قانون موافقت‌نامه خدمات هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری صربستان

اصطلاح «موافقت‌نامه (کنوانسیون)» به موافقت‌نامه (کنوانسیون) هواپیمایی کشوری بین‌المللی که در تاریخ 16 آذر ماه 1323 هجری شمسی برابر با 7 دسامبر 1944 میلادی در شیکاگو برای امضاء مفتوح گردید، اطلاق می‌شود و شامل اصلاحات موافقت‌نامه (کنوانسیون) که به موجب ماده (94) آن تصویب شده و برای طرف‌های متعاهد لازم الاجراء گردیده و نیز ضمایم موافقت‌نامه (کنوانسیون) و اصلاحات آن‌ها که به موجب ماده (90) آن به تصویب رسیده و برای طرف‌های متعاهد لازم الاجراء شده است، خواهد بود.

اصطلاح «مقامهای هواپیمایی» در مورد جمهوری اسلامی ایران به «سازمان هواپیمایی کشوری» و هر شخص یا سازمانی که مجاز به انجام وظایف فعلی آن سازمان باشد اطلاق می‌گردد و در مورد جمهوری صربستان به وزارت حمل‌ونقل و مدیریت هواپیمایی کشوری جمهوری صربستان و یا هر شخص یا سازمانی که مجاز به انجام وظایف فعلی آن مقامها باشد، اطلاق می‌شود.

اصطلاح «شرکت هواپیمایی تعیین شده» به یک یا چند شرکت هواپیمایی اطلاق می‌شود که به موجب مفاد ماده (3) این موافقت‌نامه تعیین شوند و اجازه فعالیت بیابند.

اصطلاح «مسیرهای مشخص شده» به مسیرهای تعیین شده در پیوست این موافقت‌نامه اطلاق می‌گردد.

اصطلاح «خدمات مورد توافق» به خدمات هوایی بین‌المللی منظم مسیرهای مشخص شده برای حمل مسافران، بار همراه، بار غیرهمراه، پست، به صورت مجزا یا ترکیبی، اطلاق می‌شود.

اصطلاح «ظرفیت» در مورد هواپیما، به میزان بارگیری موثر آن هواپیما در یک مسیر یا قسمتی از مسیر و در مورد «خدمات مورد توافق» به حاصل‌ضرب ظرفیت هواپیمای مورد استفاده در چنین خدماتی در دفعات پرواز هواپیمای مزبور طی زمان معین در تمام یا قسمتی از مسیر، اطلاق می‌شود.

اصطلاح «سرزمین» در مورد یک کشور، دارای همان معنایی است که در ماده (2) موافقت‌نامه (کنوانسیون) برای آن‌ها ذکر شده است.

اصطلاحات «خدمات هوایی»، «خدمات هوایی بین‌المللی»، «شرکت هواپیمایی» و «توقف به منظورهای غیرحمل و نقل» دارای همان معانی است که در ماده (96) موافقت‌نامه (کنوانسیون) برای آن‌ها ذکر شده است.

اصطلاح «نرخ» به قیمتی اطلاق می‌شود که برای حمل مسافر، بار همراه و غیرهمراه پرداخت گردد و شامل شرایطی که به موجب آن قیمتهای مزبور اعمال می‌شود از جمله قیمتها و شرایط مقرر برای نمایندگی‌ها و سایر خدمات جنبی به استثناء دستمزدها و شرایط حمل پست، می‌باشد.

اصطلاح «اشتراک‌گذاری شناسه (کد)» به استفاده از شناسه (کد) شناسایی پرواز یک شرکت هواپیمایی در خدمات انجام شده توسط یک شرکت هواپیمایی دوم اطلاق می‌شود که خدمات آن نیز به طورمعمول به عنوان خدمات «شرکت هواپیمایی دوم» شناسایی و توسط آن شرکت انجام می‌شود.

هر طرف متعاهد جهت انجام خدمات هوایی بین‌المللی منظم به‌وسیله شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر حقوق زیر را به طرف متعاهد دیگر اعطاء می‌نماید:

پرواز بدون فرود از فراز سرزمین طرف متعاهد دیگر؛

توقف در سرزمین مذکور به منظورهای غیرحمل و نقل؛

توقف در سرزمین مذکور به منظور سوار و پیاده کردن مسافر، بارگیری و تخلیه بار و پست در حمل‌ونقل بین‌المللی در نقاط مشخص شده در جدول مسیر پیوست این موافقت‌نامه.

استفاده از حقوق حمل‌ونقل در نقاط واسط و ماوراء مندرج در جدول مسیر پیوست این موافقت‌نامه مشروط به توافق میان مقامهای هواپیمایی طرف‌های متعاهد خواهد بود.

هیچ یک از مفاد این موافقت‌نامه نباید به نحوی تفسیر شود که به شرکت هواپیمایی یک طرف متعاهد این حق را اعطاء کند که در داخل سرزمین طرف متعاهد دیگر از نقطه‌ای به نقطه دیگر مبادرت به حمل مسافر، بار و پست در قبال مزد یا کرایه نماید.

چنانچه شرکتهای هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد به دلیل درگیری‌های مسلحانه، تعرضات سیاسی یا شرایط غیرمعمول دیگری قادر به انجام خدمات مورد توافق در مسیرهای مشخص شده نباشند، طرف متعاهد دیگر نهایت تلاش خود را جهت تسهیل انجام خدمات مزبور در مسیرهای مناسب موقت به عمل خواهد آورد.

شرکتهای هواپیمایی هر طرف متعاهد که بر اساس ماده (3) این موافقت‌نامه تعیین نشده‌اند نیز از حقوق تعیین شده در جزء‌های «الف» و «ب» این ماده برخوردار خواهند بود.

هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلامیه کتبی به طرف متعاهد دیگر یک یا چند شرکت هواپیمایی را برای انجام خدمات مورد توافق در مسیرهای مشخص شده تعیین، یا با اعلامیه مذکور شرکت هواپیمایی تعیین شده را حذف کند یا تغییر دهد.

پس از دریافت اعلامیه موضوع بند (1) مقامهای صلاحیت دار طرف متعاهد دیگر باید با رعایت مفاد بندهای (3) و (4) این ماده اجازه مقتضی را بدون تاخیر به شرکت هواپیمایی تعیین شده مزبور اعطاء کنند.

مقامهای هواپیمایی یک طرف متعاهد می‌توانند از شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر بخواهند که آنان را مجاب سازد که شرایط مقرر در قوانین و مقرراتی را که معمولا به موجب مفاد موافقت‌نامه (کنوانسیون) توسط آن مقامها در مورد خدمات هوایی بین‌المللی اعمال می‌گردد، دارا می‌باشد.

هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد که مجاب نشده باشد مالکیت عمده و پایش (کنترل) موثر شرکت هواپیمایی تعیین شده متعلق و در اختیار طرف متعاهد دیگر یا اتباع آن است از اعطای اجازه بهره برداری موضوع بند (2) این ماده امتناع ورزد و یا هر شرطی را که برای اعمال حقوق مذکور در ماده (2) این موافقت‌نامه توسط آن شرکت هواپیمایی تعیین شده لازم بداند، وضع نماید.

شرکت هواپیمایی تعیین شده می‌تواند در هر زمان پس از دریافت اجازه مندرج در بند (2) این ماده بهره برداری از خدمات مورد توافق را آغاز کند مشروط بر آنکه نرخی مطابق ضوابط ماده (11) این موافقت‌نامه در مورد خدمات مزبور وضع شده و مجری باشد.

هر طرف متعاهد می‌تواند در موارد مشروح زیر مجوز بهره برداری را لغو یا استفاده از حقوق مندرج در ماده (2) این موافقت‌نامه را در مورد شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر معلق، یا هر شرطی را که برای استفاده از این حقوق لازم می‌داند وضع کند:

چنانچه قانع نشود که مالکیت عمده و پایش (کنترل) موثر شرکت هواپیمایی مذکور متعلق و در اختیار طرف متعاهد دیگر یا اتباع وی می‌باشد؛ یا

چنانچه شرکت هواپیمایی مذکور قوانین و یا مقررات طرف متعاهدی که این حقوق را اعطاء نموده است رعایت نکند؛ یا

چنانچه شرکت هواپیمایی مذکور در انجام عملیات بهره برداری از خدمات مورد توافق طبق مفاد این موافقت‌نامه تخطّی کند.

لغو یا تعلیق یا وضع شرایط مذکور در بند (1) این ماده جز در مواردی که برای جلوگیری از نقض بیشتر قوانین و یا مقررات و یا مفاد این موافقت‌نامه فوریت داشته باشد، فقط پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر صورت خواهد گرفت. این مشورت بین مقامهای هواپیمایی پس از دریافت درخواست در اسرع وقت شروع خواهد شد.

قوانین و مقررات هر طرف متعاهد در مورد ورود یا خروج هواپیماهایی که به امر هوانوردی بین‌المللی اشتغال دارند و نیز قوانین و مقررات مربوط به بهره‌برداری و هوانوردی این قبیل هواپیماها مادام که برفراز یا داخل سرزمین آن طرف متعاهد می‌باشند، در مورد هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر اعمال خواهد شد.

قوانین و مقررات هر طرف متعاهد که ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج مسافرین، خدمه، بار یا پست از سرزمین آن می‌باشد از قبیل تشریفات ورود و خروج، مهاجرت و همچنین مقررات گمرکی و بهداشتی در مورد مسافرین، خدمه، بار یا محمولات پستی هواپیمای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر مادام که در سرزمین مذکور باشند اعمال خواهد شد.

هر طرف متعاهد بنا به تقاضای طرف متعاهد دیگر نسخه‌ای از قوانین و مقررات مذکور در این ماده را در اختیار آن قرار خواهد داد.

شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد حق دارد برای تبلیغ حمل‌ونقل هوایی و فروش خدمات حمل‌ونقل و سایر محصولات جانبی و ارائه خدمات لازم برای بهره برداری از خدمات هوایی، طبق قوانین و مقررات طرف متعاهد دیگر، در سرزمین آن طرف متعاهد، دفتر نمایندگی تاسیس نماید.

شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد حق دارد طبق قوانین و مقررات مربوط به ورود، اقامت و اشتغال طرف متعاهد دیگر، نسبت به وارد کردن کارکنان مدیریتی، فنی، عملیاتی و سایر کارکنان متخصص مورد نیاز برای بهره برداری از خدمات توافق شده و تسهیل آن اقدام نماید.

شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد حق دارد خدمات حمل‌ونقل را با استفاده از مدارک حمل و نقلی خود در سرزمین طرف متعاهد دیگر، طبق قوانین و مقررات طرف متعاهد دیگر به فروش برساند. فروش می‌تواند به‌طور مستقیم توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده، یا از طریق عوامل فروش آن‌ها انجام شود.

هر طرف متعاهد، بنا به درخواست و پس از تسویه تعهدات مالیاتی طبق قوانین و مقررات طرف متعاهد دیگر، حق انتقال درآمدهای مازاد بر مخارج حاصل از بهره برداری از خدمات هوایی بین‌المللی در سرزمین خود را به شرکت هواپیمایی تعیین شده آن طرف متعاهد اعطاء خواهد کرد.

این انتقال بر اساس قوانین و مقررات سرزمین طرف متعاهدی انجام خواهد شد که معامله در آن صورت گرفته است و غیر از هزینه‌های رایج دریافتی توسط بانک‌ها جهت انجام چنین معاملاتی، مشمول هیچ هزینه‌ای نخواهد بود.

هواپیماهایی که توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد در خدمات مورد توافق مورد بهره برداری قرار می‌گیرند و نیز لوازم مورد نیاز جاری آن‌ها، مواد سوختی و روغن موتور و مواد مصرفی هواپیما که در داخل هواپیما قرار داده شده است، هنگام ورود به سرزمین طرف متعاهد دیگر، بر اساس عمل متقابل، از پرداخت کلیه حقوق گمرکی و سایر عوارض واردات، دستمزدهای بازرسی و سایر مالیات‌ها و هزینه‌های مشابه معاف خواهند بود، مشروط بر این که این لوازم، قطعات یدکی و مواد مصرفی تا زمان ترک سرزمین آن طرف متعاهد در داخل هواپیما باقی بماند.

به غیر از هزینه‌های مربوط به خدمات انجام شده، موارد زیر نیز بر اساس عمل متقابل از عوارض، دستمزدها و هزینه‌های مشابه معاف خواهند بود:

سوخت و روغن موتور مصرفی هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در انجام خدمات توافق شده، حتی در زمانی که قرار باشد مواد مصرفی مزبور در بخشی از پرواز بر فراز سرزمین طرف متعاهدی که در آنجا مواد مزبور در داخل هواپیما قرار گرفته است، استفاده شوند؛

قطعات یدکی از جمله موتور و لوازم مورد نیاز جاری، وارد شده به سرزمین یک طرف متعاهد به منظور تعمیر و نگهداری هواپیماهای مورد استفاده توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در خدمات مورد توافق؛

خوارباری که در سرزمین یک طرف متعاهد، بار هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر می‌شود تا هنگام انجام خدمات توافق شده در داخل آن هواپیماها استفاده شود؛

کالاهای تبلیغاتی و اقلام متحد الشکل و مدارک فاقد ارزش بازرگانی شرکت‌های هواپیمایی، مورد استفاده توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد در سرزمین طرف متعاهد دیگر؛ ممکن است مقرر گردد اقلام موضوع این بند تحت نظارت یا پایش (کنترل) گمرکی قرار گیرند.

لوازم مورد نیاز جاری هواپیما و نیز کالاها، مواد مصرفی و قطعات یدکی نگهداری شده در هواپیمای شرکت هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد، فقط با موافقت مقامهای گمرکی طرف متعاهد دیگر در سرزمین آن طرف قابل تخلیه است. در این صورت می‌توان آن‌ها را تا زمانی که طبق مقررات گمرکی مجددا صادر می‌شوند یا مشمول یکی از رویه‌های مصوب گمرک قرار می‌گیرند تحت نظارت مقامهای گمرکی نامبرده قرار داد.

هر یک از طرفهای متعاهد در سرزمین خود فرودگاه یا فرودگاههایی را جهت استفاده شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در مسیرهای مشخص شده تعیین خواهد کرد و تسهیلات ارتباطی، هوانوردی، هواشناسی و سایر خدماتی را که برای بهره برداری خدمات مورد توافق لازم است در اختیار شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد.

هر یک از طرفهای متعاهد می‌تواند در قبال استفاده هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر از فرودگاهها و سایر تاسیسات آن هزینه‌های عادلانه و معقولی دریافت دارد، مشروط بر آنکه میزان این هزینه‌ها از آنچه شرکت‌های هواپیمایی آن که در خدمات هوایی مشابه بین‌المللی تردد می‌کنند، برای استفاده از چنین فرودگاه و تاسیساتی می‌پردازند، تجاوز نکند.

شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد از رفتار عادلانه و برابر برخوردار خواهند بود تا بتوانند برای انجام خدمات مورد توافق در مسیرهای مشخص شده از فرصت‌های متساوی بهره مند باشند.

در انجام خدمات مورد توافق، شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد، منافع شرکت هواپیمایی طرف دیگر را مورد نظر قرار خواهد داد تا من غیرحق در خدمات طرف دیگر در تمام یا قسمتی از همان مسیرها اثر نامطلوب ایجاد نشود.

هدف اصلی از برقراری خدمات مورد توافق توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد، تامین ظرفیت کافی با ضریب بار مناسب جهت رفع نیازمندی‌های جاری و پیش‌بینی شده معقول برای حمل مسافر و بار و پست بین سرزمین طرف متعاهد تعیین‌کننده شرکت هواپیمایی و سرزمین طرف متعاهد دیگر می‌باشد.

شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد همچنین می‌تواند با رعایت اصول مندرج در بندهای (1)، (2) و (3) این ماده، ظرفیتی را برای رفع نیازمندی‌های حمل‌ونقل بین سرزمین‌های کشورهای ثالث مندرج در جدول مسیر پیوست این موافقت‌نامه و سرزمین طرف متعاهد دیگر تامین نماید.

ظرفیتی که عرضه می‌شود شامل تعداد خدمات و نوع هواپیمای مورد استفاده شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد در خدمات مورد توافق می‌تواند از سوی شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده پیشنهاد شود. پیشنهاد مزبور پس از مذاکره و تبادل نظر بین شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده با رعایت اصول مندرج در بندهای (1)، (2) و (3) این ماده ارائه خواهد شد. ظرفیت مذکور با تصویب مقامهای هواپیمایی طرف‌های متعاهد تعیین و اجراء خواهد شد.

در صورت عدم توافق بین شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد، مسائل مندرج در بند (5) این ماده از طریق توافق بین مقامهای هواپیمایی طرف‌های متعاهد حل و فصل خواهد گردید. تا زمانی که این توافق حاصل نگردیده، ظرفیت عرضه شده توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده بدون تغییر باقی خواهد ماند.

شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد، حداکثر سی (30) روز قبل از شروع خدمات در مسیرهای مشخص شده، برنامه‌های پرواز را برای تصویب به مقامهای هواپیمایی طرف متعاهد دیگر تسلیم خواهد نمود. در مورد تغییرات بعدی نیز به همین ترتیب عمل خواهد شد. در موارد خاص می‌توان این محدوده زمانی را با تصویب مقامهای نامبرده تغییر داد.

نرخهای مورد اجراء توسط شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد در بهره برداری از خدمات مورد توافق در سطح معقولی خواهد بود که با توجه به کلیه عوامل مربوط از جمله هزینه بهره برداری و سود معقول و خصوصیات خدمات و نرخهای شرکت‌های هواپیمایی دیگر که در تمام یا قسمتی از همان مسیرها خدمات هوایی منظم انجام می‌دهند، وضع می‌گردد.

هر طرف متعاهد می‌تواند اطلاعیه قبلی در خصوص نرخها به مقامها هواپیمایی بدهد یا نرخهای مورد اجراء برای انجام خدمات مورد توافق را نزد آن مقامها ثبت نماید.

نرخهای موضوع بند (1) این ماده بر اساس قواعد زیر تعیین می‌گردد:

در صورتی که شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده دو طرف متعاهد عضو یک اتحادیه بین‌المللی شرکت‌های هواپیمایی با ساز و کار تعیین نرخ باشند و یک قطعنامه نرخ، راجع به خدمات مورد توافق از قبل وجود داشته باشد، نرخها بر اساس این قطعنامه بین شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد توافق خواهد شد.

چنانچه هیچکدام از شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد عضو اتحادیه شرکت‌های هواپیمایی نباشند و یا قطعنامه نرخ مندرج در جزء «الف» فوق وجود نداشته باشد شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف‌های متعاهد در مورد نرخهایی که برای خدمات مورد توافق اعمال می‌گردد بین خود توافق خواهند کرد.

نرخهایی که به ترتیب مندرج در جزء‌های «الف» و «ب» فوق مورد توافق قرار می‌گیرد لااقل سی (30) روز قبل از تاریخ پیشنهادی اجراء برای تصویب به مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد تسلیم خواهد گردید. این محدوده زمانی با موافقت مقامهای مذکور قابل تغییر است.

چنانچه شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد نتوانند درباره نرخهای قابل اجراء به توافق برسند یا چنانچه یک طرف متعاهد شرکت هواپیمایی خود را به منظور انجام خدمات مورد توافق تعیین ننموده باشد و یا چنانچه در فاصله پانزده (15) روز اول از دوره سی (30) روزه موضوع جزء «پ» فوق، مقامهای هواپیمایی یک طرف متعاهد عدم رضایت خود را از هر یک از نرخهای توافق شده بین شرکت‌های هواپیمایی طرفهای متعاهد طبق جزء‌های «الف» و «ب» فوق به مقامهای هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اعلام دارند، مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد اهتمام خواهند نمود در مورد نرخهای مناسب جهت اجراء به توافق برسند. به‌طور کلی هیچ نرخی قبل از تصویب مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد به مورد اجراء گذارده نخواهد شد. با وجود این چنانچه ظرف پانزده (15) روز یاد شده، هیچ کدام از مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد عدم رضایت خود را نسبت به نرخهای توافق شده بین شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده اعلام ندارند، نرخهای مزبور تصویب شده تلقی خواهد شد.

هیچ یک از طرفهای متعاهد اقدامی یک جانبه برای جلوگیری از دایر کردن یا تداوم یک نرخ پیشنهادی جهت اجراء یا به اجراء در آمده توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد در بهره برداری از خدمات مورد توافق، انجام نخواهد داد. چنانچه هر یک از طرفهای متعاهد باور داشته باشد که هرگونه نرخ مزبور در تناقض با مفاد مندرج در این ماده است، می‌تواند درخواست مشاوره نماید و ظرف چهارده (14) روز پس از دریافت مراتب ثبت، دلایل نارضایتی خود را به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید. این مشاوره‌ها حداکثر سی (30) روز پس از دریافت درخواست انجام خواهد شد.

نرخهای تعیین شده به موجب این ماده تا زمانی که نرخهای جدید تعیین نشده باشد، به قوت خود باقی خواهد ماند.

طرفهای متعاهد حقوق و تعهداتی را که به موجب حقوق بین‌الملل در قبال یکدیگر در خصوص حفظ امنیت هواپیمایی کشوری در برابر اعمال مداخله گرایانه غیرقانونی دارند، مورد تاکید قرار می‌دهند. طرفهای متعاهد بدون تحدید کلیت حقوق و تعهداتی که به موجب حقوق بین‌الملل به عهده دارند، به ویژه طبق مفاد موافقت‌نامه (کنوانسیون) راجع به جرایم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما امضاء شده در توکیو به تاریخ 23/6/1342 هجری شمسی مطابق با 14 سپتامبر 1963 میلادی، موافقت‌نامه (کنوانسیون) راجع به جلوگیری از تصرف غیرقانونی هواپیما امضاء شده در لاهه به تاریخ 25/9/1349 هجری شمسی مطابق با 16 دسامبر 1970 میلادی و موافقت‌نامه (کنوانسیون) راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری امضاء شده در مونترال به تاریخ 1/7/1350 هجری شمسی مطابق با 23 سپتامبر 1971 میلادی، سند الحاقی (پروتکل) راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی خشونت‌آمیز در فرودگاههای خدمات‌دهنده به هواپیماهای کشوری بین‌المللی مکمل موافقت‌نامه (کنوانسیون) جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه ایمنی هواپیمایی کشوری امضاء شده در مونترال به تاریخ 5/12/1366 هجری شمسی مطابق با 24 فوریه 1988 میلادی و موافقت‌نامه (کنوانسیون) علامتگذاری مواد منفجره پلاستیکی به منظور شناسایی، امضاء شده در مونترال به تاریخ 10/12/1369 هجری شمسی مطابق با 1 مارس 1991 عمل خواهند کرد.

طرفهای متعاهد حسب تقاضا، کلیه مساعدت‌های لازم را به یکدیگر جهت جلوگیری از تصرف غیرقانونی هواپیماهای کشوری و سایر اعمال غیرقانونی علیه امنیت این هواپیماها، مسافرین و خدمه آن‌ها، فرودگاهها و تاسیسات هوانوردی و هر نوع تهدید دیگر علیه امنیت هواپیمایی کشوری ارائه خواهند کرد.

طرفهای متعاهد باید در روابط دوجانبه خود طبق مقررات امنیت هوانوردی مصوب سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری که به عنوان ضمایم موافقت‌نامه (کنوانسیون) هواپیمایی کشوری بین‌المللی شناخته شده‌اند تا حدودی که مقررات امنیتی مزبور در مورد طرفهای متعاهد قابل اجراء است عمل نمایند. هر یک از طرفهای متعاهد باید از متصدیان هواپیماهایی که محل ثبت آن هواپیماها یا محل اصلی کار و یا اقامت دائمی متصدیان آن‌ها در سرزمین وی واقع شده و نیز از متصدیان فرودگاههای واقع در سرزمین خود بخواهد که مطابق مقررات هوانوردی مزبور عمل کنند.

هر طرف متعاهد می‌تواند از متصدیان هواپیماها بخواهد که مقررات امنیت هوانوردی مورد اشاره در بند (3) این ماده را که طرف متعاهد دیگر برای ورود به سرزمین خود، خروج از آن یا در مدت توقف در آنجا مقرر کرده است، رعایت کنند. هر طرف متعاهد باید اطمینان حاصل کند که در سرزمین آن اقدامات کافی برای حفاظت از هواپیماها و بازرسی مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثیه مسافر، بار و خوار و بار هواپیما پیش از سوار شدن مسافران یا بارگیری و به هنگام آن به نحو موثر انجام می‌شود. همچنین هر طرف متعاهد باید هر درخواستی را که طرف متعاهد دیگر برای انجام اقدامات امنیتی ویژه معقول جهت مقابله با تهدیدی خاص به عمل آورد، با نظر مساعد مورد توجه قرار دهد.

هرگاه هواپیماهای کشوری به‌طور غیرقانونی تصرف شود و یا اعمال غیرقانونی دیگری علیه امنیت این هواپیماها، مسافرین و خدمه آن‌ها، فرودگاهها یا تاسیسات هوانوردی صورت پذیرد، و یا تهدیدی در این مورد انجام گیرد، طرفهای متعاهد باید از طریق تسهیل ارتباطات و اتخاذ تدابیر مناسب دیگر به منظور ختم سریع و بی‌خطر حادثه و یا خنثی کردن تهدید مزبور به یکدیگر یاری رسانند .

هرطرف متعاهد می‌تواند در هر زمان در رابطه با استانداردهای ایمنی در زمینه‌های مربوط به تاسیسات هوانوردی، خدمه پرواز، هواپیما و بهره برداری از هواپیما که طرف متعاهد دیگر به کار گرفته است، درخواست مشاوره نماید. چنین مشاوره‌ای ظرف مدت سی روز از تاریخ درخواست مزبور انجام خواهد شد.

چنانچه پس از مشاوره مزبور یک طرف متعاهد ملاحظه کند استانداردهای ایمنی در زمینه‌های موضوع بند (1) که در آن زمان به موجب موافقت‌نامه (کنوانسیون) وضع شده به‌طور موثر توسط طرف متعاهد دیگر به کار گرفته یا اجراء نمی‌شود، طرف متعاهد دیگر را از یافته‌های مزبور و اقداماتی که برای تطبیق با استانداردهای ایکائو ضروری به نظر می‌رسد آگاه خواهد کرد. طرف متعاهد دیگر اقدام اصلاحی مناسب را در فرصت زمانی توافق شده اتخاذ خواهد نمود.

همچنین به موجب ماده (16) موافقت‌نامه (کنوانسیون) توافق می‌شود هر نوع هواپیمایی که توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد یا از طرف آن در خدماتی از مبداء سرزمین طرف متعاهد دیگر یا بالعکس مورد بهره برداری قرار گیرد، می‌تواند مادامی که در سرزمین طرف متعاهد دیگر است، مشمول بازرسی نمایندگان مجاز طرف متعاهد دیگر قرار گیرد، مشروط بر اینکه این امر منجر به تاخیر بدون دلیل در بهره برداری از هواپیما نگردد. علی رغم تعهدات مندرج در ماده (33) موافقت‌نامه (کنوانسیون) هدف این بازرسی، تایید اعتبار اسناد هواپیمای مربوط، گواهی‌نامه خدمه و تطبیق تجهیزات و وضعیت هواپیما با استانداردهای وضع شده در آن زمان به موجب موافقت‌نامه (کنوانسیون) می‌باشد (در این ماده، بازرسی بارگیری وسیله نقلیه (رمپ) نامیده می‌شود).

در صورتی که هر یک از این بازرسی‌های بارگیری وسیله نقلیه (رمپ) یا مجموعه‌ای از بازرسی‌های بارگیری وسیله نقلیه (رمپ) موجب شود:

نگرانی جدی در مورد عدم مطابقت هواپیما یا بهره برداری از آن با حداقل استانداردهایی که در آن زمان به موجب موافقت‌نامه (کنوانسیون) وضع شده، یا

نگرانی جدی در مورد فقدان رعایت و اجرای استانداردهای ایمنی که در آن زمان به موجب موافقت‌نامه (کنوانسیون) وضع شده، ایجاد شود. طرف متعاهدی که نمایندگان مجاز آن، بازرسی بارگیری وسیله نقلیه (رمپ) را انجام می‌دهند، با توجه به ماده (33) موافقت‌نامه (کنوانسیون)، می‌تواند نتیجه بگیرد الزاماتی که به موجب آن گواهی‌نامه یا پروانه‌هایی در خصوص آن هواپیما یا خدمه هواپیما صادر شده یا اعتبار یافته، یا الزاماتی که به موجب آن هواپیما مورد بهره برداری قرار می‌گیرد، برابر یا بالاتر از حداقل استانداردهایی نیست که به موجب موافقت‌نامه (کنوانسیون) وضع شده است.

چنانچه از دسترسی برای انجام بازرسی بارگیری وسیله نقلیه (رمپ) در مورد هواپیمای مورد استفاده شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد طبق بند (3) این ماده توسط نماینده شرکت هواپیمایی مزبور ممانعت به عمل آید، طرف متعاهد دیگر می‌تواند چنین استنباط کند که نگرانی‌های جدی از نوع مذکور در بند (4) این ماده وجود دارد و به نتایج موضوع آن بند برسد.

هر طرف متعاهد حق تعلیق یا تغییر فوری مجوز بهره برداری شرکت یا شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر را چنانچه اقدام فوری برای حصول اطمینان از ایمنی بهره برداری شرکت هواپیمایی تعیین شده ضروری باشد برای خود محفوظ می‌دارد.

هر اقدامی از سوی یک طرف متعاهد طبق بند (6) این ماده با از بین رفتن زمینه اتخاذ آن اقدام متوقف خواهد شد.

با توجه به بند (2) این ماده اگر مشخص شود که با پایان یافتن فرصت زمانی توافق شده، یک طرف متعاهد در حالت عدم مطابقت با استانداردهای ایکائو باقی مانده است، دبیر کل ایکائو باید از این موضوع و نیز تصمیم رضایت‌بخش بعدی نسبت به موقعیت مطلع گردد.

طرفهای متعاهد جهت حسن اجرای این موافقت‌نامه از طریق مقامهای هواپیمایی خود با یکدیگر همکاری خواهند کرد و به این منظور مقامهای هواپیمایی یک طرف متعاهد می‌توانند در هر زمان از مقامهای هواپیمایی طرف متعاهد دیگر درخواست مشاوره کنند.

مشاوره درخواستی مقامهای هواپیمایی هر طرف متعاهد ظرف شصت (60) روز از تاریخ دریافت تقاضا آغاز خواهد شد.

هر یک از طرفهای متعاهد می‌تواند در هر زمان که لازم بداند خواستار تغییر یا اصلاح مفاد این موافقت‌نامه شود و در این صورت طرفهای متعاهد باید ظرف شصت (60) روز از تاریخ دریافت درخواست مذاکره توسط طرف متعاهد دیگر در این خصوص به مذاکره بپردازند.

هرگونه تغییر یا اصلاح این موافقت‌نامه با رعایت مفاد ماده (20) این موافقت‌نامه، به مورد اجراء نهاده خواهد شد.

علی رغم مفاد بند (4) اصلاحات جدول مسیر پیوست این موافقت‌نامه می‌تواند، به‌طور مستقیم بین مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد مورد توافق قرار گیرد. اصلاحات با مبادله یادداشت‌های مقام‌های سیاسی دو طرف (دیپلماتیک) لازم الاجراء خواهد گردید.

هرگاه در مورد تفسیر یا اجرای این موافقت‌نامه و پیوست (پیوست‌های) آن بین طرفهای متعاهد اختلافی بروز نماید، طرفهای متعاهد در مرحله نخست اهتمام خواهند کرد که اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل نمایند.

هر گاه طرفهای متعاهد نتوانند اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل کنند، می‌توانند با توافق موضوع را جهت کسب نظر مشورتی به هر شخص یا هیاتی ارجاع کنند.

چنانچه طرفهای متعاهد به موجب بندهای (1) و (2) این ماده در مورد حل اختلاف به نتیجه نرسند هر یک از طرفهای متعاهد می‌تواند با رعایت قوانین و مقررات مربوط خود، ضمن ارسال اطلاعیه‌ای برای طرف متعاهد دیگر موضوع را به هیات داوری سه نفره مرکب از دو داور منتخب طرفهای متعاهد و یک سرداور ارجاع نماید. در صورت ارجاع امر به داوری، هر یک از طرفهای متعاهد ظرف مدت شصت (60) روز از تاریخ دریافت اطلاعیه ارجاع اختلاف به داوری، نسبت به معرفی یک داور اقدام می‌کند و داوران منتخب طرفهای متعاهد ظرف شصت (60) روز از تاریخ آخرین انتخاب، سرداور را تعیین خواهند کرد. چنانچه هر یک از طرفهای متعاهد ظرف مدت مقرر داور خود را تعیین نکند و یا داوران منتخب ظرف مدت مذکور، در مورد انتخاب سرداور به توافق نرسند، هر یک از طرفهای متعاهد می‌تواند از رئیس شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری بخواهد که حسب مورد داور طرف ممتنع یا سرداور را تعیین نماید. سرداور باید در هر صورت تابعیت کشوری را دارا باشد که در زمان انتخاب با طرفهای متعاهد روابط سیاسی دارد.

در مواردی که سرداور باید توسط رئیس شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری تعیین شود چنانچه رئیس شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری از انجام وظیفه مذکور معذور یا تبعه یکی از طرفهای متعاهد باشد، انتصاب توسط معاون رئیس انجام خواهد شد و چنانچه معاون رئیس نیز از انجام وظیفه مذکور معذور یا تبعه یکی از طرفهای متعاهد باشد، این انتصاب توسط عضو ارشد شورا که تابعیت هیچیک از طرفهای متعاهد را نداشته باشد، انجام خواهد شد.

هیات داوری با توجه به سایر مواردی که طرفهای متعاهد توافق نموده‌اند آئین و محل داوری را تعیین خواهد نمود.

تصمیمات هیات داوری برای طرفهای متعاهد لازم الاتباع است.

مخارج داوری، شامل هزینه‌ها و دستمزدهای داوران به نسبت مساوی توسط طرفهای متعاهد پرداخت خواهد گردید. هرگونه مخارجی که توسط شورا در رابطه با نصب سرداور و یا داور طرف ممتنع به شرح مندرج در بند (3) این ماده بوجود آید به عنوان بخشی از هزینه‌های داوری محسوب خواهد گردید.

مسیرهایی که شرکت (های) هواپیمایی تعیین شده جمهوری اسلامی ایران می‌تواند خدمات هوایی را مورد بهره برداری قرار دهد . نقاط مبدا نقاط واسط نقاط مقصد نقاط ماوراء هرنقطه در جمهوری اسلامی ایران هرنقطه هر نقطه در جمهوری صربستان هرنقطه

مسیرهایی که شرکت (های) هواپیمایی تعیین شده جمهوری صربستان می‌تواند خدمات هوایی را مورد بهره برداری قرار دهد. نقاط مبدا نقاط واسط نقاط مقصد نقاط ماوراء هر نقطه در جمهوری صربستان هرنقطه هرنقطه در جمهوری اسلامی ایران هرنقطه