) موافقتنامه همکاری بین دولت ایالات متحده و دولت ایران راجع به استفادههای غیر نظامی از انرژی اتمی که مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده میباشد و در تاریخ چهاردهم اسفند ماه 1335 بامضاء نمایندگان مختار شاهنشاهی و ایالات متحده در واشنگتن رسیده است تصویب و بدولت اجازه داده میشود که اسناد تصویب آنرا مبادله نمایند. قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن موافقتنامه ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه یکشنبه دوازدهم بهمن ماه یکهزار و سیصدو سی و هفت بتصویب مجلس شورایملی رسید. رئیس مجلس شورایملی . رضا حکمت
موافقتنامه همکاری بین دولت ایالات متحده امریکا و دولت ایران راجع باستفادههای غیر نظامی از انرژی اتمی از آن جائی که استفادههای از انرژی اتمی نوید بزرگی برای کلیه ابناء بشر در بر دارد و از آن جائیکه دولت ایالات متحده آمریکا و دولت ایران مایل بهمکاری با یکدیگر در توسعه چنین استفادههای صلحجویانه از نیروی اتمی میباشند و نظر باینکه طرح توسعه چندین نوع از راکتورهای تحقیقاتی بخوبی پیشرفت نموده و نظر باینکه راکتورهای تحقیقاتی فنی در تهیه مقادیر تحقیقی رادیوایزتوپها و معالجات رادیوتراپی و فعالیتهایتحقیقاتی متعدد دیگر مفید بوده و در عین حال وسیلهای است برای تمرینات و آزمایشهای ذیقیمت در علم خواص هسته ذرات و مهندسی که درپیشرفت سایر استفادههای صلحجویانه از نیروی اتم منجمله از قدرت غیر نظامی هسته ذرات مفید میباشد و نظر باینکه دولت ایران مایل است یک برنامه تحقیقاتی و توسعهای بمنظور درک استفادههای صلح جویانه و نوع پروانه از نیروی اتمی تعقیب نماید و مایل است که جلب کمک دولت ایالات متحده آمریکا و کارخانجات صنعتی آن درباره این برنامه بنماید و از آن جائیکه دولت ایالات متحده امریکا مایل است از طریق کمیسیون نیرویاتمی ایالات متحده بدولت ایران در اجرای چنین برنامهای کمک نماید. طرفین با مراتب زیر توافق مینمایند:
از لحاظ این موافقتنامه: الف - کلمه (کمیسیون) عبارتست از کمیسیون نیروی اتمی ایالات متحده یا نمایندگان مجاز آن. ب - اصطلاح (تجهیزات و ادوات) عبارت است از هر گونه آلت یا دستگاه وسایل راکتورهای تحقیقاتی که در این موافقتنامه تعریف شده و اجزای متشکله آن میباشد. ج - اصطلاح (راکتور تحقیقاتی) عبارتست از راکتوریکه برای تولید نیوپترونها و سایر تشعشعات بمنظور تحقیقات کلی و پیشرفت معالجات رادیوتراپی یا تمرینات علمی و مهندسی ذرات طرح شده است. این اصطلاح شامل راکتورهای نیروی - راکتورهای نمایش نیرو یا راکتورهائیکه بالاخص برای تولید مواد هستهای بخصوص شناخته شده است نمیگردد. د ) اصطلاحات (اطلاعات محرمانه) و (سلاح اتمی) (مواد هستهای مخصوص) که در این موافقتنامه بکار برده شده بهمان معنی میباشد که در قانون نیروی اتمی ایالات متحده مصوب 1954 تعریف شده است.
درباره اطلاعات محرمانه در صورتیکه انتقال اینگونه مواد با تجهیزات و آلات و ادوات یا مهیا نمودن این قبیل خدمات منتهی بمبادله اطلاعات محرمانه شود بموجب این موافقتنامه اطلاعی داده نخواهد شد و هیچگونه مواد و تجهیزات و آلات و ادوات انتقال داده نخواهد شد. و هیچگونه خدماتی بموجب این موافقتنامه بدولت ایران یا اشخاص تحت اختیار قانونی آن انجام نخواهد یافت.
1 - با رعایت مقررات مذکور در ماده 2- طرفین این موافقتنامه اطلاعات مربوط به امور زیر را مبادله خواهند نمود: الف – طرح. ساختمان. کار کردن راکتورهای تحقیقاتی و بکار بردن آنها بشکل وسایل تحقیقاتی توسعه و مهندسی و در معالجات رادیوتراپی. ب - مسائل بهداشتی و استحفاظی مربوط بکار کردن و استفاده از راکتورهای تحقیقاتی. ج - استفاده از ایزوتوپهای رادیوآکتیو در تحقیقات فیزیکی و زیستشناسی معالجات رادیوتراپی - کشاورزی و صنعتی. 2 ) بکار بردن یا استفاده از هر گونه اطلاعات یا معلومات بهر نوع و شکل به انضمام نقشهها و مشخصاتیکه بموجب این موافقتنامه مبادله میشود بمسئولیت طرفی خواهد بود که چنین اطلاعات یا معلومات را دریافت و استفاده مینماید و بدیهی است که طرف دیگر صحت کامل بودن وثبات اینگونه اطلاعات یا معلومات را جهت استفاده یا استعمال خاص تضمین نمینماید.
1اصلاحی ۱۳۴۵/۰۹/۲۹
طبق شرایط و مقررات این موافقتنامه کمیسیون اورانیومی را که دارای مقدار زیاد ایزوتوپ یو 235 (U-235) است بهر مقدار که بعنوان ساخت بدوی و علیالبدل در بکار انداختن راکتور تحقیقاتی لازم باشد و دولت ایران با مشورت یا کمیسیون تصمیم بساختن آن میگیرد و درآزمایشهای مربوطه که مورد موافقت قرار گرفته به آن احتیاج باشد بدولت ایران بعنوان انتقال واگذار خواهد کرد. همچنین طبق شرایط و مقررات اینموافقت نامه کمیسیون اورانیومی را که دارای مقادیر زیاد ایزوتوپ یو 235 ((U-235 است بهر مقدار که بعنوان سوخت بدوی و علیالبدل در بکارانداختن این قبیل راکتورهای تحقیقاتی لازم باشد و دولت ایران بخواهد با مشورت با کمیسیون اشخاص یا موسسات تحت اختیار قانونی خود را مجازبساختن و کار کردن آن بنماید. بدولت ایران بعنوان انتقال واگذار خواهد نمود. مشروط بر اینکه دولت ایران در تمام مواقع مواد و کار کردن راکتوررا طوری تحت نظارت کامل خود قرار دهد که بتواند مقررات این موافقتنامه و ترتیبات مقرره در اجاره نامه[سند انتقال] را رعایت کند.
2 )اصلاحی ۱۳۴۵/۰۹/۲۹
مقدار اورانیوم دارای ایزوتوپ یو 235 (U-235) که از طرف کمیسیون بموجب این ماده انتقال یافته و در حفاظت دولت ایران قرار میگیرد هیچگاه از 6 کیلو گرام اورانیوم محتوی یو 235 (U-235) که حداکثر بیست درصد اورانیوم یو 235 (U-235) داشته باشد بعلاوه آن مقداراضافی دیگر که بعقیده کمیسیون برای کار کردن مستمر و موثر راکتور یا رآکتورها ضروری میباشد مادامیکه مواد سوختی بشکل رادیواکتیو درایران سرد میشود یا مادامیکه مواد سوختی در ترانزیت میباشد تجاوز خواهد کرد منظور کمیسیون از مراتب فوق اینست که حداکثر استفاده از شش کیلوگرم ماده مذکور را ممکن سازد قبول شده است و موافقت حاصل است که گرچه دولت ایران میتواند اورانیوم غنی شده از یو 235 را بین مصرفکنندگان مجاز در ایران توزیع نماید حق دولت ایران نسبت به اورانیوم غنی شده از ایزوتوپ یو 235 که از کمیسیون خریداری شده است لااقل تا زمانی که مصرفکنندگان خصوصی درکشورهای متحده امریکا مجاز بتحصیل این حق در کشورهای متحده امریکا نسبت به اورانیوم غنی شده از ایزوتوپیو 235 میباشند محفوظ خواهد بود.
3 - کمیسیون ممکن است در برابر درخواست و بنا بمیل خود تمام یا قسمتی از اورانیوم غنی شده را (که طبق این موافقتنامه بعنوان ماده بیش ازبیست درصد غنی شده ازیو 235 عرضه میگردد) برای مصرف در راکتورهای تحقیقاتی (که میتوانند با بار سوختی که محتوی بیش از 6 کیلوگرم ایزوتوپیو 235 در اورانیوم مزبور نباشد کار نمایند) در دسترس قرار دهد.
4 )اصلاحی ۱۳۴۵/۰۹/۲۹
شرایط حمل و تحویل اورانیوم دارای ایزوتوپ یو 235 (U-235) که طبق این ماده به انتقال واگذار میشود بترتیبی خواهد بود که مورد توافق طرفین و منطبق با شرایط مندرجه در مادههای 8 و 9 باشد.
ماده4)
1 - در موارد توافق - کمیسیون مقداری اورانیوم غنی شده ایزوتوپ 235 برای استفاده سوختی در مصارف معین تحقیقاتی من جمله رآکتورهای تحقیقاتی و آزمایشهای رآکتوری که دولت ایران تصمیم بساختن یا بکار انداختن آن داشته باشد یا افرادی را برای ساختن یا بکار انداختن آن در ایران مجاز نماید بدولت ایران یا اشخاص مجاز تابع قوانین ایران انتقال خواهد داد. قراردادهای حاکم بر موضوع و شرایط و برنامه تحویل هر انتقال قبلا مورد موافقت قرار خواهد گرفت.
2 - میزان اورانیوم غنی شده از ایزوتوپ 235 که بموجب ماده حاضر منتقل میشود و در قلمرو دولت ایران قرار دارد و در هیچ زمان بیش از شش (6) کیلوگرم اورانیوم ایزوتوپ 235 موجود در اورانیوم غنی شده و همچنین مقدار اضافی که بنظر کمیسیون برای ادامه کار موثر و مداوم رآکتورها یا آزمایشهای رآکتوری در هنگامی که مواد سوختی جایگزین شده در ایران در حال سرد شدن از طریق تابش است یا هنگامی که مواد سوختنی در حال حملونقل میباشد لازم تشخیص داده شود - نخواهد بود با توجه باینکه نظر کمیسیون این است که از شش (6) کیلو مواد فوقالذکر حداکثر استفاده بعمل آید.
3 - مقدار اورانیوم غنی شده که بموجب این موافقتنامه تحویل میگردد ممکنست تا میزان 20 درصد اورانیوم 235 داشته باشد و تمام و یا قسمتی از مواد هستهای ویژه مذکور ممکن است بصورت اورانیوم غنی شده تا بیش از 20 درصد از لحاظ وزن ایزوتوپ اورانیوم 235 تحویل شود – بشرط آنکه از لحاظ فنی یا اقتصادی کمیسیون انتقال این مواد را برای استفاده در رآکتورهای تحقیقاتی و آزمایشهای رآکتوری که هر یک با بار سوختی حداکثرتا شش کیلوگرم ایزوتوپ اورانیوم 235 محتوی در چنین اورانیومی قادر بکار باشد موجه بداند.
4 - هنگامی که مواد اولیه یا مواد هستهای ویژه که از ممالک متحده آمریکا دریافت میگردد احتیاج به تجدید عملیات آماده نمودن داشته باشد -این اعمال تحت اختیار و نظارت کمیسیون و در تاسیسات کمیسیون یا تاسیساتی که مورد قبول کمیسیون باشد بر اساس موازین و شرایطی که بعدا موافقت میگردد انجام خواهد گرفت و تفاهم حاصل است که جز در مواردی که بنحو دیگری موافقت شود - شکل و محتوی هیچیک از مواد سوختی که تحت تابش قرار داشته پس از خارج شدن از رآکتور و قبل از آنکه برای تجدید عملیات به کمیسیون یا تاسیسات مورد قبول کمیسیون تحویل داده شود - مورد تغییر واقع نخواهد گردید.
5 - مواد هستهای ویژه حاصله از نتایج اعمال تحت تابش قرار دادن در هر قسمت از مواد سوختی که ضمن این موافقتنامه توسط کمیسیون بایران اجازه داده میشود برای استفاده مستاجر بوده و پس از تجدید عملیات بنحوی که در بند 4 این ماده پیشبینی شده - بمستاجر مسترد خواهد شد ودر این هنگام مالکیت این مواد بمستاجر منتقل خواهد گردید.
6 - مواد هستهای ویژه که بموجب این موافقتنامه در جریان استفاده از مواد منتقل شده بدولت ایران یا باشخاص مجاز تابع قوانین این دولت بوجود میآید - بدولت دیگری یا گروه دول دیگر انتقال نخواهد یافت مگر در صورتی که کمیسیون با این انتقال موافقت نماید.
7 - بعضی از مواد انرژی اتمی که کمیسیون بنا بتقاضای دولت ایران طبق موافقتنامه حاضر در اختیار ایران قرار میدهد برای اشخاص و اموال زیان آور است مگر آنکه در استفاده و گذاشت و برداشت آنها دقت بعمل آید. پس از تحویل این قبیل مواد دولت ایران تا آنجا که بدولت ممالک متحدهآمریکا مربوط میگردد تمام مسئولیت گذاشت و برداشت و استفاده بیخطر از این مواد را بعهده خواهد داشت. در مورد مواد اولیه یا مواد هستهای ویژه یا مواد مورد استفاده در رآکتورها که کمیسیون ممکنست بموجب موافقتنامه حاضر بدولت ایران یا بافراد یا موسسات غیر دولتی تابع قوانین این دولت واگذار نماید - دولت ایران خسارات دولت آمریکا را در دعاوی ناشی از تولید و ساختن و مالکیت و اجاره و تصرف و استفاده از مواد مذکور در فوق یا مواد رآکتوری - پس از تحویل از طرف کمیسیون بدولت ایران یا اشخاص و موسسات غیر دولتی تابع قوانین این دولت - جبران خواهد نمود و دولت آمریکا را از کلیه مسئولیتها من جمله مسئولیت در قبال شخص ثالث مبرا خواهد داشت.
ماده5اصلاحی ۱۳۴۵/۰۹/۲۹
مواد مورد توجه مربوط به طرحهای تحقیقاتی معینی که دولت ایران در زمینه استفادههای صلحجویانه از انرژی اتمی بعهده میگیرد از جمله مادهچشمهای - ماده هستهای مخصوص - ماده محصول فرعی - سایر رادیو ایزوتوپها و ایزوتوپهای پایدار در صورتیکه از طریق تجاری در دسترس نباشد به مقادیر و تحت قیود و شرایطی که ممکن است مورد توافق قرار گیرد برای مقاصد تحقیقاتی مبادله خواهد شد.
کمیسیون مواد مورد لروم [لزوم] ساختمان و کار کردن راکتورهای تحقیقاتی در ایرانرا باستثنای مواد هستهای مخصوص چنانچه در دسترسداشته باشد و تهیه آن در بازار میسر نباشد با توافق طرفین بوسایلی که مقتضی بداند بدولت ایران یا باشخاص تحت اختیار قانونی آن فروخته باجاره واگذار خواهد شد. فروش و اجاره اینمواد با شرایطی که توافق شود صورت خواهد گرفت
ماده 7اصلاحی ۱۳۴۸/۰۴/۱۹
1 - در مورد استفاده از انرژی اتمی در راههای صلح جویانه تفاهم حاصل است که - بین هر یک از طرفین یا اشخاص مجاز تابع قوانین هر یک از آنان و اشخاص مجاز تابع قوانین طرف دیگر ممکنست برای انتقال تجهیزات ادوات و موادی غیر از مواد هستهای ویژه و بمنظور انجام خدمات مربوطه ترتیباتی اتخاذ گردد. 2 - در مورد استفاده از انرژی اتمی در راههای صلح جویانه تفاهم حاصل است که - بین هر یک از طرفین یا اشخاص مجاز تابع قوانین هر یک از آنان واشخاص مجاز تابع قوانین طرف دیگر ممکن است راجع بانتقال مواد هستهای ویژه و بمنظور انجام خدمات مربوطه برای استفادههای مشخص در مواد چهار و پنج و با رعایت محدودیتهای مذکور در بند 2 ماده 4 ترتیباتی اتخاذ گردد. 3 - طرفین توافق دارند که فعالیتهای مذکور در بندهای 1 و 2 این ماده مشروط برعایت محدودیتهای مذکور در ماده 2 و قوانین رایج بمقررات و شرایط صدور جواز طرفین و روشهای طرفین در خصوص معاملات مربوط باشخاص مجاز مذکور در بندهای 1 و2 خواهد بود.
ماده8اصلاحی ۱۳۴۸/۰۴/۱۹
1 - دولت ایران و دولت ممالک متحده آمریکا علاقه مشترک خود را باینکه کلیه مواد و تجهیزات یا ادواتی که به موجب موافقتنامه حاضر بدولت ایران یا اشخاص مجاز تابع قوانین آن تحویل میگردد منحصرا در موارد غیر نظامی استعمال شود تایید و تاکید مینمایند. 2 - باستثنای موارد و تا حدودی که اقدامات تامینی مقرر در این موافقتنامه بسبب اجرای اقدامات تامینی آژانس بینالمللی انرژی اتمی (بنحو مقرر در قسمت الف ماده 9) تعلیق مییابد - دولت ممالک متحده آمریکا صرفنظر از مفاد سایر مواد موافقتنامه حاضر - از حقوق زیر برخوردار خواهد بود: الف - حق تجدید نظر در موارد زیر - بمنظور اطمینان از طرح و بهره برداری غیر نظامی و امکان کاربرد موثر اقدامات تامینی: 1 - طرح هر یک از رآکتورها - و 2 - طرح دیگر تجهیزات و ادواتی که به تعیین کمیسیون طرح آن مرتبط باجرای موثر اقدامات تامینی باشد. که بموجب این موافقتنامه بدولت ایران یا اشخاص مجاز تابع قوانین این دولت بوسیله ممالک متحده آمریکا یا اشخاص مجاز تابع قوانین آن دولت تحویل گردد و یا تجهیزات و وسائلی که هر یک از مواد تحویل شده باین طریق را بکار برد یا بسازد یا روی آن عملی انجام بدهد: مواد اولیه - مواد هستهای ویژه - مواد تعدیلکننده یا مواد دیگری که بوسیله کمیسیون تعیین شده باشد. ب - در مورد کلیه مواد اولیه اتمی یا مواد هستهای ویژه که بموجب این موافقتنامه از طرف دولت ممالک متحده آمریکا یا اشخاص مجاز تابع قوانین این دولت به دولت ایران یا اشخاص مجاز تابع قوانین دولت اخیر تحویل میگردد و کلیه مواد اولیه و یا مواد هستهای ویژهای که در مورد مواد و تجهیزات و ادوات زیر که باین طریق تحویل شده است بکار رفته یا از آن استخراج شده و یا در نتیجه استفاده از آن تولید گردیده باشد. (1) مواد اولیه اتمی و مواد هستهای ویژه و مواد تعدیلکننده یا دیگر موادی که توسط کمیسیون تعیین میشود - و (2) رآکتورها - و (3) کلیه تجهیزات و یا وسائل دیگری که از طرف کمیسیون بعنوان قسمتی از آنچه باید در اختیار گذارده شود مشروط باینکه مقررات مندرج دربند 2 قسمت ب در این خصوص قابل اجراء باشد (اولا) نگاهداری و تهیه گزارشهای عملیاتی را از دولت ایران بخواهد و بمنظور کمک به تامین رسیدگی به حساب این مواد گزارشهای مربوطه را خواستار گردد و دریافت نماید (ثانیا) خواستار شود کلیه این قبیل مواد که در اختیار دولت ایران یا اشخاص مجاز تابع قوانین آن دولت قرار میگیرد مشمول کلیه اقدامات تامینی پیشبینی شده در این ماده و تضمینات مندرج آن دولت قرار میگیرد مشمول کلیه اقدامات تامینی پیشبینی شده در این ماده و تضمینات مندرج در ماده9 گردد (ج) خواستار شود که کلیه مواد هستهای ویژه مذکور در بند 2 (ب) این ماده را که عادتا در مقاصد غیر نظامی در ایران بکار نمیرود و بموجب ماده 4انتقال نیافته و یا بنحو دیگری مورد توافق طرفین قرار نگرفته باشد - در مخازن تاسیساتی که از طرف کمیسیون تعیین میشود نگهداری گردد (د) پس از مشاوره با دولت ایران اشخاصی را تعیین نماید که در صورت تقاضای هر یک از طرفین بهمراه اشخاص تعیین شده از طرف دولت ایران به همه جا و به همه اطلاعات لازم برای رسیدگی به حساب مواد اولیه و مواد هستهای ویژه که مشمول مقررات بند 2 (ب) این ماده میباشد در ایران دسترسی داشته باشند تا رعایت مواد موافقتنامه را معلوم نموده و اندازه گیریهای جداگانهای که ضروری تشخیص دهند - اقدام کنند. (ه) در صورت عدم رعایت مفاد این ماده یا تضمینات مندرج در ماده 9 و در صورت عدم اجرای مفاد این ماده توسط دولت ایران و در مدت زمان معقول- این موافقتنامه را معلق ساخته یا به آن خاتمه دهد و استرداد کلیه مواد و تجهیزات و ادواتی را که در بند (2) (ب) این ماده به آن اشاره شده - خواستارشود. 3 - دولت ایران و دولت ممالک متحده آمریکا حق دارند در موضوعات بهداشتی و ایمنی با یکدیگر مشورت کنند. 4 - دولت ایران متعهد میشود که در اجرای اقدامات تامینی پیشبینی شده در این ماده تسهیلات لازم را بعمل آورد.
ماده 9)اصلاحی ۱۳۴۸/۰۴/۱۹
دولت ایران تضمین مینماید که: 1 - اقدامات تامینی مندرج در ماده 8 حفظ و رعایت خواهد شد. 2 - لوازم منجمله تجهیزات و ادواتی که از طریق خرید یا طرق دیگر بموجب این موافقتنامه بدولت ایران یا به اشخاص مجاز تابع قوانین این دولت منتقل میگردد و همچنین مواد هستهای ویژه که در اثر استفاده از این قبیل لوازم و تجهیزات و ادوات بدست میآید - در ساختن سلاحهای اتمی یا تحقیقات مربوط به سلاحهای اتمی و یا توسعه آنها یا دیگر مقاصد نظامی بکار نخواهد رفت. 3 - لوازم منجمله تجهیزات و ادواتی که بموجب این موافقتنامه بدولت ایران یا به اشخاص مجاز تابع قوانین این دولت منتقل میگردد باشخاص غیر مجاز یا به خارج از قلمرو دولت ایران - منتقل نخواهد گردید - مگر در موردی که کمیسیون با چنین انتقالی به کشور یا به گروهی از کشورهای دیگرموافقت نماید و در این صورت نیز فقط چنانچه از نظر کمیسیون این انتقال در حدود مفاد یک موافقتنامه همکاری بین دولت ممالک متحده آمریکا با کشور یا گروهی از کشورهای دیگر تشخیص داده میشود.
ماده 9 (ا)اصلاحی ۱۳۴۸/۰۴/۱۹
1 - دولت ایران و دولت ممالک متحده آمریکا توجه دارند که طبق موافقتنامهای که بین آنها و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در چهارم دسامبر 1964 به امضاء رسیده آژانس مذکور اقدامات تامینی را درباره مواد و تجهیزات و وسائل تسهیلاتی انتقال یافته به ایران - طبق موافقتنامه همکاری حاضر اجرا مینماید. طرفین موافقت دارند که اقدامات تامینی آژانس را بنحو مندرج در موافقتنامه سه جانبه طبق آخرین اصلاحی که در آن بعمل آید و یا بموجب موافقتنامه سه جانبه جدیدی که جایگزین آن باشد - همچنان نسبت به مواد و تجهیزات و وسائل تسهیلاتی انتقال یافته طبق این موافقتنامه مجری خواهد بود و وقوف دارند که حق اعمال اقدامات تامینی که طبق ماده 8 این موافقتنامه بدولت ممالک متحده داده شده - در مدت و تا حدودی که اقدامات تامینی آژانس در مورد چنین مواد و تجهیزات و وسائل تسهیلاتی اجرا میشود - معلق خواهد ماند. 2 - چنانچه موافقتنامه سه جانبه جاری - که در بند اول ماده حاضر بدان اشاره شده - قبل از انقضای مدت موافقتنامه حاضر خاتمه یابد و طرفین نتوانند بفوریت در قبول اقدامات تامینی آژانس موافقت نمایند هر یک از طرفین میتواند خاتمه این موافقتنامه را کتبا اعلام نماید. چنانچه موافقتنامه حاضر از طرف هر یک از طرفین خاتمه یابد دولت ایران بنا به تقاضای دولت ممالک متحده آمریکا کلیه مواد هستهای ویژه را که بموجب موافقتنامه حاضر دریافت نموده و در آن تاریخ در اختیار این دولت یا اشخاص تابع قوانین آن میباشد بدولت آمریکا مسترد خواهد داشت. دولت ایالات متحده آمریکا خسارت دولت ایران یا اشخاص تابع قوانین این دولت را نسبت به منافع آنها درباره موادی که بدین ترتیب مسترد میگردد طبق جدول قیمتهای کمیسیون که در آن زمان در ممالک متحده آمریکا رایج باشد - جبران خواهد نمود.
طرفین امید و انتظار دارند که این موافقتنامه بدوی برای همکاری منتهی بجلب همکاری بیشتری درراه توسعه ایجاد طرح و ساختن و بکار انداختن راکتورهای مولد نیرو گردد بدین مناسبت طرفین راجع بامکان انعقاد موافقتنامه دیگر بمنظور همکاری در مورد تولید نیرو از انرژی اتم درایران گاه بگاه با یکدیگر مشورت خواهند نمود.
ماده 11 )اصلاحی ۱۳۴۸/۰۴/۱۹
این موافقتنامه از تاریخی لازمالاجراء خواهد بود که هر یک از دو دولت اعلام کتبی دائر به انجام تشریفات قانونی تصویب را که بموجب قوانین اساسی برای لازمالاجراء شدن چنین موافقتنامهای مقرر است از دولت دیگر دریافت نموده باشد و برای مدت بیست سال معتبر خواهد بود . 2 ) پس از انقضای این موافقتنامه یا پس از انقضای هر تمدید دولت ایران کلیه عناصر سوختی محتوی سوختهای رآکتور و هر گونه مواد سوختی دیگررا که بوسیله کمیسیون به اجاره واگذار شده است به ایالات متحده تحویل خواهد داد. این قبیل مواد و عناصر سوختی در محلی در ایالات متحده که توسط کمیسیون معین میشود به هزینه دولت ایران بکمیسیون تحویل داده خواهد شد و عمل تحویل و تحول با تدابیر استحفاظی مقتضی در مقابل تشعشعات احتمالی در حین ترانزیت صورت خواهد گرفت. بنا بمراتب فوق طرفین موافقت نمودند که این موافقتنامه پس از آنکه قدرت قانونی یافت بموقع اجرا گذارده شود. در واشنگتن در دو نسخه تنظیم گردیده در تاریخ پنجم مارس سال 1957 از طرف دولت ایالات متحده امریکا رئیس کمیسیون انرژی اتمی ایالات متحده امریکا از طرف دولت ایران
متن موافقتنامه فوق که مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده است ضمیمه قانون مربوط بموافقت نامه همکاری بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت ایالاتمتحده امریکا راجع به استفادههای غیر نظامی از انرژی اتمی بوده و صحیح است
رئیس مجلس شورای ملی . رضا حکمت
قانون بالا در جلسه 1337.9.17 به تصویب مجلس سنا رسیده است.