اساسنامه موسسه بینالمللی انرژی اتمی که در تاریخ 26 اکتبر 1956 مقر سازمان ملل متحد ( نیویورک) امضاء شده و مشتمل بر 23ماده و یک ضمیمه میباشد و به امضای نماینده ایران هم رسیده است تصویب و بدولت اجازه الحاق را میدهد. قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن اساسنامه ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز 3 شنبه ششم خرداد ماه یکهزار و سیصدو سی و هفت بتصویب مجلس شورای ملی رسید. نایب رئیس مجلس شورای ملی - امانالله اردلان
اساسنامه موسسه بینالمللی انرژی اتمی
در تاسیس موسسه اصحاب این اساسنامه یک موسسه بینالمللی انرژی اتمی که من بعد در این اساسنامه بنام موسسه خوانده خواهد شد طبق مبانی و شرایط مصرحه ذیل تاسیس میکنند:
در مقاصد موسسه خواهد کوشید که سهم انرژی اتمی را در صلح سلامت و سعادت سراسر جهان تسریع کند و توسعه بخشد و تا جائی که بدان قادر باشد کسب اطمینان خواهد کرد که هر کمکی که بوسیله موسسه یا بنا بتقاضای آن و یا تحت سرپرستی و نظارت آن بعمل خواهد آمد برای پیشرفت هیچ منظور نظامی مورد استفاده قرار نگیرد.
در وظائف
موسسه مجاز است: 1- تحقیق درباره انرژی اتمی و توسعه آن و استفاده عملی از آن را برای مقاصد غیر نظامی در سراسر جهان تشویق و مساعدت نماید و در صورتیکه ازموسسه تقاضا شده باشد جهت تامین انجام خدمات یا تهیه مواد و وسائل و تاسیسات برای یک عضو موسسه از طرف عضو دیگر بعنوان واسطهعمل کند و نیز جهت تحقیق در انرژی اتمی و توسعه آن و استفاده عملی از آن در مقاصد غیر نظامی هم عمل یا خدمت مفیدی را انجام دهد. 2- بمنظور تامین وسائل تحقیق درباره انرژی اتمی و توسعه آن و استفاده عملی از آن در مقاصد غیر نظامی و از جمله تولید نیروی برق با توجه لازم به احتیاجات نواحی عقب مانده جهان طبق این اساسنامه مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیسات ضروری را تدارک و تحویل نماید. 3- مبادله اطلاعات علمی و فنی را جهت استفاده از انرژی اتمی در مقاصد غیر نظامی تسهیل کند. 4- مبادله و تعلیم دانشمندان و کارشناسان را در زمینه استفاده غیر نظامی از انرژی اتمی تشویق نمایند. 5- جهت حصول اطمینان بر اینکه مواد شکافتپذیر (1) مخصوص و سایر مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیسات واطلاعاتی که بوسیله موسسه یا طبق تقاضای آن و یا تحت سرپرستی و نظارت آن تدارک شده در پیشرفت هیچ منظور نظامی مورد استفاده قرار نگیرد تدابیر احتیاطی اتخاذ و اجرا کند و این تدبیر احتیاطی را طبق تقاضای اصحاب این اساس نامه بر قراردادهای دو یا چند جانبه مشمول دهد و یا بنا برتقاضای یک دولت هر گونه فعالیت آن دولت را در زمینه انرژی اتمی مشمول این تدابیر احتیاطی سازد. 6- برای حفظ سلامتی و تقلیل مخاطرات جانی و مالی و (از جمله درباره شرایط کار) با مشورت و عنداللزوم با همکاری مقامات صالح سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی مربوطه آن مقرراتی اساسی (استاندار) وضع و یا اقتباس نماید و جهت اجرای این مقررات اساسی چه در مورد عملیاتخود موسسه و چه مورد عملیات مربوط باستعمال مواد و استفاده از خدمات و تجهیزات و تاسیسات و اطلاعاتی که بنابر تقاضای موسسه یا تحت نظارت و سرپرستی آن بعمل میآید تدابیر لازم اتخاذ کند و نیز ترتیب مقتضی بدهد که بر حسب تقاضای اصحاب و این اساسنامه و مقررات اساسیمزبور در مورد عملیات مربوط بقراردادهای دو یا چند جانبه و همچنین در صورت تقاضای یک دولت در مورد کلیه عملیات آن دولت در زمینه انرژیاتمی به موقع اجراء درآید. 7- هر گاه در یک منطقه بخصوص وسائل و تاسیسات و تجهیزات موجوده غیر کافی و یا استفاده از آن فقط تحت شرایطی میسر باشد کهرضایت بخش شناخته نشود هر نوع وسائل و تاسیسات و تجهیزاتی که جهت انجام اقدامات مجاز موسسه مفید باشد تهیه و یا ایجاد کند.
موسسه ضمن انجام وظائف خود: 1- در فعالیتهای خود بقسمی عمل خواهد کرد که با هدفها و اصول سازمان ملل متحد بمنظور پیشرفت صلح و تعاون بینالمللی و یا سیاست متخذهاز طرف ملل متحد بمنظور تحقق یک خلع سلاح تضمین شده در سراسر جهان و با سایر قراردادهای بینالمللی که بمنظور اجرای چنین سیاستهائی بوجود آمده است منطبق باشد. 2- برای حصول اطمینان از اینکه مواد شکافپذیر مخصوصی که موسسه دریافت میدارد جز در مقاصد غیر نطامی[نظامی] بمصرف نخواهد رسید براستعمال مواد مزبور نظارت برقرار خواهد ساخت. 3- منابع و ذخایر خود را در سراسر جهان بقسمی توزیع خواهد کرد که استعمال موثر و تا حداکثر استفاده عموم از مصرف آن در جمیع مناطق جهان با توجه باحتیاجات مخصوص نواحی عقبافتاده جهان تامین گردد. 4- گزارشهای سالیانهای از فعالیتهای خود بمجمع عمومی سازمان ملل و عندالاقتضا بشورای امنیت تسلیم خواهد کرد و هر گاه در حدود فعالیتهای موسسه مسائلی پیش آید که در صلاحیت شورای امنیت باشد موسسه شورای مزبور را که مسئولیت اصلی صلح و امنیت جهان را بعهده دارد از آنمستحضر خواهد ساخت و همچنین موسسه میتواند اقداماتی را که طبق این اساسنامه بدان مجاز میباشد و از جمله اقداماتی که در بند 3 از ماده 12پیشبینی شده بعمل آورد. 5- گزارشهائی را بشورای اقتصادی و اجتماعی و سایر مقامات ملل متحد در خصوص مسائلی که در صلاحیت آنها است تسلیم مینماید
کمکی را که موسسه ضمن انجام وظائف خود باعضاء خود میکند مقید بهیچ شرط سیاسی و اقتصادی و نظامی یا هر شرط دیگری که مغایر بامقررات این اساسنامه باشد نخواهد نمود
بشرط رعایت این اساسنامه و مقررات قراردادهائی که بین یک دولت یا دستهای از دولتها طبق مقررات این اساسنامه یا موسسه منعقد شده باشد موسسه فعالیتهای خود را با توجه بحق حاکمیت دولتها بعمل خواهد آورد.
در عضویت الف - اعضاء موسس این موسسه عبارتند از دولی که عضو سازمان ملل متحد یا یکی از موسسات تخصصی آن بوده و این اساسنامه را در ظرف نود روز از تاریخی که برای امضاء آماده میشود امضاء و سند تصویب را تسلیم نموده باشند ب - اعضاء دیگر موسسه دولتهائی هستند که اعم از داشتن یا نداشتن عضویت در سازمان ملل متحد یا یکی از موسسات تخصصی آن عضویت آنها بنا بتوصیه هیئت مدیره از طرف کنفرانس عمومی تصویب شود و سند الحاق باین اساسنامه را تسلیم نمایند هنگام توضیح یا پذیرفتن دولتی بعضویت موسسه هیئت مدیره و کنفرانس عمومی درباره قدرت و تمایل آندولت بایفای تعهداتی که باعضاء موسسه تعلق خواهد گرفت با توجه بقدرت و تمایل آندولت به اجرای مقاصد و اصول منشور ملل متحد اتخاذ تصمیم خواهد کرد پ - موسسه بر اصل تساوی حق حاکمیت جمیع اعضاء آن مبتنی میباشد و برای اینکه حقوق و امتیازات ناشی از عضویت موسسه برای کلیه اعضاء تامین گردد جمیع اعضاء موظفند تعهداتی را که طبق این اساسنامه بعهده گرفتهاند با حسن نیت اجرا کنند
در کنفرانس عمومی
یک کنفرانس عمومی مرکب از نمایندگان کلیه اعضاء موسسه یا بصورت عادی سالیانه و یا بر حسب دعوت مدیر کل که طبق تقاضای هیئت مدیره یا اکثریت اعضاء بعمل خواهد آمد بصورت فوقالعاده انعقاد خواهد یافت محل اجلاس این کنفرانس مقر دائمی موسسه خواهد بود مگر اینکه کنفرانس عمومی تصمیم دیگری اتخاذ کند
هر یک از اعضاء درین کنفرانسها یکنفر نماینده خواهد داشت که میتواند از اعضاء علیالبدل و مشاورینی همراه خود داشته باشد هزینه حضور هر نمایندگی بوسیله عضو ذینفع تادیه خواهد شد
کنفرانس عمومی در آغاز هر دوره اجلاسیه یکنفر رئیس و متصدیان دیگری را که لازم باشد انتخاب خواهد کرد و این منتخبین در طول دوره اجلاسیه انجام وظیفه خواهند نمود کنفرانس عمومی با رعایت مقررات این اساسنامه نظامنامه داخلی خود را وضع مینماید. هر عضو دارای یک رایخواهد بود. تصمیمات مربوط بمسائلی که در بند ح از ماده 14 و قسمت یک بند پ از ماده 18 و بند ب از ماده 19 پیشبینی شده باکثریت دو ثلث اعضاء حاضر و رایدهنده اتخاذ خواهد شد تصمیمات مربوط بمسائل دیگر از جمله اینکه کدام مسائل یا کدام دسته از مسائل جدید باید باکثریت دو ثلث آراء حل شود منوط باکثریت آراء اعضاء حاضر و رایدهنده خواهد بود حد نصاب با اکثریت اعضاء حاصل میگردد
کنفرانس عمومی میتواند کلیه مسائل و اموری را که در حدود این اساسنامه بوده و یا باختیارات و عملیات یکی از مقامات پیشبینی شده در ایناساسنامه ارتباط داشته باشد مورد بحث قرار دهد و باعضاء موسسه و هیئت مدیره و یا بهر دو در باب مسائل و امور مزبور توصیههائی بنماید
کنفرانس عمومی 1- اعضاء هیئت مدیره را طبق ماده 6 انتخاب میکند 2- پذیرش اعضاء جدید را طبق ماده 4 تصویب مینماید 3- امتیازات و حقوق هر عضو را طبق ماده 19 معلق میسازد 4- گزارش سالیانه هیئت مدیره را مورد مداقه قرار میدهد 5- طبق ماده 14 بودجه موسسه را بنا بتوصیه هیئت مدیره تصویب مینماید و یا این که بودجه مزبور را کلا یا جزئا بضمیمه توصیههای خود بهیئت مدیره اعاده میدهد که از نو بکنفرانس تقدیم کنند 6- گزارش هائی که باید بسازمان ملل متحد تسلیم شود بطوری که در قرارداد مربوط بمناسبات موسسه با سازمان ملل پیشبینی شده باستثنای گزارشهای مذکوره در بند ب از ماده 12 را تصویب میکند و یا آنرا بضمیمه توصیههای خود بهیئت مدیره عودت میدهد 7- هر قراردادی را که بین موسسه و سازمان ملل یا موسسات دیگر بسته میشود بطوریکه در ماده 16 پیشبینی شده تصویب میکنند یا آنرا بضمیمه توصیههای خود بهیئت مدیره اعاده میدهند و هیئت مدیره آنرا مجددا بکنفرانس عمومی تقدیم مینماید 8- قواعد و حدودی را که هیئت مدیره میتواند در حیطه آن طبق بند ج از ماده 14 مبادرت باستقراض نماید و نیز شرایط قبول وجوهی که داوطلبانه بموسسه تقدیم میشود و همچنین طبق بند ج از ماده 14 طریق مصرف وجوه عمومی مذکور در آن بند را تصویب میکند 9- اصلاحات در این اساس نامه را طبق بند پ از ماده 18 تصویب میکند. 10- انتصاب مدیر کل را طبق بند الف از ماده 7 تصویب مینماید
کنفرانس عمومی صلاحیت دارد 1- درباره هر مطلبی که هیئت مدیره بخصوص برای کسب تکلیف بکنفرانس عمومی احاله میکند اخذ تصمیم نماید 2- موضوعاتی را برای بررسی بهیئت مدیره ارجاع و یا از هیئت مزبور تسلیم گزارشهائی را درباره هر موضوعی که به عملیات موسسه مربوط باشد درخواست کند.
در هیئت مدیره:
اولاصلاحی ۱۳۶۷/۰۱/۲۸
هیئت مدیرهای که بعلت انقضای دوره باید کنار رود برای عضویت در هیئت مدبره 10 نفر از اعضاء را که در تکنولوژی انرژی اتمی منجمله تولید مواد خام از سایرین مجربتر باشند تعیین میکند. بعلاوه هر یک از مناطقی که ذیلا ذکر میشود برای عضویت در هیئت مدیره عضوی را که درتکنولوژی انرژی اتمی و منجمله تولید مواد خام مجربتر باشد. بشرط آنکه منطقه مزبور نمایندهای در میان 10 عضو مذکور در فوق نداشته باشد معین مینماید. 1 - آمریکای شمالی. 2 - آمریکای لاتین. 3 - اروپای غربی. 4 - اروپای شرقی. 5 - آفریقا. 6 - خاورمیانه و آسیای جنوبی. 7 - آسیای جنوب شرقی و اقیانوس آرام. 8 - خاور دور. دوم - کنفرانس عمومی برای عضویت در هیئت مدیره اعضای زیر را انتخاب مینماید: الف - بیست عضو با رعایت اینکه مناطق مصرحه در قسمت (الف - 1) این ماده باید در شورا بطور منصفانه نمایندگی داشته باشد بقدری که هیئتمدیره همواره دارای پنج نماینده از منطقه آمریکای لاتین و چهار نماینده از منطقه اروپای غربی و سه نماینده از منطقه اروپای شرقی و چهار نماینده ازمنطقه آفریقا و دو نماینده از منطقه خاورمیانه و آسیای جنوبی و یک نماینده از منطقه آسیای جنوب شرقی و اقیانوس آرام و یک نماینده از منطقه خاوردور باشد. هیچیک از اعضای این گروه نمیتواند بعد از انقضای دوره خدمت بنمایندگی در همان گروه انتخاب شود. ب - یک عضو دیگر از میان اعضاء مناطق ریر: خاورمیانه و آسیای جنوبی. آسیای جنوب شرقی. اقیانوس آرام و خاور دور. ج - یک عضو دیگر از میان اعضاء مناطق زیر: آفریقا خاورمیانه و آسیای جنوب شرقی. آسیای جنوبی و اقیانوس آرام.
انتخابات مصرحه در قسمت (الف - 1) این ماده منتهی شصت روز قبل از هر اجلاس کنفرانس عمومی عادی سالانه بعمل خواهد آمد – انتخابات پیشبینی شده در قسمت (الف - 2) این ماده طی دورههای اجلاسیه کنفرانس عمومی عادی صورت خواهد گرفت.
اعضائی که طبق مقررات قسمتهای الف - 1 و الف - 2 این ماده در هیئت مدیره عضویت یافتهاند از پایان اجلاس هر کنفرانس عمومی عادی سالیانه بعد از تعیین آنها تا پایان اجلاس کنفرانس عمومی عادی سالیانه آینده متصدی این سمت خواهند بود - اما در انتخاب نخستین هیئت مدیره پنجعضو برای مدت یک سال انتخاب خواهند شد.
هر یک از اعضاء هیئت مدیره دارای یک رای میباشد تصمیمات مربوط بمیزان بودجه موسسه طبق مقررات مندرجه در بند ح از ماده 14 باکثریت دو ثلث اعضاء حاضر و رایدهنده اتخاذ میگردد. تصمیمات مربوط بمسائل دیگر و منجمله اینکه کدام مسائل جدید و یا کدام نوع از مسائل جدید باید باکثریت و ثلث آراء حل گردد باکثریت آراء اعضاء حاضر و رایدهنده اتخاذ خواهد شد - حد نصاب با اکثریت اعضاء حاصل میشود.
هیئت مدیره مجاز است طبق این اساسنامه و با توجه بمسئولیتهای خود در قبال کنفرانس عمومی که در این اساسنامه پیشبینی شده است وظائف موسسه را انجام دهد.
هیئت مدیره در مواقعی که خود تصمیم میگیرد تشکیل جلسه خواهد داد این اجلاسات در مقر دائمی موسسه خواهد بود مگر اینکه از طرف هیئت تصمیم دیگری اتخاذ گردد.
هیئت مدیره از میان اعضاء خود رئیس و متصدیان دیگر را انتخاب خواهند کرد و با توجه بمقررات این اساسنامه آئیننامه داخلی خود را وضع مینماید.
هیئت مدیره میتواند کمیتههائی را که مقتضی بداند تشکیل دهد. هیئت مدیره میتواند در روابط خود با سایر سازمانها اشخاصی را به نمایندگی خود معین کند.
هیئت مدیره هر سال گزارشی در خصوص امور موسسه و کلیه طرحهائی که از طرف موسسه تصویب شده برای تقدیم بکنفرانس عمومی تهیه مینماید همچنین هیئت مدیره گزارشهائی را که موسسه موظف است و یا ممکن است موظف گردد که بسازمان ملل یا هر سازمان دیگری که کار آنمربوط بکار موسسه باشد تسلیم نماید برای تقدیم بکنفرانس عمومی تهیه خواهد نمود. اینگونه گزارشها و نیز گزارش سالیانه لااقل یکماه قبل ازاجلاس کنفرانس عمومی عادی باعضاء تسلیم خواهد شد.
در کارمندان الف - یک مدیر کل در راس کارمندان موسسه قرار دارد این مدیر کل را هیئت مدیره با تصویب کنفرانس عمومی برای مدت چهار سال تعیین میکند مدیر کل عالیترین مامور اداری موسسه میباشد. ب - مدیر کل مسئول انتصابات و سازمان و انجام وظیفه از طرف کارمندان میباشد و تحت اختیار و نظارت هیئت مدیره قرار دارد. مدیر کل وظائف خود را طبق مقرراتی انجام خواهد داد که از طرف هیئت مدیره وضع شده باشد. پ - هیئت کارمندان موسسه آنگونه کارشناسان علمی و فنی و سایر افراد ذیصلاحیتی را که برای انجام مقاصد و وظائف موسسه لازم باشد نیز شامل خواهد بود موسسه این اصل را رعایت خواهد نمود که تعداد کارمندان دائمی آن بحداقل باشد. ت - در انتخاب و استخدام و تعیین کیفیت کار بدین نکته توجه اساسی معطوف خواهد شد که کارمندانی واجد بالاترین میزان کاردانی و صلاحیت فنیو فضائل اخلاقی برگزیده و تعیین شوند، بشرط رعایت اصل مذکور در فوق بتشریک مساعی اعضاء موسسه و اهمیت استخدام بطریقی که ازلحاظ جغرافیائی مظهر وسیعترین منطقه ممکنه باشد نیز توجه لازم مبذول خواهد گشت. ترتیب و شرایط استخدام و حقوق و خاتمه خدمت کارمندان طبق مقرراتی خواهد بود که هیئت مدیره بنابر مفاد این اساسنامه و همچنین با رعایت قواعد عمومی که بنا بر توصیه هیئت از طرف کنفرانس عمومی تصویب شده باشد وضع نماید. ج - مدیر کل و کارمندان در انجام وظائف خود از هیچ مقامی غیر از موسسه نه کسب تکلیف و نه قبول دستور خواهند کرد و از هر اقدامی که ممکناست در وضع آنان بعنوان یک کارمند موسسه موثر باشد خودداری خواهند کرد و نظر بمسولیتهائی که در قبال موسسه دارند هیچ سر صنعتی یا اطلاعات محرمانه دیگری که در نتیجه انجام وظائف رسمی موسسه بر آن مکشوف شده افشاء نخواهند کرد. هر یک از [اعضاء] تعهد میکند که جنبه بینالمللی و وظائف مدیر کل و کارمندان را محترم دارد و در صدد نباشد که آنان را در انجام وظائف خود تحت تاثیر قرار دهد. چ - اصطلاح کارمندان در اینماده شامل مستحفظین نیز میگردد.
در تبادل اطلاعات: الف - هر یک از اعضاء باید اطلاعاتی را که بتشخیص خود برای موسسه مفید میشناسد در اختیار آن بگذارد. ب - هر یک از اعضاء تمام اطلاعات علمی را که در نتیجه کمک موسسه طبق ماده 11 حاصل شده باشد در اختیار موسسه خواهد گذاشت. پ - موسسه اطلاعاتی را که طبق بندهای الف و ب این ماده تحصیل شده است جمعآوری میکند و بصورتی قابل استفاده در دسترس قرار میدهد.موسسه جهت تشویق تبادل اطلاعات در خصوص اهمیت انرژی اتمی و استفادههای غیر نظامی از آن اقدامات مثبتی بعمل خواهد آورد و برای این مقصود بین اعضاء خود بعنوان یک رابط عمل خواهد کرد.
در تدارک و تحویل مواد
اعضاء میتوانند هر مقدار مواد شکافتپذیر مخصوص را که مقتضی بدانند و تحت شرایطی که با موسسه مورد توافق قرار گرفته باشد در اختیارموسسه بگذارند موادی که تحت اختیار موسسه گذاشته میشود ممکن است بنا بصوابدید عضوی که آنرا تدارک میکند بوسیله همان عضو و یا باموافقت موسسه در انبارهای موسسه نگاهداری شود.
اعضاء همچنین میتوانند مواد اولیهای را که در ماده 20 تعریف شده و نیز مواد دیگری را در اختیار موسسه بگذارند میزان اینگونه مواد را که موسسه طبق موافقتهای مقرر در ماده 13 قبول خواهد کرد هیئت مدیره تعیین خواهد نمود.
هر عضوی میزان و صورت و ترکیب مواد شکافتپذیر مخصوص و مواد اولیه و سایر موادی را که حاضر است با متابعت از قوانین خود بلافاصله یا در طی مدت مقرره از طرف هیئت مدیره در اختیار موسسه بگذارد باستحضار موسسه خواهد رسانید.
هر عضوی بنا بتقاضای موسسه از موادی که در اختیار آن گذاشته است هر مقداری را که موسسه تعیین کند بلافاصله بعضو دیگر یا دسته ازاعضاء تحویل خواهد داد و نیز هر مقدار از مواد مزبور را که واقعا برای عملیات و تحقیقات علمی در تاسیسات موسسه ضروری باشد بلافاصله بخود موسسه تحویل خواهد نمود.
میزان و صورت و ترکیب موادی که بوسیله هر عضو در اختیار موسسه گذاشته شده میتواند در هر موقع با موافقت هیئت مدیره تغییر یابد.
اطلاع بدوی طبق بند پ این ماده باید طی سه ماه پس از تاریخ اعتبار یافتن این اساسنامه برای عضو ذینفع داده شود - هر گاه هیئت مدیره تصمیم مغایری اتخاذ نکرده باشد موادی که بدوا عرضه شده مربوط بیک دوره یکساله خواهد بود که متعاقب سالی است که این اساسنامه درباره عضو ذینفع اعتبار میآید و همچنین هر گاه از طرف هیئت مدیره اقدام مغایری بعمل نیامده باشد اطلاعات بعدی که نباید دیرتر از اولین روز ماه نوامبر هر سال تسلیم شود مربوط بیک دوره یکساله متعاقب تسلیم اطلاع خواهد بود.
از بابت موادی که یک عضو حاضر است در اختیار موسسه بگذارد موسسه محل و طریقه تحویل و بر حسب اقتضاء صورت و ترکیب موادی که تحویل آن را از عضو مزبور تقاضا نموده تعیین خواهد کرد - موسسه همچنین مقدار مواد تحویل شده را ممیزی و میزان آن را متناوبا باطلاع اعضاء خواهد رسانید.
موسسه مسئول انبار کردن و حفاظت موادی است که در تصرف دارد و باید اطمینان حاصل کند که مواد مزبور اولا از تغییرات جوی ثانیا از نقل و انتقال و یا مصارف غیر مجاز ثالثا از لطمه و انهدام منجمله خرابکاری رابعا از تصرف قاهرانه مصون خواهد بود. موسسه در مورد انبار کردن موادشکافتپذیر مخصوص باید مراقبت نماید که مواد مزبور از نظر جغرافیائی بقسمی توزیع گردد که مقادیر زیادی از آن در یک کشور یا در یک منطقه جهان تمرکز نیابد.
موسسه در سریعترین مدتی که عملا میسر باشد از اقلام ذیل آنچه را که لازم بداند ایجاد و وضع خواهد کرد. 1- مراکز و تجهیزات و تاسیسات برای تحویل و انبار کردن و توزیع مواد. 2- وسائل مادی حفاظت 3- مقررات کافی برای بهداشت یا جلوگیری از مخاطرات 4- آزمایشگاههای ممیزی برای تجزیه و بازرسی مواد دریافت شده 5- منازل و اماکن اداری جهت کارمندانی که وجودشان برای انجام امور مذکور در فوق لازم است. 6- موادیکه طبق مفاد این ماده تحویل شده است به تشخیص هیئت مدیره و بنابر مقررات این اساسنامه مورد استفاده قرار خواهد گرفت. هیچیک ازاعضاء حق ندارد بخواهد موادی را که در اختیار موسسه میگذارد علیحده نگاهداری شود و یا طرح بخصوصی را جهت مواد مزبور معین نماید.
در خدمات و تجهیزات و تاسیسات اعضاء میتوانند خدمات و تجهیزات و تاسیساتی را که بتوانند بانجام مقاصد و وظائف موسسه کمک کند در اختیار موسسه بگذارند
در طرحهای موسسه
هر عضوی یا دستهای از اعضاء موسسه که مایل باجرای طرحی مربوط بتحقیق درباره انرژی اتمی یا توسعه آن یا استفاده عملی از آن جهت مقاصد غیر نظامی باشد میتواند کمک موسسه را در تامین مواد شکافتپذیر مخصوص و خدمات و تجهیزات و وسائل و تاسیسات لازم برای این مقصود تقاضا کند. هر تقاضائی از این قبیل باید با توضیح مقصود و حدود طرح توام باشد و اینگونه تقاضاها از طرف هیئت مدیره بررسی خواهد شد.
موسسه همچنین میتواند بنا بتقاضای یک عضو و یا دستهای از اعضاء در انعقاد قراردادهائی جهت تامین اعتبارات مالی از طرف منابع خارجی برای اجرای چنین طرحهائی مساعدت نماید و ضمن انجام چنین مساعدتی هیچگونه تضمین یا قبول مسئولیت مالی درباره آن طرح از موسسه تقاضا نخواهد شد.
موسسه میتواند تدارک تمام مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیسات لازم برای هر طرح را بتوسط یک یا چند عضو خود ترتیب بدهد و یا تدارک آنرا بنا بر تمام عضو یا اعضائی که تقاضا کردهاند کلا یا جزء بعهده بگیرد.
موسسه میتواند برای بررسی هر تقاضائی شخص یا اشخاص ذیصلاحیتی را بقلمرو آن عضو و یا آن دسته از اعضاء که تقاضا کردهاند برای مطالعه طرح منظور اعزام دارد و در انجام این امر موسسه با موافقت آن عضو یا آن دسته از اعضاء که تقاضا کردهاند میتواند افرادی از کارمندان خود یا ازاتباع ذیصلاحیت هر یک از اعضاء خود را مورد استفاده قرار دهد.
هیئت مدیره قبل از تصویب هر طرحی بنابر مقررات این ماده بمراتب ذیل توجه لازم خواهد کرد. 1- فایده طرح و از جمله قابل اجرا بودن آن از نظر علمی و فنی 2- کفایت نقشهها و اعتبارات و کادر فنی باندازهای که اجرای طرح را بصورت ثمربخشی تامین سازد. 3- پیشبینی مقررات اساسی بهداشت و جلوگیری از مخاطرات بقسمی که برای تماس با مواد و نقل و انتقال و انبار کردن آن و عمل و تاسیسات کافی باشد. 4- عدم توانائی آن عضو یا آن دسته از اعضاء تقاضاکننده جهت تامین اعتبارات و مواد و تاسیسات و تجهیزات و خدمات لازم 5- توزیع عادلانه مواد و منابع دیگری که در اختیار موسسه میباشد. 6- احتیاجات مخصوص مناطق عقب مانده جهان 7- مسائل مربوطه دیگر
پس از تصویب هر طرحی موسسه یا عضو یا دستهای از اعضاء آن طرح را تسلیم کرده است قراردادی منعقد خواهد ساخت و در این قرارداد: 1- میزان هر ماه شکافتپذیر مخصوص و مواد دیگری که لازم است برای طرح تخصیص یابد پیشبینی خواهد شد 2- انتقال مواد شکافتپذیر مخصوص از محل حفاظت آن حین تنظیم قرارداد (اعم از اینکه تحت حفاظت موسسه یا عضوی باشد که آنرا جهتاستفاده در طرحهای موسسه تدارک کرده) بعضو یا دستهای از اعضاء که طرح را تسلم نمودهاند تحت کیفیاتی که حملونقل بدون مخاطره و مقرراتعملی بهداشتی و صحی را تامین نموده باشد پیشبینی خواهد شد 3- شرائط و کیفیات و از جمله قیمتی که طبق آن باید مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیساتی از طرف خود موسسه فراهم گردد معین خواهد شد و درصورتیکه اینگونه مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیسات باید توسط یکی از اعضاء تهیه شود شرائط و کیفیات آن بقسمی که بین آن عضو یا آن دستهاز اعضاء تهیهکننده طرح و عضو تدارککننده مقرر شد معین خواهد گشت 4- ضمنا از عضو یا آن دسته از اعضاء که طرح را تسلیم کرده است تعهد گرفته خواهد شد که اولا از کمک پیشبینی شده برای پیشرفت هیچ منظورنظامی استفاده نشود ثانیا با وجود تصمیمات مربوطه مصرحه در قرارداد طرح موضوع قرارداد مشمول تدابیر احتیاطی مندرجه در ماده 12 خواهد بود. 5- برای حفظ حقوق و منافع موسسه و عضو یا اعضاء ذینفع در اختراعات یا اکتشافات یا حقوق انحصاری ناشی از طرح پیشبینی مقتضی خواهد شد 6- برای فیصله اختلافات پیشبینی مقتضی خواهد شد 7- هر پیشبینی دیگر مربوط بموضوع بعمل خواهد آمد
مقررات اینماده در صورت اقتضا شامل هر گونه تقاضای مواد و خدمات و تاسیسات و تجهیزات مربوط بطرحی که در حال اجرا میباشد نیزمیگردد
در تدابیر احتیاطی تضمینات
در مورد هر طرح مربوط بخود موسسه یا هر قراردادی که اصحاب ذینفع در آن از موسسه اجرای تدابیر احتیاطی را تقاضا کرده باشند موسسه حقوق و مسئولیتهای ذیل را تا حدی که مربوط بدان طرح یا قرارداد میگردد دارا میباشد 1 رسیدگی بنقشه تجهیزات و تاسیسات مخصوص و از جمله راکتورهای هستهای Nucleas و تصویب آن منحصرا از لحاظ حصول اطمینان براینکه نقشه مزبور موجب پیشرفت هیچ منظور نظامی نخواهد بود و با مقررات اساسی بهداشت و جلوگیری از مخاطرات منطبق میباشد و تدابیراحتیاطی و تصمیمات مقرر در این ماده میتواند بنحو موثری درباره آن اجرا شود 2- تقاضای اجرای هر گونه مقررات بهداشتی و تدابیر احتیاطی که موسسه وضع نماید 3 تقاضای نگاهداری و تهیه فهرست روشنی از سابقه عملیات که بسهولت امکان احتساب بمواد اولیه یا مواد شکافتپذیر مخصوص که جهتطرح یا قرارداد استعمال یا تولید شده کمک کند 4- مطالبه و دریافت گزارشهائی درباره پیشرفت عملیات 5- تصویب طرق اجرای عملیات شیمیائی روی مواد قابل تشعشع صرفا «از لحاظ حصول اطمینان اینکه این عملیات شیمیائی باستفاده مواد درمقاصد نظامی منجر نخواهد گشت و با مقررات اساسی بهداشت و جلوگیری از مخاطرات منطبق خواهد بود و نیز تقاضای اینکه مواد شکافتپذیرمخصوصی که بصورت یک محصول فرعی جمعآوری یا تولید میشود در مقاصد غیر نظامی و تحت تضمینات مداوم موسسه برای تحقیقات علمی یا راکتور یا اعم از موجود یا آنچه در دست ساختمان است و از طرف عضو یا اعضاء ذیعلاقه مشخصی خواهد شد مورد استفاده قرار گیرد و نیزتقاضای اینکه هر گونه مازاد مواد شکافتپذیر مخصوص که بصورت یک محصول فرعی از آنچه برای عملیات مذکور در فوق لازم است جمعآوری یا تولید میشود بمنظور جلوگیری از ذخیره شدن آن نزد موسسه بامانت گذاشته شود مشروط بر اینکه این مواد شکافتپذیر مخصوص که بدین نحو نزد موسسه بامانت سپرده میشود بنا بتقاضای عضو یا اعضاء ذینفع بلافاصله بآن عضو یا آن اعضاء که ذینفع هستند مسترد گردد تا تحتشرایط مذکوره در فوق بمصرف برسانند. 6- بازرسانی که از طرف موسسه پس از مشورت با دولت یا دولتهای دریافتکننده کمک معین خواهد شد بقلمرو آندولت یا آندولتها اعزام دارد واین بازرسان عنداللزوم برای احتساب مواد اولیه و مواد شکافتپذیر مخصوص تدارک شد و محصولات به دست آمده از مواد شکافتپذیر مخصوص وتشخیص ایفاء تعهدات مربوط بعدم استفاده برای پیشرفت منظور نظامی مندرج در قسمت ج - 4 ماده 11 و مقررات بهداشتی و تدابیر احتیاطی مندرج در قسمت الف - 2 این ماده و نیز سایر کیفیات مصرحه در قرار بین موسسه و دولت یا دولتهای ذینفع در هر موقع بهر جا و هر برنامه کار و هرشخصی که باقتضای سمت خود با مواد و تجهیزات و تاسیساتی سر و کار دارد که طبق مقررات این اساسنامه باید حفاظت شوند حق مراجعه خواهند داشت بازرسان معین شده از طرف موسسه در صورت تقاضای دولت ذینفع با نمایندگانی از مقامات آن دولت همراه خواهند شد مشروط بر اینکه دراجرای وظائف این بازرسان از این جهت تاخیر و یا از جهت دیگر ممانعتی حاصل نشود. 7- در صورتیکه تعهدات و مقررات از طرف دولت یا دولتهای دریافتکننده کمک مراعات نشود و یا ناقص باشد و اقدامات اصلاحی نیز در مدت معقولی بعمل نیاید کمک موسسه را معلق کند یا خاتمه دهد و مواد و تجهیزاتی که از طرف موسسه یا یک عضو آن جهت اجرای طرح تدارک شده مسترد دارد.
یک هیئت بازرسی بر حسب احتیاج تشکیل دهد و این هیئت بازرسی مسئول است کلیه عملیاتی که مستقیما بوسیله موسسه اداره میشود بازرسی و اطمینان حاصل کند که موسسه آن اقدامات بهداشتی و تدابیر احتیاطی که اجرای آنرا در طرح هائی که منوط بتصویب یا تحت سرپرستی ونظارت موسسه میباشد مقرر داشته خود مورد عمل قرار داده است و نیز اطمینان حاصل کند که اقدامات کافی بعمل آمده تا مواد اولیه یا موادشکافتپذیر مخصوصی که در حفاظت موسسه میباشد و یا در عملیات خود موسسه استعمال گشته و یا تولید شده است برای پیشرفت هیچ منظورنظامی مورد استفاده قرار نگیرد. موسسه برای جبران هر عدم مطابقت یا هر منقصتی اقدامات کافی بعمل خواهد آورد.
هیئت بازرسی همچنین مسئولیت دارد که حساب مندرج در قسمت الف - 6 این ماده را بخواهد و ممیزی کند و اطمینان حاصل نماید که تعهدمصرح در قسمت ج - 4 ماده 11 و مقررات مصرحه در قسمت الف - 2 این ماده و نیز سایر کیفیات هر طرح بقسمی که در قرارداد بین موسسه ودولت یا دولتهای ذینفع تصریح گشته مراعات شده است. بازرسان هر تخلف از شرطی را بمدیر کل گزارش میدهند و مشارالیه گزارش مزبور را بهیئت مدیره تسلیم میکند و هیئت مدیره بدولت یا دولتهایدریافتکننده کمک دیگر مراجعه و تقاضا خواهد کرد که فورا هر تخلفی که هیئت بازرسی وقوع آنرا تشخیص داد جبران کنند و هیئت مدیره این تخلف را بکلیه اعضا شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل گزارش خواهد داد و در صورتیکه از طرف دولت یا دولتهای ذینفع در مدت معقولی اقدامات اصلاحی بنحو اتم بعمل نیاید هیئت میتواند یکی از تصمیمات یک و یا هر دو را در آن واحد اتخاذ کند 1 - تقلیل و یا تعلیق کمکی که از طرف موسسه یا یکی از اعضاء فراهم گشته 2 - تقاضای اعاده مواد و تجهیزاتی که در اختیار یک عضو یا دسته از اعضاء گذاشته شده است همچنین موسسه میتواند طبق ماده 19 استفاده ازامتیازات و حقوق ناشیه از عضویت را درباره عضو متخلف معلق سازد.
در تادیه مطالبات اعضاء جز در مواردیکه بین هیئت مدیره و عضوی که برای موسسه مواد خدمات و تجهیزات و تاسیسات تدارک میکند بصورت دیگری توافق شده باشدهیئت مدیره با عضو تدارککننده قراردادی جهت ترتیب تادیه بهای اقلام تدارک شده منعقد خواهد کرد.
در مقررات مالی
الفاصلاحی ۱۳۸۰/۰۳/۲۷
هیئت مدیره بودجه دو سالانه که متضمن برآورد مخارج موسسه خواهد بود بکنفرانس عمومی تسلیم خواهد نمود و مدیر کل برای تسهیل کارهیئت طرح بودجه را بدوا تهیه مینماید و اگر کنفرانس عمومی برآورد مزبور را تصویب نکند آنرا با توصیههائی به هیئت مدیره باز میگرداند و در آنصورت هیئت برآورد جدیدی برای تصویب بکنفرانس عمومی تسلیم خواهد نمود.
مخارج موسسه در اقلام زیر طبقهبندی میشود. 1- مخارج اداری که عبارتند از: اولا - مخارج کارمندان موسسه باستثنای مخارج کارمندانی که بعلت ارتباط با مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیسات مصرحه در قسمت ب 2 که ذیلا ذکر میشود استخدام شدهاند - مخارج اجلاسات و مخارجی که جهت تهیه طرحهای موسسه و توزیع اطلاعات لازم است ثانیا مخارج اجرای تدابیر احتیاطی و تضمینات مصرحه در ماده 12 در مورد طرحهای موسسه یا تضمینات قسمت الف - 5 ماده 3 در مورد هرقرارداد و یا چند جانبه و نیز مخارج نقل و انتقال و انبار کردن مواد شکافتپذیر مخصوص علاوه بر مخارج نقل و انتقال و انبارداری مصرحه در بند ثاین ماده 2- مخارجی که در قسمت ب 1 این ماده پیشبینی نشده و بمواد و لوازم و تاسیسات و تجهیزاتی ارتباط دارد که بوسیله موسسه جهت انجام وظائف مجاز آن تحصیل و یا ایجاد شده باشد و همچنین قیمت مواد و خدمت و تجهیزات و تاسیساتی که از طرف موسسه و بموجب قراردادها براییک یا چند عضو تدارک شده است
هیئت مدیره ضمن تعیین مخارج مصرحه در قسمت ثانوی بند ب 1 مذکور در فوق وجوهی را که طبق قراردادهای دو یا چند جانبه یا موسسه ازبابت اجرای تضمینات قابل استرداد باشد کسر خواهد کرد.
هیئت مدیره مخارج مصرحه در قسمت بند ب 1 مذکور در فوق را بنا به نسبتی که باید از طرف کنفرانس عمومی تعیین شود تقسیم خواهد کرد وکنفرانس عمومی در تعیین این نسبت از اصول متخذه از طرف ملل متحد برای پرداخت سهمیه دول عضو در بودجه عمومی سازمان ملل پیروی خواهدنمود.
هیئت مدیره متناوبا تعرفهای برای مخارج و از جمله تعرفه واحدی برای اجرت انبارداری و نقل و انتقال مواد خدمات و تجهیزات و تاسیساتی که بوسیله موسسه جهت اعضاء تدارک میشود تعیین خواهد کرد. تعرفه مزبور بقسمی تنظیم خواهد شد که عایدات کافی جهت مقابله با مخارج وقیمتهای مصرحه در قسمت ب - 2 مذکور در فوق پس از وضع هدایای داوطلبانهای که هیئت مدیره میتواند طبق بند ج باین منظور تخصیص دهد تامین نماید. وجوهی که بوسیله این تعرفه عاید میشود در اعتبار جداگانهای نگاهداری خواهد شد تا بابت مواد و خدمات و تجهیزات و تاسیساتی که بوسیله اعضاء تدارک شده بآنها تادیه گردد و یا بمصرف سایر مخارج مصرحه در قسمت ب 2 مذکور در فوق که ممکن است بوسیله خود موسسه ایجادگردد رسانیده بشود.
هر نوع مازادی که عواید مصرحه در بند ث بر مخارج مندرجه در آن بند داشته باشد و کلیه وجوهی که داوطلبانه بموسسه اهدا شود در یک اعتبارعمومی نگاهداری خواهد شد و طبق نظر هیئت مدیره با تصویب کنفرانس عمومی بمصرف خواهد رسید.
بشرط رعایت قواعد و حدودی که از طرف کنفرانس عمومی بتصویب رسیده باشد هیئت مدیره اختیار خواهد داشت که هم بنمایندگی ازطرف موسسه باستقراض مبادرت ورزد بدون اینکه هیچگونه مسئولیتی از بابت قروض که با استفاده از این اختیار بوجود آمده بر اعضاء موسسه تحمیل گردد و هم وجوهی که داوطلبانه بموسسه اهدا میشود قبول نماید.
تصمیمات کنفرانس عمومی در خصوص مسائل مالی و نیز تصمیمات هیئت مدیره درباره میزان بودجه موسسه به اکثریت دو ثلث از اعضاء حاضرو رایدهنده اتخاذ خواهد شد.
در امتیازات و مصونیتها الف - موسسه در قلمرو هر یک از اعضاء خود از شخصیت حقوقی و امتیازات و مصونیت هائی که برای انجام وطائف[وظائف] آن لازم باشد برخوردار خواهدشد. ب - نمایندگان اعضاء و همچنین اعضاء علیالبدل و مشاورین آنان و کسانیکه بعضویت هیئت مدیره منصوب میشود و اعضاء علیالبدل ومشاورین آنان و مدیر کل و کارمندان موسسه از امتیازات و مصونیتهائی بهرهمند خواهند بود که برای آزادی آنان در عمل جهت انجام وظائف مربوط موسسه لازم باشد. پ - شخصیت حقوقی و امتیازات و مصونیتهائی که در این ماده بدان اشاره شده بموجب قرارداد یا قراردادهای جداگانهای که در انعقاد آن مدیر کل بنمایندگی از موسسه و طبق تعلیمات هیئت مدیره اقدام خواهد کرد بین موسسه و اعضاء تعیین خواهد شد.
در رابطه با سایر سازمانها الف - هیئت مدیره با تصویب کنفرانس عمومی مجاز است برای ایجاد رابطه مقتضی بین موسسه و سازمان ملل متحد یا هر سازمان دیگری که کار آن بکار موسسه مربوط باشد موافقتنامه یا موافقت نامههائی مقد[منعقد] سازد ب - موافقتنامه یا موافقت نامههائی که رابطه بین موسسه و سازمان ملل را برقرار میسازد متضمن نکات ذیل خواهد بود. 1- اینکه از طرف موسسه گزارشهای مندرجه در قسمتهای ب - 4 و ب - 5 ماده 3 بسازمان تسلیم شود. 2- این که موسسه قطعنامههای مربوط بموسسه را که در مجمع عمومی یا یکی از شوراهای آن بتصویب رسید مورد مطالعه قرار دهد در صورتی که تقاضا شده باشد درباره اقدامی که طبق مفاد این اساس نامه در نتیجه مطالعه قطعنامه از طرف موسسه یا اعضای آن بعمل آمده گزارشی بمقام صالح سازمان ملل تسلیم نماید
در رفع اختلافات الف - هر مسئله یا اختلافی در باب تفسیر یا اجرای این اساس نامه که با مذاکره فیصله نیافته باشد طبق اساس نامه دیوان بینالمللی دادگستری بآن دیوان ارجاع خواهد شد مگر اینکه طرفین ذینفع برای رفع اختلاف بطریق دیگری توافق کنند ب - کنفرانس عمومی و هیئت مدیره هر یک جداگانه حق دارد بشرط اجازه مجمع عمومی سازمان ملل متحد از دیوان بینالمللی دادگستری تقاضا کند که در هر مسئله حقوقی که در حدود فعالیت موسسه پیش آید نظر مشورتی ابراز نماید.
در اصلاحات و کنارهگیری الف - هر یک از اعضاء میتواند اصلاحاتی را در این اساس نامه پیشنهاد کند. رونوشتهای مصدقی از متن هر اصلاحی که پیشنهاد شده از طرف مدیر کل تهیه و لااقل نود روز قبل از تاریخ رسیدگی کنفرانس عمومی بپیشنهاد مزبورجهت اعضاء فرستاده خواهد شد ب - در پنجمین اجلاس کنفرانس عمومی سالیانه بعد از تاریخ اعتبار یافتن این اساسنامه موضوع تجدید نظر عمومی در مقررات این اساسنامه دردستور آن دوره اجلاسیه گذاشته خواهد شد و در صورت تصویب اکثریت اعضاء حاضر و رایدهنده این تجدید نظر در کنفرانس عمومی بعدی بعمل خواهد آمد و از آن ببعد پیشنهادهای مربوط بمسئله تجدید نظر عمومی در این اساسنامه میتواند طبق همین رویه برای اتخاذ تصمیم بکنفرانسعمومی تقدیم شود پ - اصلاحات وقتی برای اعضاء الزامآور میگردد که: 1- کنفرانس عمومی پس از بررسی ملاحظاتی که از طرف هیئت مدیره در مورد هر اصلاح پیشنهاد شده تقدیم گشته آنرا باکثریت دو ثلث اعضاء حاضر و رایدهنده تصویب کرده باشد 2- دو ثلث از اعضاء با رعایت مقررات قانون اساسی خود آنرا پذیرفته باشد قبول اصلاحات از طرف هر عضو یا تسلیم سند قبول بدولتی که طبق بند پ از ماده 21 امانت در[امانت دار] اسناد خواهد شد صورت خواهد گرفت ت - هر عضوی میتواند پس از تقاضای مدت پنج سال از تاریخ اعتبار یافتن این اساس نامه در هر موقع طبق بند ث از ماده 21 و همچنین در هر موقع کهمایل بقبول اصلاحی در این اساس نامه باشد پس از اعلام کتبی بدولتی که طبق بند پ از ماده 21 امانت دار اسناد است از عضویت موسسه کنارهگیری کند دولت امانت دار اسناد بلافاصله این کنارهگیری را باطلاع هیئت مدیره و کلیه اعضاء خواهد رسانید ث - کنارهگیری یک عضو از موسسه در الزامات ناشی از قراردادی که طبق ماده 11 بعهده آن عضو میباشد یا در تعهداتی که آن عضو از لحاظ بودجههمان سال کنارهگیری بعهده دارد تاثیری نخواهد داشت
در تعلیق امتیازات الف - هر عضوی که در پرداخت سهمیه مالی خود بموسسه تاخیر کند و مبلغی که تادیه آن تاخیر شده مساوی یا زیادتر از مبلغی باشد که عضو مزبورملزم بتادیه آن در دو سال اخیر بوده است حق رای در موسسه نخواهد داشت معذلک در صورتی که کنفرانس عمومی تشخیص دهد که تاخیر تادیه دراثر کیفیاتی مافوق قدرت عضو مزبور بوده میتواند با آن عضو اجازه شرکت در رای بدهد. ب - هر گاه عضوی در نقض مقررات این اساسنامه یا هر قراردادی که طبق مقررات این اساسنامه منعقد نموده اصرار ورزد کنفرانس عمومی میتواند بنابر توصیه هیئت مدیره به اکثریت دو ثلث از اعضاء حاضر و رایدهنده امتیازات و حقوق عضویت آن عضو را معلق سازد
در تعاریف در این اساسنامه: 1- منظور از اصلاح «ماده شکافتپذیر مخصوص» پلوتونیوم 239 و اورانیوم غنی شده یا چند ایزتوپ 235 و 233 و هر محصولی که محتوی یک یا چند قلم از ایزوتوپهای مذکور در فوق و همچنین هر ماده شکافتپذیر دیگر که هیئت مدیره بمرور تعیین خواهد کرد میباشد ولی اصطلاح ماده شکافتپذیر مخصوص شامل مواد اولیه نیست 2- منظور از تعریف اورانیوم غنی شده با ایزوتوپ 235 یا 233 اورانیومی است که محتوی ایزوتوپ 235 یا 233 یا هر دو بمقداری باشد که نسبت بین مجموع این دو ایزتوپ بایزتوپ 238 بیشتر از نسبت ایزتوپ 235 به ایزتوپ 238 که در طبیعت بدست میآید باشد. 3- منظور از اصطلاح «مواد اولیه» اورانیومی است محتوی مخلوطی از ایزوتوپها بنسبتی که در طبیعت یافت میشود و یا اورانیومی که مقدارایزوتوپ 235 ان کمتر ار[از] میزان طبیعی باشد توریوم Thorium و نیز تمام مواد مذکور در فوق بشکل فلز یا آلیاژ یا ترکیبات شیمیائی مواد پر عیار شده و هر نوع ماده دیکر[دیگر] که یک یا چند قلم از مواد فوق را با عیاری که هیئت مدیره بمرور تعیین خواهد نمود دارا باشد و همچنین هر ماده دیگری که هیئت مدیره بمرور تعیین خواهد کرد
در امضاء و قبول و اعتبار یافتن اساسنامه: الف - از تاریخ 26 اکتبر 1956 امضای این اساسنامه از طرف دول عضو سازمان ملل متحد یا دول عضو هر یک از موسسات تخصصی آن آغاز خواهدشد و تا مدت نود روز امضاء آن از طرف دول مزبور میسر میباشد ب - دول امضاءکننده با تسلیم اسناد تصویب جزء اصحاب این اساس نامه خواهند شد پ - اسناد تصویب از طرف دول امضاکننده و اسناد الحاق دولت هائی که عضویت آنها طبق بند ب از ماده 4 این اساس نامه بتصویب رسیده نزد دولت ایالات متحده امریکا که بدینوسیله بعنوان دولت امانت دار معین شده گذارده خواهد شد ت - تصویب یا قبولی این اساسنامه از طرف هر دولت طبق مقررات قانون اساسی آندولت صورت خواهد گرفت ث - این اساسنامه باستثنای ضمیمه آن بمحض تسلیم اسناد تصویب یا قبول از طرف 18 دولت طبق بند ب – ا ین ماده اعتبار خواهد یافت مشروط براینکه لااقل سه دولت از دولتهای کانادا ایالات متحده امریکا فرانسه دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بین 18 دولت مزبور باشد اسناد تصویب یا قبولی که بعدا تسلیم شود از تاریخ وصول اعتبار خواهد یافت ج - دولت امانت دار کلیه دول امضاءکننده را بفوریت از تاریخ تسلیم هر سند تصویب و نیز از تاریخ اعتبار یافتن این اساسنامه مستحضر خواهد داشت دولت امانت دار تاریخ عضویت دولی را که بعدا عضویت یابند باستحضار کلیه امضاءکنندگان و اعضاء خواهد رسانید چ - ضمیمه این اساسنامه از نخستین روزی که برای امضاء اساسنامه معین شده اعتبار خواهد یافت
در ثبت در سازمان ملل الف این اساس نامه بوسیله دولت امانت دار طبق ماده 152 منشور ملل متحد به ثبت خواهد رسید ب - قراردادهای منعقده بین موسسه و یا یک یا چند عضو آن یا قراردادهای بین موسسه و یک یا چند سازمان دیگر و نیز قراردادهای بین اعضا که منوط بتصویب موسسه میباشد در نزد موسسه به ثبت خواهد رسید در صورتیکه ماده 102 منشور ملل متحد ثبت اینگونه قراردادها را الزام کرده باشدموسسه آنرا نزد سازمان به ثبت خواهد رسانید
در متون معتبر و رونوشتهای مصدق این اساسنامه که بزبانهای چینی و انگلیسی و فرانسوی و روسی و اسپانیائی تنظیم شده و هر متن آن علیالسویه معتبر میباشد در بایگانی دولت امانت دار ضبط خواهد شد و رونوشتهای مصدقی از آن بوسیله دولت امانت دار بدولتهای کشورهای امضاءکننده و نیز بدولتهای کشورهائی که طبق بند ب از ماده 4 بعضویت پذیرفته شدهاند تسلیم خواهد شد با توجه بمراتب مذکور در فوق امضاءکنندگان ذیل که دارای اختیارات لازم هستند این اساسنامه را امضاء میکنند این اقدام در بیست و ششمین روزاکتبر سال 1956 در مقر سازمان ملل انجام پذیرفت
ضمیمه شماره یک در کمیسیون مقدماتی الف - در نخستین روزیکه این اساسنامه برای امضاء آماده میشود یک کمیسیون مقدماتی بوجود خواهد آمد و این کمیسیون مرکب خواهد بود ازیک نماینده از هر یک از کشورهای استرالیا - بلژیک - برزیل - کانادا - چکوسلواکی - فرانسه - هند - پرتقال - اتحادیه افریقای جنوبی - اتحادجماهیر شوروی سوسیالیستی - کشورهای متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی و ایالات متحده امریکا بعلاوه یک نماینده از هر یک از شش کشور دیگری که باید کنفرانس بینالمللی تنظیم اساسنامه موسسه بینالمللی انرژی اتمی انتخاب نماید این کمیسیون مقدماتی تا اعتبار یافتن این اساسنامه و سپس تازمانی که طبق ماده 4 کنفرانس عمومی تشکیل نشده و هیئت مدیره انتخاب نگشته است ادامه خواهد یافت. ب - مخارج این کمیسیون مقدماتی ممکن است با وامی که از طرف سازمان ملل متحد داده میشود تامین گردد و کمیسیون مقدماتی با مقامات صالحه سازمان ملل برای این منظور ترتیبات لازم و از جمله ترتیب تادیه این وام را از طرف موسسه خواهند داد و هر گاه این اعتبارات کافی نباشد کمیسیونمقدماتی میتواند مساعدههائی از دولتها دریافت کند و این مساعدهها را میتوان از بابت سهمیهای که دولتهای ذینفع باید بموسسه تادیه کنند کسرنمود. کمیسیون مقدماتی: 1- متصدیان امور خود را انتخاب و آئیننامه داخلی خود را تنظیم مینماید. بنا بضرورت تشکیل جلسه میدهد و محل اجلاسات خود را معین میکند و کمیتههائی را که لازم تشخیص دهد بوجود میآورد. 2- یک دبیر مامور اجرا و کارمندان لازم را منصوب خواهد کرد و حدود اختیارات و وظائف آنان را معین خواهد نمود. 3- ترتیب اجلاس نخستین کنفرانس عمومی را که از جمله شامل تهیه دستور موقتی و طرح آئیننامه داخلی میباشد خواهد داد این اجلاس باید هرچه زودتر پس از اعتبار یافتن این اساسنامه بعمل آید. 4- اعضاء نخستین هیئت مدیره را طبق قسمتهای الف - 1 و الف - 2 و بند ب از ماده 4 تعیین میکند. 5- در موضوعات مربوط بموسسه که محتاج به بذل توجه فوری میباشد و از جمله: الف - امور مالی موسسه ب - برنامهها و بودجه نخستین سال موسسه پ - مسائل فنی مربوط بطرح عملیات آینده موسسه ت - تشکیل هیئت کارمندان دائمی موسسه ث - مقر دائمی موسسه مطالعه و گزارشها و توصیههائی برای نخستین جلسه کنفرانس عمومی و هیئت مدیره تهیه خواهد کرد. 6- درباره شرایط قرارداد مربوط بمقر موسسه و نیز درباره تعیین وضع حقوقی موسسه و حقوق و تعهدات آن در قبال دولت مهماندار توصیههائی بنخستین جلسه هیئت مدیره تسلیم خواهد نمود. الف - طبق ماده 16 این اساسنامه مذاکرات را بمنظور تهیه طرح قرارداد با سازمان ملل شروع خواهد کرد این طرح قرارداد باید بنخستین اجلاس کنفرانس عمومی و نیز بنخستین جلسه هیئت مدیره تقدیم شود. ب - بطوریکه در ماده 16 این اساسنامه پیشبینی شده است در باب روابط موسسه با سایر سازمانهای بینالمللی بنخستین جلسه کنفرانس عمومی و هیئت مدیره توصیههائی تقدیم خواهد کرد.
متن اساسنامه که مشتمل بر 23 ماده و یک ضمیمه است در جلسه روز سهشنبه ششم خرداد ماه 1337 بتصویب مجلس شورایملی رسید.
نایب رئیس مجلس شورایملی - امانالله اردلان
قانون بالا در جلسه 1337.2.27 به تصویب مجلس سنا رسیده است.