قوانین جاری ›

قانون اجازه مبادله عهدنامه مودت منعقده بین دولتین ایران و افغانستان


۱۹ بخش جاری
تاریخ تصویب
۱۳۰۰/۰۹/۱۴
مرجع تصویب
مجلس شورای ملی
آخرین وضعیت
ساختار الحاقی 1301/10/15
شناسهٔ qavanin: 5364665117424143551 · مشاهدهٔ اصل در qavanin.ir ↗
فهرست مطالب
مجلس شورای ملی بدولت اجازه می‌دهد که عهدنامه مورخه 15 شوال‌المکرم سنه 1339 منعقده بین دولتین ایران و افغانستان را که مشتمل بر دوازده فصل و دو فصل الحاقیه و ضمیمه باین قانون است مبادله نماید.
متن عهدنامه چون جهت جامعه اسلامیه و روابط نژادی و علایق حسن مجاورت و همسایگی دولتین ایران و افغانستان اقتضا داشت که مراودات حسنه و روابط دوستانه بین‌الدولتین بوسیله انعقاد یک عهدنامه مستحکم گردد. لهذا برای اجرای این مقصود مقدس اعلیحضرت شاهنشاه ایران جناب حاج میرزا حسن‌خان محتشم‌السلطنه وزیر امور خارجه و اعلیحضرت امیر‌افغانستان جناب سردار عبدالعزیز خان وزیر مختار و ایلچی معتمد خود را وکلای مختار خود تعیین فرموده و مشارالیهما پس از مبادله اختیارنامه‌های‌رسمی خود فصول ذیل را منعقد نمودند:
از امروز ببعد دوستی صادقانه و مناسبات حسنه فی‌مابین ایران و افغانستان و اتباع دولتین مزبورتین برقرار خواهد بود.
سفرای کبار و وزرای مختار و شارژدافرهای هر یک از دولتین معظمتین متعاهدتین در دربار یکدیگر از کلیه حقوق و امتیازاتیکه بموجب عادت و رسوم بین‌المللی معمول و مقرر شده است بهره‌مند خواهند بود.
اتباع دولتین معظمتین متعاهدتین خواه در موقع مسافرت و خواه در موقع اقامت مورد احترام واقع شده و کاملا در حمایت مامورین دولت‌متبوعه خودشان خواهند بود .
اتباع دولتین متعاهدتین مقیم یا مسافر در ممالک همدیگر تابع قوانین محلی بوده مرافعه و مناقشه و جنحه و جنایت آن‌ها در محاکم عدلیه محلی ایران و افغانستان رسیدگی و تسویه خواهد گردید مامورین سیاسی یا قنسولگری طرفین معظمین بهیچ وجه حق دخالت در مسائل قضائی اعم از حقوقی و جزائی اتباع خود در خاک یکدیگر نداشته و مرجع کلیه دعاوی اتباع دولتین محاکم داخلی دولت متوقف‌فیها خواهد بود.
دولتین معظمتین متعاهدتین حق خواهند داشت قنسول ژنرال و قنسول و ویس‌قنسول یا وکیل قنسولگری برای اقامت در شهرهای عمده و مراکز تجارتی مملکت یکدیگر مامور نمایند ولی مامورین مزبور وقتی شروع بانجام وظایف ماموریت خودشان خواهند نمود که مطابق معمول دولت متوقف‌فیها تصدیقنامه ماموریت آن‌ها صادر شده باشد.
اتباع دولتین در ممالک یکدیگر از کلیه خدمات نظامی و سایر وظایفی که مخصوص به اتباع داخله هر دولت است معاف و مستثنی‌خواهند بود.
در صورت تقصیر و فرار یکی از اتباع دولتین متعاهدتین به مملکت دیگری مامورین دولتین معظمتین حق خواهند داشت که بوسیله مجاری سیاسی اعاده او را بمملکت خود تقاضا نمایند و از طرف حکومت محلیه از این مساعدت خودداری نخواهد شد ولیکن مقصرین سیاسی از‌این ترتیب مستثنی خواهند بود.
برای استحکام مناسبات ودادیه و روابط تجارتی طرفین متعاهدتین عهود و قراردادهای لازمه راجع بمناسبات تجارتی و رسومات‌گمرکی و مبادلات پستی و تلگرافی باسرع اوقات ترتیب داده و پس از امضاء و تصدیق بموقع اجرا گذارده خواهد شد.
وقع جنگ بین یکی از دولتین متعاهدتین با دولت ثالثی موجب حدوث خلل در روابط دوستی و مودت بین طرفین نبوده و طرف دیگر ملتزم خواهد بود که از تسهیل موجبات و موفقیت دولت دشمن بر طبق قوانین بیطرفی احتراز کند.
برای اینکه دوستی و اعتماد صادقانه موجود بین مملکت شاهنشاهی ایران و مملکت پادشاهی افغانستان کاملا مشهود گردد دولتین‌متعاهدتین مصمم شده‌اند که کلیه اشکالات مهمه و اختلافات حاصله بین خود را که بطرز مطلوبی از راه مذاکرات سیاسی خاتمه‌پذیر نگردد مطابق مقررات و عادات بین‌المللی مسئله را بحکمیت رجوع نمایند و نیز طرفین متعهد می‌شوند که از روی صمیمیت کامل احکام صادره را بموقع اجرا گذارند.
این عهدنامه به نخستین بزبان فارسی نوشته می‌شود.
نمایندگان طرفین متعاهدتین متعهد می‌شوند که در مدت سه ماه از تاریخ امضاء یا در صورت امکان زودتر اسناد لازمه دائر بتصدیق عهدنامه را در طهران یا کابل مبادله نمایند. بناء علیهذا نمایندگان طرفین متعاهدتین این عهدنامه را امضاء و مهر نمودند. طهران بتاریخ 15 شهر شوال المکرم 1339 مطابق اول سرطان 1300 امضاء: وزیر امور خارجه دولت علیه ایران (حسن محتشم‌السلطنه). امضاء: عبدالعزیز سفیر دولت علیه افغانستان.
مقصود از عبارت فصل سوم این عهدنامه (اتباع دولتین معظمتین متعاهدتین خواه در موقع مسافرت و خواه در موقع اقامت مورد احترام واقع شده کاملا در حمایت مامورین دولت متبوعه خودشان خواهند بود) این است که مامورین دولت متبوعه میتوانند در حدود قوانین جاریه مملکت متوقف‌فیها با مراجعه بمامورین مملکت مزبوره تسهیلاتی برای اتباع خودشان فراهم نمایند.
طوائف و ایلاتی که سابقا از افغانستان بایران آمده‌اند اعم از بربری و غیره کمافی‌السابق تبعه ایران می‌باشند. بربریهائی که قصد مسافرت بخاک افغانستان را داشته باشند بدون آنکه تذکره‌های خود را بامضای مامورین افغانستان مقیمین ایران برسانند حق ورود بخاک افغانستان را نخواهند داشت طوائف سرحدنشین که در خاک دولتین ییلاق و قشلاق می‌نمایند در مدت توقف در خاک ایران با آن‌ها معامله تبعه ایران و در مدت‌توقف در افغانستان معامله تبعه افغانستان خواهد شد. افرادی که از افغانستان قبل از تاسیس سفارت دولت افغانستان در طهران بایران آمده و سکنی اختیار کرده‌اند کمافی‌السابق تبعه ایران می‌باشند تجاری‌که فقط برای معاملات تجارتی از افغانستان بایران مسافرت نموده و در ایران اقامت دائمی اختیار نکرده‌اند و نیز بموجب اسناد محقق است که در‌دوائر رسمی ایران با آن‌ها معامله تبعه ایران نشده است تبعه افغانستان شناخته خواهند شد.
فصل سومالحاقی ۱۳۰۱/۱۰/۱۵
همچنین طوائف و ایلاتی که سابقا از ایران بافغانستان رفته‌اند کمافی السابق تبعه دولت متوقف فیها می‌باشند و بدون اینکه تذاکر خود را بامضای مامورین ایران برسانند حق ورود بخاک ایران را نخواهند داشت چنانکه همین ترتیب نظیرا موافق فصل دوم الحاقی نسبت بکلیه طوائف و ایلاتی که سابقا از افغانستان بایران آمده‌اند مجری خواهد شد افرادی که از ایران قبل از تاسیس سفارت ایران در کابل بافغانستان رفته سکنی اختیار کرده‌اند کمافی السابق تبعه افغانستان شناخته می‌شوند تجاری که فقط برای معاملات تجارتی از ایران بافغانستان مسافرت نموده‌اند و در افغانستان اقامت دائمی اختیار نکرده‌اند و نیز بموجب اسناد محقق است که در دوایر رسمی افغانستان بآنها معامله تبعه افغانستان نشده است تبعه ایران شناخته خواهند شد.