اساسنامه «فرهنگستان علوم پزشکی» که در جلسه 704 مورخ 6/10/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنا به پیشنهاد مورخ 17/7/1390 رئیس فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
اهداف: 1 مشاوره، نظریهپردازی و آینده نگری در همه زمینههای سلامت 2 نیل به استقلال علمی و فرهنگی 3 توسعه علوم و فنون در حیطه سلامت 4 تقویت روح پژوهش جهت دستیابی به موثرترین و علمی ترین و آخرین یافتهها و نوآوریها در عرصه علوم سلامت 5 کمک به دستیابی جامعه و آحاد مردم به بالاترین سطح سلامت همه جانبه با رویکردهای زیر: اعتلای اخلاق پزشکی، فرهنگ بومی، عدالت در سلامت، محوریت انسان سالم در پیشرفت و توسعه، تکریم و الگوسازی، بنیانهای اسلامی و فرهنگسازی مناسب 6 مشارکت در دیده بانی و رصد و پایش همه ابعاد سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی 7 صیانت از میراث فرهنگی و تمدن اسلامی و ایرانی در عرصه علوم سلامت 8 رشد و گسترش دانشهای فلسفه و حکمت، اخلاق و فقه اسلامی در حوزه سلامت و پزشکی
وظایف:
تلاش در جهت تحقق چشم انداز کشور در تمدنسازی و الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی در کلیه اهداف و وظائف فرهنگستان.
کمک به تحقق نقشه جامع علمی کشور، ارتقاء کارآمدی نظام، دفاع از مرزهای اعتقادی، وحدت، امنیت ملی و صیانت از فرهنگ و هویت اسلامی و ایرانی.
تحلیل چالشها و ارائه توصیههای کاربردی، مراقبتی و خدماتی برای ارتقای نظام سلامت کشور.
نقد سیاستها و برنامههای در حال اجرا در حوزه سلامت و ارائه پیشنهادها به مراجع و دستگاههای ذی ربط.
ترجمان دانش در علوم سلامت و عرصههای ارائه مراقبتها و خدمات سلامت با بهرهگیری از فعالیتهای جمعی و جذب حمایت و تشویق دانشمندان، پژوهشگران، نخبگان و صاحب نظران کشور.
ارائه و طرح فرضیهها و نظریههای علمی، کوشش در راستای گسترش مرزهای دانش و تلاش برای ارتقای سطح دانش و پژوهش کشور همگام با حفظ استقلال علمی و فرهنگی و هماهنگ با نقشه جامع علمی کشور در عرصه سلامت.
همکاری و ارائه راهکار برای تقویت فرهنگ اسلامی، سلامت معنوی و اخلاق پزشکی و تلاش جهت شناخت و ترویج فقه سلامت.
زمینهسازی و حمایت از پایهریزی و گسترش دانشهای فلسفه و حکمت، اخلاق و فقه اسلامی در حوزه سلامت و پزشکی و تربیت نیروی انسانی در حوزههای مذکور با همکاری حوزه و دانشگاه.
مطالعه و تدوین سند و برنامه جامع برای تربیت پزشک حکیم در حوزه سلامت با همکاری حوزه و دانشگاه.
پالایش، تقویت و ترویج فرهنگ عمومی سلامت در جامعه.
انجام امور مشاوره علمی و پژوهشی اساسی در مسائل مربوط به دانش، نظریهپردازی و فناوری که از سوی قوای سهگانه، شورای عالی انقلاب فرهنگی و مراکز علمی و پژوهشی از فرهنگستان درخواست میشود و ارائه پیشنهادهای لازم.
مطالعه تجربیات کشورها در کسب و توسعه دانش و فناوری حوزه سلامت و هم چنین بررسی آخرین یافتههای علمی و نحوه استفاده از آنها با توجه به زمینهها و امکانات موجود در کشور.
تشویق و ترغیب دانشمندان و پژوهشگران به نوآوری و خلق آثار علمی از طریق حمایت مادی و معنوی ایشان.
حمایت از ایجاد تسهیلات لازم جهت مبادله اطلاعات و نتایج تحقیقات و تبادل نظر بین دانشمندان و محققان و مبادله متخصصان و پژوهشگران علوم سلامت با سایر کشورها به ویژه کشورهای اسلامی برای حفظ و احیای میراث پزشکی اسلامی و ایرانی با پرداخت کمک هزینه، واگذاری بورس، فرصتهای مطالعاتی و استفاده از مسافرتهای علمی از طریق مراجع ذیربط.
بررسی و پیشنهاد ضوابط درخصوص ارتقاء سطح علمی سمینارها، همایشها و کنفرانسهای پزشکی در سطح ملی و ارزیابی اینگونه همایشها.
حمایت از برگزاری همایشهای علمی در زمینه جدیدترین یافتههای علوم سلامت.
انتشار اطلاعات و دانستههای علوم سلامت از طریق انتشار مجلات و کتابهای علمی، پژوهشی و کاربردی به ویژه یافتههای نوین علوم سلامت در سطح کشور و جهان.
تشویق و تکریم دانشمندان و خدمات آنان و اعطای پاداش، جایزه و نشان علمی به دانشمندان، پژوهشگران و موسساتی که خدمات علمی برجستهای انجام دادهاند.
پیشنهاد و تخصیص اعتبارات و امکانات تحقیقاتی برای فعالیتهای دانشمندان برجسته.
ایجاد ارتباط با فرهنگستانهای سلامت و علوم پزشکی سایر کشورها و بررسی و تصویب عضویت فرهنگستان در مجامع و سازمانهای جهانی که وظایف و اهداف همسو با وظایف و اهداف فرهنگستان دارند در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
اعتلای انجمنها و بهرهگیری و استفاده از توان انجمنهای علمی گروه پزشکی و انجمنهایی که به نحوی با سلامت ارتباط دارند و تشویق و ترغیب مشارکت آنها در زمینههای سیاستگذاری و برنامهریزی در ابعاد مختلف سلامت.
بررسی و تحلیل وضعیت علمی و فنی، آموزشی و پژوهشی علوم پزشکی و ارائه پیشنهاد در زمینه بهبود و ارتقای آن به مراجع ذیربط.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر دستگاهها همکاریهای لازم را در چارچوب این اساسنامه با فرهنگستان علوم پزشکی به عمل میآورند.
ارکان: 1 رئیس جمهور در مقام ریاست عالیه 2 هیئت امناء 3 مجمع عمومی 4 رئیس فرهنگستان 5 شورای علمی 6 دبیر 7 معاون علمی
ترکیب هیئت امناء: 1 معاون اول رئیس جمهور (رئیس هیئت امناء) 2 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری 3 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 4 وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی 5 معاون علمی و فناوری رئیسجمهور 6 رئیس بنیاد ملی نخبگان 7 روسای فرهنگستانها 8 دو نفر از دانشمندان و صاحب نظران به پیشنهاد رئیس فرهنگستان 9 یک نفر از شخصیتهای حوزوی آشنا به فقه و اخلاق پزشکی به انتخاب شورای عالی انقلاب فرهنگی
ترکیب مجمع عمومی: مجمع عمومی مرکب از کلیه اعضای پیوسته فرهنگستان است. جلسات مجمع حداقل سالی 4 بار و به صورت فصلی تشکیل میشود.
اعضای وابسته میتوانند با مجوز رئیس فرهنگستان، بدون حق رای در مجمع عمومی شرکت کنند.
ریاست مجمع با رئیس فرهنگستان است.
وظایف مجمع عمومی:
تصویب سیاستها و برنامههای راهبردی فرهنگستان
تصویب آییننامه داخلی در چارچوب اساسنامه
تعیین دانشمندانی که شرایط دریافت پاداش، جایزه، مدال یا نشان را دارند و معرفی ایشان به ریاست عالیه فرهنگستانها از طریق رئیس فرهنگستان.
انتخاب اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری به پیشنهاد رئیس فرهنگستان.
تعیین تعداد اعضای پیوسته و کاهش و افزایش آنها به پیشنهاد فرهنگستان و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکانپذیر است.
تصویب گروه جدید، ادغام و انحلال گروهها با پیشنهاد رئیس فرهنگستان.
ترکیب شورای علمی: 1 رئیس فرهنگستان (رئیس شورا) 2 روسای گروههای علمی 3 معاون علمی فرهنگستان (دبیر شورا) 4 دبیر فرهنگستان
وظایف شورای علمی:
بررسی سیاستها و برنامههای فرهنگستان و پیشنهاد آن به مجمع عمومی برای تصویب
تدوین و پیشنهاد آئین نامههای نحوه اجرای فعالیتهای علمی فرهنگستان و ارائه آن به مجمع عمومی برای تصویب
بررسی و تصویب برنامههای راهبردی و پیشنهادی گروههای علمی
بررسی و اظهارنظر درمورد طرحهای علمی و ارجاع آن به گروههای ذی ربط
تعیین اهم مسائل و موضوعاتی که لازم است مورد تحقیق قرار گیرد و پیشنهاد آنها به مراکز علمی ذی صلاح در کشور
تهیه و تدوین ضوابط مربوط به اعطای پاداش و جوایز و بورس و نشان و مدال به افراد واجد شرایط و پیشنهاد آن به هیات امنا جهت تصویب
پیشنهاد و معرفی دانشمندانی که شرایط دریافت پاداش یا جایزه یا مدال یا نشان را دارند به مجمع عمومی برای تصویب
انجام دادن سایر کارهایی که از سوی هیات امنای فرهنگستان، مجمع عمومی و ریاست فرهنگستان به شورا ارجاع میشود
پیشنهاد بورسها و فرصتهای مطالعاتی برای تصویب به رئیس فرهنگستان
پیشنهاد ادغام و یا انحلال گروههای علمی و یا تشکیل گروههای علمی جدید به مجمع عمومی از طریق رئیس فرهنگستان
رئیس فرهنگستان: رئیس فرهنگستان از میان اعضای فرهنگستان به پیشنهاد رئیس جمهور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حکم ایشان برای یک دوره چهار ساله انتخاب میشوند. تغییر رئیس مزبور به علل مختلف از جمله فوت، کنارهگیری، عزل و استعفا قبل از پایان دوره نیز مطابق همین شیوه خواهد بود.
انتخاب مجدد رئیس فرهنگستان بلامانع میباشد.
در صورتی که فرد پیشنهادی برای ریاست فرهنگستان از اعضای پیوسته فرهنگستان نباشد، ابتدا درخصوص پیوسته بودن عضویت وی در مجمع عمومی تصمیمگیری و درصورت تصویب این امر، به عنوان رئیس فرهنگستان منصوب میشود.
رئیس فرهنگستان بالاترین مقام اجرایی و اداری فرهنگستان بوده و نمایندگی فرهنگستان را در برابر اشخاص حقیقی و حقوقی و مراجع قانونی خواهد داشت.
رئیس فرهنگستان میتواند حق نمایندگی در برابر اشخاص و مراجع قانونی را بهوسیله وکیل یا نمایندهای که انتخاب میکند، اعمال و قسمتی از اختیارات و حق امضای خود را به معاونین و دبیر به تشخیص خود واگذار نماید.
وظایف رئیس فرهنگستان:
ارائه گزارش عملکرد سالیانه و برنامه راهبردی به هیئت امنا و شورای عالی انقلاب فرهنگی
نظارت بر فعالیت فرهنگستان بهعهده شورای عالی انقلاب فرهنگی میباشد.
پیشنهاد سازمان اداری و مالی و آییننامههای مربوطه، بودجه سالیانه و ارائه عملکرد مالی فرهنگستان بهانضمام گزارش حسابرس مستقل برای تصویب به هیئت امناء
پیشنهاد عضویت فرهنگستان در مجامع جهانی به هیئت امناء
انتصاب روسای گروههای علمی، معاونت علمی، دبیر و مشاوران فرهنگستان
پیشنهاد مصوبات شورای علمی به مجمع عمومی برای تصویب نهایی
پیشنهاد افراد به عنوان اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری فرهنگستان به مجمع عمومی برای تصویب
نظارت بر حسن اجرای تصمیمات هیئت امنای فرهنگستان، مجمع عمومی و شورای علمی
دبیر فرهنگستان از میان اعضای پیوسته به انتخاب و حکم رئیس فرهنگستان منصوب میشود.
وظایف دبیر فرهنگستان: 1 اداره کلیه امور دبیرخانه اعم از اداری و مالی 2 تامین کارکنان مورد نیاز فرهنگستان 3 انجام دادن سایر اموری که از طرف هیئت امناء، مجمع، شورای علمی و ریاست فرهنگستان به وی محول میشود.
معاون علمی از میان اعضای پیوسته به انتخاب و حکم رئیس فرهنگستان منصوب میشود.
وظایف معاون علمی و تعیین گروههای علمی و وظایف آنها و هم چنین واحد پشتیبان گروههای علمی به موجب آییننامه داخلی تعیین میشود.
تعداد اعضای پیوسته فرهنگستان حداکثر 50 نفر میباشد.
انتخاب و پذیرش اعضای پیوسته جدید بیشتر از سقف مذکور در این ماده، به تعداد اعضای پیوسته بالای 75 سال سن (ضمن ادامه عضویت دائم این اعضا با دارا بودن تمامی اختیارات) امکانپذیر خواهد بود.
نحوه انتخاب اعضا: افراد پیشنهادی برای عضویت در فرهنگستان با معرفی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا خود فرهنگستان و براساس ضوابط و معیارهای عمومی و علمی مصوب انتخاب میشوند. درخصوص قسمت اخیر، اعضای فرهنگستان توسط رئیس فرهنگستان یا حداقل پنج تن از اعضای مجمع عمومی به مجمع عمومی پیشنهاد و به تصویب آن مجمع میرسد و با حکم رئیس فرهنگستان به عضویت فرهنگستان درمی آیند.
شرایط عضویت اعضا: 1 اعضای پیوسته و وابسته باید ایرانی بوده و التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اصل ولایت فقیه و رعایت قوانین و موازین جمهوری اسلامی ایران داشته باشند. 2 حداقل دارای درجه دانشیاری باشند.
هر یک از اعضای پیوسته فرهنگستان که در طول یک سال بیش از نیمی از جلسات را بدون عذر موجه به تشخیص رئیس فرهنگستان غیبت داشته باشد، مستعفی شناخته خواهد شد.
رئیس فرهنگستان میتواند پس از بررسی، درخصوص ادامه عضویت افراد مذکور به صورت افتخاری تصمیمگیری نماید.
مدت زمان عضویت: مدت عضویت اعضای وابسته چهار سال میباشد و ادامه عضویت آنان به همان طریقی است که در این اساسنامه پیشبینی شده است.
انتخاب مجدد اعضای وابسته بلامانع است.
عضویت اعضای پیوسته و افتخاری مادام العمر میباشد.
در صورتی که عضوی از اعضای پیوسته فرهنگستان به هر دلیلی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی فاقد صلاحیت شناخته شود، شورای عالی میتواند در مورد ادامه عضویت و یا عدم عضویت شخص مزبور تجدیدنظر نماید.
فرهنگستان موسسهای با شخصیت حقوقی مستقل میباشد که به نهاد ریاست جمهوری وابسته است و اعتباراتی که برای فرهنگستان در بودجه سالانه کشور لحاظ میشود در ردیف اعتبارات نهاد ریاست جمهوری به صورت کمک منظور خواهد شد.
فرهنگستان از لحاظ امور مالی و معاملاتی تابع مقرراتی خواهد بود که به پیشنهاد رئیس فرهنگستان به تصویب هیئت امناء میرسد.
آییننامه چگونگی رسیدگی به حسابهای سالانه فرهنگستان با پیشنهاد رئیس فرهنگستان به تصویب هیئت امنا میرسد.
این اساسنامه مشتمل بر 23 ماده و 14 تبصره در جلسه 704 مورخ 6/10/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی محمود احمدینژاد