ماده واحده موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت استرالیا در خصوص سرویسهای هواپیمائی مابین قلمروهای دو دولت که مشتمل بر یک مقدمه و هفده ماده و یک برنامه خطوط پرواز میباشد و در تاریخ 29 آذر ماه 1339 در تهران بامضاء رسیده است و بدولت اجازه داده میشود اسناد مصوبه آن را مبادله نماید.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن قرار داد ضمیمه میباشد در جلسه روز پنجشنبه بیست و هشتم خرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و سه به تصویب مجلس شورای ملی رسیده بود درجلسه روز چهارشنبه بیست وپنجم آذرماه یکهزاروسیصدوچهل وسه شمسی بتصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی رئیس مجلس سنا- مهندس شریف امامی
موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت مشترک المنافع استرالیا در خصوص سرویسهای هواپیمائی مابین قلمروهای دو دولت
مقدمه( نظر به اینکه دولت شاهنشاهی ایران و دولت مشترک المنافع استرالیا متعاهدین قرارداد بینالمللی هواپیمائی کشوری که در تاریخ 7 دسامبر 1944 در شیکاگو برای امضاء آماده شده بود میباشند مایلند بمنظور استقرار سرویسهای هواپیمائی بین قلمرو خود و موافقتنامهای علاوه بر قرارداد مذکور منعقد نمایند بنابر این نمایندگان تام الاختیار خود را بدین منظور بشرح زیر تعیین نمودند: از طرف دولت شاهنشاهی ایران: جناب آقای یدالله عضدی وزیر امور خارجه از طرف دولت مشترک المنافع استرالیا جناب آقای سناتور شین دان پالتریچ وزیر هواپیمائی کشوری نمایندگان مزبور پس از مبادله اختیارنامههای کامل خود که در کمال صحت و اعتبار بوده درباره مواد ذیل موافقت نمودند:
1 - برای مقاصد مندرج در این موافقتنامه جز در مواردی که مضمون عبارت مفهوم دیگری را ایجاب کند: الف - مقصود از عبارت قرارداد قرارداد بینالمللی هواپیمائی کشوری است که در تاریخ 7 دسامبر 1944 برای امضاء در شیکاگو آماده شده بوده نیز شامل هر ضمیمهای که تحت ماده 9 قرارداد مزبور مورد قبول واقع گردیده و هر اصلاحیهای که در ضمائم مذکور یا در اصل قرارداد بر طبق مواد 90 و94 قرارداد بعمل آمده است میباشد. ب - مقصود از عبارت مقامات هواپیمائی در مورد ایران اداره کل هواپیمائی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که مجاز باشد وظائف فعلی اداره کل هواپیمائی کشوری و یا وظائفی نظیر آنرا انجام دهد و در مورد دولت مشترک المنافع استرالیا مدیر کل هواپیمائی کشوری و هر شخصی یا هیئتی است که مجاز به انجام وظائف فعلی مدیر کل هواپیمائی کشوری یا وظائف مشابه آن باشد ج - مقصود از عبارت قلمرو در مورد یک کشور اراضی و آبهای ساحلی متصل به آن است که تحت حاکمیت - سیطره - حمایت یا قیمومیت آن کشور باشد د - مقصود از عبارت موسسه هواپیمائی معینه یک موسسه هواپیمائی است که یکی از طرفین متعاهدین بر طبق ماده 3 بعنوان موسسه هواپیمائی مجاز برای بکار انداختن سرویسهای هوائی بینالمللی بر طبق مقررات ماده 2 کتبا بطرف متعاهد دیگر معرفی مینماید. ه - مقصود از عبارت سرویس هوائی هر سرویس هوائی است که طبق برنامه بوسیله هواپیما بمنظور حملونقل عمومی مسافر یا بار یا پست تشکیل میشود. و - مقصود از عبارت سرویس هوائی بینالمللی یک سرویس هوائی است که از فضای قلمرو بیش از یک کشور عبور نماید ز - مقصود از عبارت موسسه هواپیمائی هر موسسه حملونقل هوائی است که یک سرویس هوائی بینالمللی را تعبیه و یا بهره برداری نماید. ح - مقصود از عبارت توقف بمنظورهای غیر از حملونقل فرود آمدن هواپیما بمنظور مقاصدی غیر از سوار یا پیاده کردن مسافر یا بار یا پست میباشد. 2 - برنامه خطوط پرواز که ضمیمه این موافقتنامه است جزء لایتجزای موافقتنامه بوده و هر گونه اشارهای به موافقتنامه شامل برنامه خطوط پرواز نیز خواهد بود مگر در مواردیکه شرایط دیگر قید شده باشد.
هر یک از طرفین متعاهدین حقوق مشخصه در این موافقتنامه را بطرف متعاهد دیگر اعطاء مینماید تا موسسه هواپیمائی معینه طرف متعاهد دیگر قادر شود سرویسهای هواپیمائی بینالمللی را در خطوطی که در برنامه پرواز مشخص گردیده است و از این پس بترتیب سرویسهای مورد موافقت و خطوط مشخصه خوانده میشود تاسیس و بکار اندازد.
1 - سرویسهای مورد موافقت در هر یک از خطوط مشخصه بنا به اختیار طرف متعاهدی که حقوق مزبور بر طبق ماده 2 این موافقتنامه به آن اعطاء شده ممکن است بلافاصله یا بعدا بکار انداخته شود سرویسهای مذکور نباید قبل از حصول شرایط ذیل بکار انداخته شود. الف - طرف متعاهدی که حقوق مزبور به آن اعطاء شده است یک موسسه هواپیمائی را برای آن خط تعیین کرده باشد. ب - طرف متعاهد اعطاءکننده حقوق اجازه لازم بهره برداری را برای موسسه هواپیمائی مربوطه صادر کرده باشد اجازه بهره برداری مورد بحث با شرط رعایت مقررات بند 2 این ماده و بند 1 ماده 8 بدون تاخیر داده خواهد شد 2 - از موسسه هواپیمائی که بوسیله یکی از طرفین متعاهدین تعیین شده ممکن است خواسته شود مقامات هواپیمائی طرف متعاهد را قانع سازد که صلاحیت انجام شرایطی را که در قوانین و مقرراتی که برای بهره برداری سرویسهای هوائی بینالمللی وضع گردیده و معمولا بوسیله مقامات مزبور اطلاق میشود دارا میباشد.
1 - بموجب مقررات این موافقتنامه موسسه معینه هر یک از طرفین متعاهدین در موقع بکار انداختن سرویس مورد موافقت در یک خط معین از حقوق زیر بهره مند میگردد: الف - حقوق توقف در قلمرو مزبور بمنظورهائی غیر از حملونقل. ب - حق پرواز بدون فرود آمدن در قلمرو کشور متعاهد دیگر. ج - حق توقف در قلمرو مزبور در نقاطیکه در برنامه پرواز برای آن خط مشخص گردیده بمنظور پیاده و سوار کردن محمولات بینالمللی - مسافر - بار و پست 2 - و نیز مقرر است که در مناطق جنگ یا مناطقی که در اشغال نظامی است یا مناطقی که جنگ و اشغال نظامی در آن تاخیر داشته است با توجه به ماده 9 قرارداد شیکاگو بکار انداختن اینگونه سرویسها منوط به اجازه و تصویب مقامات صلاحیتدار نظامی خواهد بود.
هیچیک از مقررات این موافقتنامه طوری تلقی نخواهد شد که بموسسه هواپیمائی معینه یکی از طرفین متعاهدین امتیاز گرفتن مسافر - بار و یا پست در قلمرو طرف متعاهد دیگر در ازاء کرایه یا حق الزحمه بمقصد نقطه دیگری در همان قلمرو اعطاء شده است.
هیچیک از مقررات این موافقتنامه طوری تلقی نخواهد شد که با تعهدات هر یک از طرفین متعاهدین که بموجب ماده 7 قرارداد بعمل آمده است مغایرت داشته باشد.
سوخت و روغن و قطعات یدکی و تجهیزات معمولی و ذخائر هواپیما در داخل هواپیماهای موسسه معینه یکی از طرفین متعاهدین در موقع ورود بقلمرو طرف متعاهد دیگر و یا حمل شده بداخل چنین هواپیماهائی در قلمرو مذکور که بدون رضایت مقامات گمرکی از هواپیما تخلیه نشده باشد اگر صرفا برای مصرف خود هواپیما یا مصرف در داخل هواپیمای آن موسسه در بهره برداری سرویسهای مورد موافقت باشد بشرط آنکه از جهات دیگر نیز مقررات گمرکی طرف متعاهد اخیرالذکر رعایت گردد از حقوق گمرکی و هزینههای بازرسی و عوارض و مالیاتهای مشابه ملی یا محلی در قلمرو آنطرف معاف خواهد بود حتی در مواردیکه ذخائر مزبور حین پرواز هواپیما در داخل آن قلمرو بمصرف برسد.
1 - هر یک از طرفین متعاهدین این حق را محفوظ خواهد داشت که از اعطای حقوق مندرجه در ماده 2 بیک موسسه هواپیمائی معینه بوسیله طرف متعاهد دیگر خودداری نماید و یا آنرا نقض کند و یا شرایط دیگری را که در مورد بکار بردن آن حقوق لازم میداند تحمیل نماید در هر موقع که قانع نشده باشد مالکیت عمده و کنترل موثر بر آن موسسه در دست طرف متعاهدی که موسسه هواپیمائی را تعیین نموده است و یا اتباع آن طرف میباشد. 2 - در مواردیکه موسسه هواپیمائی از بهره برداری طبق شرایط مشروحه در این قرارداد تخلف نماید هر یک از طرفین متعاهدین این حق را برای خود محفوظ میدارد که اجرای حقوق اعطائی بموسسه هواپیمائی معینه طرف متعاهد دیگر تحت ماده 2 را معلق نماید و یا چنان شرائطی را که برای اجرای آن حقوق لازم میداند وضع کند. 3 - حقوق محفوظ شده در بندهای 1 و 2 این ماده بوسیله یک طرف متعاهد فقط پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر بکار برده میشود مگر اینکه تعلیق فوری حقوق یا تحمیل شرایط برای احتراز نقض بیشتر قوانین و مقررات طرف متعاهد اول ضرورت یابد.
1 - موسسات هواپیمائی معینه طرفین متعاهدین فرصت مناسب و متساوی خواهند داشت که سرویسهای مورد موافقت را در خطوط مشخصه در بین قلمروهای خود بکار اندازند 2 - در بکار انداختن سرویسهای مورد موافقت موسسه هواپیمائی معینه هر یک از طرفین متعاهدین منافع موسسه هواپیمائی معینه طرف متعاهد دیگر را ملحوظ خواهند داشت تا تاثیر نامطلوبی در جریان امور سرویس هائی که طرف اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دائر نموده است حاصل نشود. 3 - سرویسهای مورد موافقت که بوسیله موسسات هواپیمائی معینه طرفین متعاهدین برقرار میگردد باید کاملا با احتیاجات عمومی حملونقل در خطوط معینه منطبق باشد و هدف اصلی آنها فراهم نمودن طرفیت کافی باشد ( با ضریب بارگیری معقولانه) که احتیاجات فعلی و منطقا پیشبینی شده حملونقل مسافر و بار و محمولات پستی از مبدا و یا بمقصد قلمرو طرف متعاهدی که موسسه هواپیمائی را تعیین نموده است برآورد. فراهم کردن وسائل حمل مسافر و بار و محمولات پستی از مبدا قلمرو و طرف متعاهد دیگر و بمقصد کشورهای ثالث و یا از مبدا کشورهای ثالث و بمقصد قلمرو طرف متعاهد دیگر طبق اصل کلی که ظرفیت متناسب با شرح زیر باشد باید انجام گیرد: الف - احتیاجات حملونقل از مبدا و بمقصد قلمرو کشور متعاهدی که موسسه هواپیمائی را تعیین نموده. ب - احتیاجات حملونقل نواحی که موسسات هواپیمائی از آن عبور مینمایند پس از رعایت منافع سرویسهای حملونقل هوائی دیگری که بوسیله موسسات هواپیمائی کشورهای آن نواحی تاسیس شده است. ج - احتیاجات خط هواپیمائی سرتاسری.
1 - تعرفه هائی که برای هر سرویس مورد موافقت وضع میگردد بایستی بمیزان عادلانه و با توجه بکلیه عوامل مربوطه از جمله هزینه بهره برداری سود عادلانه - مشخصات سرویس ( مثلا میزان سرعت و گنجایش) و تعرفههای خطوط هواپیمائی دیگر برای هر یک از قسمتهای خطوط مشخصه باشد تعرفههای مذکور بایستی طبق مقررات این ماده تثبیت گردد. 2 - موافقت در مورد تعرفهها در موقعی که ممکن باشد بایستی از طرف موسسات معینه مربوطه از طریق دستگاه تعیین نرخ موسسه بینالمللی حملونقل هوائی بعمل آید. در صورتیکه این عمل امکانپذیر نباشد نسبت بتعرفههای مربوط بهر یک از خطوط مشخصه بین موسسات هواپیمائی معینه توافق بعمل خواهد آمد در هر صورت اجرای تعرفهها منوط بتصویب مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین میباشد. 3 - اگر موسسات معینه ذینفع نتوانند در مورد تعرفهها موافقت حاصل نمایند یا اگر مقامات هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین تعرفه هائی را که طبق بند 2 این ماده به آنها تسلیم شده است تصویب ننمایند مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین سعی خواهند کرد که نسبت به تعیین تعرفههای مزبور موافقت نمایند. 4 - اگر طبق بند 3 این ماده توافق حاصل نشود مورد اختلاف طبق مقررات ماده 15 این موافقتنامه حل و فصل خواهد شد. 5 - هیچ تعرفه جدید یا اصلاحی بموقع اجرا گذارده نخواهد شد مگر این که بتصویب مقامات هواپیمائی هر دو طرف متعاهد رسیده باشد یا طبق مقررات ماده 15 این موافقتنامه توسط یک هیئت داوری تعیین شده باشد. تا تعیین تعرفه هائیکه بر اساس مقررات این ماده وضع میگردد تعرفههای موجود مجری خواهد بود.
مقامات هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین در صورت تقاضا طرف متعاهد دیگر هر چندی بچندی اطلاعیههای آماری که معقولا برای تجدید نظر در ظرفیت سرویسهای مورد موافقت موسسات هواپیمائی معینه ضروری باشد بمقامات هواپیمائی طرف متعاهد دیگر تسلیم خواهند نمود. چنین اطلاعیه هائی باید کلیه اطلاعات لازم برای تعیین مقدار محمولاتی که توسط موسسات مزبور در خطوط مورد موافقت از قلمرو یا بقلمرو طرف متعاهد دیگر حمل میگردد و همچنین مبدا و مقصد محمولات مزبور را شامل باشد.
این موافقتنامه در سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری به ثبت خواهد رسید.
]1[ مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین بمنظور حصول اطمینان از وجود همکاری نزدیک در تمام موضوعاتی که در اجرای این موافقتنامه موثر است در صورت تقاضای مقامات هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین با یکدیگر مشورت خواهند نمود. 2 - چنانچه هر یک از طرفین متعاهدین مایل به تغییر هر یک از مقررات این موافقتنامه باشد ممکن است از طرف متعاهد دیگر تقاضا نماید که بین مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین در مورد تغییرات پیشنهادی مشورت بعمل آید. این مشورت در ظرف مدت شصت روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد مگر اینکه طرفین متعاهدین در تمدید این مدت توافق نمایند. پس از این که مقامات مذکور در مورد تغییر مقررات موافقتنامه توافق نمودند تغییرات حاصله بعد از اینکه با مبادله یادداشت از مجرای سیاسی تایید گردید بموقع اجراء گذارده خواهد شد
هر گاه یک موافقتنامه عمومی چند جانبه راجع بحمل و نقل هوائی نسبت بهر دو طرف متعاهد لازم الاجراء گردد این موافقتنامه طوری اصلاح خواهد شد که با مقررات موافقتنامه مذکور مطابقت داشته باشد
1 - چنانچه بین طرفین متعاهدین درباره تفسیر یا اجرای این موافقتنامه اختلافی پدید آید طرفین متعاهدین در وهله اول خواهند کوشید که با مذاکره آن را حل و فصل نمایند. 2 - در صورتیکه طرفین متعاهدین از راه مذاکره بحل اختلاف نائل نشوند ممکن است مورد اختلاف بدرخواست هر یک از طرفین متعاهدین برای اخذ تصمیم به هیئتی مرکب از سه داور که هر یک از طرفین متعاهدین یکی از آنها را انتخاب نموده و داور سوم را داورهائیکه بدین ترتیب انتخاب شدهاند مشترکا تعیین خواهند نمود ارجاع گردد. هر طرف متعاهد در ظرف مدت 60 روز از تاریخ دریافت یادداشت طرف متعاهد دیگر از طریق سیاسی مبنی بر تقاضای داوری نسبت بحل اختلاف بوسیله حکمیت داور خود را تعیین مینماید و داور سوم در ظرف مدت شصت روز دیگر از این تاریخ تعیین میگردد. چنانچه هر یک از طرفین متعاهدین در ظرف مدت معینه مزبور از تعیین داور خودداری نماید یا داور سوم در مدت معینه تعیین نشود ممکن است انتخاب داور یا داورها بر حسب مورد بنا به درخواست هر یک از طرفین متعاهدین از طرف رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری بعمل آید در چنین موردی داور سوم تابعیت کشور ثالثی را خواهد داشت و ریاست هیئت داوری را عهده دار میگردد 3 - طرفین متعاهدین تعهد مینمایند که از هر تصمیمی که طبق بند 2 این ماده اخذ شده است تبعیت نمایند.
هر یک از طرفین متعاهدین ممکن است در هر موقع قصد خود را مبنی بر خاتمه این موافقتنامه بوسیله اخطاریهای بطرف متعاهد دیگر اعلام نماید: همزمان با این اقدام نسخهای از اخطاریه مزبور باید بسازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری نیز فرستاده شود. این موافقتنامه یکسال پس از تاریخ رسید اخطاریه مزبور بطرف متعاهد دیگر خاتمه مییابد مگر اینکه اخطاریه اعلام خاتمه موافقتنامه قبل از انقضاء مدت مزبور با توافق طرفین متعاهدین پس گرفته شود در صورتیکه متعاهد دیگر از اعلام وصول اخطاریه مزبور خودداری نماید این اخطاریه چهارده روز پس از وصول نسخه آن بسازمان هواپیمائی بینالمللی کشوری وصول یافته تلقی میگردد
این موافقتنامه طبق مقررات قانون اساسی طرفین متعاهدین بتصویب خواهد رسید و از تاریخ مبادله اسناد مصوبه که در کانبرا یا محل دیگری که با توافق طرفین تعیین شود صورت خواهد گرفت بموقع اجراء در میآید. برای تایید مراتب فوق امضاکنندگان ذیل که از طرف دولتهای متبوع خود اختیار تام دارند این موافقتنامه را امضاء نمودند. در تاریخ بیست و نهم آذر ماه یکهزار و سیصد و سی و نه مطابق با بیستم دسامبر هزار و نهصد و شصت در دو نسخه بزبان فارسی و انگلیسی که هر دو متن متساویا معتبر میباشد در تهران امضاء گردید. از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت مشترک المنافع استرالیا
برنامه خطوط پرواز 1 - خطوطی که بوسیله موسسه هواپیمائی معینه استرالیا در رفت و برگشت مورد استفاده قرار خواهد گرفت: استرالیا از طریق نقاط واقع در آسیای جنوب شرقی - سیلان - هندوستان و پاکستان بتهران و یا آبادان و نقاط ماوراء به قاهره - بیروت - آنکارا - استانبول - آتن و ماوراء 2 - خطوطی که بوسیله موسسه هواپیمائی معینه ایران در رفت و برگشت مورد استفاده قرار خواهد گرفت. پس از این که موسسه هواپیمائی معینه ایران پیشنهاد بکار انداختن یک سرویس مورد موافقت بر طبق مقررات این موافقتنامه نمود در این مورد توافق حاصل خواهد شد. تبصره - موسسات هواپیمائی معینه طرفین متعاهدین ممکن است در هر یک یا کلیه پروازها فرود آمدن در هر یک از نقاط مذکور در خطوط معینه را حذف نمایند مشروط بر این که سرویسهای مورد بحث در نقطهای در داخل قلمرو مربوطه موسسه هواپیمائی معینه شروع شود. -موافقتنامه فوق ضمیمه قانون مربوط بموافقتنامه بین دولت ایران و دولت استرالیا در خصوص سرویسهای هواپیمائی میباشد. رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی