هدف مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی فراهم آوردن زمینههای لازم در جهت کارشناسی هر چه بهتر قوانین، پشتیبانی علمی وپژوهشی متناسب با وظایف مجلس شورای اسلامی و بهرهبرداری از اطلاعات و تحقیقات کارآمد در امر قانونگذاری است که وابسته به مجلس شورایاسلامی بوده و در این قانون اختصارا «مرکز» نامیده میشود.
وظایف مرکز عبارتند از: الف - مطالعه، پژوهش و ارائه نظرات کارشناسی در مورد تمام لوایح و طرحها به نمایندگان و کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی درزمان مناسب. ب - گردآوری و بررسی نظرات محققان و پژوهشگران دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی، دستگاههای اجرایی، نهادها، گروهها، انجمنهای علمی وتخصصی و احزاب سیاسی و افکار عمومی در مورد نیازهای جامعه از نظر قانونگذاری. ج - مطالعه و بررسی و پژوهش نسبت به حسن اجرای قوانین و ارائه پیشنهادهای کارشناسانه برای رفع موانع و مشکلات. د - تامین نیازهای اطلاعاتی کمیسیونها و نمایندگان مجلس و برقراری نظام اطلاعرسانی. ه - انجام پژوهشهای موردی بر حسب درخواست هیئت رئیسه، کمیسیونها و نمایندگان مجلس. و - انجام ماموریتهای محوله در رابطه با کتابخانههای مجلس که از این پس زیر نظر مستقیم رئیس مجلس قرار میگیرند. ز - اشاعه نتایج مطالعات پژوهشی از طرق: 1 - نشر کتب و نشریات مربوطه. 2 - تشکیل گردهماییهای دورهای. 3 - انعکاس نظرات به واحدها و دستگاههای ذیربط با نظر هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی.
ارکان مرکز عبارتند از: الف - هیئت امناء. ب - رئیس مرکز. ج - شورای پژوهشی.
هیئت امناء مرکب از اعضای ذیل است: الف - رئیس مجلس بعنوان رئیس هیئت امناء. ب - اعضاء هیئت رئیسه. ج - رئیس مرکز.
هیئت امناء حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل جلسه میدهد.
وظایف هیئت امناء بدین شرح است: الف - تصویب خط مشی کلی مرکز به پیشنهاد رئیس مرکز. ب - تایید بودجه سالانه مرکز و رسیدگی به بودجه سال قبل آن. ج - تایید سازمان تفصیلی، اساسنامه، آییننامههای استخدامی، مالی و معاملاتی مرکز و تقدیم آنها به کمیسیون مشترک امور اداری و استخدامی و دیوان محاسبات مجلس جهت تصویب. د - نصب و عزل رئیس مرکز. ه - نظارت بر عملکرد مرکز و حسن اجرای امور. و - تدوین سیاستهای مربوط به اولویتهای تحقیقاتی، مطالعاتی و پژوهشی. ز - تعیین اولویتها و ضرورتهای پژوهشی مورد نیاز قانونگذاری و نمایندگان مجلس شورای اسلامی.
شورای پژوهشی مرکز شامل ترکیب زیر است: الف - رئیس مرکز که ریاست شورا را به عهده خواهد داشت. ب - رئیس یا روسای کمیسیونهای مجلس حسب موضوع مورد بحث در جلسات شورا به تشخیص و دعوت ریاست مرکز. ج - پنج نفر از پژوهشگران که حداقل سه نفر تمام وقت از رشتههای مختلف تخصصی که دارای حداقل مرتبه استادیاری با پنج سال سابقه باشند بامعرفی رئیس مرکز و تصویب هیئت امناء و به مدت چهار سال با حکم ریاست مجلس. د - پنج نفر از شخصیتهای علمی، تخصصی و کارشناسی مجلس از بین نمایندگان داوطلب به انتخاب هیئت امناء مرکز و به مدت چهار سال با حکم ریاست مجلس.
آئیننامه وظایف، حدود اختیارات، نحوه اداره جلسات و تصویب و نظارت بر پروژههای تحقیقاتی توسط شورای پژوهشی تهیه و بهتصویب هیئت امنا خواهد رسید.
رئیس مرکز از بین افراد ذیصلاح که دارای مدارج بالای علمی و تجربه کافی باشند، توسط هیئت امناء برای مدت چهار سال برگزیده میشود و حکم وی به امضای رئیس هیئت میرسد .تجدید انتخاب رئیس مرکز بلامانع است.
اهم وظایف رئیس مرکز عبارتند از: الف - اجرای مصوبات هیئت امناء. ب - پیشنهاد خط مشی مرکز. ج - پیشنهاد آییننامههای استخدامی، مالی و معاملاتی مرکز و همچنین تشکیلات و روشهای اجرای کار به هیئت امناء جهت تایید. د - پیشنهاد بودجه سالانه مرکز به هیئت امناء و اقدام در مورد تفریغ بودجه. ه - امضای قراردادهای منعقده از طرف مرکز. و - استخدام نیروی انسانی مورد نیاز و امضای احکام استخدامی. ز - امضای کلیه اسناد و اوراق بهادار با رعایت مقررات و ضوابط قانونی. ح - ارائه گزارش کار سالانه مرکز به هیئت امناء.
بودجه سالانه مرکز پس از تایید هیئت امناء و کمیسیون دیوان محاسبات در بودجه سالانه مجلس درج خواهد شد.
کلیه پرداختهای مرکز در چارچوب بودجه مصوب با امضای رئیس مرکز و مدیر امور مالی مرکز به انتخاب هیئت رئیسه مجلس خواهدبود.
کلیه دستگاههایی که از بودجه عمومی کشور استفاده میکنند مکلفند در زمینه ارائه آمار، اطلاعات و تحقیقات همکاری لازم را با مرکزبنمایند.
قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده و یک تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه نوزدهم آذر ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 26/9/1374 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علیاکبر ناطق نوری