آئین نامه تشکیل و صلاحیت دادگاه نظامی موقت در زمان حکومت نظامی

در نقاطیکه فرمانداری نظامی اعلام می‌شود کلیه ضابطین نظامی مذکور در ماده 123 قانون دادرسی و کیفر ارتش و ضابطین دادگستری مذکور در ماده 26 قانون اصول محاکمات جزائی موظف هستند در صورت اطلاع بر وقوع بزه‌های مذکور در این آئین نامه اقدامات لازم برای جمع‌آوری دلائل و مدارک ارتکاب و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم طبق مقررات مربوطه بعمل آورده و مراتب را باسرع وقت بدادستان دادگاههای نظامی موقت گزارش داده و پرونده امر را ارسال دارند.

پرونده‌های مقدماتی که بوسیله ضابطین تهیه شده از طرف آنان مستقیما نزد دادستان دادگاههای نظامی موقت ارسال می‌گردد. دادستان فورا پرونده را بدادیار بازپرس ارجاع کرده و یا در صورت لزوم نزد مامورین شهربانی یا ژاندارمری برای جمع‌آوری دلائل و بازجوئی‌های بیشتری میفرستد.

دادستانها و همچنین دادگاههای نظامی موقت میتوانند بازجوئیهائی را در خارج از حوزه صلاحیت خود بدادسراها و دادگاههای بخش دادگستری رجوع نمایند و این مقامات مکلفند تقاضای مزبور را انجام دهند.

فرمانداری نظامی می‌تواند هر گونه اطلاعاتی را در حوزه صلاحیت خود راجع به حفظ امنیت و انتظامات عمومی از ادارات و بنگاههای دولتی بخواهد و این مقامات مکلفند اطلاعات مزبور را بفرماندار نظامی بدهند.

دادگاههای نظامی موقت در صورتیکه شعب متعدد داشته باشند دارای یکنفر رئیس با درجه سرتیپی خواهد بود و اگر در محل تشکیل دادگاه سرتیپ نباشد تصدی مقام ریاست با یکنفر سرهنک [سرهنگ] خواهد بود - درجه رئیس شعبه اقلا سرهنک [سرهنگ] دوم و درجه کارمندان آن از سرهنک [سرهنگ] دویمی تا سرگردی باید باشد.

دادگاههای نظامی موقت بتناسب دارای کارمند علی البدل از یک تا دو نفر افسر ارتش خواهد بود و دادگاههای یکنفری ممکن است یکنفر افسر ارتش بعنوان عضو علی البدل داشته باشد.

متهم می‌تواند وکیل مدافع خود را از نظامیان مطابق قانون دادرسی و کیفر ارتش و یا از وکلای دادگستری مطابق قانون انتخاب نماید و نیز دادگاه می‌تواند بدرخواست متهم وکیل مسخر برای او تعیین کند.

در هر حوزه فرمانداری نظامی بقدر لزوم شعبه دیوان تجدید نظر تشکیل خواهد شد و دیوان تجدید نظر برای رسیدگی باراء صادر از دادگاههای نظامی موقت می‌باشد.

رئیس دیوان تجدید نظر باید دارای درجه سرتیپی و در جاهائیکه سرتیپ نباشد درجه سرهنگی بوده و کارمندان آنهم از درجه سرهنک [سرهنگ] دویمی کمتر نباشد.

دیوان تجدید نظر در صورت تقاضای تجدید نظر از طرف محکوم یا دادستان بحکم صادر از دادگاههای نظامی موقت رسیدگی مینماید.

مدت درخواست تجدید نظر ده روز پس از تاریخ ابلاغ حکم می‌باشد.

رسیدگی در دادگاه نظامی موقت و دیوان تجدید نظر بنوبت است ولی چنانچه فرماندار نظامی مصلحت بداند که رسیدگی به پرونده‌ای خارج از نوبت بعمل آید مراتب را بدادگاه اعلام میدارد و دادگاه موظف است که خارج از نوبت پرونده را رسیدگی نماید.

دادگاه‌های نظامی موقت باعمال مذکور در قانون حکومت نظامی مصوب 27 سرطان1329 و بزه‌های زیر که کیفر آن‌ها در قوانین کیفری تصریح شده رسیدگی می‌نماید:

رسیدگی به بزه‌های دیگری که طبق آئین نامه‌های مورخ سیزدهم خرداد و بیستم تیر ماه 1321 از صلاحیت دادگاه‌های نظامی موقت شناخته شده بود بدادسرا و دادگاههای عمومی و سایر مراجع صلاحیت دار محول می‌شود.

از تاریخ تصویب این آئین نامه کلیه پرونده هائی که در دادسراهای دادگاههای نظامی موقت تحت تعقیب است و هنوز نسبت بآنها ادعانامه صادر نشده و رسیدگی به پرونده‌های مزبور بموجب این آئین نامه از صلاحیت دادگاههای نظامی موقت خارج است از طرف دادسرای مزبور بدادسراهای شهرستانهای مربوطه فرستاده می‌شود که بمراجع صالح ارجاع گردد و نسبت بپرونده هائیکه ادعانامه تنظیم شده در دادگهاهای نظامی موقت رسیدگی خواهد شد.

بزه هائیکه بموجب قانون دادرسی و کیفر ارتش رسیدگی به آن‌ها در صلاحیت دادگاههای نظامی بوده در همان دادگاه‌های نامبرده رسیدگی می‌شود.

دستور اجرای احکام را فرماندار نظامی بمجرد قطعی شدن صادر می‌کند ولی کیفیت استدعای عفو و تخفیف مجازات از مقام سلطنت مطابق ماده 55 قانون مجازات عمومی است.

آنچه از مقررات قانون دادرسی و کیفر ارتش که با این آئین نامه منافات ندارد در دادسراها و دادگاههای نظامی موقت قابل اجرا می‌باشد.

از تاریخ تصویب این آئین نامه آئین نامه مصوب سیزدهم خرداد 1321 و مواد الحاقی آن که در بیستم تیر ماه 1321 بتصویب کمسیون دادگستری مجلس شورای ملی رسیده است نسخ می‌شود.