در کلیه محکومیتهای بحبس تادیبی و یا غرامت (جزای نقدی) و یا بهر دو مجازات که ناشی از ارتکاب جنحه یا جنایتی باشد کهمجازات آن قانونا از حبس مجرد شدیدتر نباشد دادگاه میتواند با احراز شرایط ذیل اجرای حکم مجازات را برای مدت دو تا پنج سال در ضمن حکممحکومیت معلق نماید. الف - محکوم علیه سابقه محکومیت موثر کیفری نداشته باشد و در صورتیکه سابقه محکومیت کیفری داشته است بجهتی از جهات قانونمحکومیت و آثار آن زائل گردیده باشد. ب - دادگاه با ملاحظه وضع اجتماعی و سوابق زندگی محکوم علیه و اوضاع و احوالی که موجب ارتکاب جرم گردیده است تعلیق مجازات رامناسب بداند. ج - محکوم علیه تعهد نماید زندگی شرافتمندانهای را در پیش گرفته و از دستورهای دادگاه کاملا تبعیت کند. د - در مورد محکومیت به غرامت هرگاه بر دادگاه محرز شود که محکوم علیه قادر بپرداخت تمام یا قسمتی از غرامت نمیباشد.
در محکومیتهای بحبس و غرامت دادگاه میتواند در صورت اقتضا و با رعایت مقررات این قانون فقط مجازات حبس را درباره محکومعلیه تعلیق نماید.
قرار تعلیق اجرای مجازات ضمن حکم محکومیت صادر خواهد شد و مجرمی که اجرای حکم مجازات او معلق شده اگر بازداشت باشد بدستور دادگاه فورا آزاد میگردد.
دادگاه جهات و موجبات تعلیق و دستورهائی که باید محکوم علیه در مدت تعلیق از آن تبعیت نماید در حکم خود تصریح و مدت تعلیق رانیز بر حسب نوع جرم و جهات شخص مجرم و با رعایت قسمت اخیر ماده یک تعیین مینماید.
ماده 5اصلاحی ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
دادگاه با توجه به اوضاع و احوال محکوم علیه و محتویات پرونده میتواند اجرای دستور یا دستورهای ذیل را در مدت تعلیق از محکومعلیه بخواهد و محکوم علیه مکلف به اجرای دستور دادگاه میباشد. 2 - خودداری از اشتغال بکار یا حرفه معین. 3 - اشتغال بتحصیل در یک موسسه فرهنگی. 4 - خودداری از قمار و صرف مشروبات الکلی یا معاشرت با اشخاصی که دادگاه معاشرت با آنها را برای محکوم علیه مضر تشخیص دهد. 5 - خودداری از رفت و آمد بمحلهای معین. 6 - معرفی خود در مدتهای معین به شخص یا مقامی که دادستان شهرستان تعیین خواهد کرد.
اجرای احکام جزائی زیر قابل تعلیق نیست. 1 - احکام حبس بیش از یکسال. 2 - مجازات متخلفین از قوانین داروئی و غذائی و آرایشی و بهداشتی. 3 - مجازات کسانیکه بوارد کردن و یا ساختن مواد مخدره اقدام و یا بنحوی از انحاء برای مرتکبین اعمال مذکور تسهیل وسایل مینمایند. 4 - مجازات کسانیکه بجرم اختلاس یا ارتشاء یا جعل و یا استفاده از سند مجعول محکوم میشوند.
تعلیق اجرای مجازات شامل مجازاتهای تبعی و تکمیلی نیز خواهد بود.
تعلیق اجرای مجازات تاثیری در حقوق مدعیان خصوصی از حیث ضرر و زیان نخواهد داشت و حکم پرداخت خسارت در وجه مدعیخصوصی اجراء خواهد شد.
هرگاه محکوم علیه از تاریخ صدور حکم تعلیق اجرای مجازات در مدتیکه از طرف دادگاه مقرر شده مرتکب جنایت یا جنحه جدیدی کهدارای آثار کیفری است نشود محکومیت تعلیقی بیاثر محسوب و از سجل کیفری او محو میشود. برای کلیه محکومین بمجازاتهای معلق بایدبلافاصله پس از قطعیت حکم از طرف دادسرای مربوط برگ سجل کیفری تنظیم و بمراجع صلاحیتدار ارسال شود و در هر مورد که در مدت تعلیقتغییری داده شود یا حکم تعلیق مجازات الغاء گردد باید مراتب فورا برای ثبت در سجل کیفری محکوم علیه بمراجع صلاحیتدار مربوط اعلام شود.
اگر کسی که اجرای حکم مجازات او معلق و قطعی شده از تاریخ صدور حکم تعلیق در مدتی که از طرف دادگاه مقرر شده مرتکب جنحهیا جنایت جدیدی شود بمحض قطعی شدن حکم اخیر و مشروط باینکه محکومیت جنحه جدید محکومیت موثر باشد تعلیق اجرای مجازات سابقملغی خواهد شد و باید دادگاهی که حکم تعلیق را صادر کرده الغاء آنرا اعلام دارد تا حکم معلق نیز درباره محکوم علیه اجرا گردد.
حکم مورد تعلیق اجرای مجازات در مدت قانونی قابل پژوهش و فرجام است.
هرگاه بعد از صدور حکم معلوم شود که محکوم علیه دارای سابقه محکومیت موثر کیفری بوده و دادگاه بدون توجه به آن اجرای مجازاترا معلق کرده است دادستان باستناد سابقه محکومیت تقاضای لغو آنرا از دادگاه خواهد کرد و دادگاه پس از ملاحظه دلائل و احراز وجود سابقه حکممعلق را الغاء خواهد نمود.
اگر مجرمی که اجرای مجازات او معلق شده در مدت تعلیق بدون عذر موجه از دستور یا دستورهای دادگاه تبعیت ننماید بر حسبدرخواست دادستان و پس از ثبوت امر در دادگاه برای بار اول بمدت تعلیق مجازات او یک تا دو سال افزوده میشود و برای بار دوم حکم تعلیق لغو ومجازات معلق بموقع اجرا گذاشته میشود و تصمیم دادگاه در این مورد قطعی است.
دادگاه هنگام صدور حکم تعلیق آثار عدم تبعیت از دستورهای دادگاه را صریحا بمحکوم علیه اعلام و باو تفهیم خواهد نمود که اگر درمدت تعلیق مرتکب جنایت یا جنحهای با محکومیت موثر شود علاوه بر مجازات جرم اخیر مجازات معلق نیز درباره او اجرا خواهد شد.
مرور زمان احکام کیفری در مدت تعلیق جاری نمیشود.
مقررات مربوط به تعلیق مجازات درباره کسانیکه مرتکب چند جنحه مهم و یا جنایت شده و با رعایت تعداد جرم محکوم میشوند قابلاجراء نیست و اگر احکام قطعی متعددی از دادگاههای جزائی درباره یکنفر صادر شده باشد که در بین آنها محکومیت معلق نیز وجود داشته باشددادستان مجری حکم موظف است فسخ حکم معلق را از دادگاه صادرکننده بخواهد و طبق قانون آئین دادرسی کیفری مجازات اشد را اجرا نماید.
وزارت دادگستری مکلف است ظرف پنجسال از تاریخ تصویب این قانون وسائل اعمال نظارت بر مجرمینی که مجازات آنها معلق شده ویا در مدت تعلیق از طرف دادگاه دستورهائی درباره آنان صادر میگردد فراهم کند. ترتیب اعمال نظارت طبق آئیننامهای خواهد بود که بتصویب وزارت دادگستری میرسد.
کلیه مقررات و قوانین سابق راجع به تعلیق مجازات از تاریخ اجرای این قانون منسوخ است.
قانون بالا مشتمل بر هجده ماده در جلسهروز پنجشنبه پانزدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و چهل و شش بتصویب مجلس شورای ملی رسیده بود در جلسه روز دوشنبه بیست و ششم تیر ماه یکهزارو سیصدو چهل و شش شمسی بتصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی رئیس مجلس سنا – مهندس شریف امامی