بین وزارت راه و شهرسازی دولت جمهوری اسلامی ایران و وزارت حملونقل و زیرساخت دولت جمهوری ترکیه مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم موافقتنامه چهارچوب همکاری در زمینه حملونقل راه آهن (ریلی) بین وزارت راه و شهرسازی دولت جمهوری اسلامی ایران و وزارت حملونقل و زیرساخت دولت جمهوری ترکیه
وزارت راه و شهرسازی از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران و وزارت حملونقل و زیر ساخت از طرف دولت جمهوری ترکیه (که از این پس به صورت جداگانه «طرف» و بهطور مشترک «طرفها» نامیده میشوند) به منظور تنظیم حملونقل راه آهن (ریلی) بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه، با در نظر گرفتن اقدامات مرتبط با تجدید ساختار صورت پذیرفته در شرکتهای راه آهن (ریلی)، با توجه به لزوم تقویت همکاریهای راه آهن (ریلی) و بر اساس اصول مشارکت برابر و احترام متقابل به شرح زیر توافق کردند:
1 - مراجع صلاحیتدار برای اجرای این موافقتنامه به شرح زیر میباشند: - برای دولت جمهوری اسلامی ایران وزارت راه و شهرسازی - برای دولت جمهوری ترکیه وزارت حملونقل و زیرساخت
1 - در صورت تغییر مرجع صلاحیتدار طرفها، طرف ذیربط طرف دیگر را از این موضوع مطلع مینماید. این قبیل تغییرات به عنوان تغییر اساسی در موافقتنامه محسوب نخواهد شد و صرفا به عنوان اصلاح پذیرفته خواهد شد.
2 - گستره اجرای این موافقتنامه، دربرگیرنده موارد زیر است:
2 -الف- گذرگاه مرزی راه آهن (ریلی) کاپیکوی - رازی شامل ایستگاه رازی در قلمرو ایران و ایستگاه کاپیکوی در قلمرو ترکیه؛
2 -ب- فعالیتهای مراجع بازرسی (کنترل) و خدمات دو کشور و فعالیتهای مرتبط با تردد راه آهن (ریلی) از طریق گذرگاه مرزی مذکور.
2 - ایستگاه رازی در قلمرو ایران و ایستگاه کاپیکوی در قلمرو ترکیه به عنوان نقاط گذرگاه مرزی تعیین میشوند. ایستگاه کاپیکوی به عنوان ایستگاه تبادل مرزی بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه برای شرکتهای حملونقل راه آهن (ریلی) هر دو کشور که در حملونقل بینالمللی راه آهن (ریلی) مشارکت میکنند، تعیین میشود.
2 - فاصله واقعی طول مسیر راه آهن (ریلی) بین مرز کشوری و ایستگاههای مرزی به شرح زیر است:
2 -الف- مرز ایستگاه کاپیکوی: 2651 متر،
2 -ب- مرز ایستگاه رازی: 1500 متر.
معنای اصطلاحات بکار رفته در این موافقتنامه به شرح زیر است: - کشنده قطار (لوکوموتیو): آلات ناقله برقی، گازوئیلی، موتوری، بخار و وسایل نقلیه دارای سامانه محرک موتوری که در گروه آلات ناقله قرار میگیرند و نیروی موتور لازم برای حرکت قطار یا اتاقهای چرخدار قطار (واگنها) در طول مسیر راه آهن (ریلی) را فراهم میکنند. - قطار: مجموعهای از اتاقهای چرخدار قطار (واگنها) یا حاملها که برای حمل بار یا مسافر استفاده شده و توسط یک یا چند کشنده قطار (لوکوموتیو) کشیده میشوند. - بهره بردار راه آهن (ریلی) (آر تی ا): نهاد دولتی یا خصوصی مجاز به حمل مسافر و یا بار از طریق راه آهن - مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) (آر آیام): نهاد دولتی یا خصوصی مسوول بهره برداری ایمن از زیرساخت راه آهن (ریلی) تحت مالکیت خویش و استفاده از آن جهت ارائه خدمات به بهره بردارهای راه آهن (ریلی) - نقطه گذرگاه مرزی: ایستگاه راه آهن (ریلی) که در آنجا مراحل بازرسی (کنترل) برای عبور از مرز به انجام میرسد. - ایستگاه مبادله: ایستگاهی که در آنجا مراحل تحویل و پذیرش قطارها، اتاقهای چرخدار قطار (واگنها) ، توشه و محمولهها انجام میشود. - عبور از مرز از طریق راه آهن: عبور قطار از طریق خط راه آهن که بین نقاط گذرگاه مرزی دو کشور قرار دارد. - نقطه اتصال تعرفهها: نقطهای که در آنجا اعمال تعرفههای بینالمللی بار و مسافر خاتمه مییابد و تعرفه دیگری به کار برده میشود، یعنی مرز کشوری - آلات ناقله: کشنده قطار (لوکوموتیو)، اتاق چرخدار قطار (واگن)، خودکشنده/آلات ناقله موتوری اتاق چرخ دار قطار (واگنی) و هرگونه وسایل نقلیه راه آهن (ریلی) کشنده - اتاق چرخدار قطار (واگن): اتاق چرخدار قطار (واگن ) باری که برای حمل کالاها مورد بهره برداری قرار گیرد و اتاق چرخدار قطار (واگن) مسافری که برای حمل مسافر استفاده میشود. - کوتیف (COTIF): معاهده مربوط به حملونقل بینالمللی توسط راه آهن مورخ (19) اردیبهشت 1359 (9 مه 1980) از جمله سند الحاقی (پروتکل) اصلاحی مورخ (13) خرداد 1378 (3 ژوئن 1999) و پیوستهای آن - سی آیام (CIM): مقررات یکنواخت حاکم بر قرارداد حملونقل بینالمللی کالاها از طریق راه آهن (پیوست «ب» معاهده کوتیف) - سی آی وی (CIV): مقررات یکنواخت حاکم بر قرارداد حملونقل بینالمللی مسافر از طریق راه آهن (پیوست «الف» معاهده کوتیف)
4 - بازرسی (کنترل) فنی و بازرگانی، عملیات تحویل و قبول آلات ناقله، کالاها و توشه در حملونقل میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه و بالعکس متقابلا توسط بهره بردارهای راه آهن (ریلی) هر دو کشور در ایستگاه تبادل مرزی صورت خواهد گرفت.
4 - آرایش ضروری قطار، عملیات تنظیم، تشکیل و تفکیک یا جابجایی قطارها (مانور) و تغییر جهت آلات ناقله توسط طرف ترک، در ایستگاه مبادله مرزی به انجام خواهد رسید.
4 - بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) طرف ایرانی که حملونقل از طریق گذرگاه مرزی را انجام میدهند، طبق مفاد این موافقتنامه کارکنان صلاحیتدار را در ایستگاه مبادله مرزی به خدمت خواهند گرفت.
4 - بهره برداری از قطارها، موتورهای سبک و سایر وسایل نقلیه راه آهن (ریلی) بین ایستگاههای رازی و کاپیکوی طبق برنامه مصوب و هماهنگ شده توسط مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) ایرانی و ترکیهای به انجام خواهد رسید.
4 - راهبری و تردد متقابل کشندههای قطار (لوکوموتیوها) و تنظیم قطارها بین ایستگاههای مرزی رازی و کاپیکوی در هر دو جهت توسط بهره بردارهای راه آهن (ریلی) ایرانی که کشنده قطار (لوکوموتیو) و کارکنان مسوول را تدارک میبینند صورت خواهد گرفت. طرف ترک اقدامات لازم جهت برقراری اسکان و تسهیل تردد کارکنان ایرانی را براساس دستورالعملها یا قراردادهایی که متعاقبا بر اساس بند (1) ماده (9) و طبق مقررات ملی خود تهیه و امضا میگردد، معمول خواهد نمود.
4 - سیر و حرکت کشندههای قطار (لوکوموتیوها)، قطارها و سایر وسایل نقلیه راه آهن (ریلی) بین ایستگاههای مرزی بهطور مشترک توسط مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) دو طرف صورت میگیرد.
5 - حملونقل بار و مسافر بین طرفها در چهارچوب مفاد معاهده کوتیف و با استفاده از بارنامه، بلیط، راهنامه توشه صادره طبق مفاد پیوستهای «الف» و «ب» معاهده کوتیف صورت خواهد گرفت.
5 - تعرفه حملونقل در قلمرو کشور مربوط براساس مسافت تا مرز کشوری محاسبه میگردد. نقطه اتصال تعرفهها، مرز کشوری است.
5 - طرفها مسوولیت ایمنی و امنیت تردد قطارها در مرزهای خود از نظر زیرساخت و آلات ناقله در گذرگاههای مرزی راه آهن (ریلی) را بر عهده خواهند داشت.
کارکنان راه آهن طرفها بر اساس فهرست کارکنان و اسناد مسافرتی (گذرنامه و کارت شناسایی) تهیه شده توسط بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی)، از مرز عبور خواهند نمود.
بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) طرفها اطلاعات قوانین و مقررات لازم مربوط را که تعیینکننده تردد قطارها و عملیات تنظیم، تشکیل و تفکیک یا جابجایی قطارها (مانور) بین مرز کشوری و ایستگاه مبادله است، تبادل خواهند کرد. دورههای آموزشی را در صورت نیاز میتوان به صورت مشترک برگزار کرد.
8 - کارکنان بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) که در حین عبور از مرز راه آهن (ریلی) و در ایستگاه مبادله مرزی انجام وظیفه میکنند باید قوانین و مقررات کشوری که در آن انجام وظیفه و تعهدات خود را ایفا میکنند، رعایت نمایند. بنابراین آنها از حق حمایت قانونی حداقل در همان سطح ارائه شده برای کارکنان محلی کشور میزبان برخوردار خواهند بود.
8 - هر یک از طرفها بنا به درخواست مبتنی بر دلایل منطقی طرف دیگر، متعهد به بازگرداندن کارکنان خود که برای انجام وظایف (فرامرزی) در کشور درخواستکننده تعیین گردیدهاند، خواهند بود.
9 - مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) و بهره بردارهای راه آهن (ریلی) طرفها به منظور تنظیم جزئیات فنی حملونقل راه آهن (ریلی)، دستورالعملها یا قراردادهای بین خود را در خصوص موارد زیر تهیه و امضا خواهند کرد: - تردد آلات ناقله بین ایستگاههای مرزی، گذرگاههای مرزی، ارتباطات راه دور و حوادث یا سوانح راه آهن (ریلی) که ممکن است در هنگام عبور از مرز راه آهن (ریلی) رخ دهد، - رویهها و شرایط از جمله ساعت کاری در طول کل هفته جهت تحویل و پذیرش قطارها، اتاقهای چرخدار قطار (واگنهای) مسافری و باری هر دو طرف، - فراهم کردن امکانات مربوط به مکانهای خدماترسانی دفاتر نمایندگی در ایستگاه مبادله مرزی کاپیکوی، بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و کارکنان آنها و عبور از مرزهای کشوری توسط مسوولان راه آهن (ریلی) در حال انجام وظیفه، - تعیین راهها و روشهای مربوط به مبالغ قابل دریافت حاصل از خدمات متقابل در ایستگاه مبادله مرزی کاپیکوی و اجاره اموال غیرمنقول.
9 - در صورت نیاز به تدارک و اعزام کمک و تجهیزات به قلمرو کشور دیگر در صورت بروز هرگونه حادثه یا سانحه در خط راه آهن (ریلی) میان ایستگاههای مرزی، امکانات مربوط برای طرف اقدامکننده در این مورد فراهم خواهد شد.
10 - طرفها کلیه تشریفات گمرکی و مرزی را در قلمرو خود طبق قوانین لازم الاجرای خود انجام خواهند داد. طرفها با مراجع صلاحیتدار همکاری خواهند کرد تا سوار و پیاده شدن مسافران و تمامی تشریفات گمرکی در مدت زمان برنامهریزی شده برای انتظار قطار در ایستگاه مرزی صورت پذیرد.
10 - کارکنان نقاط عبور مرزی، سند رسمی دریافت شده از بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) طرفها را برای اقلام و تجهیزات مورد نیاز حین انجام وظیفه خود، ارائه خواهند نمود.
10 - داد و ستد ابزارها و تجهیزات موضوع بند دوم این ماده در قلمرو کشور دیگر ممنوع است.
کارکنان بهره بردارهای راه آهن (ریلی) و مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) طرفها و مسافرانی که از مرز عبور میکنند، ممکن است طبق مفاد مقررات بهداشتی بینالمللی موجود مشمول بازرسیهای پیراپزشکان کشور مورد نظر قرار گیرند. پیراپزشکان میتوانند خواستار ارائه گواهی مایه کوبی (واکسیناسیون) صادرشده طبق مقررات بینالمللی بهداشت 1384 (2005) شوند. قوانین یا مقررات بهداشتی طرفها مبادله و به اطلاع طرف دیگر خواهد رسید.
بازرسی (کنترل) بهداشت دامی و گیاهی توسط مرجع صلاحیتدار طرفها، در قلمرو آن کشور و طبق قوانین لازم الاجرای آن صورت خواهد گرفت.
کارکنان مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) و بهره بردارهای راه آهن (ریلی) که در زمان عبور از مرز کشور در حال خدمت هستند، از حق دریافت مراقبتهای پزشکی فوری طبق قوانین طرف دیگر، برخوردار خواهند بود. انتقال کارکنان مربوط به واحد پزشکی کشور متبوع خود، از سوی کارفرمای آنها فراهم خواهد شد. هزینههای درمان فرد مذکور که مراقبتهای پزشکی فوری دریافت میکند و فردی که شرایط سلامتی او اجازه انتقال وی به واحد پزشکی کشور او را ندهد، از آغاز درمان وی در کشوری که تحت مداوا قرار گرفته تا زمان انتقال وی به کشور خود، توسط کارفرما (مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) و یا بهره بردار راه آهن (ریلی) تامین خواهد شد.
14 - کارگروه (کمیسیون) مشترک عبور از مرز حملونقل راه آهن (ریلی) به منظور بهبود همکاریهای بین دو طرف و رفع مشکلات مربوط به عبور از مرز راه آهن (ریلی)، توسط مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی) و بخشهای خدمات بازرسی (کنترل) مرزی طرفها تحت ریاست و هماهنگی مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی)، تاسیس می-گردد.
14 - کارگروه (کمیسیون) متشکل از نمایندگان مدیر زیرساختهای راه آهن (ریلی)، واحدهای خدمات بازرسی مرزی، مقامهای گمرکی و سایر مقامهای ذی ربط طرفها خواهد بود و بر اساس اصل عمل متقابل با یکدیگر دیدار مینمایند. شرح وظایف این کارگروه (کمیسیون) به موجب سند الحاقی (پروتکل) که تهیه میگردد تعیین خواهد شد. جلسات کارگروه (کمیسیون) به صورت ادواری و متناوب در هر یک از دو کشور برگزار خواهد شد.
15 - در صورت بروز هرگونه اختلاف ناشی از این موافقتنامه یا مرتبط با آن در وهله نخست به روش مذاکرات دوستانه و از طریق مجاری سیاسی (دیپلماتیک) حل و فصل خواهد شد.
15 - چنانچه هرگونه اختلاف ظرف مدت سه ماه از طریق رویه پیشبینی شده در بند (1) حل و فصل نشود، معاهده کوتیف (معاهده (کنوانسیون) بینالمللی حملونقل راه آهن (ریلی) بار) که هر دو کشور جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه عضو آن هستند اعمال خواهد شد.
16 - این موافقتنامه از تاریخ آخرین اطلاعیه کتبی که طرفها به واسطه آن تکمیل تشریفات قانونی لازم داخلی را از طریق مجاری سیاسی (دیپلماتیک) به یکدیگر اطلاعرسانی میکنند و بعد از اینکه دستورالعملها و یا قراردادهای ناظر بر جزئیات فنی مشخص شده در ماده (9) مورد تایید قرار گیرند، لازم الاجرا خواهد شد.
16 - تا زمان به اجرا درآمدن این موافقتنامه، « موافقتنامه تبادل مشترک در ایستگاه کاپیکوی بین راه آهن ایران و راه آهن ترکیه» مورخ 1348/07/01 (برابر با 1969/09/23) به قوت خود باقی خواهد ماند و موافقتنامه مذکور با لازم الاجرا شدن این موافقتنامه از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.
16 - این موافقتنامه میتواند با رضایت کتبی طرفها اصلاح گردد. اصلاحات طبق همان تشریفات قانونی که در بند اول این ماده مقرر گردیده است، لازم الاجرا خواهد شد.
16 - این موافقتنامه برای مدت (49) سال لازم الاجرا خواهد بود و به صورت خودکار برای دوره (49) ساله دیگر تمدید میگردد. با این وجود هریک از طرفها میتواند در هر زمان قصد خود مبنی بر خاتمه این موافقتنامه را به صورت کتبی از طریق مجاری سیاسی (دیپلماتیک) به طرف دیگر اطلاع دهد. در این صورت، این موافقتنامه (6) ماه پس از تاریخ دریافت اطلاعیه کتبی خاتمه مییابد.
این موافقتنامه در تاریخ (4) بهمن 1402 هجری شمسی برابر با (24) ژانویه 2024 میلادی در شهر آنکارا در دو نسخه اصلی به زبانهای فارسی، ترکی و انگلیسی تنظیم شده است که همه متون از اعتبار یکسان برخوردارند. در صورت هرگونه اختلاف در تفسیر، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران - از طرف دولت جمهوری ترکیه
قانون فوق مشتمل ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و شانزده ماده که گزارش آن توسط کمیسیون عمران به صحن مجلس تقدیم شده بود، در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ 1403/12/01 مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1404/08/07 از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام، با تایید بند (3-4) ماده (4) موافقتنامه، موافق با مصلحت نظام تشخیص داده شد.
رئیس مجلس شورای اسلامی - محمدباقر قالیباف