قانون موافقت‌نامه کمک متقابل اداری در امور گمرکی بین جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری عربی سوریه

موافقت‌نامه کمک متقابل اداری در امور گمرکی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری عربی سوریه مشتمل بر یک مقدمه، بیست و پنج ماده و یک ضمیمه به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده می‌شود.

از لحاظ این موافقت‌نامه: 1 - «گمرک» به معنی زیر خواهد بود: برای دولت جمهوری اسلامی ایران - گمرک ایران. برای دولت جمهوری عربی سوریه - اداره کل گمرک سوریه. 2 - «مطالبات گمرکی» یعنی هر میزان حقوق و عوارض که این موافقت‌نامه درمورد آن‌ها اعمال می‌شود و هرگونه افزایش، مالیات اضافی، هزینه‌های اضافی سررسید پرداختها، هزینه‌های مالی، مخارج و سایر هزینه‌های مربوط به حقوق و عوارض مذکور که در یکی از طرفهای متعاهد قابل وصول نمی‌باشد. 3 - «قانون گمرکی» یعنی کلیه مقررات قانونی و اداری قابل اعمال یا اجراء توسط هر یک از گمرکها راجع به واردات، صادرات، انتقال، عبور(ترانزیت)، انبارداری، جابه‌جایی کالا شامل مقررات قانونی و اداری مربوط به اقدامات بازدارنده، محدود‌کننده و کنترلی. 4 - «تخلف گمرکی» یعنی هرگونه نقض یا مبادرت به نقض قانون گمرک. 5 - «اطلاعات» یعنی هرگونه داده، خواه پردازش یا تجزیه و تحلیل شده یا نشده و اسناد، گزارشها و سایر مکاتبات به هر شکل، ازجمله الکترونیکی یا کپی گواهی شده یا تصدیق شده آن‌ها. 6 - «مامور» یعنی هر مامور گمرک یا مامور سایر ارگانهای دولتی که توسط هر یک از گمرکها تعیین شده است. 7 - «شخص» به معنی شخص حقیقی و حقوقی است مگر این که در متن موافقت‌نامه مورد دیگری مدنظر باشد. 8 - «داده‌های شخصی» یعنی هرگونه داده راجع به یک شخص حقیقی شناخته شده یا قابل شناسایی. 9 - گمرک «درخواست شونده» به معنی گمرکی خواهد بود که از آن درخواست مساعدت می‌شود. 10 - گمرک «درخواست‌کننده» به معنی گمرکی خواهد بود که درخواست مساعدت می‌کند. 11 - «طرف متعاهد درخواست شونده» یعنی طرف متعاهدی که از گمرک آن، درخواست کمک شده است. 12 - «طرف متعاهد درخواست‌کننده» یعنی طرف متعاهدی که گمرک آن درخواست کمک نموده است.

1 - طرفهای متعاهد ازطریق گمرکهای خود در جهت اجراء صحیح قانون گمرکی و جلوگیری، تحقیق و مبارزه با تخلفات گمرکی و حصول اطمینان از امنیت زنجیره عرضه تجارت بین‌المللی، طبق شرایط تنظیم شده در این موافقت‌نامه، مساعدتهای اداری لازم را به یکدیگر ارائه خواهند نمود. 2 - هر یک از طرفهای متعاهد باید کلیه کمکها براساس این موافقت‌نامه را طبق مقررات قانونی و اداری ملی و درمحدوده صلاحیت و امکانات موجود گمرک خود انجام دهد. 3 - این موافقت‌نامه کمک متقابل اداری بین طرفهای متعاهد را دربر می‌گیرد و خدشه‌ای به موافقتنامه‌های معاضدت متقابل قضائی بین آن‌ها وارد نمی‌نماید. درصورتی که قرار باشد کمک متقابل توسط دیگر مقامات طرف متعاهد درخواست شونده انجام شود، گمرک درخواست شونده بایدمقامات صلاحیتدار و درصورت آگاهی، موافقت‌نامه مربوط یا ترتیبات قابل اعمال را اعلام نماید. 4 - مفاد این موافقت‌نامه هیچ‌گونه حقی را برای هیچ فردی جهت ممانعت از اجراء یک درخواست کمک ایجاد نخواهد کرد.

اطلاعات لازم جهت اعمال و اجراءقانون گمرکی:

اطلاعات مربوط به تخلفات گمرکی: 1 - گمرکها، بنا به درخواست یا ابتکار خود، اطلاعاتی در زمینه اقدامات طراحی شده جاری یا تکمیل شده مربوط به تخلف گمرکی به وقوع پیوسته یا تخلفی که ممکن است به‌وقوع بپیوندد را دراختیار یکدیگر قرار می‌دهند. 2 - درموارد مهم که تخلف ممکن است خسارت اساسی به اقتصاد، بهداشت عمومی، امنیت عمومی یا سایر منافع حیاتی یک طرف متعاهد یا امنیت زنجیره عرضه تجارت بین‌المللی وارد نماید، گمرک طرف متعاهد دیگر، درصورت امکان چنین اطلاعاتی را بنا به ابتکار خود بدون تاخیر ارائه خواهد کرد.

انواع اطلاعات خاص: 1 - بنا به درخواست، گمرک درخواست شونده اطلاعات زیر را دراختیار گمرک درخواست‌کننده قرار خواهد داد: الف - این که آیا کالای وارد شده به قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده به صورت قانونی از قلمرو طرف متعاهد درخواست شونده صادر شده است. ب - این که کالای صادر شده از قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده به‌طور قانونی به قلمرو گمرکی طرف متعاهد درخواست شونده وارد شده است و درصورت اعمال رویه گمرکی، تحت چه رویه گمرکی وارد شده است. 2 - بنا به درخواست، گمرک درخواست شونده درموقعی که اطلاعات ارائه شده توسط شخص ذی‌ربط در زمینه موضوع گمرکی قابل اطمینان نباشد اطلاعات مرتبط را دراختیار گمرک درخواست‌کننده قرار خواهد داد.

ابلاغ: بنا به درخواست، گمرک درخواست شونده شخص مقیم یا موجود در قلمرو طرف متعاهد درخواست شونده رااز هر تصمیم رسمی متخذه پیرامون شخص مذکور از سوی اداره درخواست‌کننده در زمینه اجراءقانون گمرکی مطلع خواهد کرد.

کمک درزمینه دریافت مطالبات گمرکی: 1 - بنا به درخواست، گمرکها درخصوص دریافت مطالبات گمرکی به یکدیگر کمک می‌نمایند، مشروط بر این که هر دو طرف متعاهد، مقررات ضروری اداری و قانونی را در زمان درخواست به تصویب رسانده باشند. 2 - کمک در زمینه دریافت مطالبات گمرکی باید طبق ماده (20) این موافقت‌نامه صورت گیرد.

نظارت و اطلاعات: بنا به درخواست، گمرک درخواست شونده باید بر موارد زیر نظارت داشته و درخصوص آن‌ها اطلاعات فراهم نماید: الف - کالای درحال حمل یا در انبار که معلوم گردیده جهت ارتکاب تخلف گمرکی، در قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده مورد استفاده قرار گرفته یا سوء ظن استفاده از آن‌ها وجود دارد. ب - وسائل حمل‌ونقل که معلوم گردیده جهت ارتکاب تخلف گمرکی، در قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده مورد استفاده قرار گرفته یا سوء ظن استفاده از آن‌ها وجود دارد. پ - اماکن گمرکی که معلوم گردیده جهت ارتکاب تخلف گمرکی در قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده مورد استفاده قرار گرفته یا سوءظن استفاده از آن‌ها وجود دارد. ت - اشخاصی که معلوم گردیده در قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده مرتکب تخلف گمرکی شده یا مظنون به ارتکاب تخلف گمرکی هستند، به ویژه کسانی که به قلمرو طرف متعاهد درخواست‌کننده وارد و از آن خارج می‌شوند.

1 - نسخه اصلی اطلاعات فقط درصورتی که تصویر آن‌ها کافی نباشد درخواست می‌شود و در اولین فرصت عودت داده خواهد شد. به حقوق گمرک درخواست شونده یا طرفهای ثالث نباید خللی وارد شود. 2 - هرگونه اطلاعات که مطابق این موافقت‌نامه مبادله می‌شود، باید با کلیه اطلاعات مربوط جهت تفسیر یا بهره‌گیری از آن همراه باشد.

گمرک درخواست شونده می‌تواند بنا به درخواست، اجازه دهد مامورانش در موضوعات مربوط به تخلف گمرکی به عنوان کارشناس یا گواه نزد دادگاه یا محکمه طرف متعاهد دیگر حاضر شوند.

شیوه‌های کسب اطلاعات: 1 - چنانچه گمرک درخواست‌شونده اطلاعات مورد درخواست را نداشته باشد، اقدام به تحقیق و استعلام جهت کسب آن اطلاعات خواهد نمود. 2 - چنانچه گمرک درخواست شونده صلاحیت تحقیق و استعلام جهت کسب اطلاعات را نداشته باشد، علاوه بر معرفی مقام ذی‌صلاح، درخواست را به مقام ذی‌صلاح انتقال خواهد داد.

حضور ماموران گمرک در قلمرو طرف متعاهد دیگر بنا به درخواست مکتوب، ماموران ویژه‌ای که از سوی گمرک درخواست‌کننده تعیین شده‌اند می‌توانند با اجازه گمرک درخواست شونده و طبق شرایط وضع شده از جانب گمرک اخیرالذکر، جهت انجام تحقیق پیرامون تخلف گمرکی موارد زیر را اعمال نمایند: الف - دفاتر گمرک درخواست شونده، اسناد و سایر اطلاعات مربوط به تخلف گمرکی را معاینه کنند و تصویر اسناد و اطلاعات مزبور به آن‌ها تسلیم شود. ب - درموقع انجام تحقیق مرتبط با منافع گمرک درخواست‌کننده، از سوی گمرک درخواست‌کننده، در قلمرو طرف متعاهد درخواست شونده حضور داشته باشند.

حضور ماموران گمرک درخواست‌کننده با دعوت گمرک درخواست‌شونده. در مواقعی که گمرک درخواست شونده به هنگام انجام اقدامات مربوط به کمک، بنا به‌درخواست حضور ماموری از گمرک درخواست‌کننده را مفید یا ضروری بداند، گمرک درخواست‌کننده را از این امر مطلع و از او برای مشارکت دعوت خواهد نمود. مشارکت مزبور با رعایت مفاد مواد (18) و (20) و هرگونه شرایطی خواهد بود که گمرک درخواست‌شونده ممکن است مشخص نماید.

ترتیبات مربوط به بازدید ماموران: 1 - هرگاه ماموران یکی از طرفهای متعاهد براساس شرایط این موافقت‌نامه در قلمرو طرف متعاهد دیگر حاضر شوند باید همواره بتوانند دلیل محکمی مبنی بر هویت و صلاحیت رسمی خود ارائه کنند. 2 - مامورانی که جهت حضور در قلمرو طرف متعاهد درخواست شونده از سوی گمرک درخواست‌کننده تعیین شده‌اند، همان گونه که در مواد (13) و (14) مطرح شده است، صرفا نقش مشاوره‌ای خواهند داشت مگر آن که طبق ماده (20) به گونه دیگری بین طرفهای متعاهد توافق شده باشد. 3 - این ماموران به هنگام حضورشان در قلمرو طرف متعاهد درخواست شونده از حمایتی برخوردارند که ماموران گمرک طرف متعاهد دیگر، مطابق با قوانین لازم‌الاجراءآن طرف از آن برخوردار می‌باشند و مسوول هرگونه تخلفی که ممکن است انجام دهند، خواهند بود.

1 - هرگونه اطلاعاتی که به موجب این موافقت‌نامه دریافت می‌شود صرفا برای اهداف این موافقت‌نامه و فقط توسط گمرکها مورد استفاده قرار خواهد گرفت، جز درمواردی که گمرک ارائه‌دهنده چنین اطلاعاتی، استفاده از آن را برای اهداف دیگر یا توسط مقامات دیگر اجازه داده باشد. 2 - هرگونه اطلاعات دریافت شده به موجب این موافقت‌نامه محرمانه تلقی شده و حداقل براساس قوانین ملی طرف متعاهد دریافت‌کننده از حمایت و حفاظت مشابه اطلاعات آن کشور، برخوردار خواهد بود.

1 - تبادل داده‌های شخصی طبق این موافقت‌نامه با توافق متقابل طرفهای متعاهد آغاز خواهد شد، براساس ماده (20) این موافقت‌نامه چنین داده‌هایی باید از یک سطح محافظتی که نیازهای قانونی ملی طرف متعاهد را برآورده نماید، برخوردار باشد. 2 - در چهارچوب این ماده، طرفهای متعاهد باید قانون و مقررات مربوط به محافظت از داده‌های شخصی را به یکدیگر ارائه دهند.

1 - درمواردی که کمکها درچهارچوب این موافقت‌نامه، حاکمیت، امنیت، نظم عمومی یا سایر منافع اساسی ملی طرف متعاهد درخواست شونده را نقض کند یا باعث ضرر رساندن به منافع مشروع تجاری یا حرفه‌ای گردد طرف متعاهد مزبور می‌تواند از ارائه این کمکها خودداری کند، یا با رعایت چنان شرایطی که ممکن است مقرر کند آن‌ها را ارائه نماید. 2 - در جایی که اگر درخواست مشابهی از سوی گمرک درخواست شونده مطرح شود، گمرک درخواست‌کننده توانایی برآوردن آن را نداشته باشد، گمرک درخواست‌کننده در درخواست خود این واقعیت را مورد توجه قرار خواهد داد. برآوردن چنین درخواستی به صلاحدید گمرک درخواست شونده خواهد بود. 3 - ارائه کمک را به واسطه این که دلایلی وجود دارد که اقدام به این امر مانعی در مسیر تحقیق، تعقیب یا اقدامات جاری ایجاد خواهد کرد، می‌توان به تعویق انداخت. در چنین مواردی گمرک درخواست شونده برای تعیین این که آیا می‌توان کمک را با رعایت شرایطی که گمرک درخواست‌کننده ممکن است مقرر کند، ارائه کرد، با گمرک درخواست‌کننده به مشورت خواهد پرداخت. 4 - درمواردی که از ارائه کمک خودداری شود یا ارائه آن به تعویق بیفتد، دلایل خودداری یا تعویق آن ارائه خواهد شد.

1 - براساس بندهای (2) و (3) این ماده گمرکها از کلیه دعاوی مطرح شده برای جبران هزینه‌های متحمل شده در اجراءاین موافقت‌نامه صرف‌نظر خواهند نمود. 2 - هزینه‌ها و مخارجی که به کارشناسان و شهود پرداخت شده و همچنین هزینه‌های مترجمین و مترجمین همزمان، غیر از کارمندان دولت توسط گمرک درخواست‌کننده تقبل خواهد شد. 3 - درصورتی که برای اجراء درخواست، هزینه‌های زیاد یا غیرمتعارف مورد نیاز بوده یا باشد، طرفهای متعاهد به منظور تعیین شرایطی که به‌موجب آن درخواست باید اجراء شود و همچنین روشی که به موجب آن هزینه‌ها باید تقبل شود، با یکدیگر مشورت خواهند کرد.

گمرکها به‌طور مشترک درخصوص ترتیبات تفصیلی مربوط به تسهیل در اعمال این موافقت‌نامه، تصمیم‌گیری خواهند نمود.

این موافقت‌نامه در قلمرو طرفهای متعاهد همان‌طوری که در مقررات قانونی و اداری ملی آن‌ها قید شده است، اعمال خواهد شد.

1 - گمرکها سعی خواهند کرد که اختلافات یا سایر مشکلات در زمینه تفسیر یا اجراء این موافقت‌نامه را ازطریق توافق مشترک حل و فصل نمایند. 2 - اختلاف نظرها یا مشکلاتی که از این طریق حل نشود، از راههای دیپلماتیک حل‌و فصل خواهد شد.

لازم‌الاجراء شدن این موافقت‌نامه در اولین روز ماه دوم پس از این که طرفهای متعاهد به‌صورت کتبی و ازطریق مجاری دیپلماتیک به یکدیگر اطلاع دادند که قانون اساسی یا داخلی برای لازم‌الاجراء شدن این موافقت‌نامه انجام شده، لازم‌الاجراء خواهد شد.

مدت و فسخ: 1 - این موافقت‌نامه برای مدت نامحدود درنظر گرفته شده ولی هر یک از طرفهای متعاهد می‌توانند در هر زمان با اعلام ازطریق مجاری دیپلماتیک آن را فسخ کنند. 2 - فسخ موافقت‌نامه سه ماه از تاریخ اعلام خاتمه آن به طرف متعاهد دیگر صورت خواهد پذیرفت، با این وجود اقدامات جاری در زمان فسخ، طبق مفاد این موافقت‌نامه تکمیل خواهد شد.

بازنگری طرفهای متعاهد به منظور بازنگری این موافقت‌نامه، بنا به درخواست یا در پایان پنج‌سال از تاریخ لازم‌الاجراء شدن آن با یکدیگر مذاکره خواهند کرد، مگر آن‌که عدم نیاز به بازنگری را به صورت کتبی به اطلاع یکدیگر برسانند. به منظور گواهی مراتب بالا، امضاءکنندگان زیر که دارای اختیار لازم هستند، این موافقت‌نامه را امضاء کرده‌اند. شادی امضاء شده در تهران در هفدهم فوریه 2005 میلادی مطابق با بیست و نهم بهمن 1383 هجری شمسی در دو نسخه به زبانهای فارسی، عربی و انگلیسی که هر سه متن دارای اعتبار یکسان می‌باشد. درمورد اختلاف در تفسیر، متن انگلیسی ملاک عمل خواهد بود. از طرف دولت جمهوری اسلامی‌ایران از طرف دولت جمهوری عربی سوریه