تعریف: به منظور اعتلای شخصیت دینی، اخلاقی، عقلانی، عاطفی، علمی و اجتماعی دانشآموزان و ایجاد زمینه مشارکت همهجانبه آنها در زمینههای اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، ورزشی و هنری، سازمانی عمومی و غیردولتی با عنوان سازمان دانشآموزی جمهوری اسلامی ایران و با مقررات خاص تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش تشکیل میشود.
اهداف:
زمینهسازی تعلیم و تربیت اسلامی دانشآموزان در ابعاد مختلف فردی و اجتماعی برای کسب فضایل اخلاقی و کمالات انسانی براساس تعالیم عالیه اسلام ناب محمدی.(ص)
زمینهسازی برای بسط مشارکت فعال دانشآموزان در عرصههای مختلف انقلاب و کشور.
برنامهریزی برای استفاده مفید از اوقات فراغت دانشآموزان و آمادهسازی آنان برای پذیرش مسئولیتهای فردی و اجتماعی.
ترو یج الگوها و اسوههای انقلابی، اسلامی و ملی در بین دانشآموزان.
تقویت روحیه تعاون، نیکوکاری، نوع دوستی و کمک به دیگران و ترغیب به رعایت نظم و انضباط اجتماعی و روحیه قانونگرایی و احترام به قانون در جامعه.
مشارکت در ارتباطات بینالمللی دانشآموزان بویژه با دانشآموزان کشورهای اسلامی.
ایجاد علاقه و ایمان به فرهنگ خودی، خود باوری و توجه به شعار نه شرقی و نه غربی.
3اصول کلی حاکم بر سیاستها، فعالیتها و برنامهها:
اهتمام به حفظ اصول و ارزشهای اسلامی، ملی و انقلاب اسلامی بویژه پاسداری از حریم ولایت و قانون اساسی در شکل دادن و سازماندهی فعالیتهای مختلف دانشآموزان.
پاسداری از ارزشهای اخلاقی، اسلامی و انسانی در کلیه شئون سازمان.
تلاش برای تحت پوشش قراردادن آحاد دانشآموزان و گروههای سنی کمتر از 18سال.
توجه به نیاز، علاقه، استعداد و قابلیتهای اعضای تحت پوشش و تلاش برای رشد همهجانبه فردی و اجتماعی آنان.
مشارکت فعال اعضا در همه عرصههای فعالیت سازمان.
بهرهبرداری مناسب و درست از ظرفیتهای موجود ملی اعم از فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و اقتصادی جامعه.
ایجاد زمینههای خوداتکایی در انجام ماموریتهای سازمان اعم از انسانی و منابع مالی.
حضور در کلیه عرصههای توسعه کشور اعم از فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و غیره به منظور ارتقای توانمندیهای فردی و اجتماعی دانشآموزان متناسب با مقتضیات سنی، اجتماعی و محل جغرافیایی.
عدم تمرکز در انجام وظایف محوله و تفویض اختیار به سطوح منطقهای و آحاد نیروهای مرتبط با سازمان.
ایجاد هویت ملی واسلامی و تقویت روح جمعی و سازمانپذیری از طریق نشانها و علائم.
رعایت اصل هماهنگی کلیه فعالیتها با برنامههای تعلیم و تربیت عمومی کشور.
تاکید بر انجام فعالیتها به شیوه کار گروهی، پویا و فعال.
تداوم در برنامهریزیها و اجرای برنامههای تربیتی.
تاکید بر تعلیم مهارتها و ایجاد روحیات و صفات مطلوب از طریق فعالیتهای عملی.
وظایف:
جلب مشارکت کلیه مخاطبان اصلی و اعضای وابسته و مردمی برای تحقق اهداف سازمان.
اقدام لازم برای به عضویت درآوردن داوطلبانه دانشآموزان.
برنامهریزی برای فعالیتهای پرورشی دانشآموزان در خارج از مدارس.
پژوهش، آموزش و مشاوره برای افزایش توانمندیهای دانشآموزان عضو.
سازماندهی و هماهنگی برای جلب حمایتهای ملی و محلی.
تامین منابع مورد نیاز سازمان از طریق جلب مشارکتهای مردمی در کنار کمکهای دولت.
اجرای روشهای تربیتی مناسب برای رشد اعتقادی و اخلاقی اعضا.
استفاده مفید و موثر از فضاهای پرورشی موجود در کشور و توسعه و تجهیز فضاهای مناسب برای فعالیت سازمان.
برنامهریزی برای شناسایی، جذب و آموزش مربیان واجد صلاحیت و داوطلب به منظور آمادهسازی آنان برای اداره گروههای سازمان یافته دانشآموزی.
برقراری ارتباط با مراکز فرهنگی، علمی و نیز تشکلهای مشابه در داخل و خارج از کشور برای تبادل اطلاعات و تجربیات و همکاریهای مشترک از طریق مراجع مسئول.
برگزاری گردهمایی، همایش، جشنواره، اردو، مسابقات فرهنگی و ورزشی، کنگرهها و مجمعهای گوناگون برای اعضا.
تشویق و ترغیب دانشآموزان عضو به فراگیری و استفاده از شیوههای تعاون در فعالیتهای مختلف اقتصادی و اجتماعی در واحدهای آموزشی.
اعضا: اعضای سازمان، دانشآموزان میباشند و سازمان میتواند از مربیان و معلمان به عنوان همکاران افتخاری استفاده نماید.
ارکان:
هیات امنا.
شورای برنامهریزی.
رئیس سازمان.
مجمع عمومی (کنگره)
ترکیب اعضای هیئت امنا:
وزیر آموزش و پرورش (رئیس هیئت امنا)
معاون رئیس جمهور و سرپرست سازمان تربیت بدنی.
دبیر شورای عالی جوانان.
فرمانده نیروی مقاومت بسیج یا نماینده تامالاختیار او.
رئیس اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشآموزان.
مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
چهار نفر از اعضای اصلی سازمان (دو پسر - دو دختر) به انتخاب مجمع نمایندگان اعضا.
دو نفر از میان همکاران افتخاری سازمان (یک نفر زن - یک نفر مرد) به انتخاب مجمع عمومی.
دو نفر از افراد مطلع و صاحبنظر در امور پرورشی نوجوانان و جوانان به انتخاب وزیر آموزش و پرورش.
دو نفر از معاونان وزارت آموزش و پرورش با انتخاب وزیر.
معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش (نایب رئیس هیئت امنا)
رئیس سازمان دانشآموزی دبیر هیئت امنا میباشد.
احکام هیئت امنا توسط وزیر آموزش و پرورش صادر میشود.
دانشآموزان در دور اول به پیشنهاد رئیس سازمان و در دورههای بعدی با رای اعضای کنگره سازمان دانشآموزی انتخاب خواهند شد.
مصوبات هیئت امنا با رای 3/2 اعضا و تایید ریاست هیئت امنا قابل اجرا خواهد بود.
وظایف هیئت امنا:
سیاستگذاری و تعیین خط مشیهای کلی سازمان و نظارت بر تحقق اهداف آن.
تصویب برنامههای سالانه و توسعه سازمان.
تایید رئیس سازمان برای انتصاب.
تصویب چگونگی تشکیل و ترکیب شوراهای برنامهریزی استانها و شهرستانها و همچنین نحوه انتخاب نمایندگان اعضا در ارکان سازمان.
بررسی گزارشهای مالی و عملکرد سازمان و تصویب آن.
بررسی و تامین منابع مالی و بودجه سالانه سازمان.
تصویب ساختار و تشکیلات سازمان براساس مقررات عمومی.
ترکیب اعضای شورای برنامهریزی: رئیس سازمان دانشآموزی (رئیس شورا) . - یک نفر از معاونان سازمان دانشآموزی (عضو و دبیر شورا) - یک نفر از شخصیتهای فرهنگی به انتخاب وزیر آموزش و پرورش . - دو نفر از حوزه معاونت پرورشی به پیشنهاد معاون پرورشی و تایید وزیر آموزش و پرورش . - دو نفر از نمایندگان اعضای اصلی.
احکام اعضای منتخب شورای برنامهریزی توسط وزیر آموزش و پرورش برای مدت 4سال صادر میشود.
وظایف شورای برنامهریزی:
تصویب آییننامهها و ضوابط مربوط به فعالیتهای سازمان.
تصویب آییننامهها و ضوابط اجرایی مربوط به فعالیتهای اعضا.
پیشنهاد برنامههای سازمان به هیئت امنا.
پیشنهاد ساختار سازمانی و شرح وظایف و نحوه تشکیل شورای برنامهریزی استانها و شهرستانها به هیئت امنا.
تصویب آییننامه و ضوابط انتخاب نمایندگان اعضا در ارکان سازمان و همچنین ضوابط چگونگی شکلگیری و گروهبندی مجمعهای اعضا.
تصویب برنامه همکاریهای سازمان با سایر دستگاهها.
برنامهریزی برای اجرای مصوبات هیئت امنا.
ماده 11اصلاحی ۱۳۸۵/۰۴/۰۷
رئیس سازمان: ریاست این سازمان با معاون پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش است.
شوراهای برنامهریزی استانها و شهرستانها: سازمان برای برنامهریزی و انجام هماهنگی و پشتیبانی لازم در سطح استانها و شهرستانها دارای شوراهای برنامهریزی میباشد.
ترکیب، وظایف و چگونگی تشکیل این شوراها با پیشنهاد شورای برنامهریزی مرکز و تصویب هیات امنا خواهد بود.
مجمعهای اعضا و تشکیلات اجرایی: مجمعهای اعضا به منظور اعمال نظریات و مشارکت فعال دانشآموزان عضو در مدیریت و اجرای فعالیتها تشکیل میشود. ترکیب، وظایف و نحوه انتخاب این مجمعها توسط رئیس سازمان تهیه و پس از تایید شورای برنامهریزی به تصویب هیئت امنا خواهد رسید.
منابع و امکانات:
حق عضویت.
کمک مالی و تجهیزاتی وزارت آموزش و پرورش.
درآمدهای حاصل از فعالیتهای سازمان.
کمکهای داوطلبانه، اعانات و هدایای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی و نهادهای انقلاب اسلامی.
استفاده از کمکهای مستمر دولت متناسب با رشد فعالیتها و برنامههای سازمان.
بخشی از نیروهای مورد نیاز سازمان از طریق مامور نمودن کارکنان وزارت آموزش و پرورش و سایر دستگاههای دولتی تامین خواهد شد. منابع پرداخت حقوق و مزایای اینگونه کارکنان از محل بودجه دستگاههای دولتی مربوط و به عنوان بخشی از کمک دولت به سازمان منظور و تامین خواهد شد.
اساسنامه فوق در 14ماده و 7تبصره در جلسه 441 مورخ 21/2/1378 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.
رئیس جمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی