ماده واحدهاصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
عهدنامه ازمیر راجع به تنظیم فعالیتها و سازمان همکاری عمران منطقهای (R.C.D) بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوریاسلامی پاکستان و دولت جمهوری ترکیه مشتمل بر یک مقدمه و 38 ماده که در تاریخ 12 مارس 1977 (21 اسفند 2535) با امضاء رسیده استتصویب و اجازه تسلیم اسناد تصویب آن داده میشود.
قانون فوق مشتمل بر یک ماده و متن عهدنامه ضمیمه پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه 2537/3/10 در جلسه روز پنجشنبه هشتم تیرماه دو هزار و پانصد و سی و هفت شاهنشاهی بتصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی
عهدنامه ازمیر
اعلیحضرت شاهنشاه ایران و حضرت رئیس جمهوری اسلامی پاکستان و حضرت رئیس جمهوری ترکیه با یادآوری تصمیمی که در کنفرانس سران سه مملکت بتاریخ بیستم و بیست و یکم ژوئیه 1964 در استانبول اتخاذ گردید و بموجب آن "همکاریعمران منطقهای" بمنظور اهتمام بیشتر در عمران از طریق تشریک مساعی موثر و پیگیر بر اساس منطقهای ایجاد گردید- با ملاحظه اینکه اساس استوار تشریک مساعی که مولود پیوندهای نیرومند فرهنگی و تاریخی است - بر اثر پیدایش "همکاری عمران منطقهای"استحکام یافته است. با عزم به گسترش همکاری خود در کلیه امور با توجه به اینکه از زمان استقرار "همکاری عمران منطقهای" تا کنون دگرگونیهای مهمی در جهان و به ویژه در منطقه به وجود آمده که ایجاب میکند وظایف این سازمان در چارچوب این دگرگونیها مورد تجدیدنظر واقع شده و بر مبنای قانونی مناسبی استوار گردد. با تصدیق بلزوم افزایش و گسترش همکاری در پرتو تجارب گذشته و نظام متغیر اقتصادی جهان – با تایید مجدد عزم خود به پیشبرد ثبات سیاسی وامنیت در منطقه بنحویکه ملتهای آنان بتوانند مساعی خویش را برای نیل به سطح بالاتری از رشد اقتصادی و اجتماعی در صلح و آرامش متمرکزسازند- با در نظر گرفتن اینکه در اعلامیه 21 - 22 آوریل 1976 کنفرانس سران سه کشور در ازمیر مناسبات اقتصادی نزدیکتر بین دول عضو به منظور ایجاد همبستگی اقتصادی بیشتر در میان آنان مورد تاکید قرار گرفته است- با علاقه بگسترش دامنه همکاریهای خود - مصمم شدند که هدفها و سازمان "همکاری عمران منطقهای" را بموجب این عهدنامه تعریف و تشریح نمایند و بدین منظور نمایندگان تام الاختیار خود را بشرح زیر تعیین کردند: اعلیحضرت شاهنشاه ایران: آقای عباسعلی خلعتبری وزیر امور خارجه. حضرت رئیس جمهوری اسلامی پاکستان: آقای عزیز احمد وزیر مشاور در امور دفاع و خارجه. حضرت رئیس جمهوری ترکیه: آقای احسان صبری چاگلایانگیل وزیر امور خارجه. این نمایندگان - پس از مبادله اختیارنامههای خود که در کمال صحت و اعتبار بود بشرح زیر موافقت نمودند:
ماده اولاصلاحی ۱۳۷۳/۰۲/۰۴
در این عهدنامه اصطلاحات ذیل: جز در مواردیکه به اقتضای متن مفهوم دیگری از آنها افتاده شود - دارای معانی زیر خواهند بود: 1 - «دولتهای عضو» به دولتهای جمهوری اسلامی ایران، جمهوری اسلامی پاکستان و جمهوری ترکیه و دولتهائی که به موجب ماده 36 به عضویت سازمان پذیرفته شدهاند، اطلاق میشود. 2 - «حکومتهای عضو» به حکومتهای دولتهای عضو اطلاق میشود. 3 - «منطقه» به سرزمینهای دولتهای عضو اطلاق میشود. 4 - همکاریهای اقتصادی )اکو یعنی سازمانی که در این عهدنامه تعریف شده است. 5 - شورای وزیران یعنی شورائی مرکب از وزیران امور خارجه یا هر نماینده دیگری که در سطح وزیر کامل باشد و توسط دولتهای کشورهای عضو معرفیشده باشد 6 - شورای برنامهریزی منطقهای - یعنی شورای متشکل از روسای سازمانهای برنامه یا نمایندگان سازمان مشابه دولتهای عضو. 7 - دبیر کل - یعنی دبیر خانه کل همکاریهای اقتصادی. 8 - دبیرخانه - یعنی دبیرخانه همکاریهای اقتصادی. 9 - «عهدنامه» به عهدنامه ازمیر اطلاق میشود. 10- اعضای بنیانگذار» به دولتهای جمهوری اسلامی ایران، جمهوری اسلامی پاکستان، و جمهوری ترکیه اطلاق میشود.
دولتهای عضو - بموجب عهدنامه حاضر - همکاری عمران منطقهای را بعنوان سازمانی بمنظور تامین همکاری اقتصادی و فنی و فرهنگی میان خود تاسیس میکند و برای نیل باین مقصود درباره اصول ذیل توافق نمودند: الف) - گسترش بازرگانی بین دول عضو - از طریق تامین دسترسی آزادانه تر ببازارهای یکدیگر. ب) - ترغیب بایجاد شرایط و احوال مساعد در هر یک از دول عضو - برای رشد مداوم اقتصادی بمنظور تامین ترقی مستمر سطح زندگی مردم . ج) – تحکیم همبستگیهای فرهنگی و علائق معنوی و برادرانهای که مردم دول عضو را از مجاری اجتماعی و فرهنگی بیکدیگر پیوند میدهد. د) - کمک به افزایش تجارت جهان و مجاهدت برای محو سیاستهای غیر منصفانه بازرگانی که برای کشورهای رو به رشد شرایط تجارتی نامساعد ببارآورده است از طریق اتخاذ روشی مشترک در مجامع بینالمللی.
ماده سوماصلاحی ۱۳۷۳/۰۲/۰۴
دولتهای عضو بر اساس تعهدات مندرج در قراردادهایشان، امکان کاهش موانع تجاری موجود در منطقه اکو را بیآنکه خدشهای به سایر تعهدات بینالمللی آنان وارد آید، در زمان مناسب و با عنایت به تجارب کسب شده در چارچوب سیستم تعرفه ترجیحی اکو مورد بررسی قرار خواهند داد.
ماده چهارماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
تشریک مساعی صنعتی بین دولتهای عضو با ایجاد طرحهای مشترک بر اساس بازار منطقه و از طریق همکاری در صنایع و تخصص درتولید اجزاء و قطعات صورت خواهد گرفت. دولتهای عضو تدابیر موثر برای تامین گردش هر چه بیشتر محصولات طرحهای مشترک در داخل منطقه بعمل خواهند آورد. طرحهای مشترکی که در آینده ایجاد میشود مبتنی بر رهنمودهای ذیل و دیگر رهنمودهائی خواهد بود که دولتهای عضو تعیین خواهند کرد: الف - ایجاد طرحهای مشترک صنعتی بویژه در صنایع مورد تشویق قرار خواهد گرفت که اقتصادشان بر اساس منطقهای قابل دوام باشد. ب) - بطرحهای مشترک آر. سی. دی امتیازهای مالی مشابه با امتیازهائی که برای صنایع ملی با اهمیت و کیفیت مشابه قائل میشوند - داده شود. اقدام هم بسته برای تجارت و صنعت بنحوی بعمل آید که تولید و مبادله کالاهای صنعتی مکمل یکدیگر باشند.
ماده پنجماصلاحی ۱۳۷۳/۰۲/۰۴
بمنظور انجام امور بانکداری بازرگانی، شروع، پیشبرد و تامین اعتبار تجارت و طرحهائی که اهداف عهدنامه حاضر را تامین میکند، بانک تجارت و توسعه اکو با شرکت بخش خصوصی در مواردی که قوانین کشور مربوط اجازه دهد، تاسیس خواهد شد.
سازمان هم بسته بیمه اتکائی همکاری عمران منطقهای هر چه زودتر بیک شرکت بیمه اتکایی همکاری عمران منطقهای تبدیل خواهدگردید.
دولتهای عضو - برای ترویج جهانگردی در داخل منطقه - تدابیر مقتضی اتخاذ خواهند کرد و حتی الامکان برای تشویق جهانگردی بینالمللی در منطقه اقدام مشترک معمول خواهند داشت. همچنین دولتهای عضو برای تشویق جهانگردی بطور اعم و جهانگردی گروهی بالاخص در منطقه در مقررات مالی و تشریفات مسافرت تسهیلاتی فراهم خواهند ساخت.
دولتهای عضو کلیه اقدامات لازم را از لحاظ برقراری و خدمات موثر پستی و تلفنی و تلگرافی و تلکس در داخل منطقه بعمل خواهند آورد.
دولتهای عضو یک شبکه حملونقل موثر در منطقه پیشبینی خواهند نمود و برای احداث و اتمام و اصلاح راههای اصلی و راههای آهن که دول عضو را بیکدیگر مربوط سازد اولویت قائل خواهند شد.
دولتهای عضو کلیه تدابیر مقتضی را برای تامین سرویسهای مناسب کشتیرانی بین خود اتخاذ خواهند کرد و باین منظور - دول عضو هرچه زودتر یک شرکت کشتیرانی همکاری عمرانی منطقهای تشکیل خواهند داد.
دولتهای عضو - بمنظور تسهیل و گسترش مسافرتهای هوائی و حمل کالا با هواپیما در منطقه همکاری نزدیکتری بین شرکتهای هواپیمائی خود برقرار خواهند ساخت.
ماده دوازدهماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
دولتهای عضو کمکهای فنی و تخصصی را در رشتههای مختلف برای یکدیگر تامین خواهند کرد و برای این منظور - یک برنامههمکاری فنی اکو که وافی بتامین احتیاجات دولتهای عضو باشد - بموقع اجرا گذارده خواهد شد.
دولتهای عضو - بمنظور تامین احتیاج روز افزون بکادر فنی در منطقه گاه به گاه موسساتی برای تعلیم و تربیت و کارآموزی - برمبنای منطقهای ایجاد خواهند کرد.
برای ایجاد ذخیرهای از افراد خیلی ماهر و نیروی انسانی علمی و فنی و تقویت و تحکیم موسسات علمی و تحقیقاتی در دول عضو - یک بنیاد علمی همکاری عمران منطقهای که مرکز آن در اسلام آباد باشد - تاسیس خواهد شد.
یک بنیاد جوانان همکاری عمران منطقهای بمنظور تعمیم و گسترش مبادلات فرهنگی و مودت و تماسهای بیشتر در میان جوانان دول عضو ایجاد خواهد شد.
دول عضو - کلیه تدابیر لازم را برای همکاری فرهنگی بین خود معمول خواهند داشت. این همکاری باید در اصل متوجه پیشبرد حسن نیت و یکدلی در میان مردم منطقه شده و شناسائی و آگاهی از میراث فرهنگی مشترک را در وجدان اجتماعی آنها بوجود آورد.
برای اشاعه اطلاعات و ایجاد تماس و تفاهم بیشتر بین مردم دول عضو آژانسهای اطلاعاتی آنها همکاری نزدیکتری بین خود برقرار خواهند ساخت.
مفاد عهدنامه حاضر بهر نوع همکاری دیگری که متقابلا مورد توافق دول عضو قرار گیرد تسری خواهد یافت.
دول عضو کلیه تدابیر و رویه هائی را که برای نیل به هدفهای این عهدنامه لازم باشد اتخاذ خواهند کرد.
ماده بیستم - دول عضو در تنظیم برنامههای عمرانی خود زمینههای همکاری و تشریک مساعی مستمر، اکو را مورد توجه کامل قرار خواهندداد.
ماده بیست و یکم - مقامات برنامهریزی و مالی و در موارد ضروری سایر مقامات صلاحیتدار دولت عضو برای تسهیل نیل به هدفهای اکو- تماس نزدیک بین خود برقرار خواهند نمود.
دول عضو متفقا خواهند کوشید در مجامع بینالمللی کمکهای موثری در جهت رفع موانع بازرگانی و سایر مشکلاتی که در راه استقرار یک نظام اقتصادی عادلانه تر در جهان وجود دارد بعمل آورند.
ماده بیست و سوماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
وظیفه محوله بهمکاریهای اقتصادی را ارکان ذیل انجام خواهند داد: 1 - شورا: الف - شورای وزیران. ب - شورای قائم مقامان. 2 - شورای برنامهریزی منطقهای. 3 - کمیتههای فنی. 4 – دبیرخانه - و 5 - سازمانهای تخصصی. هر یک از این ارکان در حدود اختیاراتی که به موجب عهدنامه حاضر به آن تفویض گردیده است - عمل خواهد کرد.
شورای وزیران - هیئت اصلی تعیینکننده رویه و مشی و تصمیم گیرنده همکاری عمران منطقهای خواهد بود که متشکل است از وزرای امور خارجه دول عضو یا دیگر نمایندگان که مقام وزارت داشته باشند و از طرف دول عضو معین گردند. شورای وزیران لااقل سالی یکبار متناوبا در سرزمین یکی از دول عضو تشکیل جلسه خواهد داد. شورای وزیران آئین نامه داخلی خود را تنظیم خواهد نمود
ماده بیست و پنجماصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۰۹
شورای معاونین مرکب خواهد بود از مدیر کل مربوطه وزارت امور خارجه ایران ، سفرای پاکستان و ترکیه در ایران. شورای مزبور -جز در مواقعی که شورای وزیران اجلاس میکند - بعنوان رکن دائمی از طرف وزیران و بنام آنان رویه و خط مشی را تعیین و موضوعاتی را کهمستلزم اتخاذ تصمیم توسط دول عضو باشد تنظیم میکند و در امور مربوط به اجرای تصمیمات شورای وزیران اقدامات مقتضی بعمل میآورد. شورای قائممقامان مرتبا و بدفعاتی که ضروری باشد در تهران اجلاس مینماید. ریاست شورای قائممقامان طبق آئیننامه داخلی مصوبه شورایوزیران بنوبت و بترتیب حروف الفباء بعهده یکی از دول عضو خواهد بود.
ماده بیست و ششماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
شورای برنامهریزی منطقهای مرکب خواهد بود از روسای سازمانهای برنامه دول عضو و یا نمایندگانی دارای همان اختیارات کهتعیین و معرفی شوند و حداقل سالی یکبار در مرکز سازمان همکاریهای اقتصادی تشکیل جلسه خواهد داد. این شورا برنامههای اقداماتی در جهت تحقق هدفهای سازمان را مورد بررسی قرار داده و آنها را تکمیل و همراه با گزارشی از برنامههای گذشته و ارزیابی نتایج حاصله، برای تصویب بشورای وزیران تسلیم خواهد کرد. شورای برنامهریزی منطقهای هر سال یک گزارش اقتصادی تهیه خواهد کرد و در آن به تجزیه و تحلیل روندهای اقتصادی منطقه خواهد پرداخت.
ماده بیست و هفتماصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۰۹
کمیتههای فنی مختلفی تشکیل خواهد شد تا در مورد موضوعات مربوطه اقدام نمایند. گزارشات این کمیتهها تسلیم شورای برنامهریزی منطقهایخواهد شد. شورای برنامهریزی منطقهای گزارشات مذکور را جهت بررسی و تصویب تقدیم شورای وزیران خواهد نمود. در حال حاضر، کمیتههای ذیل تشکیل خواهد گردید: 1 - کمیته همکاریهای اقتصادی و بازرگانی. 2 - کمیته همکاری در زمینههای حملونقل ارتباطات. 3 - کمیته همکاریهای فنی و صنعتی. 4 - کمیته همکاریهای کشاورزی. 5 - کمیته همکاریهای آموزشی ، علمی و فرهنگی. 6 - کمیته همکاری در زمینه انرژی. 7 - کمیته همکاری در زمینههای کارهای زیربنائی و عمومی. تعداد کمیتهها و موضوعات مربوط به آنها ممکن است کهگاه توسط شورای وزیران تغییر یابد. این کمیتهها ممکن است کمیتههای فرعی تشکیل دهند تا در مورد زمینههای مختلف همکاریهای تحت حوزه اختیاراتشان اقدام نمایند. تشکیل کمیتههای فرعی منوط به تصویب شورای وزیران خواهد بود.
ماده بیست و هشتماصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۰۹
دبیر کل بر دبیرخانه ریاست تام دارد و توسط شورای وزیران منصوب خواهد شد. سمت دبیرکلی به نوبت و به ترتیب حروف الفبا، توسط یکی ازکشورهای عضو احراز خواهد شد و مدت تصدی آن چهار سال میباشد. کلیه سازمانها و موسسات تخصصی اکو تحت مسوولیت مستقیم دبیر کل قرار خواهد گرفت.
ماده بیست و نهماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
مرکز دبیرخانه همکاری عمران منطقهای در تهران خواهد بود. دبیرخانه برای تامین مخارج و هزینههای خود و ادارات تابعه یک بودجه مرکزی خواهد داشت. این بودجه را سه دولت عضو متساویا تامین خواهندکرد. کلیه کارکنان دبیرخانه - کارمندان بینالمللی تمام وقت تلقی میشوند و حقوق و فوقالعاده خود را از محل بودجه مرکزی دبیرخانه دریافت مینمایند. در موقع انتصاب کارمندان دبیرخانه - توزیع جغرافیائی بر اساس مساوات رعایت میشود. دول عضو موافقتنامهای درباره وضع حقوقی دبیرخانه امضاءخواهند نمود که ضمیمه این عهدنامه خواهد بود. وظایف دبیرخانه بشرح زیر میباشد: 1 - تهیه و طرح و تنظیم برنامه فعالیتها جهت تسلیم بدول عضو. 2 - حفظ تماس با حکومت دولتهای عضو از طریق مجاری مقتضی بمنظور تعقیب پیشرفت اجرای تصمیمات شورای وزیران و برای موضوعات وامور دیگری که بسازمان (همکاریهای اقتصادی) مربوط میشود. 3 - عمل کردن بعنوان مقام تمرکزدهنده در مورد کلیه مسائل و موضوعات مربوط بهمکاری عمران منطقهای. 4 - عمل کردن بعنوان مقام اطلاعاتی در مورد فعالیتهای همکاری عمران منطقهای. 5 - تهیه خلاصه گزارش سالانه درباره فعالیتهای همکاری عمران منطقهای برای تسلیم آن بشورای وزیران. 6 - حفظ تماس نزدیک با کلیه موسسات و سازمانهای تخصصی همکاریهای اقتصادی . 7 - حفظ ارتباط با مجامع بینالمللی و منطقهای - که هدفهائی مشابه با هدفهای همکاری عمران منطقهای دارند. 8 - تامین تسهیلات اداری و اسنادی و تهیه پیشنویسها و گزارشها و اعلامیههای شوراها و کمیتهها و سایر ارکان همکاری عمران منطقهای. 9 - انجام وظیفه در مقام حافظ اسناد و مطالعات و گزارشهای همکاری عمران منطقهای. 10 - انجام وظایف دیگری که ممکن است شورای وزیران به آن محول کند.
ماده سیاماصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۰۹
سازمانها و موسسات تخصصی در برخی زمینههای خاص همکاری خواهند داشت. در حال حاضر سازمانها و موسسات تخصصی در زمینههای ذیل تاسیس خواهد شد: - اطاق بازرگانی و صنایع اکو. - مرکز بیمه اکو در کراچی. - مجتمع یکپارچه بیمه اتکائی اکو در استانبول. شورای وزیران ممکن است گهگاه در تعداد، ماهیت و موضوعات مورد اقدام این موسسات تغییراتی پدید آورد. 1- هرساله گزارشی در مورد فعالیتهای خود تسلیم دبیر کل نمایند. 2- در مورد تصمیماتی که متضمن خط مشی و رویه میباشد قبلا از دبیر کل کسب اجازه نمایند. 3- با دولتهای عضو از طریق دبیرخانه تماس حاصل نمایند.
دبیرخانه دارای یک بودجه متمرکز خواهد بود که به نسبت مساوی از طرف دول عضو تامین خواهد گردید و طبق تصویب شورای وزیران و بموجب آئین نامه مالی که بتصویب شورای وزیران میرسد مورد استفاده واقع خواهد شد. دبیر کل هر سال گزارشی از درآمد و هزینه بودجه متمرکز تسلیم شورای وزیران خواهد کرد.
کلیه تصمیمات به اتفاق آراء اتخاذ میشود.
ماده سی و سوماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
سازمان همکاریهای اقتصادی دارای شخصیت حقوقی خواهد بود.
ماده سی و چهارماصلاحی ۱۳۶۹/۰۹/۱۱
انگلیسی زبان رسمی سازمان همکاریهای اقتصادی میباشد.
سازمان میتواند با سازمانهای بینالمللی منطقهای - همکاری نزدیک برقرار کند. چگونگی و حدود این همکاری را شورای وزیران تعیین خواهد کرد.
هر یک از دول منطقه میتواند عضویت سازمان را تقاضا کند. دولت متقاضی تقاضای خود را از طریق دبیرخانه بشورای وزیران ارسال میدارد. شورای وزیران در مورد پذیرش عضو تازه به اتفاق آراء اتخاذ تصمیم مینماید. شرایط پذیرش و اصلاحاتیکه در نتیجه آن عهدنامه حاضر ضرورت مییابد بموجب موافقتنامهای خواهد بود که بین دول عضو و دولت متقاضی منعقد خواهد گردید و چنین موافقتنامهای بکلیه دول عضو تسلیم میگردد تا طبق قوانین اساسی و مقررات مربوطه هر یک بتصویب برسد.
حکومت هر یک از دول عضو میتواند پیشنهاداتی برای تجدیدنظر در عهدنامه حاضر یا اصلاحاتی در آن بشورای وزیران تسلیمنماید. موارد تجدیدنظر و اصلاحات ناشیه - پس از تایید شورای وزیران و تصویب دول عضو طبق قوانین اساسی و مقررات مربوطه هر یک به موقع اجراء گذارده خواهد شد.
عهدنامه حاضر طبق قوانین اساسی و مقررات مربوطه دول عضو بتصویب خواهد رسید و اسناد تصویب بدولت شاهنشاهی ایران سپرده خواهد شد تا رونوشت مصدق آنرا برای سایر دول عضو و برای دبیرخانه ارسال دارد. عهدنامه از تاریخ تسلیم آخرین سند تصویب بدولت شاهنشاهی ایران لازم الاجرا خواهد بود. عهدنامه حاضر در چهار نسخه اصلی به زبان انگلیسی تنظیم گردید و هر چهار متن متساویا معتبر است. بنا بمراتب - نمایندگان تام الاختیار امضاءکننده زیر عهدنامه حاضر را امضاء نمودند. تهران بتاریخ 12 مارس 1977 (21 اسفند ماه 2535) عباسعلی خلعتبری - وزیر امور خارجه ایران عزیر احمد - وزیر مشاور در امور دفاع و خارجه پاکستان احسان صبری چاگلایانگیل - وزیر امور خارجه ترکیه عهدنامه فوق مشتمل بر یک مقدمه و سی و هشت ماده منضم به قانون عهدنامه ازمیر بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری اسلامی پاکستان و دولت جمهوری ترکیه میباشد. رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی