به دولت اجازه داده میشود در موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی(سمیک) به شرح اساسنامه پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، عضویت یابد و نسبت به پرداخت حق عضویت مربوط و یا کمک، اقدام کند. تعیین و تغییر دستگاه اجرائی طرف عضویت برعهده دولت است.
در اجرای ماده (15) اساسنامه، رعایت اصول هفتاد و هفتم (77) و یکصد و بیست و پنجم (125) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
اساسنامه موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی
مقدمه: دولتهای کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی (ا آی سی) امضاءکننده این اساسنامه میباشند. مطابق با اهداف منشور سازمان کنفرانس اسلامی به موجب اهداف و مقررات توافق کلی همکاریهای اقتصادی، فنی و تجاری میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی با توجه به برنامه عملیاتی جدید برای تقویت مناسبات اقتصادی میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی با در نظر گرفتن قطعنامههای کارگروههای حاضر در مورد همکاریهای اقتصادی و تجاری (کامسک) که آمادهسازی روش استانداردهای هماهنگ و تاسیس موسسه استاندارد و اندازهشناسی را توصیه مینماید. با آگاهی از اهمیت هماهنگسازی استانداردها میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی با تصدیق نقش محوری استانداردها در ارتقای سطح مناسبات تجاری درون سازمان کنفرانس اسلامی و رفع موانع تجاری با توجه به اختلافات موجود در متون استاندارد و روشهای هماهنگسازی که میتواند مانعی در گسترش مناسبات تجاری درون سازمان کنفرانس اسلامی باشد، تاسیس موسسه استاندارد و اندازهشناسی مناسب ترین اقدام در جهت رفع موانع پیش روی تجارت در حوزه تحت صلاحیت خویش میباشد. رعایت ضرورت گسترش مناسبات تجاری میان کشورهای اسلامی همراه با تلاشهای آنان برای دستیابی به نرخ رشد بالاتر با توجه به تعهدات دوجانبه و یا چند جانبه هر یک از کشورهای عضو این اساسنامه را به عنوان ساز و کار دقیق جهت تاسیس موسسه استاندارد و اندازهشناسی به منظور هماهنگسازی استانداردها میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی برای تهیه استانداردهای جدید، تصویب کردهاند.
نام موسسه، «موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی» خواهد بود، که از این پس «موسسه» نامیده میشود. عنوان اختصاری آن (اسی، ام. آی.آی. سی) میباشد.
از نظر این اساسنامه، اصطلاحات و تعاریف زیر به کار میرود: 21 سازمان: سازمان کنفرانس اسلامی 22 منشور: منشور سازمان کنفرانس اسلامی 23 اساسنامه: اساسنامه موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی 24 موسسه: موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی 2 5 کشور عضو: هر یک از کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی که این اساسنامه را تصویب نمودهاند. 26 نماینده: نماینده ملی سازمان استاندارد و اندازهشناسی که نماینده کشور عضو در موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی میباشد. 27 استاندارد موسسه: استانداردهایی که توسط موسسه تصویب و منتشر گردیدهاند. 2 8 استانداردهای هماهنگ: استانداردهایی که با موضوع مشترک توسط تعدادی از سازمانهای استاندارد عضو مورد تایید قرار گرفتهاند و قابلیت تبادل کالاها، فرآیندها، خدمات و پذیرش متقابل نتایج آزمون و اطلاعات ارائه شده بر اساس این استانداردها را ممکن میسازند. 2 9 سند مرجع: هر سندی که به عنوان مبنای تهیه استانداردهای موسسه و یا استانداردهای هماهنگ مورد استفاده قرار گرفته باشد. 210 گواهی: روشی که به واسطه آن طرف ثالث برای تایید انطباق کیفی محصولات، فرآیندها یا خدمات با شرایط خاص مورد نظر تضمین کتبی ارائه میدهد. 211 تایید صلاحیت: روشی که بر مبنای آن مقام سازمان مسوول، فرد یا نهادی را برای انجام وظایف ویژه به رسمیت بشناسد. 212 ارزیابی انطباق: هرگونه فعالیت درباره ارزیابی میزان برآورده شدن شرایط مورد نیاز بهطور مستقیم یا غیر مستقیم 213 اندازهشناسی: علم اندازهگیری . اندازهشناسی شامل تمام جنبههای نظری و عملی مربوط به اندازهگیری برای رفع هر نوع ابهام در هریک از رشتههای علمی و یا فناوری که نیاز باشد.
اهداف موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی به شرح زیر میباشد: 31 تلاش برای شناسایی استانداردهای هماهنگ در کشورهای عضو و حذف هرگونه عامل مربوط به استانداردهای پوششدهنده مواد، کالاهای تولیدی، محصولات، که احتمالا بر تجارت میان کشورهای عضو اثر منفی میگذارد. 32 تهیه استانداردهای موسسه با هدف کمک به کشورهای عضو برای حداکثر بهره مندی از منافع اقتصادی حاصل از استانداردها 33 ایجاد طرح صدور گواهینامه با هدف تسریع تبادل مواد، کالاهای تولیدی و محصولات در میان کشورهای عضو که با پذیرش متقابل گواهیهای صادر شده اجراء میگردد. 34 دستیابی به یکنواختی در اندازهشناسی، آزمایشگاههای آزمون کیفیت و فعالیتهای استانداردسازی میان کشورهای عضو 3 5 ارائه خدمات اندازهگیری و اندازهشناسی که نیازمند صرف هزینههای گزاف و سرمایهگذاری فراوان است با روش تقسیم هزینهها میان کشورهای عضو 36 تامین کردن تحصیلات و آموزش کارکنان کشورهای عضو در حوزههای استانداردسازی و اندازهشناسی با هدف حداکثر بهره وری از ابزارهای موجود و بهرهگیری مشترک از اطلاعات و تجارب به دست آمده 37 فراهم کردن خدمات اسناد و اطلاعات در ارتباط با استانداردها و موضوعات مربوط به نیاز کشورهای عضو در این زمینه 3 8 فراهمآوری خدمات فنی برای کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی که فاقد سازمان استاندارد میباشند؛ با دیدگاه تقویت آنان در جهت ایجاد سازمان استاندارد در کشور متبوع خویش
41 اعضای موسسه آن دسته از کشورهای عضو سازمان هستند که این اساسنامه را همانگونه که در بند(4 2) زیر بیان شده تصویب نمودهاند. وضعیت طرف مکاتبهای در ادامه و به تفصیل در بند (4 3) شرح داده خواهد شد. 42 اعضای موسسه آن دسته از کشورهای عضو سازمان هستند که اساسنامه موسسه را تصویب نمودهاند. هریک از کشورهای عضو نسبت به تعیین سازمان ملی تخصصی استانداردسازی خویش به عنوان نماینده خود در موسسه اقدام خواهد نمود. نحوه انجام این کار به روشی انجام خواهد شد که در مقررات داخلی تعریف شده است. 43 وضعیت طرفهای مکاتبهای به موارد زیر اعطاء شد: الف نهادهای ملی علاقه مند به استانداردسازی در کشورهای عضوی که فاقد سازمان ملی تخصصی استانداردسازی میباشند. ب نهادهای ملی تخصصی استانداردسازی در کشورهای غیر عضو، اعطای چنین وضعیتی مطابق با روشهای مرتبط و تعریف شده هیات مدیره خواهد بود. طرف مکاتبهای حق رای ندارد. 44 در اجرای بندهای (2) و (3) این ماده از هر کشور عضو تنها یک سازمان به عنوان نماینده پذیرفته خواهد شد.
5 1 اتخاذ تصمیمات در مجمع عمومی و هیات مدیره بر اساس اکثریت آراء خواهد بود. هر عضو تنها دارای یک رای است. هر تصمیم نیازمند اخذ حداکثر آراء اعضای حاضر و شرکتکننده در رایگیری میباشد. 5 2 اتخاذ تصمیم موسسه در موضوعات فنی به عنوان توصیه به اعضاء تلقی خواهد شد؛ هر یک از اعضاء در پذیرش یا رد این توصیهها آزاد هستند.
ساختار داخلی موسسه از رکنهای زیر تشکیل شده است: مجمع عمومی هیات مدیره دبیرخانه کل
1 مجمع عمومی: مجمع عمومی عالی ترین رکن نهاد تصمیمگیری موسسه میباشد و از نمایندگان تمام کشورهای عضو که در بند(4 2) و (4 4) توضیح داده شد تشکیل میشود. هر کشور عضو دارای یک حق رای است. مجمع عمومی سالی یک بار در مقر موسسه و یا با توافق اعضاء در محل دیگری جلسه عادی برگزار میکند. از طرفهای مکاتبهای برای شرکت در این نشستها بدون داشتن حق رای میتوان دعوت به عمل آورد. خدمات دبیرخانهای مربوط به نشستهای مجمع عمومی تا زمان استقرار دبیرخانه کل موسسه توسط موسسه استاندارد ترکیه انجام خواهد شد.
2 هیات مدیره هیات مدیره رکنی است که نظارت بر اجرای برنامهها، طرحها و فعالیتهای موسسه به آن سپرده شده است. هفت عضو هیات مدیره از سوی مجمع عمومی بر اساس توزیع جغرافیایی عادلانه به مدت سه سال انتخاب میشوند. هر یک از اعضای هیات مدیره میتواند تنها برای یک دوره متوالی دیگر مجدد انتخاب گردد. هیات مدیره یکی از اعضای خود را برای دوره دو ساله غیر قابل تمدید به ریاست هیات برمی گزیند. با فراخوان رئیس هیات، هیات مدیره دو تا چهار نشست در سال برگزار خواهد نمود. هیات مدیره پاسخگوی مجمع عمومی میباشد.
3 دبیرخانه کل دبیرخانه موسسه، رکن مسوول اجرای برنامهها، طرحها و تصمیمات موسسه است. ریاست دبیرخانه بر عهده دبیرکل موسسه میباشد. دو معاون دبیرکل و سایر کارکنان از گروههای مختلف دبیرخانه کل، وی را در انجام وظایف یاری مینمایند.
31 دبیرکل از میان کاندیداهای کشورهای عضو برای یک دوره سه ساله و قابل تمدید تنها برای یک دوره سه ساله دیگر توسط مجمع عمومی انتخاب خواهد شد. دبیرکل باید پاسخگوی مجمع عمومی باشد و وظایف و مسوولیتهای وی از سوی هیات مدیره مشخص خواهد شد. گزارشهای سالانه دبیرکل درباره اجرای برنامهها، طرحها و تصمیمات موسسه از طریق هیات مدیره، به مجمع عمومی ارائه خواهد شد. دبیرکل در اجلاس هیات مدیره بدون داشتن حق رای شرکت مینماید.
32 دو معاون دبیرکل با موافقت هیات مدیره توسط دبیر کل از میان کاندیداهای کشورهای عضو برگزیده میشوند. یکی از معاونان دبیرکل ناظر بر فعالیتهای دبیرخانه کل مرتبط با خدمات فنی خواهد بود و معاون دیگر مسوول نظارت بر فعالیتهای مرتبط با مدیریت تحقیقات و برنامهریزی میباشد.
33 در دبیرخانه کل واحدهای تخصصی مختلف که گروه نامیده خواهند شد به شرح زیر فعالیت مینمایند:
6 3 3 1 گروه تدوین استانداردها وظیفه گروه تدوین استانداردها، ایجاد هماهنگی میان استانداردهای تهیه شده توسط کشورهای عضو، هماهنگی فعالیتهای تهیه استانداردهای موسسه به نیابت از دبیرکل و انجام خدمات دبیرخانهای رای کارگروههای فنی است که در واقع آنها این امور را انجام میدهند. گروه تدوین استانداردها امور مربوط به ماشین آلات، مواد شیمیایی، مواد اولیه، مواد معدنی و فلزی، کشاورزی، غذا، بهداشت و محیط زیست، ساختمانسازی، برق، الکترونیک، طرح صدور گواهینامهها و کیفیت، فعالیتهای مهندسی و سایر وظایف محول شده از سوی هیات مدیره را انجام خواهد داد. واحدهای اصلی گروه تدوین استانداردها کارگروههای فنی را تشکیل خواهند داد که ممکن است در برنامههای کاری و حوزههای مسوولیت خود ضرورت داشته باشند. نظرات آن دسته از کشورهای عضو که امکان مشارکت در فعالیتهای کارگروههای فنی را دارا نمیباشند توسط گروه اعمال خواهد شد. پیش نویس استانداردها و مدارک و اسناد هماهنگسازی بر اساس روشها جهت تایید کشورهای عضو ارسال میگردد. پیگیریهای لازم جهت انتشار استانداردهای مصوب، اسناد و مدارک هماهنگسازی به عنوان استانداردهای کشورهای عضو به زبان رسمی بهطور کامل و عاری از هرگونه اشتباه انجام خواهد شد.
6 3 3 2 گروه صدور گواهینامه گروه صدور گواهینامه واحدی است که فعالیتهایی را با هدف تاسیس طرح صدور گواهینامه درمیان کشورهای عضو انجام میدهد و اجرای این فعالیتها تا زمان نیل به اهداف مشخص شده از طرف موسسه تداوم خواهد داشت. گروه صدور گواهینامه دو نوع گواهینامه که عبارتند از گواهینامه سامانه(سیستم) کیفیت و گواهینامه تطابق، صادر میکند. گواهینامههای صادر شده به مدت حداکثر دو سال اعتبار خواهند داشت به شرطی قابل تمدید خواهند بود که گواهینامههای تمدید را احراز کرده باشند. گواهینامههای انطباق و سامانههای کیفیت موسسه، ثبت خواهد شد و دبیر کل مسوول صیانت از گواهینامهها و علائم انطباق صادر شده میباشد. خدمات صدور گواهینامه در ازای پرداخت هزینهها در چهارچوب اصول مذکور در مقررات مربوطه ارائه خواهد شد.
6 333 گروه نظام تایید خدمات فنی و آزمایشگاهی موسسه فهرستی از استانداردهای اندازهگیری موجود را از طریق واحد تایید خدمات اندازهگیری گروه نظام تایید خدمات فنی و آزمایشگاهی در اختیار خواهد گرفت و زنجیرهای از استانداردهای مرجع قابل ردیابی برای هر واحد اصلی را ایجاد مینماید. موسسه برای تحقق نیازهای اندازهگیری به وجود آمده برای هر واحد در پیوندهای این زنجیره، که ممکن است ایجاد شوند، به عنوان واسطه عمل مینماید. این گروه با کمک کارشناسان خود میزان دقت و صحت خدمات ارائه شده توسط آزمایشگاههای اندازهگیری را گواهی میکند. خدمات اندازهشناسی نیز باید با حداکثر استفاده و بهرهگیری از ظرفیتهای کشورهای عضو ارائه گردد. مشکلات به وجود آمده در حوزه اندازهشناسی باید از طریق تحقیقات هماهنگ برطرف شوند. صلاحیت آزمایشگاههای موجود در کشورهای عضو از طریق نظام تایید صلاحیت و با توجه به توانایی آنها در انجام آزمونهای معین و انجام تطابق با استانداردها تعیین میگردد. برابری و قابلیت مقایسه و مقبولیت متقابل نتایج آزمون در نتیجه این نظام به وجود میآید. این گروه که الزامات را هماهنگ نموده و به تعیین میزان خدمات فنی ارائه شده میپردازد، مطابق مبلغ تعیین شده در مقررات هزینه ارائه خدمات را دریافت خواهد نمود.
6 334 گروه طرحریزی، برنامه نویسی و خدمات پشتیبانی فنی خدمات فنی اولیه مورد نیاز موسسه توسط این گروه تامین میگردد. برنامههای کاری سالانه با هماهنگی موسسات استانداردسازی و اندازهشناسی کشورهای عضو تهیه میگردد و برای تایید به مجمع عمومی ارائه میگردد. مقررات مربوط تمام خدماتی که قرار است توسط موسسه به اعضای آن ارائه شود، پیش نویس رئوس خط مشیهایی که قرار است اجرا شود، تهیه و از طریق مشورت تدوین و برای تصویب به هیات مدیره ارائه میشود و به عنوان سند رسمی، نهایی خواهد شد. فعالیتهای مربوط به تهیه اسناد و مدارک و فراهمسازی اطلاعات برای کشورهای عضو انجام خواهد شد. نیازهای آموزشی در کشورهای عضو در خصوص فعالیتهای مرتبط با این موسسه مشخص و به این منظور برنامههای آموزشی ویژه تدارک دیده خواهد شد. استانداردهای پیش نویس و استانداردهای هماهنگ تهیه شده توسط موسسه به زبانهای رسمی موسسه ترجمه و در میان کشورهای عضو توزیع خواهد شد. هماهنگیهای لازم میان اعضاء در خصوص استانداردسازی و کمک به اجرای خدمات مزبور توسط موسسه به بهترین نحو ممکن جهت تامین هر چه بیشتر نیازهای اعضاء انجام میگیرد.
6 33 5 گروه خدمات مالی و اداری عمومی گروه خدمات مالی و اداری عمومی واحدی است که وظایف متعددی همچون امور کارکنان، مالی، انتشارات، روابط عمومی، برگزاری فراهماییها (کنفرانسها)، فروش مدارک و وظایف اداری مشابه را به ویژه موارد زیر را بر عهده دارد: 1 امور کارکنان 2 سازماندهی دورههای آموزشی رسمی و نظارت بر برنامههایی که با این هدف ایجاد میگردد. 3 خدمات عمومی از جمله دفتر ثبت کل کارکنان موسسه و خدمات مقر 4 ارائه مشاوره به سایر گروهها در خصوص امور سازمانی 5 انجام پژوهشها در واحد اداری موسسه 6 ممیزی و حفظ حسابهای مالی موسسه 7 نظارت بر ذخایر و خریدها 8 تهیه بودجه موسسه 9 سازماندهی خدمات اداری برای برگزاری جلسات و فراهماییها 10 ایجاد و نگهداری کتابخانه و بایگانی و استفاده از آنها
موسسه استاندارد و اندازهشناسی کشورهای اسلامی وابسته به سازمان کنفرانس اسلامی میباشد.
8 1 موسسه میتواند با سایر سازمانهای منطقهای و بینالمللی که علاقه مند به فعالیت محدود یا گسترده در زمینه استانداردسازی و یا فعالیتهای مرتبط باشند همکاری نماید. 8 2 مسوولیت اجرای این همکاریها برعهده دبیرکل میباشد.
91 منابع مالی موسسه از طریق پرداخت سهم الزامی اعضاء، درآمدهای حاصل از خدمات انجام شده، درآمد حاصل از فروش نشریات و مشارکت داوطلبانه تامین میگردد. میزان سهم الزامی پرداختی توسط مجمع عمومی تعیین میگردد. 92 موسسه استاندارد ترکیه هزینههای سه سال نخست پس از تاسیس موسسه را تامین خواهد نمود. 93 دبیرکل پیش نویس بودجه را سه ماه قبل از تقدیم به مجمع عمومی جهت تصویب به اعضاء ارائه خواهد نمود. 94 حسابهای موسسه توسط حسابرس مستقل که منصوب مجمع عمومی میباشد بهطور مقتضی بررسی میگردد و اسناد مربوطه برای بررسی سالانه به مجمع عمومی تقدیم میگردد.
101 مقر موسسه در شهر استانبول ترکیه خواهد بود، مگر اینکه مجمععمومی تصمیم دیگری بگیرد. 102 موسسه در قلمروی کشورهای عضو دارای شخصیت حقوقی میباشد. در نتیجه، با به رسمیت شناخته شدن شخصیت حقوقی آن، موسسه حقوق و مسوولیتهایی را بر عهده خواهد داشت.
111 زبانهای رسمی موسسه عربی، انگلیسی و فرانسوی است. 112 قطعنامهها، استانداردهای پیشنویس، استانداردها، اسناد و مکاتبات و غیره به زبانهای عربی، انگلیسی و فرانسوی خواهد بود.
چنانچه گروه تدوین استاندارد تشخیص دهد پذیرش سند مرجع به عنوان استاندارد هماهنگ شده توسط دبیرخانه مرکزی مناسب است با تخصیص یک شماره استاندارد هماهنگ پیش نویس، آن را پس از پذیرش اعضاء به این مدرک به شکل خاص توزیع مینماید.
131 بنا به درخواست کارگروه فنی، تصمیم جهت بازنگری در استانداردهای موسسه، توسط گروه تدوین استانداردها اتخاذ میشود. روش اجرای مشابه روش تهیه استانداردهای جدید میباشد. بنا به درخواست هر یک از کشورهای عضو در خصوص لزوم حفظ و اجرای استانداردها همراه با اصلاحات انجام شده در دورههای زمانی کمتر از پنج سال یا لغو آنها نیز تصمیمگیری خواهد شد. 13 2 اصلاح استانداردهای موسسه میتواند از طرف گروه استاندارد مربوط یا هر یک از اعضاء درخواست شود.
141 مفاد منشور سازمان و دیگر اسناد مربوط آن در خصوص مواردی که در این اساسنامه آیین کار پیشبینی نشده باشد اعمال خواهد شد. 142 مفاد موافقتنامه مزایا و مصونیتهای سازمان کنفرانس اسلامی در مورد موسسه و کارکنان آن اعمال خواهد شد.
اصلاح اساسنامه توسط مجمع عمومی موسسه امکانپذیر خواهد بود. تصمیمات با اکثریت آرای کشورهای عضو حاضر در مجمع عمومی و شرکتکننده در رایگیری اخذ میگردد.
161 جزئیات مربوط به کارکرد موسسه در قواعد کاری که توسط هیات مدیره تدوین میگردد و منوط به تصویب مجمع عمومی خواهد بود، مورد حکم قرار خواهد گرفت. 162 هرگونه تغییر یا اصلاح آیین کار در حوزه اختیارات مجمععمومی میباشد. انجام تغییرات یا اصلاحیه میتواند با پیشنهاد مجمع عمومی، هیات مدیره یا حداقل پنج کشور عضو پیشنهاد گردد. تصمیمات بر اساس اکثریت آرای اعضای حاضر و رایدهنده در مجمع عمومی اتخاذ خواهد شد.
171 پیشنهاد انحلال موسسه باید از حمایت حداقل یک چهارم کشورهای عضو قبل از انجام رایگیری مخفی برخوردار باشد. رای مثبت اکثریت سه چهارم کشورهای عضو برای انحلال موسسه الزامی است. 172 در صورت انحلال موسسه، مجمع عمومی نحوه واگذاری وجوه و اموال در اختیار موسسه را مشخص خواهد نمود.
این اساسنامه پس از اعلام مراتب تصویب آن از سوی ده کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی به دبیرکل سازمان، لازم الاجراء خواهد شد.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن اساسنامه شامل مقدمه و هجده ماده در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست و دوم دی ماه یکهزار و سیصد و نود و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 12/12/1394 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی علی لاریجانی