بوزارت فرهنگ و آموزش عالی اختیار داده میشود در اجرای طرح پیشنهادی تعداد پنجاه و سه دانشگاه و موسسه آموزش عالی بشرح مذکور در طرح را در دانشگاه واحدی ادغام نماید.
وزیر فرهنگ و آموزش عالی هیات مدیرهای مرکب از پنج نفر از اشخاص صاحب نظر را مامور اجرای این لایحه قانونی خواهد کرد.
کلیه قوانین و مقررات مربوط به هریک از موسسات مذکور که مغایر با اجرای این لایحه قانونی باشد لغو میگردد.
کلیه مجوزهای بعدی که در اجرای این لایحه ضرورت پیدا میکند با تصویب وزیر فرهنگ و آموزش عالی بمرحله اجرا گذارده خواهد شد.
هیات مذکور در تبصره 1، ظرف 3 ماه اول کار خود با مشارکت و موافقت مسئولین مربوط از طرف وزارتخانهها و دانشکدهها و سازمانهای مربوط، و با توجه به نیازهای مملکت و امکانات موجود برنامهریزی لازم برای تلفیق و وحدت آنها انجام میدهد، موسساتیکه ادغام آنها در طرح پیشنهادی عملی و مفید تشخیص داده نشود را استثنائا و برای بقیه آنها شرایط لازم را فراهم خواهد کرد تا ظرف 2 سال به مورد اجرا گذاشته شود.
نخستوزیر
طرح تشکیل دانشگاه بزرگ یکی از نابسامانیهائی که در دو دهه اخیر گریبانگیر آموزس[آموزش] عالی کشور شده است، رشد قارچی و بیبنیاد مدارس عالی و دانشکدهها و دانشگاههائی است که فاقد هرگونه محتوای علمی و آموزشی در حداقل استاندار قابل قبولاند. رژیم وقت از یکسو علیرغم وجود امکان گسترش دانشگاههای قدیمی تر کشور به سبب هراس از تمرکز دانشجو به این دانشگاهها اجازه گسترش و پذیرش تعداد بیشتر دانشجو نداد (بعنوان مثال بارز پلی تکنیک، دانشگاه تهران و دانشسرایعالی قابل ذکرند) و از سوی دیگر تعداد غیر معقولی موسسات آموزشی دولتی و بیشتر خصوصی به صورت ساتراپ نشین و تیولدار بوجود آورده شدند. این موسسات خودرو نیز نه تنها گرهی از مشکلات آموزش عالی ایران نگشودند و اغلب فاقد کادر علمی و آموزشی لازم برای آموزش مقبول هستند بلکه عملا کیفیت آموزش عالی را تنزل داده و در عین حال هزینه گزافی را به دوش بودجه آموزشی کشور گذاردهاند. ویژگیهای عمده این نوع موسسات عبارتند از زیادی تعداد دانشجو، کمبود وحشتناک کادر علمی فقدان یا فقر وسایل و تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی است.از اینرو در شرایط حاضر و در صورتیکه اقدام اساسی و فوری در جهت رفع این مشکل بعمل نیاید مشکلات همه جانبه این موسسات به تنهائی توان دولت را در زمینه آموزش به تحلیل خواهد برد و هر چه حل این مشکلات بیشتر به طول انجامد اشکالات ناشی از صرف هزینه زیاد و بازده حقیر بارزتر خواهد شد. بنابراین اکنون که دولت آمادگی و امکان لازم را برای اقدامی انقلابی در این زمینه دارد، پیشنهاد میشود که هماهنگ با بند 5 توصیه کمیته برنامهریزی اجلاس سرپرستان دانشگاهها(مورخ اول خرداد 1358) پنجاه و سه دانشگاه و موسسه آموزش عالی (جدول ضمیمه) که در تهران به صورت پراکنده فعالیت دارند در قالب یک دانشگاه همزمان یا تدریجا در هم ادغام شود. چهارچوب سازمان علمی دانشگاه مورد نظر با توجه به تنوع رشتههای مورد نیاز در قالب ده دانشکده به شرح زیر پیشنهاد میشود:
1 دانشکده هنرهای زیبا 2 دانشکده علوم 3 دانشکده پزشکی 4 دانشکده بهداشت و پیراپزشکی 5 دانشکده فنی 6 دانشکده علوم اجتماعی و انسانی 7 دانشکده اقتصاد و مدیریت 8 دانشکده کشاورزی 9 دانشکده علوم تربیتی 10 دانشکده ادبیات (نیز ر. ک به جدول 2 ضمیمه) امتیازات دانشگاه پیشنهادی در مقایسه با وضع موجود بهطور خلاصه عبارتند از:
بالا بردن کیفیت آموزش از طریق: الف: تمرکز هیات علمی رشتههای مشابه در یک بخش یا گروه بنحوی که در هر رشته صاحبان تخصص گرد هم آیند و بتواند طیف کاملی از تخصصهای مختلف را در یک رشته خاص عرضه کنند. ب: تمرکز تجهیزات و امکانات آموزشی و کمک آموزشی از قبیل آزمایشگاهها، کارگاهها، کتابخانهها و مانند آنها که در مجموع جوابگوی نیازها باشد. ج: امکان ادغام رشتههای مشابه، انحلال رشتههای زائد و تصنعی و ایجاد امکانات تحصیلی در رشتههای مورد نیاز کشور.
کاهش هزینه سرانه آموزش: ایجاد دانشگاه پیشنهادی از راههای زیر هزینه سرانه آموزشی را تقلیل خواهد داد: الف کاهش هزینه بالاسری، که جمع آنها در موسسات موجود در حال حاضر رقم عظیمی را تشکیل میدهد. ب افزایش کارآئی آموزشی در حال حاضر در بسیاری از موسسات، اساتید بسیاری هستند که نه تنها از ساعات مقرر کمتر درس میدهند بلکه برخی در بعضی از نیمسالهای تحصیلی درسی ندارند.علاوه بر آن در برخی از دانشگاههای نوبنیاد کادر استخدام شده هنوز دانشجوئی برای آموزش ندارد. در این مجتمع با توجه به تعدد رشتهها و تعداد زیاد دانشجویان در هر نیمسال امکان ارائه درسهای بیشتری وجود دارد و نیز میتوان کلاسهای مشابه با تعداد دانشجوی کم در هم ادغام کرد. و بدین ترتیب از اساتید بیشتر و بهتری میتوان استفاده کرده و تعداد ساعات حق التدریس را کاهش داد. ج همگانی کردن خدمات مجموعه خدمات موجود در موسسات آموزش عالی مورد بحث چندین برابر خدماتی است که در صورت تمرکز این موسسات در یک واحد مشترک مورد لزوم است .با ادغام این موسسات صرفه جوئی قابل ملاحظهای در خدمات و تاسیسات خدماتی بوجود خواهد آمد.
مدیرت و توانائی اداره کردن کنترل: نظارت و مدیریت یک واحد دانشگاهی با 30 هزار دانشجو مسلما برای دولت آسانتر از اداره 47 واحد کوچک و متوسط آموزشی است .در این جهت یافتن مدیران لایق برای دانشگاه واحد در تمام سطوح سهلتر است .این امر از تعداد مشکلات دولت بشدت خواهد کاست .
جذب هیات علمی یکی از مشکلات اساسی موسسات آموزش عالی در جذب هیات علمی در گذشته این بوده است که چون این موسسات نام و منزلت دانشگاه و بسیاری هیات علمی قانونی نداشتهاند نمیتوانستهاند افراد شایستهای را به هیا ت علمی خود جذب کنند این ادغام امکان جذب هیات علمی را بنحو قابل ملاحظهای افزایش میدهد و ضمنا میتوان ضوابط بالاتری را در استخدام هیات علمی از مرحله نخست ملحوظ کرد.
خدمات میان رشتهای برای بسیاری از موسسات آموزش عالی در حال حاضر این امکان وجود ندارد که در رشتههای فرعی و دروس انتخابی افراد تمام وقت استخدام کنند.در نتیجه بسیاری از آنها برای رفع نیاز خود به افراد حقالتدریسی و گاه آماتور متوسل میشوند که غالبا موجب تنزل کیفیت آموزش میگردد. با تمرکز کادر آموزشی رشتههای مختلف در یک دانشگاه، ارائه خدمات میان رشتهای بین دانشکدهها به سهولت و به سطح مطلوب رسید.
بوجود آوردن محیط علمی و آکادمیک تمرکز هیات علمی و جذب افراد جدید با توانائی بالای علمی و تمرکز امکانات آموزشی از قبیل کتابخانه، آزمایشگاه و دیگر تجهیزات آموزشی شرایط را برای بوجود آوردن محیط علمی و آکادمیک فراهم خواهد آورد.
جدول 1 لیست دانشگاهها و موسسات آموزش عالی که برای ادغام مورد نظرند تمام وقت 1356-1357 دانشجو 1356-1357 بودجه سالانه 1357-1358 ف - د ل ف - ل دکتری به میلیون تومان عمرانی روستائی 180 3409 1691 31 - 2/108 ابوریحان(علوم،علوم تربیتی،علوم انسانی) 48 3248 1149 - - فارابی 31 - - - 8/56 مدرسه عالی ساختمان 3 560 326 - بازرگانی 31 - 1576 - 4/24 مدرسه عالی فنی تهران - 226 90 - 5/7 دانکشده تربیت بدنی و علوم ورزشی 48 447 846 - 5/76 آموزش عالی آموزشیاری (فرح سابق) 8 74 - کمک مهندسی بهداشت فریس - 38 - - آموزش عالی مددکاری سازمان زنان 8 127 - - دانشکده توانبخشی و رفاه اجتماعی 23 - 158 - /15 دانشکده حسابداری و علم مالی نفت 7 - 653 - علوم تغذیه و شیمی غذائی 20 - 162 - -/24 نقشه برداری 5 205 137 - 7/9 هنرهای دراماتیک 5 - 336 - 3/22 هنرهای تزئینی 27 - 368 - کامپیوتر 21 - 1067 - -/14 بیمه تهران 13 - 1573 - 2/11 حفاظت و بهداشت کار - 110 - - 7/1 خدمات جهانگردی و اطلاعات 20 196 - - 2/6 مهمانداری و خدمات پرواز 13 202 - - علوم بانکی 19 - 1493 - - -/7 مرکز آموزش مدیریت صنعتی 17 - - 56 - آبشناسی 4 51 - - - 8/3 آمار و انفورماتیک 11 - 5/3 18 - 2/11 تکنیکوم نفیسی - 778 766 - - 3/10 هواشناسی و جو 2 28 - - - -/9 مخابرات 75 208 294 - - 7/22 علوم بیمارستانی 43 170 1132 - - 3/11 مجتمع آموزش پزشکی شیر و خورشید 26 40 - - 237 -/75 مجتمع وزارت راه - 314 245 - - -/43 مرکز پزشکی ایران پرستاری 12 - 101 89 - مرکز پزشکی ایران و پیراپزشکی 6 - 78 - - 5/214 مرکز پزشکی ایران دانشکده پزشکی 32 - - - 31 دانشکده بینالمللی امور اداری و بازرگانی 10 - 91 - - مرکز آموزش مدیریت دولتی 11 - - 152 - 4/12 علوم تندرستی 72 - 183 - 165 -/17 آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی 19 - 342 50 - -/10 پژوهشکده فرهنک ایران - - - 21 - دماوند 46 - 917 41 - /11 علوم ارتباطات اجتماعی 14 - 352 - - 6/10 مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی 16 - 1073 - - -8/6 ایران زمین 7 - 250 - - 6/1 مدرسه عالی پارس 54 - 1443 58 - 6/34 ترجمه (مدرسه عالی) 25 - 2321 - - 4/14 ریاضیات و اقتصاد کرج 20 - 900 - - 2/11 شمیران (مدرسه عالی) 25 - 862 61 - 7/9 مرکز مطالعات مدیریت 15 - - 78 - 1/35 دانشگاه آزاد ایران 250 - 3500 - - 9/172 دانشگاه علوم و فنون ارتش 60 - - - - -/200 دانشکده علوم سیاسی و اجتماعی - 754 75 - 3/12 مجتمع آموزش و پژوهش تکنولوژی - هنرستان عالی موسیقی - هنرکده موسیقی ملی 3 - 54 مدرسه عالی تلویزیون و سینما 32 280 - 106 جمع 1441 10790 27642 1208 333 7/1344
هدف کلی دانشگاه بزرگ تربیت نیروی انسانی متبحر، صادق، آگاه و مردمی برای نوسازی جامعه ایران است. در این راه مفهوم غربی دانشگاه لزوما مورد تاکید نخواهد بود بلکه علاوه بر بهره بردن از محتوای آموزش دانشگاهی غربی، از روشهای آموزش سنتی ایران یعنی تلفیق سه عنصر آموختن، آموزاندن و کاربستن بهمراه اختیاری بودن مقاطع و مواد آموزشی استفاده خواهد شد. تلفیق کار و آموزش بمعنای صحیح، نه تنها امر آموزش را تسهیل میکند بلکه اجتناب از بیگانگی دانش آموخته با جامعه را در پی خواهد داشت. اختیاری بودن سطوح آموزشی به دانشجویان فرصت میدهد که در هر قطعی از آموزش، آموزش رسمی را ترک کنند و به بخشهای تولیدی و یا خدماتی جامعه پیوندند و اختیاری بودن مواد آموزشی (با در نظر گرفتن پیش نیازها) آموزش یک بعدی و خطی را با پویائی فرایند یادگیری و انطباق آن با نیازهای خاص و عام فردی و اجتماعی جانشین میکند.از این گذشته دانشگاه بزرگ علاوه بر دانشجویانی که در مسیر آموزش رسمی میپذیرد، درهای خود را بر روی فراگیران آزاد در یک سیستم آموزش پلکانی میگشاید و هر کس میتواند تحت شرایطی از امکانات آموزشی برای اخذ معلومات کلی یا تخصصی در یک یا چند درس دانشگاه به فراگیری بپردازد. گستردگی فعالیت دانشگاه فقط به تهران محدود نمیشود، بلکه با استفاده از امکانات موسساتی که اینک هم وجود دارند نظیر دانشگاه ابوریحان بیرونی و دانشگاه آزاد ایران به آموزش همگانی و ارتقاء سطح دانش عامه و نیز در مواردی که آموزش از راه دور میتواند بهره ده باشد، به آموزش رسمی در سراسر ایران خواهد پرداخت .
مسائل و مشکلات اجرائی عمل پیوستن موسسات و آموزش عالی مختلف موجود را به دانشگاه بزرک[بزرگ] میتوان به چند بخش متمایز تقسیم کرد.گرچه در اینجا سعی شده که راه حلهائی برای حل این مشکلات ارائه شود، ولی هیات اجرائی ادغام و کمیتههای وابسته در این موارد مطمئنا براه حلهای دقیق تری خواهند رسید.
مسائل آکادمیک در این بخش مشکلات مربوط به دانشجویان، هیات علمی، برنامههای آموزش دانشگاه، وسایل و تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی ارائه میشود. 1 1 مسائل دانشجوئی 1 1 1 مشکل ذهنی ابهامات احتمالی ذهنی دانشجویان موسسات مختلف در مورد مساله پیوستن موسسهای که بدان وابستهاند، به یک دانشگاه بزرک[بزرگ] با توضیح وضع موسسات موجود و هدفهای دانشگاه مزبور و گسترش امکانات آموزشی و رفاهی در آن دانشگاه بسهولت مرتفع خواهد شد. ولی برای اجتناب از ایجاد تشویش ذهنی ناشی از عدم اطلاع و شایعه پراکنی، هیات ادغام یا افراد مسئول دیگر باید تمام تفکر را مستقیما با دانشجویان در میان گذارند و از فرصت دادن به نشر گفتههای خلاف واقع در این مورد جلوگیری نمایند. 2 1 1 توانائی علمی دانشجویان موجود. برخی از دست اندرکاران آموزش عالی ابراز تردید میکنند که میتوان دانشجویان یک رشته خاص موسسات مختلف آموزشی را در یک گروه علمی گرد آورد و برنامههای آموزشی یکسانی را برای همه به مرحله اجراء در آورد. چنین تردیدهائی با معنا میبود اگر محتوای علمی کمابیش مشابه و متاسفانه ناکامی آموزش در این موسسات شناخته میشود حتی اگر چنین نباشد و اختلافات جزئی در توانائی علمی دانشجویان همطراز رشتههای یکسان موسسات مختلف وجود داشته باشد باید توجه کرد که این مساله در مورد دانشجویان سال دوم و سوم کنونی این موسسات وجود دارد زیرا دانشجویان سال چهارم در این تابستان و یا حداکثر تا بهمن 58 فارغ التحصیل خواهند شد و دانشجویان سال اول فقط یک ترم درس داشتهاند و آنقدر در مدارج تحصیلی پیش نرفتهاند که یکسان کردن برنامه و ارتقاء محتوای آن در موردشان ممکن نباشد.برای دانشجویان سال دوم و سوم نیز مشورت نمایندگان آنها و هیات علمی موسسه مربوط میتواند راههای مناسبی از قبیل تشکیل کلاسهای تکمیلی و مانند آن برای رفع این مشکل بجوید. در هر حال ادامه وضع فعلی آموزش بهیچوجه راه حل بهتری برای اجتناب از ایجاد چنین اشکالی نیست. 3 1 1 تغییر رشته: عدم نیاز بازار کار به برخی از رشته هائیکه در موسسات فعلی تدریس میشوند سبب ایجاد دلسردی و عدم اطمینان به آینده در دانشجویان رشتههای مزبور شده است. این مساله را میتوان در مرحله برنامهریزی حل کرد و اجازه داد که دانشجویان این رشتهها به رشته هائی که فصل اشتراک بیشتر دارند و نیز مورد نیاز جامعه هستند تغییر رشته دهند. 4 1 1 مشکل ایاب و ذهاب: از آنجا که ادغام موسسات متضمن تغییر مکان آموزش دانشجویان است و این امر امکان دارد که ایجاد دشواری در امر ایاب و ذهاب باشد. دانشگاه میتواند با گرد آوردن منابع موسسات سرویسهای ایاب و ذهاب برای دانشجویان قرار دهد. توجه به این امر ضروری است که از نظر آماری احتمال دور شدن راه برخی از دانشجویان همانقدر است که احتمال نزدیک شدن راه برخی دیگر و به نظر نمیرسد این فقره مشکلی قابل ملاحظه باشد. 2 1 هیات علمی 1 2 1: مشکلات ذهنی: طبیعی است که اعضاء هیات علمی گروههای علمی موسسات آموزش فعلی، که معمولا از نظر تعداد محدود نیز هستند از نظر روابط انسانی و آکادمیک با افرادی که از گروههای مشابه که از موسسات دیگر به آنها میپیوندند، امکان بوجود آمدن مشکلاتی را پیشبینی کنند. چنین تفکرات و نیز عدم تمایل به امتحان ناشناخته و به خطر انداختن احتمال گروهبندیهائی که خدای ناکرده ممکن است در بعضی موسسات وجود داشته باشند از آنگونه مشکلاتی است که متاسفانه در هیچ بحث جمعی به معرض نظر عام گذارده نخواهد شد. ولی محتملا عامل عمده انتقاداتی خواهد بود که به صورت پوشش بیان ظاهری نگرانی درونی معدودی از اعضاء هیئت علمی در مسئله ادغام این موسسات خواهد بود. این مشکل را میتوان از دو طریق حل کرد اول آنکه گردهمائیهائی بین افراد یک رشته خاص از موسسات مختلف ایجاد کرد که در هر صورت در مرحله برنامهریزی آموزشی ضروری است دوم آنکه هیات اجرائی ادغام باید به این مساله توجه خاص مبذول دارد و صادقانه ایجاد هماهنگی و همکاری در راه تقویت آموزش عالی را با آنها مطرح کند. 2 2 1 توانائی علمی کادر آموزشی برخی آموزشگران نسبت به توانائی معدودی از کادر آموزشی فعلی موسسات در اجرای برنامههای آموزشی مناسب ابراز تردید کردهاند. شکی نیست که مساله نارسائی نسبی علمی کادر آموزش در تمام دانشگاهها و موسسات عالی آموزشی امری واقعی است و مطمئنا به بهره دهی علمی آموزش عالی لطمه زده و میزند این امر اکنون نیز وجود دارد و احتمالا در همه جا در آینده نزدیک وجود خواهد داشت. برای جبران این نارسائی ایجاد دورههای باز آموزشی و سمینارهای رسمی و بدون علمی در تمام رشتهها ضرورتی اجتناب ناپذیر دارد. به علاوه تقویت گروههای علمی از طریق انتخاب هیاتهای ممیزه منطقی و دانشور خود بخود بخشی عظیم از این مشکلات را خواهد گشود. استخدام کادر علمی تازه نفس براساس ضوابط دانشگاه نیز قدمی دیگر در راه گشایش این مشکل است. 3 2 1 جذب کادر علمی سایر دانشگاهها گفته میشود که چنین دانشگاهی احتمالا با جذب هیات علمی سایر دانشگاهها سبب تضعیف چنین دانشگاههائی خواهد شد. این مساله به دلایل زیر صحیح نیست. جذب هیات علمی دانشگاههای دیگر کشور به دو طریق جاذبه مالی و یا جاذبه آموزشی و پژوهشی میسر است.از آنجا که قرار است حقوق و مزایای تمام هیاتهای علمی دانشگاهها براساس دانشگاههای دولتی باشد، احتمال رخ دادن چنین مسالهای از نظر مالی وجود ندارد. بعلاوه دانشگاه مزبور تا مدتی از نظر آموزشی و پژوهشی در حالتی نخواهد بود که بتواند برای کارکنان سایر دانشگاهها جاذب باشد. بهر حال اگر در مواردی خاص چنین چیزی نیز رخ دهد در جهت ایجاد تعادل و کاستن از کادر متورم برخی از گروههای علمی که (مثلا در دانشگاه تهران) حتی نمیتوان یکدرس در سال نیز (بعلت تورم کادر) برای آنها تخصیص داد، خواهد بود. 3 1 برنامه آموزشی اغلب موسسات آموزشی که در این طرح مورد بحث قرار میگیرند فاقد برنامه آموزشی اصولی هستند و در بسیاری از موارد محتوای دقیق دروس، ارتباط بین دروس و رابطه محتوای دروس با مهارتهائی که فارغالتحصیل باید داشته باشد مبهم است. علاوه بر این، اختلاف «برنامههای آموزشی» در یک رشته واحد در موسسات مختلف در مراحل آغازی مشکلاتی را بوجود خواهد آورد. برای حل چنین مشکلاتی بلافاصله پس از تائید اصولی طرح از طرف مسئولین ذیربط، گردهمائیهای تک رشتهای از کادر علمی موسسات بمنظور کسب نظر و ایجاد هماهنگی و همکاری بین آنان بوجود خواهد آمد. این گردهمائیها بلافاصله به تدوین برنامههای آموزشی تفصیلی در جهت افزایش بهره دهی آموزشی و حتی الامکان تامین نیازهای حقیقی جامعه خواهد پرداخت در این مسیر موسسه تحقیقات و برنامهریزی آموزشی نیز میتواند مساعدتهای لازم را بکند. ولی در این مورد مشکلاتی نیز وجود دارد که در هر رشته خاص بنا به ماهیت برنامه و یکسان دانشگاه ناشی میشوند.
مشکلات لجستیکی مشکلات لجستیکی عبارت از مسایل مربوط به انتقال وسایل، تجهیزات، دانشجویان و هیات علمی موسسات به مکان جدید و نیز تکمیل تجهیزات و وسایل است. این مسائل را میتوان به موارد زیر تقسیم کرد: 1 2 مساله مربوط به مکان استقرار دانشگاه: برای استقرار دانشگاه در کوتاه مدت، یک یا چند محوطه بزرگ با ساختمانهای کافی (حداقل مجموع زیربنا در حدود 250 هزار مترمربع) مورد نیاز است. با توجه به حسن نیتی که در این مورد ستاد ارتش جمهوری اسلامی از خود نشان داده است به نظر میرسد که امکانات موجود بتواند این مشکل را حداقل بهطور موقت حل کند. تخصیص مکان برای دانشکدههای مختلف و گروههای هر دانشکده برحسب نیازهای آموزشی و پرسنلی و نیز براساس امکانات موجود از وظایف هیات اجرائی ادغام خواهد بود. در این مورد محل دانشکده کشاورزی و دامپروری از پیش معین است. پردیز ماما زن (ورامین) دانشگاه ابوریحان با توجه به امکانات و تاسیسات محل بسیار مناسبی برای این دانشکده است. به نظر میرسد که مکان فعلی مرکز علوم پزشکی ایران نیز میتواند بعنوان دانشکده پزشکی این دانشگاه مفید باشد. سایر دانشکدهها نیز میتوانند به تناسب ارتباط در گروههای دو یا سه تائی در مکانهای جداگانه مستقر شوند. در این حالت مساله ساده تر است و ابتدا میتوان عمل پیوستن از مدارس عالی کمابیش تک رشتهای آغاز کرد بنحویکه ابتداء مثلا تمام دانشکده و موسسات که دست اندرکار آموزش هنر و مسائل مربوط هستند به دانشگاه بزرگ به پیوندند و در مکان مربوط به خود مستقر شوند. و در مرحله دوم و مراحل بعدی به تدریج به موسسات چند رشتهای و دانشگاهها را به دانشکدههای موردنظر منفک و قسمتها را به دانشکدههای مربوط در مکانهای در نظر گرفته شده منضم کرد. 2 2 مساله انتقال تدریجی وسایل و تجهیزات این کار پس از تخصیص محل و تحت نظر هیات اجرائی و یا کمیتهای که این هیات مامور خواهد کرد و با مشارکت و همکاری کارکنان موسسات مربوط انجام خواهد شد. ولی در این راه وجود وسایل حملونقل و نظارت دقیق بر انجام چنین کاری برای جلوگیری از بینظمی که احتمال خطرناکی در این مورد است، ضروری است. وجود برنامه زمانی دقیق و تعیین مسئولین با شرح وظایف مشخص برای این قسمت از کار ضرورت حیاتی دارد. 3 2 تعیین کمبودها و تهیه و تدارک وسایل و تجهیزات مورد نیاز از آنجا که ممکن است در مواردی مجموعه تجهیزات آموزشی موسسات موجود تکافوی آموزشی برمبنای برنامههای آموزشی جدید را نکند، تعیین کمبودها و تهیه آنها از ضروریات است. این کار با توجه به کمی وقت و عدم وجود احتمالی چنین وسایلی در ایران باید براساس برنامه دقیق و منظمی که از طرف کمیته مربوط تدوین میشود انجام پذیرد.
مسائل اداری و مالی مشکلات اداری و مالی ناشی از ادغام به چند گونه است: 3 1 تهیه مقررات مالی و اداری یکسان یکسان کردن حقوق در سطوح مختلف آموزشی و غیرآموزشی از ضرورتهای مبرم ایجاد دانشگاه است. ولی احتمالا تدوین اینگونه مقررات و آئین نامهها مدتی به طول خواهد انجامید. لذا برای مدتی کوتاه ناچار حقوق و مزایای کارکنان براساس موسسه سابق پرداخت خواهد شد. برای تهیه چنین مقرراتی کمیتهای مرکب از یک نماینده از اعضاء علمی یک نماینده از کارکنان امدادی نمایندهای از سازمان امور استخدامی و نمایندهای از وزارت علوم (دفتر حقوقی) تشکیل میشود. پس از تهیه پیش نویس اول، آئین نامههای مربوط در اختیار کارکنان دانشگاه برای کسب نظر قرار میگیرد و پس از گردآوری نظرات و تلفیق نظرات معقول آئین نامهها به شورای دانشگاه جهت تکمیل و تصویب ارسال خواهد شد. 2 3 بودجه بودجه دانشگاه در سال اول برابر مجموع بودجههای تخصیص داده شده به تمام موسسات است و باید تغییر تخصیص مواد میسر باشد تا نبودن صرفه جوئی احتمالی در مواردی را در موارد ضرور دیگر بکار گرفت.
با توجه به عمق و وسعت عمل تشکیل دانشگاه بزرگ تمام مراحل اجرای کار باید حتی الامکان بهطور دقیق روشن شده و برنامهریزی شود. در این مسیر، تعیین مراحل انجام کار و تقسیم دقیق مسئولیتهای اجرائی و یافتن مدیران مناسب در تمام سطوح ضرورت تام دارد. با توجه به این مطلب مراحل اجرائی این طرح به صورت زیر پیشنهاد میشود: 1 تصویب اصل پیشنهاد: تا هنگامیکه اصل پیشنهاد مورد تصویب قرار نگیرد، آغاز کار برنامهریزی و اجرا بهطور جدی دشوار است. فقط پس از تصویب تفکر اصلی است که میتوان توقع داشت افراد علاقمند در امر برنامهریزی شرکت مستمر و کارآمد داشته باشند. 2 تعیین سرپرست موقت: این فرد از بین دانشگاهیان باسابقه، خوشنام و خوشفکر از طرف وزیر فرهنگ و آموزش عالی منصوب میشود. 3 تشکیل دبیرخانه موقت: پس از تصویب اصل طرح دبیرخانهای متشکل از یک کمیته اصلی بررسی طرح و معدودی افراد اداری و خدمات در وزارت علوم بکار میپردازد. و ظیفه چنین کمیتهای بررسی راه کارهای مختلف برای اجرای طرح و انتخاب مناسبترین آنها و نیز ایجاد کمیتههای مختلف عملیاتی است. تعیین وظایف اصلی کمیتههای مختلف عملیاتی نیز بعهده کمیته اصلی بررسی طرح است، در عین حال کمیته بررسی طرح ایجاد هماهنگی در تصمیمگیری و نظارت بر اجرای اجزاء طرح را بعهده دارد. اعضاء چنین کمیتهای باید نه تنها از مدیریت دانشگاهی مطلع باشند بلکه باید اشخاصی باشند که به امور آموزش و نیز سیاستهای آموزش عالی کشور آشنا باشند این افراد باید برای مدتی تمام وقت خود را به این کار اختصاص دهند و حتی الامکان از کارکنان مطلع موسسات مشمول طرح انتخاب شوند. 2 کمیته عملیاتی: این کمیتهها جزئیات کار تشکیل دانشگاه را برنامهریزی میکنند، و خود بر اجرای چنین کارهائی نظارت دارند. این کمیتهها عبارتند از: الف کمیته طرح و برنامهریزی این کمیته با توجه به راه کار انتخاب شده توسط کمیته اصلی به برنامهریزی جزئیات اجرائی انجام راهکار مزبور میپردازد و نیز با توجه به نیازهای آموزشی کشور ساخت سازمانی آموزشی دانشگاه را تعیین میکند. این کمیته همچنین از طریق شرکت دادن کادر علمی موسسات در سر کمیتههای برنامهریزی، تدوین برنامههای تفصیلی آموزشی در هر رشته را بعهده میگیرد و با توجه به این برنامهها نیازهای آموزشی از نظر فضا، تجهیزات و وسایل آموزشی را تعیین کرده و سپس برای تدارک و تهیه این نیازها به برنامهریزی میپردازد. ب کمیته امور اداری و تسهیلات این کمیته به حل مسائل اداری از قبیل مسائل پرسنلی و مدیریت میپردازد و در این راه با تدوین آئیننامههای مناسب و برنامههای کاری تسهیلات لازم را جهت انجام امر ادغام فراهم میآورد. تعیین ساخت سازمانی اداری دانشگاه نیز بعهده کمیته است. ج کمیته امور مالی: وظیفه این کمیته علاوه بر ایجاد تسهیلات لازم در جهت انجام امر ادغام تدوین آئیننامههای مالی و معاملاتی دانشگاه است. برنامهریزی بودجه دانشگاه براساس برنامههای آموزشی و اداری در کمیته بالا بعهده این کمیته است. د کمیته(های) اجرائی: این کمیته(ها) به اجرای برنامههای تدوین شده در سر کمیته بالا اقدام میکند و براساس برنامهریزی دقیق زمانی و جداول مشابه با سیستم پرت ( PERT) به انجام امور اقدام میکند.
1 دانشکده هنرهای زیبا رشته موسسات مادر دانشگاه فارابی فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری معماری 1- دانشکده هنرهای تزئینی - 174 21 - معماری داخلی 2- مدرسه عالی ساختمان 215 - - - طراحی 1- دانشکده هنرهای تزئینی - 121 2 - نقاشی 1- دانشکده هنرهای تزئینی - 45 - - پیکرسازی 1- دانشکده هنرهای تزئینی - 28 - - ادبیات دراماتیک و نمایشنامه نویسی 1- دانشکده هنرهای دراماتیک - 76 - - دکورسازی و صحنه آرائی 1- دانشکده هنرهای دراماتیک - 61 - - سینما و رادیو تلویزیون 1- دانشکده هنرهای دراماتیک - 110 - - هنرپیشگی و کارگردانی 1- دانشکده هنرهای دراماتیک - 99 - - نمایش عروسکی 1- دانشکده هنرهای دراماتیک - 31 - - برنامهریزی فرهنگی 1- دانشگاه فارابی - - 65 - مهمانداری هواپیما 1- مدرسه عالی مهمانداری و خدمات 202 - - -
2- دانشکده پزشکی رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری پزشکی 1- دانشکده علوم تندرستی - - - 44 2- مرکز پزشکی - - - 31 3- مجتمع آموزش پزشکی - - - 237 تخصصی پزشکی 1- دانشکده علوم تندرستی - - - 121 2- دانشکده آزاد ایران - 160 - -
3- دانشکده پیراپزشکی و بهداشت رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری پرستاری 1- مرکز پزشکی - 101 89 - 2- مجتمع آموزش پزشکی شیر و خورشید 40 - - - 3- انیستیتو عالی علوم بیمارستانی - 244 - - پیرا پزشکی(رادیولوژی لوازم آزمایشگاهی- نگهداری مدارک پزشکی) 1- مرکز پزشکی - 78 - - بهداشت و تغذیه 1- انستیتوی علوم بیمارستانی 170 888 - - 2- مدرسه عالی تغذیه - 162 59 - 3- مدرسه عالی بهداشت کار 110 - - - 5- آموزشگاه عالی کمک مهندسی بهداشت 127 - - - 6- مدرسه عالی توان بخشی - - - - توانبخشی 1- دانشکده توانبخشی - 132 59 -
4- دانشکده علوم تربیتی رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری تعلیم و تربیت 1- مدرسه عالی پارس - 510 46 - 2- دانشکده دماوند - - 41 - آموزش و پرورش قبل از دبستان 1- مدرسه عالی شمیران - 323 17 - مشاوره و راهنمائی 1- مدرسه عالی شمیران - 243 20 - کتابداری 1- مدرسه عالی ایران زمین - 108 - - تربیت بدنی 1- مدرسه عالی ورزش (دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی) 447 846 - -
5- دانشکده اقتصاد، علوم اداری و بازرگانی رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری مدیریت 1- دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی - 17 - - 2- مدرسه عالی ریاضیات کرج - 501 - - 3- مدرسه عالی شمیران (مدیریت رفاه) - 296 24 - 4- مرکز آموزش مدیریت دولتی - - 152 - 5- مرکز آموزش مدیریت سازمان و مدیریت صنعتی - - 32 - مدیریت بازرگانی 1- مرکز مطالعات مدیریت ایران - - 78 - 2- دانشکده علوم ارتباطات - 122 - - بازرگانی 1- مدرسه عالی بازرگانی - 1576 - - 2- دانشکده بینالمللی امور اداری و بازرگانی - 91 - - 3- مدرسه عالی ایران زمین - 142 - - مدیریت خدمات اجتماعی 1- آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی - - 50 - بیمه بازرگانی 1- مدرسه عالی بیمه تهران - 717 - - رفاه و توسعه اجتماعی 1- مدرسه عالی بیمه تهران - 496 - - اقتصاد 1- مدرسه عالی بیمه تهران - 360 - - بانکداری 1- مدرسه عالی علوم بانکی - 1493 - - حسابداری 1- مدرسه عالی حسابداری و امور مالی شرکت نفت - 683 169 -
6- دانشکده فنی رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری برق 1- تکنیکوم نفیسی 187 223 - - 2- مجتمع آموزش وزارت راه 59 70 - - 3- مدرسه عالی فنی تهران 72 30 - - ساختمان 1- تکنیکوم نفیسی 333 323 - - 2- مجتمع آموزش وزارت ترابری 150 101 - - 3- مدرسه عالی فنی تهران 51 30 - - 4- مدرسه عالی ساختمان 354 226 - - مکانیک 1- تکنیکوم نفیسی 258 220 - - 2- مجتمع آموزش وزارت راه و شهرسازی 105 74 - - مهندسی عمومی کمک مهندسی دانشکده مخابرات - 264 - - ارتباطات دانشکده مخابرات 208 - - - کاربرد کامپیوتر و آنالیز سیستم مدرسه عالی کامپیوتر - 445 - - برنامهریزی و تحقیق عملیات مدرسه عالی کامپیوتر - 299 - - الکترونیک مدرسه عالی فنی تهران 50 30 - - علوم سیستمها مرکز آموزش مدیریت صنعتی - - - -
7- دانشکده علوم رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری الف- فیزیک 1- مدرسه عالی پارس - 194 3 - 2- ابوریحان بیرونی - - - - 3- دانشگاه آزاد ایران - - - - 4- دانشکده علوم و فنون ارتش - - - - 5- دانشکده هواشناسی و علوم جو 28(هواشناسی) - - - ب- شیمی 1- مدرسه عالی پارس - 313 - - 2- دانشگاه آزاد ایران - - - - 3- ابوریحان بیرونی - - - - 4- دانشگاه علوم و فنون ارتش - 162 59 - 5- دانشکده علوم تغذیه و شیمی و مواد غذائی - 162 59 - ج-ریاضی 1- مدرسه عالی پارس - 93 - - 2- مدرسه عالی ریاضیات کرج - 399 - - د- بیولوژی 1- ابوریحان بیرونی - - - - 2- علوم و فنون ارتش - - - - 3- علوم تندرستی - 183 - - ه- زمینشناسی و هیدرولوژی موسسه آبشناسی ایران 51 - - - آمار موسسه آموزش عالی آمار - 178 18 - انفرماتیک موسسه آموزش عالی آمار و انفرماتیک - 140 - -
8- دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی رشته موسسات مادر فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکتری زبان و ادبیات فارسی 1- مدرسه ادبیات و زبانهای خارجی - 389 - - 2- پژوهشکده فرهنگ ایران - - 15 - زبان و ادبیات انگلیسی 1- مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی - 469 - - 2- مدرسه عالی پارس - 433 - - 3- مدرسه عالی ترجمه - 1399 - - 4- دانشکده دماوند - 129 (573 جویند کالج) - 5- دانشکده علوم ارتباطات - 30 - - ادبیات و زبان فرانسه 1- مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی - 103 - - 2- مدرسه عالی ترجمه - 184 - - زبان آلمانی 1- مدرسه عالی ادبیات وزبانهای خارجی - 112 - - 2- مدرسه عالی ترجمه - 208 - - زبان روسی مدرسه عالی ترجمه - 62 - - زبان ایتالیائی مدرسه عالی ترجمه - 158 - - زبان اسپانیائی مدرسه عالی ترجمه - 93 - - زبان عربی مدرسه عالی ترجمه - 217 - - فرهنگ و ادبیات تحقیقی دانشکده دماوند - 215 - - تاریخ و باستانشناسی 1- دانشکده فارابی - - 24 - 2- پژوهشکده فرهنگ ایران - - 6 - روزنامه نگاری دانشکده علوم ارتباطات و اجتماعی - 83 - - جغرافیا دانشکده نقشه برداری 205 نقشه بردار کارتوگرافی 137 19 -