قانون سازمان عمران کشور و ازدیاد سهم کشاورزان

مقررات و عوارض عمران و سهم کشاورزان بر طبق این قانون است.

آن چه بموجب قانون مالیات از املاک مزروعی مالیات و عوارض عمرانی دریافت شود نصف آن بعنوان مالیات املاک مزروعی و نصف دیگر بابت عوارض عمرانی محسوب خواهد شد که یک جا دریافت و تفکیکا قبض صادر می‌گردد.

در نقاطی که سهم زارع و برزگر کمتر از صدی پنجاه محصول است مالک یا مستاجر یا متولی موقوفه مکلف است صدی ده از درآمد خالص مالکانه را (بعد از وضع مخارج که از میانه برداشته می‌شود) بمنظور ازدیاد سهم کشاورز بزارع و برزگری که شخصا مباشر عمل آن زراعت است بپردازد. در نقاطی که سهم مالکانه پنجاه درصد است و گاوبند و توش مال و واسطه نیز در امر زراعت مداخله دارند صدی پنج بر سهم زارع یا برزگر افزوده می‌شود بدینطریق که 5 /0 درصد را مالک و دو نیم درصد را گاوبند یا توش مال یا واسطه از سهم خالص خود خواهند پرداخت و اگر گاوبند و توش مال و واسطه در امر زراعت مداخله نداشته باشند فقط دو و نیم درصد از درآمد خالص مالکانه را مالک بزارع و برزگری که شخصا مباشر عمل آن زراعت است خواهد پرداخت.

در املاکی که قنات جدیدی حفر شود و یا قنات بائره آباد و دائر شود و یا با تلمبه آب از چاه یا از قنات و یا از رودخانه و غیره برای زراعت و شرب اشجار و باغات ایجاد شود تا مدت ده سال از تاریخ تهیه و استفاده آب از عوارض عمران و مالیات معاف خواهند بود.

وزارت دارائی مکلف است مناصفه مالیات و عوارض عمران را که بر طبق ماده دوم بعنوان عوارض عمران دریافت میدارد در ظرف یک ماه به عنوان صندوق عمران همان قریه بنزدیکترین صندوق بانک کشاورزی یا نزدیکترین صندوق بانک ملی ایران بنمایندگی بانک کشاورزی بحساب صندوق عمران همان قریه که بنظارت مالک یا مالکین بمصرف عمران همان قریه خواهد رسید.

درآمدی که از هر قریه برای عوارض عمران طبق مقررات ماده دوم دریافت می‌شود هفتاد درصد آن برای مصارف عمرانی همان قریه اختصاص داده می‌شود و پانزده درصد برای انجام امور مربوطه بعمران و کارهای اجتماعی و تعاونی تحویل صندوق دهستان (نزدیکترین بانک کشاورزی بحساب صندوق عمران) و چهارده درصد دیگر برای همان منظور تحویل صندوق عمران بخش (در بانک کشاورزی بحساب مخصوص عمران) و یک درصد برای شورای کشاورزی هر شهرستان تقسیم و تحویل خواهد شد.

امور عمرانی و اجتماعی هر قریه بقرار ذیل است: تهیه آب و مشروب سالم بوسیله ساختمان آب انبار یا حوض تصفیه یا لوله کشی از دهانه قنات یا کندن پاکنه یا نصب تلمبه - حفر قنات و غیره و ساختمان و مرمت و نگاهداری مسجد - حمام - غسالخانه - رختشویخانه - پل - کمک بدفع دسته جمعی آفات حیوانی و نباتی که زراعت قریه را مورد تهدید قرار دهند و تامین وسایل بهداشت و نگهداری و تربیت یتیمان بی‌سرپرست و تامین وسائل معاش آنان و مشغول داشتن آن‌ها بکارهای مفید. کمک بعجزه و پیران علیل و بیماران بی‌سرپرست . دادن وام بدون سود یا با سود نازل بکشاورزان بی‌بضاعت که تهیه وسایل کار از قبیل خرید گاو و بذر و کمک بزارعین مستحق تا آنان بتوانند صاحب گاو شوند و احداث جاده بین قراء و ساختمان و تاسیس دبستان و ایجاد مراکز برق و ترویج صنایع محلی و کمک بساختن خانه.

امور عمرانی و تعاونی و اجتماعی هر دهستان بقرار ذیل است: ساختمان دبستانهای روستائی و درمانگاه داروخانه بتناسب عده قراء و نزدیکی یا دوری آن‌ها از یکدیگر و کثرت جمعیت احداث جاده‌های محلی و کمک مالی با سود نازل یا بدون سود بقرائیکه وسائل مالی آن‌ها کافی برای انجام امور عمرانی و تعاونی نیست از قبیل ساختمان پل‌های نسبتا بزرگ یا تامین هزینه عبور جاده از اراضی لم یزرع زه کشی و غیره و استخدام ماما و پزشکیار سیار بتناسب جمعیت دهستان وعده قراء و دوری و نزدیکی آن‌ها از یکدیگر.

امور عمرانی و تعاونی و اجتماعی بخش بقرار ذیل است: ساختمان بیمارستان و دبیرستان و دبستان روستائی و حرفه‌ای و تاسیس داروخانه مرکزی و ساختمان پل‌های نسبتا مهم و تاسیس شرکتهای تعاونی و کشاورزی تولید و مصرف و اعتبار تاسیس صندوقهای روستائی واستخدام پزشک سیار و کمک برای جلوگیری از بیماریهای بومی و مسری و کمک مالی بدون سود یا با سود نازل بدهستانهائیکه برای انجام امور عمرانی و تعاونی خود درآمد کافی ندارند.

ساکنین هر قریه اعم از زارع یا خوش نشین برای انجام عملیات عمرانی و بهداشتی و غیره مذکور در این قانون باید بتناسب استفاده که از این اقدامات خواهند نمود از حیث کارگر و تهیه سوخت و حمل مصالح ساختمانی و غیره مجانا کمک نمایند.

صندوق‌های عمران بخشهای هر شهرستان ده درصد درآمد خود را بصندوق مرکزی شهرستان تحویل خواهند داد و از طرف این صندوق در صورت احتیاج بصندوقهای بخش یا دهستان یا قراء کمکهای مالی بلاعوض یا وام بدون سود یا با سود نازل داده خواهد شد.

در صورتیکه درآمد یک قریه کفاف هزینه‌های غیرمستمر را ندهد در درجه اول صندوق دهستان و درجه دوم صندوق بخش و درجه آخر صندوق شهرستان کمکهای مالی لازم را بآن خواهند کرد.

بانک کشاورزی بمنظور تسهیل انجام عملیات عمرانی وامی که حداکثر از ده برابر درآمد عادی صندوق عمران تجاوز ننماید با سود حداکثر شش درصد برای مدت ده سال بصندوق خواهد داد اعطای این وام بهر صندوق منوط بموافقت صندوق درجه ما فوق خواهد بود که ضامن استرداد وام نیز می‌باشد.

سازمان برنامه در حدود بودجه عمران هر شهرستان برای اجرای امور مذکور در این لایحه که با قانون برنامه هفت ساله تطبیق کند کمکهای مالی و فنی لازم بصندوقهای ذکر شده در این لایحه قانونی خواهد کرد و بر طبق آئین نامه‌ها و مقررات مالی خود وامهای لازم اعطاء خواهد نمود و مخصوصا برای ایجاد و احداث قنات و آباد کردن قنوات بایره و جاری ساختن آب آن‌ها و تهیه آب مشروب سالم و ساختمان درمانگاه و ایجاد داروخانه با کمک بنگاه داروئی و ایجاد شرکتهای تعاونی و غیره کمکهای مالی خواهد کرد.

بمنظور تمرکز و بمصرف رسانیدن عایدات صندوقهای عمران موضوع ماده دوم و مراقبت در انجام عملیات عمرانی و اجتماعی و همچنین انجام خدماتیکه در حدود این قانون از طرف دولت رجوع شود انجمنهای عمرانی در هر قریه و دهستان و بخش و شهرستان بر طبق مقررات این قانون تشکیل خواهد گردید.

هرگاه دهاتی که دهستان را تشکیل می‌دهد بیش از هفت قریه نباشد از هر ده یکنفر بانتخاب انجمن آن ده انجمن عمران دهستان را تشکیل می‌دهد در صورتیکه تعداد دهات یکدهستان از هفت ده تجاوز کرد منتخبین انجمنهای ده هفت نفر از بین خود باکثریت نسبی بعضویت انجمن دهستان انتخاب می‌نمایند. هرگاه کمتر از هفت ده باشد تعداد نماینده بتعداد دهات خواهد بود.

در هر بخش انجمنی بنام انجمن عمران مرکب از اشخاص ذیل تشکیل خواهد شد و عدم حضور بعضی از آن‌ها در محل مانع تشکیل شورا نخواهد بود. 2 - رئیس یا نماینده وزارت کشاورزی 3 - رئیس بهداری یا نماینده وزارت بهداری. 4 - چهار نفر هم از نمایندگان شورای انجمن عمران دهستان بانتخاب انجمن عمران.

انجمن عمران شهرستان از اشخاص ذیل تشکیل می‌شود: 1 - فرماندار. 2 - رئیس کشاورزی 3 - رئیس بهداری. 4 - دو نفر نماینده شورای کشاورزی شهرستان 5 - دو نفر از مالکین موجه محل. 6 - رئیس دادگستری شهرستان - رئیس بانک کشاورزی.

وظائف انجمنهای مزبور بدینقرار است: الف - انجام عملیات عمرانی و اجتماعی مذکور در این لایحه و بمصرف رسانیدن درآمدها. ب - مراقبت در حسن جریان امور مالی و اینکه درآمدها بر طبق مقررات و موازین این لایحه قانونی بمصرف حقیقی برسد. ج - نگاهداری دفاتر مرتب از درآمد و هزینه و ارائه آن‌ها ببازرسان و مامورین انجمن‌های مافوق - تشکیل جلسات مرتب برای رسیدگی و رتق و فتق امور. دادن گزارش مرتب راجع بپیشرفت عملیات و وضع مالی و تقاضاهای فنی و یا کمکهای مالی بصندوقهای انجمن‌های بالاتر. د - نگاهداری و مرمت و نظافت امکنه عمومی و جلوگیری از خرابی آن‌ها مراقبت در نظافت معابر عمومی و تنظیف کوچه‌ها و وضع بهداشت و رسیدگی بوضع یتیمان و مستمندان و پیران علیل و بیماران بی‌سرپرست قریه و دهستان.

هر انجمن یک رئیس و یک محاسب و یک صندوقدار از بین خودشان انتخاب خواهند نمود.

انجمن‌های بخش هر شهرستان موظف هستند هر سال یکبار گزارش اقدامات و کارهای حوزه خود و برنامه کارهای عمرانی و اجتماعی را در حدود مقررات این لایحه با توجه به اهمیت و اولویت آن‌ها تهیه کرده و بانجمن شهرستان ارسال دارند.

انجمن شهرستان هر سال گزارش پیشرفت عملیات عمرانی و تعاونی و اجتماعی حوزه ماموریت خود را با اظهار نظر بوزارتخانه‌ها و موسسات مربوطه و استانداری ارسال خواهد داشت.

باعضاء انجمن‌های ده و دهستان و بخش و شهرستان بهیچ عنوان حقوق و یا فوق العاده داده نخواهد شد و خدمات آن‌ها افتخاری است.

انجمنها حق ندارند بیش از دو درصد درآمد قانونی خود را جهت هزینه‌های اداری خود بمصرف برسانند.

تصرف غیرقانونی در اموال و دارائی صندوقها مشمول مقررات ماده 152 قانون مجازات عمومی است.

در صورت بروز اختلاف از لحاظ مقدار بهره مالکانه بر اساس مرسوم و معمول محل بخشدار محل موظف است طبق مقررات این قانون بمحض وصول شکایت مالک یا زارع به موضوع رسیدگی نموده و نظر خود را بطرفین ابلاغ نماید طرفین میتوانند در ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ نسبت بنظر بخشدار تقاضای تجدید نظر نمایند. در نقاطیکه سازمان بخش تشکیل نشده وظائف بخشدار از این حیث بر عهده فرماندار خواهد بود. در صورتیکه طرفین در ظرف مدت مقرر تقاضای تجدید نظر ننمودند ضابطین دادگستری مامور اجرای نظریات بخشدار یا فرماندار خواهند بود.

مرجع تجدید نظر در رسیدگی و حل اختلاف حاصله بین مالک و کشاورز از لحاظ مقدار بهره مالکانه بر اساس مرسوم و معمول محل و عرف و عادت قدیمی ده و دهستان در درجه اول شورای بخش است و نظر انجمن بخش تا صدور رای نهائی قابل اجراء است.

نمایندگان هر انجمن برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند و در صورت فوت یا فقد صلاحیت یکی از نمایندگان شخص دیگری که واجد شرایط مقرره در این لایحه باشد بجای او انتخاب خواهد شد.

دادخواست شکایت از اعضاء انجمن ده و انجمن دهستان از تخلف از مواد این لایحه قانونی بانجمن شهرستان داده می‌شود و انجمن مزبور مکلف است در ظرف پانزده روز بشکایت شاکی رسیدگی نماید در صورتیکه تخلف اداری باشد انجمن دستور اقدام مقتضی می‌دهد و چنانچه واجد جنبه کیفری یا حقوقی باشد دادخواست را بدادگاه احاله می‌کند.

مرجع شکایت از انجمن بخش انجمن شهرستان است.

وزارتخانه‌های کشور، کشاورزی، فرهنگ، بهداری، راه، سازمان برنامه و بانک ملی ایران و بانک کشاورزی و بنگاههای آبیاری و بنگاههای خیریه و سایر سازمانهای دولتی مکلف می‌باشند که در پیشرفت امور مربوط باین لایحه از حیث کمکهای مالی (در حدود مقررات بودجه) و همچنین راهنمائی‌های فکری و کمکهای فنی از قبیل اعزام مامورین فنی و تهیه نقشه‌های ساده برای ساختمان‌های مورد احتیاج مانند حمام و لوله کشی ساده و ساختمان پلهای کوچک و ساده و طبع و نشر مجلات و دستورهای ساده بدفع آفات و بهداشت و غیره مساعدت و تسهیلات بعمل آورند.

در صورتیکه مالکی کشاورزیرا که مستقیما بامور زراعت اشتغال داشته از کار برکنار نماید کشاورز مزبور می‌تواند به بخشدار شکایت نموده و بخشدار موظف است باسرع اوقات بموضوع رسیدگی و وسائل اصلاح و اشتغال مجدد کشاورز را بامر کشاورزی فراهم سازد و اگر توافق حاصل نشد بخشدار باید موضوع را در اولین جلسه انجمن عمران بخش مطرح نماید و در صورتیکه حقانیت کشاورز ثابت گردد و مالک حاضر به بکار گماردن او نباشد مالک باید بتشخیص انجمن عمران برابر3 ماه خرج او را بر طبق مزد کارگران محل پرداخت نماید و اگر کشاورز یا دارنده حقوق اعیانی و یا زراعتی اعیانی (ریشه و کارکرد) داشته باشد مالک باید علاوه بر سه ماه مخارج فوق الذکر بتشخیص اهل خبره که از طرف انجمن عمران بخش یا بخشدار انتخاب خواهد شد قیمت اعیانی و محصول او را بپردازد.

وجوه صدی ده عمرانی سنوات گذشته که این تاریخ جمع‌آوری شده جزو صندوقهای عمرانی هر محل خواهد شد که بمصرف همان محل مطابق این قانون برسد.

هرگاه افرادی از ساکنین ده اعم از اینکه شخصا و مستقیما بامر زراعت اشتغال داشته باشند و یا نداشته باشند در مقام اختلاف و تحریک برآیند و امور اجتماعی و زراعتی ده را مختل سازند و موجب شکایت مالک یا کدخدا و انجمن ده شوند بشکایت یکی از آن‌ها که انجمن بخش و لدی الاقتضاء بخشدار رسیدگی و شخص اخلالگر و مخرب را از ده اخراج مینماید.

کلیه قوانین و مقررات مخالف این قانون و کلیه قوانین و مقررات مربوط بتقسیم محصول و ازدیاد سهم کشاورز از این تاریخ ملغی است.

وزارتخانه‌های کشور، کشاورزی، دادگستری، بهداری، راه، دارائی، فرهنگ، مامور اجرای این لایحه قانونی می‌باشند.