اساسنامه دانشگاه علوم انسانی (دارالعلم) مفید (ره)

دانشگاه علوم انسانی (دارالعلم ) مفید که در این اساسنامه اختصارا دارالعلم خوانده می‌شود، موسسه‌ای است تحقیقاتی ، آموزشی و فرهنگی که به منظور دست‌یابی به اهداف ذیل تاسیس می‌گردد: 1 - مطالعه و تحقیق در علوم و معارف اسلامی و بازبینی و بازنگری در علوم انسانی براساس مبانی و موازین اسلامی . 2- فراهم آوردن زمینه‌های لازم جهت گسترش فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی در جهان اسلام و ارزیابی تحقیقات انجام یافته در حوزه معارف اسلامی و علوم انسانی . 3 - تربیت علمی و عملی محققان برجسته و صاحب صلاحیت خدمت در دانشگاه و سایر موسسات تحقیقاتی مشابه آن . 4- معرفی و بکارگیری نتایج تحقیقات انجام شده در وجوه گوناگون حیات فرهنگی و اجتماعی ملل اسلامی . 5 - تحلیل شئون مختلف جوامع اسلامی و دیگر جوامع و پیش‌بینی تحول آن‌ها به منظور طرح پیشنهادهای مناسب برای تدوین خطوط کلی سیاست‌های فرهنگی - اجتماعی و علمی جهان اسلامی .

دارالعلم برای نیل به اهداف و انجام وظایف خود اقدام لازم را مطابق مقررات آموزشی و تحقیقاتی کشور و ضوابط وزارت فرهنگ و آموزش بعمل می‌آورد. 1 - ایجاد شعب تحقیق مرتبط با شاخه‌های متنوع علوم و معارف اسلامی و علوم انسانی برای مطالعه و تحقیق در هر شاخه . 2- ایجاد شعب و حوزه‌های آموزشی مرتبط با شعب تحقیق به منظور تربیت علمی و عملی محققان . 3 - انجام تحقیقات مشترک تطبیقی با همکاری مراکز علمی داخلی و بین‌المللی . 4- ارتباط با مراکز علمی و تعلیماتی و تحقیقاتی داخل و خارج کشور . 5 - تبادل محقق و یا دانشجو - محقق با مراکز علمی بین‌المللی . 6 - کمک مالی یا علمی به دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و افرادی که در این زمینه‌ها تحقیق می‌نمایند. 7 - ایجاد کتابخانه و مراکز مدارک و اسناد علمی و بانک اطلاعات با هماهنگی مرکز اسناد و مدارک علمی . 8- انتشار نتیجه تحقیقات دارالعلم و دیگر کتب و مجلات مربوط به حوزه‌های تحقیقاتی . 9 - برگزاری کنفرانس‌ها و سمینارهای مختلف برای ارائه و ارزیابی آخرین دستاوردهای علمی و تحقیقاتی در زمینه معارف اسلامی و علوم انسانی .

دارالعلم یک موسسه تحقیقاتی - آموزشی است که فعالیتهای پژوهشی آن با آموزش در دوره‌های کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکتری تخصصی همراه بوده و تاسیس رشته‌ها و عناوین آن طبق ضوابط به تصویب وزارت فرهنگ و آموزش عالی خواهد رسید.

دارالعلم دارای تابعیت ایرانی است و برای مدت محدود در شهر مقدس قم تاسیس می‌گردد.

دارالعلم موسسه‌ای غیرانتفاعی است که درآمدهای آن منحصرا صرف هزینه‌های پژوهشی و آموزشی موسسه می‌گردد. کسر هزینه‌ها از طریق هیات موسس تامین می‌شود.

دارالعلم تابع مقررات و آئین نامه‌های مربوط به موسسات پژوهشی و آموزشی غیردولتی غیرانتفاعی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت فرهنگ و آموزش عالی خواهد بود. سایر مقررات و آئین نامه مطابق این اساسنامه به تصویب هیات امناء خواهد رسید.

ارکان دارالعلم عبارتند از: 1- هیات موسس . 2- هیات امناء . 3- رئیس . 4- مجمع علمی .

هیات موسس . اعضاء هیات موسس عبارتند از: 1- سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی . 2- رفیع ناصری . 3- سیداسماعیل موسوی زنجانی . 4- محمدعلی نوید . 5- محمدعلی متحدان .

وظایف و اختیارات هیات موسس بشرح زیر می‌باشد: 1- کسب امتیاز تاسیس و دیگر مجوزهای لازم به منظور اداره موسسه از شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت فرهنگ و آموزش عالی . 2- فراهم آوردن مقدمات و امکانات و منابع مالی و سرمایه‌گذاری لازم برای رسیدن به اهداف دارالعلم . 3- تعیین آن عده از اعضاء هیات امناء که بر عهده هیات موسس است . 4 - بررسی و تصویب پیشنهادهای رسیده در مورد بودجه ، تاسیس ، توسعه و انحلال مرکز و شعب وابسته با پیشنهاد هیات امناء . 5 - بررسی و تصویب گزارش هیات امناء در مورد حسابها و ترازنامه سالانه دارالعلوم . 6- تعیین خزانه دار و اشخاصی که حق گشایش حسابهای بانکی بنام دارالعلم و حق برداشت از حسابهای آنرا دارند و تعیین حسابرسی برای دارالعلم . 7 - بررسی و تایید حسابها و ترازنامه سالانه دانشگاه باتوجه به گزارش حسابرسی و تقدیم گزارش به هیات موسس . 8- تصویب آئین نامه‌های مالی و معاملاتی بر اساس آئین نامه موضوع ماده 15 مصوبه جلسه چهل و یکم شورای عالی انقلاب فرهنگی . 9- جلب کمکهای مالی و امکانات لازم برای فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی دانشگاه . 10 - تصویب مقررات اداری و آئین نامه تشکیلاتی دانشگاه . 11 - تدوین مقررات استخدامی و محققان و مدرسان و کارکنان دانشگاه و تعرفه حقوق و مزایای آن‌ها و پیشنهاد آن به وزارت فرهنگ و آموزش عالی جهت تصویب . 12 - بررسی و تصویب پیشنهادهای مجمع علمی (موضوع ماده شانزده ) در خصوص توسعه و تاسیس دانشکده‌ها (حوزه). 13 - پیشنهاد مقررات خاص گزینش استاد و دانشجو به وزارت فرهنگ و آموزش عالی . 14 - بررسی و تایید پیشنهاد رئیس دارالعلم در مورد ظرفیت پذیرش دانشجو محقق و ارائه آن به وزارت فرهنگ و آموزش عالی . 15 - پیشنهاد میزان شهریه دانشجویان و آئین نامه چگونگی دریافت آن جهت تصویب به وزارت فرهنگ و آموزش عالی . 16 - تصویب آئین نامه تشکیل جلسات هیات امناء مجمع علمی دارالعلم و هیاتهای علمی دانشکده‌ها (حوزه‌ها). «17 حفظ منافع دارالعلم و نمایندگی حقوقی آن در مراجع ذیصلاح»

اعضاء هیات امناء: 1 - سه نفر از خبرگان و صاحبنظران در علوم معارف اسلامی و علوم انسانی . 2- سه نفر از اعضاء هیات علمی و پژوهشی یا آموزشی تمام وقت دانشگاهها و یا موسسات پژوهشی کشور به معرفی هیات موسس و تایید وزیر فرهنگ و آموزش عالی . 3 - سه نفر از اعضاء هیات موسس . 4- رئیس دارالعلم . 5- نماینده وزارت فرهنگ و آموزش عالی . 6 - استاندار.

هیات امناء حداقل ماهی یک بار به دعوت رئیس هیات تشکیل جلسه می‌دهد. جلسات با حضور دو سوم کل اعضاء رسمیت می‌یابد و تصمیمات با رای موافق اکثریت اعضاء هیات معتبر خواهد بود.

وظایف و اختیارات هیات امناء: 1 - پیشنهاد رئیس دانشگاه که پس از تایید وزارت فرهنگ و آموزش عالی جهت تایید نهایی به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی خواهد شد. 2 - تصویب سازمان و تشکیلات دارالعلم و آئین نامه‌های لازم برای اداره آن که توسط رئیس پیشنهاد می‌شود. 3 - پیشنهاد بودجه سالانه به هیات موسس . 4 - بررسی و تصویب گزارش سالانه فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی دارالعلم که توسط رئیس ارائه می‌گردد. 5 - نظارت بر فعالیت‌های دارالعلم در جهت نیل به اهداف تعیین شده . 6- اتخاذ تصمیم در مورد همکاریهای علمی یا مالی با سایر موسسات آموزشی و پژوهشی داخلی و خارجی . 7 - اتخاذ تصمیم در مورد تبادل اطلاعات علمی ، محقق و دانشجو محقق با سایر موسسات . 8 - تعیین خطوط کلی سیاست انتشاراتی دارالعلم .

مصوبات هیات امناء توسط رئیس هیات امناء به رئیس دارالعلم ابلاغ می‌شود.

رئیس دارالعلم : اداره امور دارالعلم با رئیس دارالعلم است که به پیشنهاد هیات امناء و تایید وزیر فرهنگ و آموزش عالی و تایید نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی و حکم رئیس هیات امناء منصوب می‌شود.

وظایف و اختیارات رئیس دارالعلم : 1 - نظارت بر حسن اجرای کلیه امور دارالعلم و ایجاد هماهنگی میان مسوولان واحدهای تابع براساس مفاد اساسنامه و مقررات و آئین نامه‌های مصوب . 2 - نصب و عزل روسای دانشکده‌ها (حوزه‌ها) و مسوولان واحدهای دیگر که زیر نظر رئیس دارالعلم انجام وظیفه می‌نماید. 3- تهیه و تنظیم بودجه سالانه دارالعلم و دانشکده‌های تابعه و ارائه آن به هیات امناء جهت تصویب . 4 - ارائه پیشنهادهای مربوط به تاسیس ، توسعه ، انحلال و ادغام دانشکده‌ها (حوزه‌ها) و موسسات وابسته ، به هیات امناء . 5 - تهیه و تنظیم سازمان و تشکیلات دارالعلم و آئین نامه‌های مربوطه اداره آن و پیشنهاد به هیات امناء . 6 - ایجاد هماهنگی لازم در بهره وری از امکانات علمی ، آموزشی و پژوهشی و جذب نیروهای مورد نیاز برای نیل به اهداف دارالعلم . 7 - پیگیری امور مربوط به حفظ مصالح علمی و فرهنگی دارالعلم . 8 - تنظیم صورتجلسات هیات امناء و ارسال آن برای اعضای هیات امناء و هیات موسس و ابلاغ مصوبات هیات امناء به واحدهای ذیربط .

مجمع علمی که فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی دارالعلم را در جهت اهداف آن هدایت می‌نماید متشکل است از رئیس دارالعلم ، قائم مقام ، معاونان روسای حوزه‌ها، دو نفر از اعضاء پیوسته و دو نفر از اعضاء وابسته .

حدود و اختیارات مجمع علمی : 1 - تعیین خطوط کلی و سیاست‌های تحقیقاتی حوزه‌ها. 2 - پیشنهاد موضوعات تحقیقاتی جدید به حوزه‌ها. 3 - تعیین حوزه‌های مشترک جهت اجرای موضوعات تحقیقاتی میان رشته‌ای . 4 - تصویب چارچوب ارتباطات با سایر مراکز تحقیقاتی در جهان . 5 - تصویب میزان کمک به طرحها و تحقیقات بیرون از دارالعلم و تحقیقات مشترک با سایر موسسات . 6- ارزیابی فعالیت علمی و تحقیقاتی حوزه‌ها حداقل دو بار در سال در پایان هر نیمسال تحصیلی و گزارش به مراجع ذیربط .

تشکیلات دارالعلم مرکب از دو بخش اداری - مالی و علمی می‌باشد.

بخش اداری - مالی دارای مدیریت‌های لازم از جمله مدیریت اداری ، مالی ، عمرانی ، روابط عمومی و بین‌المللی است .

بخش علمی دارای واحدهای متناسب با فعالیت‌های دارالعلم از جمله کتابخانه ، مرکز اسناد علمی ، بانک اطلاعات ، مرکز انتشارات و حوزه‌های پژوهشی - آموزشی است .

کتابخانه ، مرکز اسناد علمی و بانک اطلاعات ، زیر نظر رئیس دارالعلم انجام وظیفه می‌نماید و پشتیبانی اطلاعاتی حوزه‌های پژوهشی - آموزشی را برعهده دارد.

مرکز انتشارات مسوول تهیه و تدوین ، چاپ و نشر دستاوردهای علمی دارالعلم و دیگر کتب و تحقیقاتی است که به نحوی از انحاء با فعالیت‌های پژوهشی آموزشی دارالعلم ارتباط دارند.

دانشکده‌های دارالعلم در یکی از زمینه‌های علوم و معارف اسلامی و علوم انسانی فعالیت می‌کنند این حوزه در بدو تاسیس دارالعلم عبارت خواهند بود از حوزه‌های بررسی منابع اسلامی - تاریخ علوم - جامعه‌شناسی - حقوق - روانشناسی - علوم اقتصادی - علوم تربیتی - فلسفه و مدیریت .

هر حوزه توسط رئیس حوزه که با حکم رئیس دارالعلم منصوب می‌شود، اداره می‌گردد.

بودجه پژوهشی و آموزشی هر حوزه که همه ساله توسط مجمع علمی دارالعلم تعیین می‌گردد و در اختیار رئیس حوزه قرار می‌گیرد.

برنامه‌ریزی و تصویب طرحهای تحقیقاتی و نظارت بر امور تحقیقاتی و آموزشی هر حوزه زیر نظر هیات علمی آن حوزه است این هیات مرکب از کلیه محققان و مدرسان حوزه و حداکثر سه نفر از خبرگان و صاحبنظران در علوم و معارف اسلامی و علوم انسانی می‌باشند، ریاست هیات با رئیس حوزه است .

انحلال دارالعلم با تایید دو سوم اعضای هیات موسس و تصویب شورای گسترش آموزش عالی امکان‌پذیر خواهد بود.

هیات موسس :در صورت انحلال هیات موسس کلیه تعهدات مربوط به دانشجو محققان دارالعلم را تا اتمام دوره تحصیلات آنان ، به نحو مطلوب ، برعهده می‌گیرد.

تصفیه کلیه امور مالی و حقوقی دارالعلم پس از تعیین تکلیف دانشجو و محققان با هیاتی مرکب از دو نفر از اعضاء هیات موسس و یک نفر نماینده وزارت فرهنگ و آموزش عالی خواهد بود.

هرگونه تغییر و یا اصلاح در این اساسنامه با پیشنهاد هیات امناء و تایید هیات موسس و تایید شورای گسترش آموزش عالی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکان‌پذیر خواهد بود.