مقدمه درفرآیند خطیر سیاستگذاری کلان فرهنگی کشور، شناسایی و تحلیل جریانها و مسائل عمده فرهنگی بعنوان یکی از مقدمات تعیینکننده در آینده نگری فرهنگی، نقش مهم و اساسی دارد و نتایج حاصل از فرآیند سیاست پژوهی و آینده پژوهی، محور و مبنای وضع سیاستهای اصولی و هدفمند فرهنگی تلقی میشود. بر این اساس و نظر به اهمیت موضوع، به موجب بندهای 2 و 3 وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی، «شیوه نامه رصد فرهنگی کشور» تصویب میشود:
تعریف: رصد فرهنگی عبارت است از تعبیه و پیشبینی سازوکار و ارکان معین برای مطالعه، بررسی و تحلیل ارزشها، هنجارها و رفتارهای موجود در سطح فرهنگ عمومی و خرده فرهنگها به منظور مسالهشناسی فرهنگی در سطح توده عام مردم و پایش جریانهای فرهنگی تولید شده از سوی نخبگان.
هدف رصد فرهنگی عبارت است از: آینده نگری فرهنگی و شناسایی به موقع جریانها و مسائل فرهنگی جامعه و ارائه راهبردهای مواجهه صحیح و هدفمند با آنها.
وظایف رصد مشتمل بر موارد ذیل است: 1 شناسایی جریانهای فرهنگی موجود از ابعاد گوناگون نظیر مبدا و منشا جریانها، زمینه و بسترهای رشد، روند و میزان گسترش، میزان تاثیرگذاری و گروه هدف و مخاطبین جریانها. 2 ارزیابی و تحلیل مسائل فرهنگی جامعه در سطوح فرهنگ عمومی و خرده فرهنگهای کودکان، نوجوانان، جوانان، دانشگاهیان، زنان و نظایر آن از زوایای مختلف . 3 تحلیل روند و تغییر و تحولات متغیرها و حوزههای مهم و استراتژیک عرصه فرهنگ و پیشبینی وضعیت آینده. 4 بررسی جامع تاثیرو تاثر حوزه فرهنگ با سایر حوزههای نظام اجتماعی نظیر اقتصاد، سیاست و اجتماع و سلامت در ابعاد داخلی و بینالمللی . 5 پیشنهاد سیاستهای مناسب در قبال جریانها و مسائل فرهنگی نوظهور به شورای عالی انقلاب فرهنگی. 6 پیشنهاد ابزارها و راهکارهای فرهنگی مناسب برای اعمال این سیاستها به دستگاههای فرهنگی ذی ربط پس از تصویب در مراجع ذی ربط. 7 پی آمدسنجی سیاستها و راهبردهای پیشنهادی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
گستره فعالیت رصد فرهنگی، کلیه حوزههای نظام اجتماعی نظیر اقتصاد، فرهنگ، سیاست، اجتماع و نظایر آن را که تاثیرات مهمی در تغییر و تحولات فرهنگی دارند، شامل میشود.
مطالعات مربوط به مهندسی و رصد فرهنگی موضوع این مصوبه و نیز سایر مطالعات راهبردی فرهنگ، در مرکز مطالعات راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام میشود.
سیاستها و راهبردها و نتایج حاصله از آنها پس از طی مراحل لازم در مرکز مطالعات راهبردی شورای عالی به منظور بررسی و تصویب در قالب سیاستهای فرهنگی به شورای عالی ارائه میشود.
کلیه دستگاههای فرهنگی، آموزشی و اطلاعاتی در حدود وظایف و صلاحیتهای خود مکلف به همکاری با مرکز مطالعات راهبردی شورای عالی میباشند.
این مصوبه در 8 ماده در جلسه 576 مورخ 20/10/1384 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی – محمود احمدی نژاد