موافقتنامه بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بلاروس در زمینه انتقال محکومان برای سپری کردن ادامه محکومیت مشتمل بر یک مقدمه و بیست و دو ماده به شرح پیوست، تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
رعایت اصول هفتاد و هفتم (77)، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای این موافقتنامه یا اصلاح آن، الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم موافقتنامه بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بلاروس در زمینه انتقال محکومان برای سپری کردن ادامه محکومیت
مقدمه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بلاروس که از این پس «طرفهای متعاهد» نامیده میشوند؛ با تصدیق علاقه متقابل به تقویت همکاری موثر در زمینه انتقال محکومان به منظور سپری کردن ادامه محکومیت؛ براساس اصول حاکمیت ملی و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر، به شرح زیر توافق نمودهاند:
تعاریف از نظر این موافقتنامه، معانی اصطلاحات به شرح زیر است:
1. «دولت صادرکننده حکم» به معنای طرف متعاهدی که دادگاههای آن، حکم محرومیت از آزادی را صادر نموده است.
2. «دولت اجراکننده حکم» به معنای طرف متعاهدی است که محکوم تبعه آن بوده و برای سپری کردن باقیمانده محکومیت خود به آنجا منتقل میشود.
خاطر ارتکاب جرم، به مجازات محرومیت از آزادی محکوم گردیده و تبعه طرف متعاهد دیگر است.
4. «خویشاوندان نزدیک» به همان معنی است که در قانون یکی از طرفهای متعاهد تعریف شده است.
5. «نماینده قانونی» به معنای شخصی است که به عنوان نماینده قانونی به شیوهای که در قانون هریک از طرفهای متعاهد تعریف شده است، شناخته میشود.
دامنه شمول موافقتنامه
1. هریک از طرفهای متعاهد طبق مفاد این موافقتنامه بنا به درخواست، محکومانی که محکومیت حبس خود را به خاطر ارتکاب جرم در قلمرو دولت صادرکننده حکم سپری میکنند به یکدیگر انتقال خواهند داد تا باقیمانده محکومیت خود را در دولت اجراکننده حکم سپری کنند.
2. درخواست انتقال محکوم میتواند توسط هر دو دولت صادرکننده و اجراکننده حکم ارائه گردد.
مبانی آغاز تشریفات انتقال محکوم درخواست محکوم، خویشاوندان نزدیک او، نماینده قانونی یا وکیل او که به مراجع مرکزی هر یک از طرفهای متعاهد ارائه شده است مبنای آغاز تشریفات انتقال محکوم به طرف متعاهدی خواهد بود که تابعیت آن را دارا میباشد.
مراجع مرکزی و صلاحیتدار
1. طرفهای متعاهد به منظور اجرای این موافقتنامه، بهطور مستقیم از طریق مراجع مرکزی خود یا از طریق مجاری سیاسی (دیپلماتیک) همکاری خواهند نمود.
: - برای جمهوری اسلامی ایران: وزارت دادگستری جمهوری اسلامی ایران؛ - برای جمهوری بلاروس: دادستانی کل جمهوری بلاروس؛
3. مراجع صلاحیتدار، مراجعی هستند که از طرف هر یک از طرفهای متعاهد برای اتخاذ اقدامات معینی به منظور اجرای مفاد این موافقتنامه بهطور مقتضی مجاز شمرده شدهاند.
شرایط انتقال محکوم
:
چنانچه محکوم تبعه دولت اجراکننده حکم باشد؛
چنانچه محکومیت محکوم قطعی و لازم الاجرا باشد؛
چنانچه مدت زمان باقیمانده از سپری کردن مجازات محکوم در زمان دریافت درخواست انتقال بیش از شش ماه باشد؛
چنانچه رضایت مکتوب محکوم یا با توجه به سن و شرایط جسمانی یا روانی او که اختیار از وی سلب شده باشد، رضایت نماینده قانونی او موجود باشد؛
چنانچه فعلی که موجب محکومیت شخص شده است طبق قوانین طرفهای متعاهد جرم محسوب شود و مستوجب مجازات محرومیت از آزادی باشد.
چنانچه هر دو دولت صادرکننده و اجراکننده حکم موافق انتقال محکوم باشند؛
چنانچه همه خسارات از جمله مالی یا دیگر خسارات جبران شده و سایر هزینههای مربوط به جرم پرداخت شده باشد.
2. در موارد استثنائی، طرفهای متعاهد میتوانند با انتقال محکوم موافقت نمایند، حتی اگر مدت زمان باقیمانده سپری شدن مجازات کمتر از 6 ماه باشد یا چنانچه خسارات مالی یا دیگر خسارات و سایر مخارج مربوط به جرم بهطور کامل جبران نشده باشد.
3. مراجع مرکزی یا صلاحیتدار طرفهای متعاهد محکوم را از فرصت ارائه درخواست انتقال آگاه مینمایند.
مبانی عدم پذیرش انتقال محکوم انتقال نمیتواند پذیرفته شود، اگر:
1. هر یک از طرفهای متعاهد انتقال محکوم را مغایر با حاکمیت، امنیت یا نظم عمومی خود دانسته یا انتقال با قوانین آن در تناقض باشد.
2. مجازات در دولت اجراکننده حکم به دلیل مرور زمان قابل اجرا نباشد.
، (ب)، (ت) الی (ج) بند (1) ماده (5) این موافقتنامه محقق نگردیده باشد.
4. محکوم در قلمرو دولت اجراکننده حکم به دلیل ارتکاب فعلی تحمل کیفر نموده یا تبرئه شده یا جریان رسیدگیهای کیفری منتفی گردیده یا شخص توسط مقام مسئول دولت اجراکننده حکم از مجازات معاف گردیده باشد.
5. محکوم همه خسارات از جمله مالی یا دیگر خسارات و سایر هزینههای مربوط به جرم را جبران و بازپرداخت نکرده باشد.
اطلاعات درباره اجرای محکومیت
:
چنانچه محکوم پیش از تکمیل اجرای محکومیت در قلمرو دولت اجراکننده حکم، از بازداشت فرار کرده باشد؛
چنانچه دولت صادرکننده حکم اطلاعاتی را درباره فرآیند سپری شدن مجازات محکوم درخواست نماید.
2. دولت صادرکننده حکم، محکوم، نمایندگان قانونی یا وکیل او را به صورت کتبی از مقررات و عواقب قانونی این موافقتنامه و اقداماتی که توسط طرفهای متعاهد به موجب این موافقتنامه انجام شده و تصمیماتی که توسط طرفهای متعاهد درخصوص درخواست انتقال اتخاذ شده است، آگاه خواهد نمود.
تبادل اطلاعات
1. طرفهای متعاهد اطلاعات مربوط به وضعیت محکومانی را که اتباع یکدیگر هستند، به صورت سالیانه یا در صورت درخواست مبادله خواهند نمود.
(دفتر کنسولی) طرف متعاهد دیگر که محکوم تابعیت آن را دارد، نماینده قانونی و وکیل او را از مکان و محکومیت وی مطلع خواهد نمود.
درخواست انتقال محکوم
1. درخواست انتقال محکوم به صورت کتبی توسط مرجع مرکزی هر یک از طرفهای متعاهد تهیه میشود.
2. مرجع مرکزی دولت صادرکننده حکم، موارد زیر را به منظور بررسی موضوع مربوط به انتقال محکوم برای مرجع مرکزی دولت اجراکننده حکم ارسال خواهد نمود:
اطلاعات درباره محکوم از جمله نام و نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ و محل تولد او؛
مدارک موید تابعیت محکوم، درصورتی که چنین مدارکی موجود باشد؛
متون مواد قانون کیفری که محکومیت بر اساس آنها صادر شده است؛
رضایت مکتوب محکوم یا نمایندگان قانونی او به انتقال طبق جزء (ت) بند (1) ماده (5) این موافقتنامه؛
تصویری از حکم و تمامی تصمیمهای دادگاه در خصوص موضوع و همچنین سندی که موید لازم الاجرا بودن آن باشد؛
سندی درباره بخش سپری شده مجازات و زمان باقیمانده مجازات و نیز عفو موردی، عفو عمومی یا تخفیف مجازات طبق مفاد این موافقتنامه؛
گواهی پزشکی درباره وضعیت جسمانی و روانی محکوم؛
اطلاعات در مورد جبران همه خسارات از جمله مالی یا دیگر خسارات و بازپرداخت سایر مخارج مربوط به جرم و همچنین در موارد پیشبینی شده در بند (2) ماده (5) این موافقتنامه، اطلاعات در مورد وجود خسارات از جمله مالی یا دیگر خسارات و دیگر هزینههای مربوط به جرم، میزان آن و آیین بازپرداخت آن؛
سند راجع به اجرای مجازات اضافی، چنانچه وضع شده باشد.
3. مرجع مرکزی دولت اجراکننده حکم، اسناد زیر را به منظور بررسی درخواست انتقال محکوم به مرجع مرکزی دولت صادرکننده حکم ارائه خواهد نمود:
اطلاعاتی در مورد هویت محکوم از جمله نام، نام خانوادگی، پسوند نام پدری یا نام پدر، محل و تاریخ تولد؛
سندی که تائید کند که محکوم تبعه دولت اجراکننده حکم است؛
متون مواد قانون کیفری دولت اجراکننده حکم که طبق آن فعل یا ترک فعلی که محکوم به دلیل آن محکوم شده است، جرم محسوب میشود و مستوجب مجازات محرومیت از آزادی است؛
تصویر مصدق مدارک دیگری که با توافق متقابل مراجع مرکزی طرفهای متعاهد پیوست میشوند؛
4. درخواست انتقال محکوم توسط رئیس یا مقام مجاز مرجع مرکزی، امضا و ممهور به مهر رسمی خواهد شد. تمام مدارک دیگر که طبق این ماده فراهم شدهاند توسط مرجع مرکزی یا صلاحیت دار طرف متعاهدی که آنها را صادر کرده است امضا و ممهور به مهر رسمی خواهد شد. تمامی اسناد موضوع این بند توسط طرف متعاهد دیگر بدون هیچ تصدیق دیگری، پذیرفته و به رسمیت شناخته خواهد شد.
تایید داوطلبانه بودن رضایت برای انتقال
بند (1) ماده (5) این موافقتنامه اعلام میکند، رضایت را به صورت داوطلبانه و با آگاهی کامل از عواقب قانونی آن اعلام داشته است.
2. دولت اجراکننده حکم حق دارد از طریق کنسول خود یا مقامی دیگر که طبق توافق دوجانبه با دولت صادرکننده حکم تعیین شده است، اطمینان حاصل نماید که رضایت محکوم برای انتقال طبق بند (1) این ماده اخذ شده است.
پاسخ به درخواست انتقال
1. مرجع مرکزی طرف متعاهدی که درخواست انتقال محکوم را دریافت میکند، درباره موافقت یا عدم موافقت با انتقال محکوم تصمیمگیری خواهد نمود و تصمیم خود را به صورت کتبی به اطلاع محکوم، نمایندگان قانونی یا خویشاوندان نزدیک یا وکیل او همچنین مرجع مرکزی طرف متعاهد دیگر ظرف یک ماه از تاریخ دریافت مدارک مندرج در ماده (9) این موافقتنامه، خواهد رساند.
2. تصمیم مبنی بر عدم موافقت با انتقال محکوم باید مستدل باشد و جز در موارد عدم رعایت شرایط مندرج در مواد (5) و (6) این موافقتنامه، نمیتواند اتخاذ شود.
اجرای حکم پس از انتقال
1. دولت اجراکننده حکم متعهد به ادامه اجرای محکومیت با رعایت قوانین خود بدون تشدید نمودن وضعیت محکوم خواهد بود. موضوعات مربوط به اجرای حکم توسط آن طرف متعاهد طبق قوانین داخلی آن انجام خواهد شد.
2. محکوم مجازات را بر اساس حکم صادره توسط دادگاه دولت صادرکننده حکم تحمل خواهد کرد. دادگاه دولت اجراکننده حکم بر اساس حکم صادره طبق قوانین داخلی خود به منظور اجرای حکم برابر با مدت حبس وضع شده در حکم دادگاه دولت صادرکننده حکم تصمیمگیری خواهد نمود.
3. تصمیمگیری در خصوص اجرای مجازات اضافی بر عهده دادگاه دولت اجراکننده حکم خواهد بود مشروط بر اینکه چنین مجازاتی برای فعل ارتکابی بهوسیله قوانین آن طرف، تصریح شده باشد. اجرای مجازاتی که قبل از انتقال محکوم سپری نگردیده است و همچنین معافیت کلی یا بخشی از مجازات بعد از اتخاذ تصمیم در مورد اجرای حکم، طبق قوانین دولت اجراکننده حکم خواهد بود. دولت صادرکننده حکم و همچنین دولت اجراکننده حکم این حق را خواهند داشت تا در مواردی نظیر بیماری وخیم لاعلاجی که در قوانین دولت اجراکننده حکم مقرر شده باشد، محکوم را از سپری کردن ادامه مجازات معاف نمایند.
4. چنانچه مجازات برای جرم ارتکابی در دولت اجراکننده حکم کمتر از مجازات مقرر شده در حکم صادره باشد، دولت اجراکننده حکم از طریق دادگاه صالح طبق قانون داخلی خود بیشترین مجازات را تعیین خواهد نمود.
5. مدت زمان مجازاتی که محکوم در دولت صادرکننده حکم سپری کرده است در مدت زمان کلی مجازات او لحاظ خواهد شد.
6. چنانچه محکومیت صادره توسط دادگاه دولت صادرکننده حکم برای دو یا چند فعل باشد که یک یا چند مورد از آنها در دولت اجراکننده حکم جرم محسوب نمیشوند، دادگاه دولت اجراکننده حکم تعیین میکند که کدام بخش از مجازات برای فعلی که طبق قانون دولت اجراکننده حکم جرم محسوب میشود، اعمال خواهد شد.
صلاحیت دادگاهها
1. تجدیدنظر در حکم محکومی که به دولت اجراکننده حکم منتقل شده است، تنها توسط دادگاه دولت صادرکننده حکم میتواند انجام شود.
2. چنانچه طبق نتایج حاصله از تحقیقات جدید، پرونده کیفری به دلیل تبرئه یا صدور رای بیگناهی توسط دادگاه خاتمه بیابد، تصویری از تصمیم در این خصوص بدون تاخیر در اختیار مرجع مرکزی دولت اجراکننده حکم قرار خواهد گرفت. تمام ضرر و زیانی که محکوم به خاطر اتهام بیدلیل متحمل شده است توسط دولت صادرکننده حکم به همان طریقی که قوانین دولت صادرکننده حکم معین نموده، جبران خواهد شد.
3. چنانچه پس از اتمام انتقال محکوم برای سپری کردن ادامه محکومیت، حکم توسط دادگاه دولت صادرکننده حکم تغییر یابد، تصویری از این تصمیم و تمامی مدارک مربوط دیگر برای مرجع مرکزی دولت اجراکننده حکم فرستاده خواهد شد. دادگاه دولت اجراکننده حکم درباره اجرای این تصمیم براساس آیین مندرج در ماده (12) این موافقتنامه تصمیم میگیرد.
4. چنانچه پس از انتقال محکوم برای سپری کردن دوره محکومیت، حکم در دولت صادرکننده حکم نقض شود و وفق قوانین، نیاز به تحقیقات جدید یا جریان رسیدگیهای دادگاه باشد پس از انجام اقدامات شکلی لازم در غیاب محکوم، تصویری از تصمیم اتخاذ شده و اسناد پرونده کیفری و دیگر اسناد برای دولت اجراکننده حکم برای تعقیب با رعایت قوانین آن طرف متعاهد ارسال میشود.
عفو موردی، عفو عمومی و تخفیف مجازات هر کدام از طرفهای متعاهد حق دارد طبق قوانین داخلی خود، حکم صادر شده برای محکوم را مورد عفو موردی، عفو عمومی یا تخفیف مجازات قرار دهد. مرجع مرکزی طرف متعاهد مزبور بلافاصله مرجع مرکزی طرف متعاهد دیگر را به صورت کتبی از تصمیم مزبور آگاه میسازد.
زمان، مکان و روش انتقال
1. انتقال محکوم توسط مراجع صلاحیتدار طرفهای متعاهد صورت خواهد گرفت.
2. زمان، مکان و روش انتقال محکوم توسط مراجع صلاحیتدار طرفهای متعاهد با موافقت متقابل آنها تعیین خواهد شد.
گذر
1. هر یک از طرفهای متعاهد طبق قوانین خود، با درخواست گذر محکوم از قلمرو خود در صورتی موافقت میکند که درخواست طرف متعاهد دیگر در مورد انتقال شخص مزبور بر اساس توافق طرف متعاهد مزبور با کشور ثالث باشد.
:
محکوم تبعه آن طرف باشد؛
فعلی که به موجب آن مجازات وضع گردیده است، طبق قوانین آن طرف جرم نباشد.
تا (چ) بند (2) و جزء (ب) بند (3) ماده (9) این موافقتنامه باشد.
انتقال و هزینههای گذر تمام هزینههای مربوط به انتقال یا گذر محکوم، به غیر از هزینههایی که منحصرا در قلمرو دولت صادرکننده حکم صورت میپذیرد بر عهده دولت اجراکننده حکم خواهد بود.
حل و فصل اختلافات هرگونه اختلاف در تفسیر یا اجرای مفاد این موافقتنامه با مشورت و مذاکره بین مراجع مرکزی طرفهای متعاهد و یا از مجاری سیاسی (دیپلماتیک) حل و فصل خواهد شد.
زبان
1. طرفهای متعاهد زبانهای رسمی کشور خود را برای اجرای این موافقتنامه به کار میبرند.
2. مدارک تهیه شده به زبان رسمی کشور طرفهای متعاهد منضم به ترجمههای تایید شده به زبان انگلیسی خواهد بود.
عطف به ماسبق شدن مفاد این موافقتنامه درباره محکومانی که قبل از لازم الاجرا شدن آن توسط دادگاههای طرفهای متعاهد محکوم شدهاند نیز قابل اجرا خواهد بود.
اصلاحات این موافقتنامه را میتوان با موافقت متقابل طرفهای متعاهد اصلاح نمود. این اصلاحات بخش جدایی ناپذیر این موافقتنامه به حساب میآید و در سند الحاقی (پروتکل) جداگانهای منعقد و طبق تشریفات مقرر در ماده (22) این موافقتنامه لازم الاجرا خواهد شد.
مقررات پایانی این موافقتنامه به مدت 10 سال از تاریخ آخرین اطلاعیه طرفهای متعاهد مبنی بر اینکه آنها تمام تشریفات داخلی لازم را برای لازم الاجرا شدن موافقتنامه انجام دادهاند، اعتبار خواهد داشت. این موافقتنامه پس از انقضای مدت 10 سال بهطور خودکار هر بار برای دورههای یکساله بعدی تمدید خواهد شد، مگر آنکه یکی از طرفهای متعاهد 6 ماه پیش از اتمام اعتبار این موافقتنامه به صورت کتبی طرف متعاهد دیگر را از قصد خود برای خاتمه موافقتنامه مطلع سازد. اختتام این موافقتنامه بر تعهدات طرفهای متعاهد نسبت به اجرای درخواستهای انتقال محکومان که در طول دوره اعتبار این موافقتنامه انجام شده است، تاثیری نخواهد داشت.
این موافقتنامه در شهر تهران در تاریخ 22 اسفند 1401 برابر با 13 مارس 2023 در دو نسخه هر یک به زبانهای فارسی، روسی و انگلیسی که تمامی متون دارای اعتبار یکسان میباشند تنظیم گردید. در صورت اختلاف در تفسیر مفاد این موافقتنامه، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
از طرف جمهوری اسلامی ایران از طرف جمهوری بلاروس
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و بیست و دو ماده که گزارش آن توسط کمیسیون قضائی و حقوقی به صحن مجلس تقدیم شده بود، پس از تصویب در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ پنجم اسفندماه یکهزار و چهارصد و سه مجلس شورای اسلامی، در تاریخ 1403/12/22 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - محمدباقر قالیباف