اطلاع دادن به دبیر کل استثناء زیر را مسترد دارد. 2 - بغیر از استثناآت پیشبینی شده در بند 1 این ماده و بند 4 ماده 5 این کنوانسیون هیچ استثناء دیگری در این کنوانسیون پذیرفته نخواهد شد.
1 - این کنوانسیون برای مدت نامحدود منعقد شده است با وجود این هر طرف متعاهدی میتواند در هر موقع بعد از تاریخلازمالاجراء شدن آن بنحوی که در ماده 51 این کنوانسیون مقرر است آنرا فسخ نماید. 2 - فسخ بوسیله یک سند کتبی که نزد دبیر کل شوری سپرده میشود ابلاغ میگردد. 3 - اعلام فسخ 6 ماه پس از دریافت سند فسخ بوسیله دبیر کل شوری لازمالاجراء خواهد شد. 4 - وقتی یک طرف متعاهد طبق بند 1 این ماده کنوانسیون را فسخ کند یا در اجرای بند 4 ماده 5 یا بند 2 ماده 52 یا بند 1 ماده 53 این کنوانسیوناخطاریهای تسلیم نماید بموجب مقررات این کنوانسیون در مورد عملیات حملی و نقلی که مقامات گمرکی آن طرف متعاهد در اجرای این کنوانسیونقبل از تاریخی که فسخ یا اخطار لازمالاجراء شود انجام دادهاند آن طرف متعاهد نسبت به مقررات این کنوانسیون متعهد باقی میماند. علاوه بر این فسخیا اخطار در اعتبار کارتهای تضمینی که قبل از این تاریخ صادر شده باشد تاثیری نخواهد داشت.
1 - بمنظور بررسی نحوه اجرای این کنوانسیون و خصوصا یافتن تدابیر خاصی برای تضمین تفسیر و اجرای یکسان کنوانسیونطرفهای متعاهد در صورت لزوم تشکیل جلسه خواهند داد. 2 - این جلسات به تقاضای یک طرف متعاهد توسط دبیر کل شوری در مقر شوری تشکیل میشود، مگر آنکه طرفهای متعاهد به نحو دیگری تصمیماتخاذ نمایند. 3 - طرفهای متعاهد آئیننامه داخلی جلسات خود را تنظیم مینمایند. 4 - تصمیمات طرفهای متعاهد با اکثریت دو ثلث طرفهای حاضری که در رای شرکت میکنند اتخاذ میگردد. فقط طرفهای متعاهدی که رای مثبت یامنفی داده باشند چنین تلقی میشوند که در رای شرکت کردهاند. 5 - رای طرفهای متعاهد جز در صورتی که بیش از نیمی از آنها حضور داشته باشند معتبر نخواهد بود.
1 - هر گونه اختلاف بین طرفهای متعاهد در مورد تفسیر یا اجرای این کنوانسیون حتیالامکان از طریق مذاکرات مستقیم بینطرفهای متخالف حل و فصل میگردد. 2 - هر گونه اختلافی که از طریق مذاکرات مستقیم حل و فصل نشود بوسیله اصحاب دعوی به طرفهای متعاهدی که در شرایط پیشبینی شده در ماده55 این کنوانسیون تشکیل جلسه دادهاند ارجاع میشود. طرفهای مذکور اختلاف را بررسی و برای حل آن توصیههائی مینمایند. 3 - اصحاب دعوی میتوانند قبلا توافق کنند که توصیههای طرفهای متعاهد را بصورت الزامآور بپذیرند.
اصلاحات مربوط به این کنوانسیون ممکن است خواه از طرف یک طرف متعاهد و خواه توسط طرفهای متعاهدی که درشرایط پیشبینی شده در ماده 55 این کنوانسیون تشکیل جلسه دادهاند پیشنهاد شود.
متن هر اصلاحیهای که بدین ترتیب پیشنهاد شده است از طریق دبیر کل شوری به کلیه طرفهای متعاهد، بسایر دول امضاءکننده و بدبیر کلسازمان ملل متحد ابلاغ میشود.
در یک مهلت ششماهه از تاریخ ابلاغ اصلاحیه پیشنهادی هر طرف متعاهدی میتواند به اطلاع دبیر کل شوری برساند که: الف - نسبت به اصلاح پیشنهادی ایراد دارد. ب - هرچند قصد دارد اصلاح پیشنهادی را بپذیرد شرایط لازم برای این پذیرش در کشورش هنوز موجود نشده است.
مادام که یک طرف متعاهدی ابلاغیه پیشبینی شده در بند 3 (ب) این ماده را ارسال داشته ولی پذیرش خود را بدبیر کل شوری اطلاع نداده استمیتواند در مهلت 9 ماه از تاریخ انقضاء مهلت 6ماهه پیشبینی شده در بند 3 این ماده نسبت به اصلاح پیشبینی شده ایراد نماید.
اگر نسبت به اصلاح پیشنهاد شده در شرایط پیشبینی شده در بندهای 3 و 4 این ماده ایرادی شده باشد اصلاح پذیرفته نشده و بلااثر تلقی میشود.
اگر نسبت به اصلاح پیشنهاد شده در بندهای 3 و 4 این ماده هیچگونه ایرادی بعمل نیامده باشد اصلاح در یکی از تاریخهای ذیل پذیرفته تلقیمیشود: الف - هنگامی که هیچیک از طرفهای متعاهد در اجرای بند 3 (ب) این ماده ابلاغیهای صادر نکرده باشد در انقضاء 6 ماه پیشبینی شده در بند 3. ب - هنگامی که یک یا چند طرف متعاهد در اجرای بند 3 (ب) این ماده در یکی از دو تاریخ ذیل که مقدم است ابلاغیهای صادر کرده باشند: یک - تاریخی که در آن تمام طرفهای متعاهدی که چنین ابلاغیهای صادر کردهاند پذیرش اصلاح پیشنهاد شده را بدبیر کل شوری ارسال دارند اگر اینتاریخ قبل از انقضاء مهلت 6 ماهه مذکور در بند 3 این ماده باشد مشروط بر آن که کلیه پذیرشها قبل از این انقضاء ابلاغ شده باشد. دو - تاریخ انقضاء مهلت 9 ماهه مذکور در بند 4 این ماده.
هر اصلاحی که پذیرفته تلقی شود یا 6 ماه بعد از تاریخی که پذیرفته تلقی شده است لازمالاجرا میشود یا اگر در متن اصلاح پیشنهاد شده زماندیگری برای لازمالاجرا شدن پیشبینی شده باشد پس از فرا رسیدن زمان مزبور که بعد از تاریخ پذیرفته شدن خواهد بود.
دبیر کل شوری هر ایرادی نسبت به اصلاح پیشنهاد شده طبق بند 3 (الف) این ماده و نیز هر یادداشت ارسال شده طبق بند 3 (ب) را در اسرع اوقاتباطلاع کلیه طرفهای متعاهد و سایر کشورهای امضاءکننده میرساند. دبیر کل بعدا بتمام طرفهای متعاهد و سایر کشورهای امضاءکننده اطلاعمیدهد که طرف یا طرفهای متعاهدی که یک چنین ابلاغیهای صادر کردهاند نسبت به اصلاح پیشنهاد شده ایرادی دارند یا آن را میپذیرند.
صرف نظر از مقررات مربوط به اصلاحیهها که در بندهای 1 الی 8 این ماده پیشبینی شده بند (ط) ماده 10 این کنوانسیون و نیز ضمیمههایکنوانسیون ممکن است با تصمیم ادارات کل گمرک صالحه تمام طرفهای متعاهد تغییر یابد. این تصمیم اتخاذ شده تلقی میگردد مگر آنکه ادارهصلاحیتدار یک طرف متعاهد در مهلت سه ماه از تاریخی که دبیر کل شوری طرح اصلاحیه را منتشر نموده است بوی اطلاع دهد که با قبول آنمخالف است. این تصمیم تاریخ لازمالاجرا شدن اصلاحیه را نیز معین میکند و میتواند پیشبینی کند که در یک دوره موقت تمام یا قسمتی از مقرراتقدیم همزمان با مقررات اصلاح شده لازمالاجرا باقی بماند.
هر کشوری که این کنوانسیون را تصویب نماید یا بآن ملحق شود چنین تلقی میشود که اصلاحات و تغییراتی را که در تاریخ تسلیم سندتصویب یا الحاق آن کشور لازمالاجرا بوده پذیرفته باشد.
هر موافقتنامهای که طبق ماده 26 این کنوانسیون یک منطقه ترانزیت بینالمللی تشکیل میدهد هر اصلاح مربوط بموافقت نامهمزبور و نیز هر تغییر مربوط بشعاع عمل یک چنین موافقتنامهای از جانب طرفهای متعاهد مورد بحث باطلاع دبیر کل شوری میرسد.
برای اجرای مقررات ماده 2 و بند 1 ماده 53 این کنوانسیون طرفهای متعاهدی که یک اتحادیه گمرکی یا اقتصادی تشکیل میدهندمیتوانند توافق نمایند که سرزمینهای آنها را باید بصورت یک سرزمین واحد منظور داشت. طرفهای متعاهد مورد بحث هر نوع موافقتنامه منعقده باین منظور را باطلاع دبیر کل شوری میرسانند.
ضمائم این کنوانسیون بعنوان جزو لایتجزای آن تلقی میشود.
دبیر کل شوری مراتب ذیل را بکلیه طرفهای متعاهد و نیز بکشورهای امضاءکننده و بدبیر کل ملل متحد ابلاغ خواهد کرد: الف - امضاء تصویب و الحاق مذکور در ماده 50 این کنوانسیون. ب - تاریخی که این کنوانسیون مطابق با ماده 51 لازمالاجرا میشود. ج - اطلاعیههائیکه مطابق با ماده 52 دریافت شده است. د - اعلامیه و اخطاریههائیکه مطابق بند 4 ماده 5 و بند 1 ماده 53 دریافت شده است و نیز تاریخی که استثناآت یا استرداد آنها لازمالاجرا میشود. ه - اعلامیه فسخ که مطابق ماده 54 دریافت شده است. و - اصلاحاتیکه مطابق ماده 57 پذیرفته تلقی شده است و نیز تاریخ لازمالاجرا شدن آنها. ز - ابلاغیههائی که طبق مادههای 58 و 59 دریافت شده است.
مطابق اصل 102 منشور ملل متحد بنا بتقاضای دبیر کل شوری این کنوانسیون در دبیرخانه ملل متحد بثبت خواهد رسید. نظر بمراتب فوق امضاءکنندگان ذیل این کنوانسیون را با اختیار تام امضاء نمودهاند. در وین بتاریخ 7 ژوئن 1971 بزبانهای فرانسه و انگلیسی در دو متن که دارای ارزش متساوی هستند در یک نسخه اصلی که بدبیر کل شوریتسلیم خواهد شد و نامبرده رونوشتهای مصدق آن را بکلیه کشورهای مذکور در بند 1 ماده 50 این کنوانسیون ارسال خواهد داشت تنظیم گردید. آرژانتین آلبانی آلمان ایالات متحده آمریکا اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی اتریش اتیوپی اردن اسپانیا استرالیا اسرائیل آفریقای مرکزی (جمهوری) آفریقای جنوبی (جمهوری) افغانستان اکوادور الجزایر ال سالوادر اندونزی اوروگوئه اوگاندا اوکراین(جمهوری سوسیالیستی شوروی) ایتالیا ایران ایرلند ایسلند باربادوس برزیل برمه بوروندی بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی بلژیک بلغارستان بوتساوانا بولیوی بیلوروسی (جمهوری شوروی سوسیالیستی) پاراگوئه پاکستان پاناما پرتغال پرو تانزانیا تایلند ترکیه ترینیته و توباگو توگو تونس چاد چکسلواکی چین (جمهوری) دانمارک داهومی دومینیکن (جمهوری) رواندا رومانی زامبیا زلاند جدید ژاپن جامائیکا ساحل عاج سنگاپور سنگال سوئد سوازیلند سودان سوریه (جمهوری عربی) سویس سیرالئون سومالی سیلان شیلی عراق عربستان سعودی غنا فرانسه فنلاند فیجی (جزائر) فیلیپین قبرس کانادا کامبوج کامرون کره ( جمهوری) کلمبیا کنگو (جمهوری خلق) کنگو (جمهوری دموکراتیک) کنیا کوبا کوستاریکا کویت گابن گامبیا گواتمالا گویان گینه گینه استوائی لائوس . لبنان لسوتو لهستان لیبریا لیبی لوکزامبورگ ماداگاسکار مالاوی . مالت مالدیو مالزی مالی مجارستان مراکش مصر (جمهوری متحده عرب) مغولستان مکزیک موریتانی موریس نپال نروژ نیجر نیجریه نیکاراگوئه ونزوئلا ویتنام (جمهوری) ولتای علیا هائیتی هلند هند هندوراس یمن یمن جنوبی یوگسلاوی یونان دبیر کل شورای همکاری گمرکی گواهی مینماید که این رونوشت برابر اصل است و اصل در آرشیوهای شورای همکاری گمرکی سپرده شده است. بروکسل 26 اوت 1971 شوالیه آنزدوتایوآدا - دبیر کل
ضمیمه 1 فرم اظهارنامه ترانزیت بینالمللی (ITI) حواشی، ستونها و فواصل فرم اظهارنامه ترانزیت بینالمللی حتیالامکان باید با مدل ضمیمه این کنوانسیون منطبق باشد. روی نسخه اظهارنامه ترانزیتبینالمللی که باید تا دفتر گمرکی مقصد همراه واحد حملونقل باشد کلمه «اصلی» قید شود. فرم اظهارنامه ترانزیت بینالمللی به ابعاد 297 x 210 میلیمتر میباشد.
ضمیمه 2 ضوابط حداقل سیم و سرب گمرکی سیم و سرب گمرکی باید واجد شرایط ذیل باشد: 1 - شرایط عمومی مربوط به سیم و سرب گمرکی. سیم و سرب گمرکی باید: الف - محکم و بادوام باشد. ب - سریع و آسان الصاق شود. ج - بازشناسی و کنترل آن آسان باشد. د - طوری باشد که برداشتن یا خراب کردن آن بدون شکستن یا انجام دستکاریهای خلاف قاعده بدون خراشیدن امکانپذیر نباشد. ه - طوری باشد که امکان استفاده بیش از یک بار نداشته باشد. و - طوری باشد که تقلید و تقلب در آن حتیالامکان مشکل باشد. 2 - مشخصات جنس و ظاهر سیم و سرب گمرکی: الف - شکل و ابعاد سیم و سرب گمرکی باید طوری باشد که بتوان به آسانی علائم بازشناسی را تشخیص داد. ب - سوراخهائی که در یک سیم و سرب گمرکی تعبیه میشود باید ابعادی داشته باشد که با ابعاد سیم مورد استفاده منطبق باشد و باید طوری قرار گیرد که وقتی بسته است سیم در جای خود محکم باشد. ج - ماده مورد استفاده باید بحد کافی مقاوم باشد تا از شکستگی اتفاقی و خرابی سریع (فیالمثل در اثر عوامل جوی یا شیمیائی) جلوگیری شود و ازامکان انجام دستکاریهای خلاف قاعده و بدون خراش جلوگیری کند. د - ماده مورد استفاده باید طبق روش مورد قبول سرب انتخاب شود. 3 - مشخصات ظاهری سیمها: الف - سیم باید محکم و با دوام و نسبت به آب و هوا و فرسایش مقاوم باشد. ب - طول سیمی که بکار برده میشود باید بنحوی باشد که نتوان دهانه مهر شده را بدون آنکه مهر یا سیم شکسته شود یا بهر صورت آسیبدیدگی خود را بطور آشکار نشان دهد بطور کلی یا جزئی بازکرد. ج - ماده مورد استفاده باید طبق روش مورد قبول انتخاب شود. 4 - علائم بازشناسی: سیم و سرب باید دارای علائمی با صفات ذیل باشد: الف - با بکار بردن کلمه «گمرک» حتیالمقدور بیکی از زبانهای رسمی شوری (فرانسه یا انگلیسی) اختصاص خود را بگمرک نشان دهد. ب - بوسیله علائم مشخصه مورد استفاده برای تعیین کشور محل شمارهگذاری اتومبیلها در عبور و مرور بینالمللی کشور الصاقکننده مهر را معلومدارد. ج - امکان تعیین گمرکخانهای را که بوسیله آن یا تحت مسئولیت آن مهر الصاق شده است مثلا بوسیله حروف یا ارقام قراردادی فراهم آورد.
ضمیمه 3 کارت ضمانت کارت ضمانت باید بزبان فرانسه یا انگلیسی چاپ شود و در صورت نیاز به زبان دیگری نیز چاپ میشود موسسه صادرکننده میتواند از پشت کارتضمانت برای مقاصد خود استفاده کند (بخصوص دادن دستور به استفادهکنندگان). ابعاد کارت ضمانت 60 x 80 میلیمتر میباشد.
ضمیمه 4 فرم صورتمجلس تصادف فرم صورتمجلس تصادف باید بزبان فرانسه و انگلیسی چاپ شود و در صورت نیاز بزبان دیگری نیز چاپ میشود. حواشی، ستونها و خانههایفرمهای صورتمجلس تصادف باید حتیالامکان منطبق با مدل موضوع این ضمیمه باشد. ابعاد صورتمجلس 297 x 210 میلیمتر میباشد. به حملکنندگان توصیه میشود به تعداد کافی نسخی از این فرم را در اختیار داشته باشند. در صورت وقوع تصادف مقتضی است که مقررات کنوانسیون ترانزیتبینالمللی که ذیلا نقل شده است مرعی گردد: ماده بیست و چهارم - 1 - اگر سیم و سرب گمرکی شکسته شود یا کالاها در جریان عملیات ترانزیت بینالمللی منهدم شود یا آسیب ببیند شخصی کهحمل و نقل را انجام میدهد با حداقل تاخیر باید مراتب را به نزدیکترین دفتر گمرکی اطلاع دهد. مقامات گمرکی این گمرکخانه در صورت امکان مطابقضمیمه 4 این کنوانسیون ( صورتمجلس سوانح) صورت مجلس تنظیم میکنند و برای اینکه عملیات ترانزیت بینالمللی ادامه یابد تدابیر لازم را اتخاذ مینمایند. یک نسخه از صورتمجلس باید ضمیمه اظهارنامه ترانزیت بینالمللی باشد. 2 - در صورتیکه امکان برقراری فوری تماس با یک مقام گمرکی موجود نباشد میتوان بیک مقام صالح دیگر مراجعه کرد. این مقام در صورت امکانصورتمجلسی روی فرمی نظیر مدلی که در ضمیمه 4 این کنوانسیون مندرج است تهیه میکند و آن را به اظهارنامه ضمیمه مینماید. این صورتمجلسباید همراه با واحد حملونقل اظهارنامه ترانزیت بینالمللی بگمرک خانه بعدی تسلیم شود. مقامات گمرکی گمرکخانه اخیر برای اینکه عملیاتترانزیت بینالمللی ادامه یابد تدابیر لازم را اتخاذ مینمایند. 3 - در صورت وجود خطر قریبالوقوع که تخلیه فوری تمام یا قسمتی از بار را ایجاب نماید شخصی که حملونقل را انجام میدهد میتواند بمسئولیت خود تدابیر لازم اتخاذ نماید. پس از آن بر حسب مورد روش مقرر در بند 1 یا بند 2 این ماده اجراء میشود. 4 - هنگامی که شکستگی مهر گمرکی یا آسیب وارده به کالاها یا انهدام آنها در قلمرو یک طرف متعاهد به وقوع نپیوسته باشد مقامات گمرکی گمرکخانه ورودی بعدی برای حصول اطمینان از اینکه صورتمجلس مورد تنظیم یافته و برای اینکه عملیات ترانزیت بینالمللی ادامه یابد تدابیر لازم اتخاذ مینمایند. قرارداد فوق مشتمل بر یک مقدمه و شصت و دو ماده و چهار ضمیمه منضم بقانون الحاق دولت شاهنشاهی ایران به قرارداد گمرکی ترانزیت بینالمللیکالاها میباشد. رئیس مجلس سنا - جعفر شریف امامی