پروتکل راجع به آلودگی دریائی ناشی از اکتشاف و استخراج از فلات قاره که در تاریخ 9 فروردین 1368 (29مارس 1989) به امضاء نماینده دولت جمهوری اسلامی ایران رسیده است به شرح پیوست تصویب و اجازه تسلیم اسناد الحاق به آن داده میشود.
پروتکل راجع به آلودگی دریائی ناشی از اکتشاف و استخراج از فلات قاره دولتهای متعاهد: اعضای کنوانسیون منطقهای کویت برای همکاری درباره حمایت از محیط زیست دریائی در برابر آلودگی و امضاءکنندگان پروتکل همکاری منطقهایبرای مبارزه با آلودگی ناشی از نفت و سایر مواد مضره در موارد اضطراری. با آگاهی از مواد 76، 197، 208 کنوانسیون 1982 ملل متحد در مورد حقوق دریاها. با وقوف بر خطراتی که آلودگی ناشی از اکتشاف و استخراج از فلات قاره بر محیط زیست دریائی و بهداشت انسان دارد و نیز مشکلات ناشی از آن درمنطقه دریائی تحت صلاحیت ملی خود. با آگاهی از لزوم انجام اقداماتی بیشتر و مشخصتر در جهت پیشگیری و جلوگیری از آلودگی دریائی ناشی از اکتشاف و استخراج بستر و زیر بستر دریا. با توجه به تعهدات موجود خود به موجب حقوق بینالملل. و بمنظور اجرای بند «ب» از ماده 3، ماده 7 و ماده 19 کنوانسیون بشرح زیر توافق نمودهاند :
از لحاظ پروتکل حاضر:
مقصود از«مرکز» مرکز کمکهای متقابل در موارد اضطراری در دریا میباشد که طبق بند 1 ماده 3 « پروتکل همکاری منطقهای برای مبارزه با آلودگی ناشی از نفت و سایر مواد مضره در موارد اضطراری» تشکیل گردیده است.
مقصود از «مرجع گواهیکننده» هر شخص یا موسسهای است که دولت متعاهد اختیار صدور گواهی ایمنی و آمادگی جهت تحقق هدف مورد نظررا به آن داده باشد.
مقصود از «برنامه استفاده از مواد شیمیائی» برنامه تهیه شده توسط متصدی تاسیسات دریائی است که شامل موارد زیر میباشد: الف - مواد شیمیائی که متصدی در نظر دارد از آنها در عملیات خود استفاده نماید. ب - هدف یا هدفهائی که بمنظور تحقق آنها متصدی قصد دارد از آن مواد شیمیائی استفاده کند. ج - حداکثر غلظت مواد شیمیائی مورد نظر متصدی در هر ماده دیگر و همچنین حداکثر مقداری که متصدی قصد دارد در یک مدت مشخص بکار برد. د - ناحیهای که ممکن است مواد شیمیائی از آن ناحیه به محیط دریائی سرایت نماید، چنانچه خطر شناخته شدهای بر اثر سرایت یک ماده شیمیائی به محیط دریائی وجود نداشته باشد نیازی به ذکر ماده مزبور در برنامه متصدی نخواهد بود.
مقصود از «مرجع ذیصلاح دولتی» هر بخش دولتی، نمایندگی و یا هر مرجع قانونی دیگر در دولت متعاهد است که بمنظور اعمال اختیارات یا انجام وظایفی که در پروتکل به آنها اشاره شده است تعیین گردیده و رسما به سازمان اعلام شده باشد.
مقصود از «دولت متعاهد» هر یک از دولتهای عضو این پروتکل میباشد.
مقصود از «کنوانسیون»، کنوانسیون منطقهای کویت برای همکاری درباره حمایت از محیط زیست دریائی در برابر آلودگی است.
مقصود از «شورا» ارگان سازمان و متشکل از دولتهای متعاهد میباشد که که طبق بند ب (1) ماده 16 کنوانسیون تشکیل گردیده است.
مقصود از «زباله» مواد زائد آشپزخانه و دیگر مصارف خانگی، فضولات و زوائد جامد میباشد که در مواد دیگر این پروتکل، به استثناء ماده12،پیشبینی شده باشد.
مقصود از «راهنمای کلی» منحصرا راهنمای کلی صادر شده توسط سازمان و اصلاحیههای مربوط به آن میباشد که در هر مورد توسط شوراتصویب شده است.
مقصود از «پروانه» یک پروانه، مجوز شامل جواز کار یا اجازه برای عهدهدار شدن عملیات دریائی میباشد که رسما از طرف مرجع ذیصلاح هردولت متعاهد به این منظور صادر شده باشد.
«آلودگی دریائی» همان معنائی را خواهد داشت که در بند «الف» ماده 1 کنوانسیون ذکر شده است.
مقصود از «تاسیسات دریائی» هر سازه، دستگاه یا کشتی شناور یا ثابت در کف دریا یا زیر آن است که بمنظور عملیات دریائی در نقطهای ازمنطقه پروتکل (تعریف شده در بند 16 این ماده) قرار گرفته و شامل هر نفتکشی است که در زمان معینی مهار شده و برای انبار کردن موقت نفت از آن استفاده میگردد و همچنین شامل هر تاسیساتی است که برای فرآورش، ذخیرهسازی و بازیافت کنترل جریان نفت خام بکار گرفته میشود. بمنظور گواهی موضوع ماده 6، تاسیسات عبارت است از هر جزء لاینفک سازه، دستگاه، تجهیزات یا کشتی، هر وسیله بالابر یا سیستم ایمنی متصل وهر قطعه وسائل دیگر که توسط دولت متعاهد به عنوان جزئی از آن تاسیسات مشخص شده باشد.
مقصود از «عملیات دریائی» هر گونه عملیاتی است که در منطقه پروتکل جهت اکتشاف نفت یا گاز طبیعی یا بمنظور بهرهبرداری از آن منابع،شامل هر گونه فرآورش قبل از انتقال به خشکی و انتقال آن بهوسیله خط لوله به خشکی، صورت گیرد. این عملیات همچنین شامل هر گونه فعالیتهای ساخت، تعمیر، نگاهداری، بازرسی و دیگر عملیات مشابه خواهد بود که در ارتباط با هدف اصلی اکتشاف و استخراج انجام میشود.
مقصود از «متصدی» هر شخص حقیقی یا حقوقی است که عهدهدار عملیات دریائی طبق تعریف بند 13 ماده یک پروتکل میشود.
«سازمان» همان معنائی را خواهد داشت که در بند «ج» از ماده یک کنوانسیون قید شده است.
مقصود از «منطقه پروتکل» کلیه قسمتهای فلات قاره هر دولت متعاهد است که در داخل و یا مجاورت منطقه دریائی، طبق تعریف ارائه شده دربند «الف» ماده 2 کنوانسیون قرار گرفته.
«فاضلاب» به معنای : الف - فضولات و سایر مواد مانده از هر نوع مستراح، آبریزگاه و یا دستشوئی. ب - فاضلاب تاسیسات درمانی، نظیر داروخانه یا بخش درمانی کشتیها که از طریق دستشوئیها، وانها و یا مخارج موجود در تاسیسات مزبور جریانداشته باشد. ج - سایر پس آبهائی که با مقادیر قابل ملاحظهای از فاضلاب ذکر شده در بالا مخلوط شده باشد. میباشد.
مقصود از «منطقه ویژه» آن بخش از منطقه دریائی است که در شمال غرب خط ممتد بین نقطه راسالحد با مختصات 22 درجه و 30 دقیقه شمالی و 59 درجه و 48 دقیقه شرقی و نقطه راسالفاسته با مختصات 25 درجه و 4 دقیقه شمالی و 61 درجه و 25 دقیقه شرقی واقع است.
دولتهای متعاهد مقرر خواهند داشت که در بخشهائی از منطقه پروتکل که تحت صلاحیت آنها قرار دارد، کلیه اقدامات لازم برای پیشگیری،کاهش و جلوگیری از آلودگی دریا ناشی از عملیات دریائی با در نظر گرفتن بهترین تکنولوژی موجود و قابل توجیه به لحاظ اقتصادی معمول گردد.همچنین دولتهای متعاهد منفردا یا مشترکا در بخشهائی از منطقه دریائی که در قلمرو صلاحیت آنها واقع است کلیه اقدامات لازم را بمنظور مبارزه با آلودگی دریا ناشی از عملیات دریائی بعمل خواهند آورد. تعهدات مزبور، خللی به تعهدات مشخصتر پذیرفته شده بموجب این پروتکل وارد نخواهند ساخت.
هر دولت متعاهد، مراقبت خواهد نمود که در منطقه پروتکل تحت صلاحیت آن دولت، هر گونه فعالیت نفتی بر اساس پروانهای انجام گیرد که در آن بنا به تشخیص مرجع ذیصلاح دولتی، شروط لازم برای حمایت محیط زیست دریائی و نواحی ساحلی قید شده باشد. مرجع ذیصلاح دولتی، رعایت قوانین و مقررات مربوطه وضع شده توسط مراجع دولتی را از متصدی خواهد خواست و اختیار خواهد داشت کهاقدامات لازم را برای ضمانت اجرای آنها بعمل آورد.
هر دولت متعاهد، اقدامات لازم را برای تحقق موارد زیر انجام خواهد داد: الف - قبل از صدور پروانه برای هر گونه عملیات دریائی که ممکن است موجب بروز خطرات قابل ملاحظه آلودگی در منطقه پروتکل یا هر ناحیه ساحلی مجاور آن شود، مرجع ذیصلاح دولتی در خواست خواهد کرد که یک ارزیابی از اثرات بالقوه ناشی از عملیات دریائی بر محیط زیست ارائه گردد. هیچ نوع از عملیات مورد ذکر قبل از ارائه ارزیابی یاد شده آغاز نخواهد شد، و هیچ پروانهای صادر نخواهد گردید مگر این که مرجع ذیصلاح دولتی متقاعد شود که عملیات مورد نظر خطر غیر قابل قبول بروز خسارت در منطقه پروتکل و نواحی ساحلی مجاور آن را در بر نخواهد داشت. ب - مرجع ذیصلاح دولتی برای تصمیمگیری در مورد درخواست اظهارنامه اثرات زیست محیطی و مشخص نمودن چارچوب آن راهنماهای کلی را که توسط سازمان تهیه شده است مد نظر قرار خواهد داد. ج - هر گاه یک مرجع ذیصلاح دولتی در خواست ارائه اظهارنامه اثرات زیست محیطی نماید و آن را دریافت کند، خلاصهای از اثرات بالقوه زیست محیطی مندرج در اظهارنامه را به سازمان ارسال خواهد داشت. سازمان ظرف چهار روز پس از دریافت آن، رونوشت خلاصه یاد شده را برای کلیه دولتهای متعاهد ارسال خواهد نمود. مرجع ذیصلاح دولتی قبل از صدور پروانه برای عملیات پیشنهاد شده به سایر دولتهای متعاهد فرصت خواهد داد که ظرف مدت معینی که با توجه به نوع عملیات و فوریت نیاز برای اتخاذ تصمیم، بصورت معقول در نظر گرفته خواهد شد، در مورد عملیات مزبور، از طریق سازمان، اظهار نظر نمایند.مرجع مذکور قبل از صدور پروانه برای عملیات نظرات ارائه شده را مورد توجه قرار خواهد داد. با وجود تعهد به ارسال خلاصه یاد شده در این بند به سازمان، دولت متعاهد اختیار خواهد داشت از فرستادن اطلاعاتی که افشای آن ممکن است بهامنیت ملی کشورش لطمه وارد نماید خودداری کند.
هر گاه یک دولت متعاهد ارائه ارزیابی اثرات زیست محیطی عملیات دریائی پیشنهاد شده را لازم نداند، میبایست یک بررسی از محیط زیست دریائی و زندگی آبزیان را قبل از شروع عملیات پیشنهاد شده مد نظر داشته باشد. بررسی مزبور باید توسط هیاتی مستقل از متصدی و مورد تایید مرجع ذیصلاح دولتی یا تحت سرپرستی مستقیم هیات انجام گیرد.
راهنمای کلی مربوط به ارزیابی اثرات زیست محیطی که توسط سازمان تدوین میشود باید در برگیرنده راهنمائی در زمینه نوع عملیات و شرایطی باشد که تحت آن شرایط عملیات ممکن است موجب خطر قابل توجه آلودگی در منطقه پروتکل یا هر منطقه ساحلی مجاور آن گردد.
1 - هر دولت متعاهد باید مراقبت نماید تا عملیات دریائی تحت صلاحیت آن دولت هیچگونه مانع غیر موجهی برای کشتیرانی قانونی، ماهیگیری یاهر فعالیت دیگر که بر اساس معاهدات دو جانبه یا چند جانبه و یا بر مبنای قوانین بینالمللی انجام میگیرد ایجاد نکند و در انتخاب محل استقرار تاسیسات، توجه لازم به خطوط لوله و کابلهای موجود معمول گردد. همچنین باید به ضرورت حمایت از مناطق دارای اهمیت اکولوژیکی و فرهنگی ویژه توجه کافی مبذول گردد. 2 - هر دولت متعاهد تدابیر لازم را بکار خواهد برد تا در منطقه تحت صلاحیت آن دولت متصدیان تاسیسات دریائی، بستر دریا را در مجاورت تاسیسات خود بازرسی نموده و هر گونه آثار بجای مانده از عملیات آنها که ممکن است مانعی در ماهیگیری قانونی باشد در موارد زیر جمعآوری نمایند: الف - در مورد خط لوله یا سایر وسائل زیر دریائی بلافاصله پس از اتمام کار نصب. ب - در مورد سکوی بهرهبرداری بلافاصله پس از برداشتن آن. ج - در هر موردی که مرجع ذیصلاح دولتی بازرسی و تمیز کردن را منطقا لازم بداند.
هر دولت متعاهد کلیه تدابیر عملی را بکار خواهد برد تا اطمینان حاصل کند که هر یک از تاسیسات دریائی که در منطقه پروتکل تحت صلاحیت آن دولت مورد استفاده قرار میگیرد از لحاظ ایمنی مورد تایید مرجع گواهیکننده یا نماینده مرجع است و برای مقاصدی که بمنظور تحقق آنها بکار گرفته میشود مناسب بوده، به طوری که اطمینان حاصل شود که به محیط زیست دریائی خسارت غیر مترقبه وارد نخواهد آورد.
هر دولت متعاهد کلیه تدابیر عملی را جهت اطمینان از تحقق موارد زیر معمول خواهد داشت :
متصدیان در همه اوقات وسائل و ابزاری را که در شرایط مطلوب کاری باشند در تاسیسات دریائی خود در دسترس خواهند داشت تا خطرات ناشی از آلودگی اتفاقی را طبق روش صحیح میادین نفتی یا هر شیوه صنعتی مربوطه دیگر، به حداقل برسانند و موجبات تسهیل اقدام سریع در صورت بروز آلودگی اضطراری را فراهم آورند.
بکارگیری هر دستگاه یا وسیلهای که بعنوان بخشی از تاسیسات موضوع ماده 6 منظور نشده باشد، مشروط به انجام آزمایش قبلی و تایید مرجعذیصلاح دولتی یا نماینده وی و همچنین بازرسی دورهای طبق روش صحیح میادین نفتی یا هر شیوه صنعتی مربوطه دیگر خواهد بود.
فورانگیرها و سایر وسائل ایمنی طبق روش صحیح میادین نفتی یا هر شیوه صنعتی مربوطه دیگر بصورت دورهای توسط متصدی یا از طرف وی آزمایش خواهد شد و تمرینات لازم در مورد کار کرد آنها متناوبا انجام خواهد گردید.
تاسیسات دریائی بالای سطح آب باید طبق رویه کشتیرانی بینالمللی به چراغ و سایر ابزار اعلام خطر، که در شرایط مطلوب کاری نگهداری شدهاند، مجهز باشند و این چراغها و تجهیزات نیز باید طبق عرف کشتیرانی بینالمللی مورد استفاده قرار گیرد.
همه افراد شاغل در عملیات دریائی باید طبق روش صحیح میادین نفتی قبلا آموزش دیده باشند و یا به آنها آموزش لازم داده شود. هر فردی که اولین بار برای اشتغال در تاسیسات دریائی استخدام میشود، باید یک دوره آشناسازی را طی کند و یک دستورالعمل حاوی تعلیمات مربوط بهروشهای اضطراری نیز باید در اختیار او گذاشته شود.
هر دولت متعاهد کلیه تدابیر عملی را به منظور حصول اطمینان از تحقق موارد زیر بعمل خواهد آورد:
در قلمرو صلاحیت آن دولت هیچ متصدی، هیچیک از مراحل عملیات دریائی خود را آغاز نخواهد کرد مگر آنکه: الف - یک طرح اضطراری جهت مقابله با هر گونه حادثهای که ممکن است در اثر عملیات صورت پذیرد و منجر به آلودگی قابل ملاحظهای در محیطزیست دریائی گردد آماده نموده باشد. ب - طرح را به تصویب مرجع ذیصلاح دولتی رسانیده باشد. ج - رضایت مرجع ذیصلاح دولتی را از نظر در اختیار داشتن متخصصین و منابع کافی جهت اجرای کامل طرح تحصیل نموده باشد.
هیچ طرح اضطراری تصویب نخواهد شد مگر اینکه با یکایک طرحهای اضطراری ملی یا طرحهای محلی موجود و همه طرحهای تهیه شده توسط مرکز هماهنگ شده باشد و بتوان از متصدی خواست که در هر یک از تمرینات انجام شده در زمینه اجرای طرحهای اضطراری مزبور شرکتجوید.
هر شخص مجری عملیات دریائی، ترتیباتی اتخاذ خواهد نمود تا اطمینان حاصل کند که در صورت بروز حادثه در اثر عملیات او که ممکن است موجب آلودگی قابل ملاحظهای در محیط زیست دریائی گردد. گزارش کاملی از حادثه مزبور سریعا برای مرجع ذیصلاح دولتی که برای دریافت اینگونه گزارشها تعیین شده است ارسال گردد.
قبل از بروز هر مورد اضطراری نشت نفت، نقش و اختیارات خاص صنعت و مراجع ذیصلاح باید مورد شناسائی کامل قرار گرفته و به وضوح درطرح اضطراری متصدی یا هر طرح ملی و محلی تعریف و مشخص شود.
هر دولت متعاهد بشرط رعایت بند 2 مشروحه زیر، کلیه تدابیر عملی را جهت حصول اطمینان از تحقق موارد زیر بعمل خواهد آورد: الف - در آن قسمت از منطقه پروتکل که «منطقه ویژه» میباشد، هیچ نوع پس آب حاصل از قسمت ماشین آلات تاسیسات دریائی به دریا تخلیه نخواهد شد مگر اینکه میزان نفت موجود در آن بدون اینکه رقیق شده باشد از 15 میلیگرم در لیتر تجاوز ننماید. هر دولت متعاهد میتواند در هر منطقهای از قلمرو صلاحیت خود میزان محدودکننده تری را تعیین نماید. ب - هیچگونه تخلیه دیگری از تاسیسات دریائی بجز تخلیه ناشی از عملیات حفاری که در حالت رقیق نشده میزان آلودگی نفتی آن بیشتر از مقداری که فعلا توسط سازمان قید شده نباشد، در منطقه پروتکل به درون دریا صورت نخواهد گرفت. آلودگی نفتی یاد شده نباید بیش از میزان 40 میلیگرم در لیتربه صورت متوسط در هر ماه تقویمی و در هیچ زمانی بیشتر از 100 میلیگرم در لیتر باشد. ج - خروجی تخلیه فاضلابهای آغشته به نفت تا حد ممکن زیر سطح آب دریا خواهد بود. د - هر گونه تدابیر احتیاطی لازم به منظور به حداقل رساندن سرایت نفت و گاز جمعآوری یا سوخته شده ناشی از آزمایش چاه به دریا، اتخاذ خواهدشد.
ضوابط مصوب موضوع بند یک این ماده ممکن است پیشبینی نماید که هنگامی که میزان نفت موجود در تخلیه بیشتر از مقدار معین توافق شده است ولی این افزایش ناشی از یک حادثه یا علت خارج از اختیار متصدی یا کارکنان بوده است و آنها کلیه پیشبینیها و مساعی لازم را برای جلوگیری ازآن افزایش بکار بردهاند، این موضوع نقض آن ضوابط نمیباشد. امکان دیگر، پیشبینی اقدامات دفاعی با آثار مشابه خواهد بود.
هر دولت متعاهد مراقبت خواهد نمود تا از متصدی خواسته شود که شرایط زیستمحیطی در مجاورت تاسیسات خود را متناوبا یا در هر زمانی که مرجع ذیصلاح دولتی مقتضی بداند بازرسی نماید. دولت متعاهد نیز ممکن است راسا بازرسی را انجام دهد یا از دیگران بخواهد که آن را انجام دهند. درصورتی که نتایج حاصل از بازرسی دولتی بدون دلایل مشهود بصورت قابل ملاحظهای با نتایج آخرین بازرسی انجام شده توسط متصدی مغایرت داشته باشد، دولت میتواند با حفظ حقوق خود جهت مبادرت به هر گونه اقدام قانونی دیگر، هزینههای بازرسی خود را از متصدی بازیافت نماید.
هر دولت متعاهد جهت حصول اطمینان از تحقق موارد زیر، اقدامات لازم را انجام خواهد داد: الف - در عملیات حفاری در بخشهائی از منطقه پروتکل که تحت صلاحیت آن دولت قرار دارند استفاده از سیالات حفاری با پایه نفتی منوط به اخذ مجوز مشخص از مرجع ذیصلاح دولتی خواهد بود. چنین مجوزی صادر نخواهد شد مگر این که مرجع مزبور اطمینان حاصل نموده باشد که استفاده ازچنین سیالی به لحاظ شرایط استثنائی قابل توجیه میباشد. در صورتی که مایعات مزبور مورد استفاده قرار گیرند، خردههای حفاری قبل از دفع بنحو موثر شستشو خواهند شد تا میزان نفت آنها به حداقل برسد.آبهای شستشودهنده نباید در محلی تخلیه گردند که امکان اختلاط مجدد آنها با خردههای حفاری وجود داشته باشد. محل دفع خردههای حفاری بایدبر حسب مورد، تا حد ممکن زیر سطح آب دریا باشد. ب - هیچگونه مایع حفاری با پایه نفتی در هیچیک از بخشهای منطقه پروتکل که در قلمرو صلاحیت آن دولت قرار دارند تخلیه نخواهد شد. ج - گلهای حفاری با پایه آبی تخلیه شده از عملیات دریائی نباید محتوی مواد سمی مقاومی باشد که ممکن است پس از تخلیه اولیه سیالات حفاریکماکان خطر زیست محیطی در بر داشته باشد.
هر دولت متعاهد کلیه تدابیر عملی را به منظور حصول اطمینان از تحقق موارد زیر معمول خواهد داشت : الف - ممانعت از دفع مواد زیر به دریا: 1- کلیه مواد پلاستیکی شامل، ولی نه منحصر به، طنابهای مصنوعی، تورهای ماهیگیری مصنوعی، کیسههای پلاستیکی زباله. 2- کلیه زبالههای دیگر شامل مواد کاغذی، تکههای پارچه، شیشه، فلزات، بطری، ظروف یکبار مصرف آشپزخانه، پوشال و دیگر مواد بستهبندی. ب - دفع مواد زائد غذائی حتیالامکان با فاصله هر چه بیشتر از خشکی صورت خواهد گرفت. این فاصله در هر حال کمتر از 12 مایل دریائی ازنزدیکترین خشکی نخواهد بود. ج - هنگامی که زباله با موادی دیگر مخلوط است که تخلیه آنها مستلزم شرایط خاصی است، سختترین شرایط اعمال خواهد شد. د - فاضلاب تاسیساتی که ده نفر یا بیشتر در آن فعالیت دارند به منطقه پروتکل تخلیه نخواهد شد، مگر اینکه : 1- با بکارگیری سیستمی که مورد موافقت مرجع ذیصلاح دولتی قرار گرفته باشد،فضولات مبدل به پودر شود و ضد عفونی گردد و در نقطهای بهفاصله بیشتر از چهار مایل دریائی از نزدیکترین خشکی تخلیه شود،یا 2- در فاصله بیشتر از 12 مایلی از نزدیکترین خشکی تخلیه گردد، یا 3- از یکدستگاه تصفیه مورد تایید مرجع ذیصلاح دولتی عبور نموده باشد. در هر حال مواد تخلیه شده نباید، مواد جامد شناور و قابل رویت ایجاد کند و موجب تغییر رنگ آب اطراف محل تخلیه گردد.
هر دولت متعاهد در نقاط مناسب از نوار ساحلی خود تسهیلات دریافت فضولات عمومی مربوط به تاسیسات دریائی را که در قلمرو حاکمیت وی عمل مینمایند و دارای نیروی انسانی میباشند فراهم خواهد نمود.
1 - هر دولت متعاهد کلیه تدابیر مقتضی را جهت حصول اطمینان از انجام موارد زیر بعمل خواهد آورد: الف - هر متصدی تاسیسات دریائی یک «برنامه استفاده از مواد شیمیائی» تهیه و برای تصویب به مرجع ذیصلاح دولتی ارائه خواهد نمود. در خواستاصلاحیههای برنامه ممکن است متعاقبا ارائه شود و مورد تصویب قرار گیرد. هنگامی که متصدی در نظر داشته باشد خارج از چارچوب برنامه مصوبخود، از یک ماده شیمیائی که احتمال سرایت آن به محیط زیست دریائی وجود داشته باشد استفاده نماید، مرجع ذیصلاح دولتی را مطلع خواهد نمود. در موارد اضطراری به منظور جلوگیری از بروز صدمه به اشخاص یا خسارت به اموال استثنائا اعلام استفاده از مواد شیمیائی قبل از انجام کار ضرورتنخواهد داشت. ب - بمنظور حمایت از محیط زیست دریائی، مرجع ذیصلاح دولتی اختیار ممنوع کردن، محدود نمودن یا تنظیم نحوه انبار کردن یا استفاده از مواد یامحصولات شیمیائی را دارا میباشد. در مورد اعمال اختیار یاد شده، مرجع مذکور هر گونه راهنمای تهیه شده توسط سازمان و تصویب شده از جانب شورا را مطمح نظر خواهد داشت. 2 - هر دولت متعاهد تدابیر مقتضی بعمل خواهد آورد تا اطمینان حاصل شود که در اجرای عملیات لرزهنگاری در منطقه پروتکل راهنمای کلی تهیه شده توسط سازمان مورد توجه قرار خواهد گرفت.
هر دولت متعاهد، در عملیات دریائی در هر بخش از منطقه پروتکل تحت صلاحیت آن دولت متصدیان را ملزم به اجرای موارد زیر خواهد نمود: 1 - تامین سیستم کافی برای جمعآوری و دفع مناسب کلیه اشیاء و مواد نامطلوب. 2 - ارائه دستورالعمل مناسب برای نحوه بکارگیری آن. 3 - کوشش در پیشبینی پرداخت جریمه در صورت دفع نامناسب.
هر دولت متعاهد مراقبت خواهد نمود که مرجع ذیصلاح دولتی دارای اختیاراتی باشد که بموجب آن از متصدی تاسیسات دریائی انجام اقداماتزیر را خواستار گردد: الف - در مورد خط لوله: 1- شستشو و بر طرف نمودن هر یک از آلودهکنندههای باقیمانده از خط لوله. 2- دفن کردن خط لوله یا بر طرف کردن قسمتی و دفن کردن باقیمانده آن به نحوی که با ملحوظ داشتن کلیه شرایط، هر گونه خطر قابل پیشبینی برای دریانوردی یا ماهیگیری در آینده بر طرف گردد. ب - در مورد سکوها، وسائل دیگر و سازههای مستقر در بستر دریا برداشتن کلیه یا قسمتی از تاسیسات برای حصول اطمینان از ایمنی دریانوردی ومنافع ماهیگیری. همچنین، دولت متعاهد کلیه اقدامات عملی را جهت حصول اطمینان از این که متصدی دارای منابع کافی برای تضمین اجرای مواردمزبور میباشد انجام خواهد داد.
دولتهای متعاهد در قسمتهائی از منطقه پروتکل که دارای منافع مشترکی در امر ماهیگیری میباشند، کوشش خواهند نمود روش مشترکی را درزمینه جمعآوری تاسیسات مورد تصویب قرار دهند. در هر مورد تصمیمگیری در زمینه لزوم یا عدم لزوم جمعآوری تاسیسات، دولتهای متعاهد هر گونه راهنمای کلی تهیه شده توسط سازمان را مورد توجه قرار خواهند داد. در هر صورت خطوط لوله برای بر طرف نمودن آلودهکنندههای باقیمانده، چه جمعآوری شوند یا نشوند، شستشو خواهند شد.
دولتهای متعاهد کلیه تدابیر عملی لازم را اتخاذ خواهند نمود تا اطمینان حاصل شود که هیچگونه تاسیسات دریائی در حال استفاده در سطح آب دریا یا در نزدیکی آن بصورت شناور قرار نگرفته است و هیچگونه وسیلهای که نیاز به آن منتفی شده است در بستر دریا در فلات قاره بجای نمانده است.
1 - پروتکل حاضر مشمول مقررات مندرج در کنوانسیون ناظر بر پروتکلها خواهد بود. 2 - روشهای تدوین اصلاحیهها و الحاقیههای پروتکلها، موضوع مواد 20 و 21 کنوانسیون در مورد پروتکل حاضر مجری خواهد بود. 3 - آئیننامه داخلی و مقررات مالی و اصلاحیههای آن که بر مبنای ماده 22 کنوانسیون مورد تصویب قرار گرفتهاند در مورد پروتکل حاضر مجریخواهند بود.
1 - پروتکل حاضر از تاریخ 29 مارس لغایت 26 ژوئن در کویت برای امضاء هر یک از دولتهای عضو کنوانسیون منطقهای کویت برای همکاری درباره حمایت از محیط زیست دریائی در برابر آلودگی مفتوح خواهد بود. 2 - پروتکل حاضر منوط به تصویب، پذیرش، موافقت یا الحاق دول عضو کنوانسیون خواهد بود. اسناد تصویب، پذیرش، موافقت یا الحاق به دولتکویت که عهدهدار وظایف دولت امانتدار میباشد، سپرده خواهد شد. 3 - پروتکل حاضر در پایان نودمین روز پس از تاریخ سپردن حداقل پنج سند تصویب یا پذیرش پروتکل، موافقت با آن یا الحاق به آن توسط دولتهای مشروح در بند 2 این ماده لازمالاجراء خواهد بود. در تایید مراتب فوق نمایندگان تامالاختیار امضاءکننده زیر که دارای اختیارات لازم از سوی دولتهای خود میباشند پروتکل حاضر را امضاء نمودهاند. این پروتکل در تاریخ 29 مارس 1989 در کویت به زبانهای فارسی، عربی و انگلیسی تنظیم و امضاء گردیده است و هر سه متن از اعتبار واحد برخوردارند.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به پروتکل شامل یک مقدمه و پانزده ماده در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ دوم مهر ماه یکهزار و سیصد وهفتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1370/7/14 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی