مجلس شورای ملی الحاق دولت ایران را بقرارداد بینالمللی اتومبیل رانی که مشتمل بر 17 ماده است و در تاریخ 24 آوریل 1926 در پاریس از طرف نمایندگان دولت شاهنشاهی بامضاء رسیده تصویب مینماید.
این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه سوم دی ماه یک هزار و سیصد و سیزده شمسی بتصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - دادگر
قرارداد بینالمللی اتومبیل رانی
امضاکنندگان این قرارداد که نمایندگان مختار دول مذکوره ذیل هستند و در کنفرانس پاریس که از 20 تا 24 آوریل 1926 منعقد شده برای مطالعه در تغییراتی که باید در قرارداد بینالمللی سیر اتومبیل مورخ 11 اکتبر 1909 داده شود شرکت داشتهاند در مواد ذیل موافقت حاصل نمودند:
مقررات عمومی
این قرارداد شامل سیر اتومبیل بطور عموم در جادهها است بدون عطف توجه به شیئی که در آن حمل میشود و کیفیت حملونقل به استثنای مقررات مخصوص داخلی راجع به سرویسهای عمومی حملونقل اجتماعی مسافر و سرویسهای عمومی حملونقل مال التجاره.
مقصود از لفظ اتومبیل در این قرارداد هر وسیله نقلیهای است که دارای قوه محرکه مکانیکی باشد و در جادههای عمومی سیر کرده و به خط آهن متصل نموده و برای حملونقل مسافر و مال التجاره به کار آید.
شرایطی که اتومبیل باید داشته باشد تا بتواند از لحاظ بینالمللی در جادههای عمومی سیر نماید.
اتومبیل برای اینکه بتواند از لحاظ بینالمللی در جادههای عمومی سیر نماید باید قابلیت سیر آن بعد از رسیدگی مقامات صالحه یا هیاتی که از طرف مقامات مزبوره مجاز باشد تصدیق شده باشد و یا مطابق با سیستمی باشد که به طریق مذکور مورد موافقت واقع شده باشد. اتومبیل باید در هر صورت حائز شرایط معینه ذیل باشد.
اتومبیل باید دارای وسایل ذیل باشد: الف آلت محکمی که بهوسیله آن گرداندن اتومبیل به هر طرف سهل و مطمئن صورت گیرد. ب دو سیستم ترمز مجزی از یکدیگر با یک سیستمی که بهوسیله دو آلت مجزی از یکدیگر بحرکت درآید به طوری که اگر یک آلت از حرکت بازماند آلت دیگر کار بکند در هر صورت باید هر دو سیستم مذکور کفایت موثر و سریع الحرکه باشد. پ در صورتی که وزن اتومبیل خالی از 350 کیلوگرام تجاوز نماید باید اسبابی در آن تعبیه شده باشد که بتوان از محل نشیمن راننده بهوسیله موتور اتومبیل را به عقب حرکت داد. ت چنانچه مجموع وزن اتومبیل که عبارت از وزن اتومبیل خالی و حداکثر باری است که میزان روز تحویل قبول از 3500 کیلوگرام تجاوز نماید باید اسباب مخصوصی در اتومبیل تعبیه شده باشد که بتواند در هرموقع از عقب رفتن اتومبیل جلوگیری نماید بهعلاوه اتومبیل باید دارای آئینه مخصوص نگاه کردن به عقب باشد. آلت مخصوص فرمان اتومبیل باید طوری با هم جمع باشد که راننده بتواند آنها را بطور مطمئن و بدون اینکه از نگاه کردن جاده منفک شود حرکت بدهد. آلات اتومبیل باید طوری مطمئن کار بکند که حتی الامکان خطر احتراق و انفجار نداشته و خطرات دیگری نیز برای ایاب و ذهاب تولید نکرده و از صدا و بو و دود تولید وحشت و یا ناراحتی زیاد ننماید اتومبیل باید دارای آلتی باشد که دود را بدون صدا خارج نماید. روی چرخهای اتومبیل و چرخهای وسایل نقلیه که یدک میکشد باید رزین یا شیئی که از لحاظ کشش (الاستیسیته) مثل آن باشد، تعبیه شده باشد سرمیله چرخ نباید از دوره بیرون اتومبیل تجاوز نماید.
1 علامت ثبتی که از طرف مقامات صالحه معین شده باشد باید جلو و عقب روی پلاک یا روی خود اتومبیل منقش باشد. علامت ثبت عقب اتومبیل و همچنین علامت مشخصه که در ماده 5 مذکور است باید به محض اینکه نتوان دیگر آنها را در روشنایی روز دید بهوسیله چراغ روشن شود. در صورتی که اتومبیل وسیله نقلیه دیگری را به یدک بکشد علامت ثبتی که از طرف مقامات صالحه برای آن معین شده و علامت مشخصه که در ماده 5 ذکر شده در عقب وسیله نقلیه مزبور نیز منقش و مقررات مربوطه به روشن کردن علائم مزبوره هم شامل وسیله نقلیه مزبور خواهد گردید. 2 مشخصات ذیل و حروفی که به آسانی خوانده شود در جائی که عملا دردسترس باشد منقش میگردد. اسم سازنده شاسی. نمره ساخت شاسی. نمره ساخت موتور. 3 هر اتومبیلی باید وسیله اخبار صداداری که به حد کافی قوی باشد داشته باشد. 4 هر اتومبیل که منفردا حرکت مینماید باید به محض اینکه آفتاب غروب میکند و در تمام مدت شب دو چراغ سفید در جلو یکی سمت راست دیگری سمت چپ داشته و در عقب نیز یک چراغ قرمز داشته باشد مع هذا موتورسیکلتهایی که دارای دوچرخ هستند و نشیمن پهلو (سایدکار) ندارند ممکن است به عوض دو چراغ یک چراغ در جلو داشته باشند. 5 هر اتومبیلی باید یک یا چند وسیله داشته باشد که مسافت کافی را از جاده در مقابل خود روشن نماید مگر اینکه این مقصود بهوسیله چراغهای سفیدی که فوقا مذکور شد حاصل شود. چنانچه وسیله نقلیه بتواند بیش از ساعتی سی کیلومتر طی طریق نماید مسافت روشنایی که فوقا ذکر شد نباید از 100 متر کمتر باشد. 6 در مورد چراغهایی که چشم را میزند باید وسیله داشت که در مورد تلاقی با عابرین و یا هرموقع دیگری که مفید باشد برآن از شدت نور کاست در این صورت باز باید نور کافی وجود داشته باشد که راه را تا مسافت لااقل 25 متر روشن نماید. 7 اتومبیلهایی که وسیله نقلیه دیگری را یدک میکشند در قسمت روشن کردن جلو تابع همان قواعدی هستند که شامل اتومبیلهای منفرد میباشد چراغ قرمز در عقب وسیله نقلیه که ذکر شد قرار داده میشود. 8 راجع به حدودی که برای وزن و حجم معین شده اتومبیلها و وسایل نقلیه یدک آنها تابع نظامات عمومی ممالکی هستند که در آنجا سیر مینماید.
برای تصدیق اینکه اتومبیل میتواند از لحاظ بینالمللی در معابر عمومی سیر نماید و اینکه شرایط مندرجه درماده 3 در آن موجود یا ممکن است رعایت شود تصدیقنامههای بینالمللی برطبق نمونه و مقرراتی که در ضمایم این قرارداد ذکر شده صادر میشود. این تصدیقنامهها برای مدت یکسال از تاریخ صدور معتبر میباشند قسمتی از مندرجات آنها که با دست نوشته میشود باید همیشه به حروف لاتین یا بخط عادی که معروف به (انگلیسی) است نوشته شود. تصدیقنامههای بینالمللی که از طرف مقامات یکی از دول متعاهد یا هیاتی که از طرف آنها مجاز باشند با امضای مقامات مربوطه صادر شده باشد حق سیر آزاد را در تمام ممالک متعاهد دیگر میدهد و در آن ممالک بدون اینکه ثانیا رسیدگی شود معتبر شناخته میشود. معهذا حق استفاده از تصدیقنامههای بینالمللی را میتوان سلب نمود درصورتی که مبرهن شود که شرایط مذکوره در ماده 3 جمع نیست.
هر اتومبیلی برای آنکه از لحاظ بینالمللی بتواند در جادههای عمومی سیر نماید باید بطور واضح علامت مشخصه داشته باشد که عبارت از یک الی سه حرف بوده و در عقب روی یک پلاک یا روی خود وسیله نقلیه منقش باشد در مورد اجرای این قرارداد علامت مشخصه یا معطوف به یک دولت است و یا به یک قطعه که از لحاظ ثبت اتومبیل واحد جداگانه بشمار میرود. حجم و رنگ علامت مشخصه و حروف و حجم و رنگ حروف در فهرستی معین شده است که در ضمیمه این قرارداد مندرج است.
شرایطی که رانندگان اتومبیل باید داشته باشند تا بتوانند از لحاظ بینالمللی در جادههای عمومی سیر نمایند.
رانندگان اتومبیل باید دارای صفاتی باشند که از لحاظ امنیت عمومی واجد اطمینانات کافی باشد راجع به سیر اتومبیل از لحاظ بینالمللی هیچکس نمیتواند اتومبیلی براند بدون اینکه دارای تصدیقنامه باشد که از مقامات صالحه یا هیاتی که از طرف آنها مجاز باشد پس از امتحان قابلیت صادر شده باشد این تصدیق به اشخاصی که کمتر از 18 سال دارند داده نمیشود.
برای تصدیق اینکه از لحاظ بینالمللی شرایط مذکوره در ماده قبل جمع است تصدیق بینالمللی اتومبیل رانی برطبق مدل و مقررات ضمیمه و این قرارداد صادر میشود. تصدیق مزبور مدت یکسال از تاریخ صدور برای انواع اتومبیلهایی که تصدیق راجع به آنها صادر شده معتبر است از لحاظ اتومبیل رانی بینالمللی برای اتومبیلها طبقهبندی ذیل شده است. الف اتومبیلهایی که مجموع وزن آنها که عبارت از وزن اتومبیل خالی و حداکثر بارگیری مجاز آن درموقع تحویل است از 5300 کیلو گرام تجاوز نمینماید. ب اتومبیلهایی که مجموع وزن آنها به ترتیبی که فوقا ذکر شد از و 530 کیلو گرام تجاوزنمی کند. پ موتوسیکلت با نشیمن پهلو یا بینشیمن پهلو (با ساید کاریابی ساید کار). قسمتهایی از مندرجات تصدیقهای بینالمللی که با دست نوشته میشود باید یا به حروف لاتین یا به خط عادی که معروف به (انگلیسی) است نوشته شود. با تصدیقهای بینالمللی اتومبیل رانی که از مقامات یک دولت متعاهد یا هیاتی که از طرف آنها به امضای مقامات مزبوره مجاز بوده صادر شده باشد میتوان در تمام ممالک متعاهد دیگر اتومبیلهائی را که جزو نوع مذکوره در تصدیق است راند. تصدیقهای مزبور بدون رسیدگی ثانوی در تمام ممالک متعاهد شناخته میشود. مع هذا حق استفاده از تصدیق بینالمللی ممکن است سلب شود درصورتی که مبرهن شود که شرایط مندرجه در ماده قبل جمع نیست.
راننده اتومبیلی که در مملکتی سیر مینماید موظف است در قسمت عبور ومرور مطابق قوانین و نظامات جاریه در آن مملکت رفتار نماید. خلاصه از قوانین و نظامات مزبوره ممکن است براننده اتومبیل درموقع ورود به مملکت از طرف اداره که در آنجا مراسم گمرکی به عمل میآید داده شود.
هریک از دول متعاهد متقبل است درحدود اختیارات خود مراقبت نماید که در کنار جاده فقط علائمی نصب شود که در ضمیمه این قرارداد مندرج است. علائم مزبوره روی پلاکهائی که بشکل مثلث است منقش میشود و هر دولتی مکلف است که حتی المقدور شکل مثلث را برای علائم مذکور انحصار داده و استعمال آن شکل را در تمام موارد دیگری که ممکن باشد اشتباهی با علائم مزبوره حاصل شود ممنوع بدارد. مثلث مزبور اصولا متساوی الاضلاع و هر ضلع لااقل 70 سانتیمتر چنانچه اوضاع جوی مانع از استعمال پلاکهای پر باشد ممکن است وسط پلاک مثلث را خالی نمود. در این صورت ممکن است روی آن علامتی که حاکی از کیفیت مانع است ذکر نشود و حجم آن تا میزان ضلعی لااقل 46 سانتی تنزل یابد. علائم نسبت به جاده بطور عمودی نصب و به فاصله که کمتر از 150 متر و یا بیشتر از 250 متر از مانع نباشد قرار داده میشود مگر اینکه کیفیت محل مانع حصول مقصود باشد. چنانچه مسافت بین علائم و مانع خیلی کمتر از 250 متر باشد در آن صورت ترتیبات مخصوصی باید اتخاذ شود. هر یک از دول متعاهد درحدود اختیارات خود ممانعت خواهد کرد که در کنار جادههای عمومی هیچ نوع علائم یا صفحه که با پلاکهای مشخصه مشتبه شود و یا قرائت آنها را مشکل نماید نصب نشود. اجرای سیستم پلاکهای مثلث در هر مملکتی بتدریج درموقع نصب علائم جدید یا تجدید علائم موجوده صورت میگیرد.
دول متعاهد متقبل میشوند اطلاعات مربوطه به هویت اشخاص را که تصدیق بینالمللی یا جواز بینالمللی راندن اتومبیل در دست دارند بدهند درصورتی که اتومبیل اشخاص مزبوره دچار سانحه سختی شده و یا مرتکب خلافی نسبت به نظامات مربوطه به اتومبیل رانی شده باشد از طرف دیگر متعهد میشوند اسم خانوادگی اسم شخص آدرس اشخاصی را که از آنها حق استفاده از تصدیق و یا جواز بینالمللی را سلب کردهاند به دولی که آن تصدیق و جوازها را صادر کردهاند اطلاع دهند.
این قرارداد موکول به تصویب مقامات صالحه هر دولتی است. هر دولتی به محض اینکه حاضر برای تسلیم اسناد تصویب شد دولت فرانسه را مستحضر خواهد نمود و همین که 20 دولت از دولی که فعلا نسبت به قرارداد 11 اکتبر 1909 تعهد دارند اعلام نمودند که حاضرند اسناد تصویب خود را تسلیم نمایند تسلیم نسخ مصوبه در ظرف یکماه بعد از وصول آخرین اعلام به دولت فرانسه و در همان روزی که دولت مشارالیها معین نماید صورت خواهد گرفت دولی که شرکت در قرارداد 11 اکتبر 1909 ندارند و قبل از تاریخی که به طریق فوق برای تسلیم اسناد تصویب معین شده اعلام نمایند که حاضر برای تسلیم نسخ مصوبه این قرارداد هستند در مراسم تسلیم اسناد تصویب مذکور فوق شرکت مینمایند اسناد تصویب در آرشیو دولت فرانسه خواهد ماند. برای تسلیم اسناد تصویب صورت مجلسی به امضای نمایندگان دولتی که در آن شرکت مینمایند و همچنین به امضای وزیر امورخارجه فرانسه تنظیم خواهد شد. دولی که نتوانسته باشند اسناد تصویب خود را به شرایط مقرره در قسمت تسلیم نمایند میتوانند این مساله را بهوسیله اعلامیه کتبی خطاب به دولت جمهوری فرانسه که به آن نسخ مصوبه منضم باشد انجام دهند سواد مصدق صورتمجلس مربوطه به اولین تسلیم اسناد تصویب و اعلامیههای مذکوره در قسم قبل و نسخ مصوبه که ضمیمه آنهاست فورا به دولت فرانسه از مجرای سیاسی برای دولی که این قرارداد را امضا کردهاند فرستاده میشود. درموارد مذکور در قسمت قبل دولت فرانسه به دول مزبوره تاریخ رسید اعلامیههای مزبوره را نیز اطلاع خواهد داد.
این قرارداد از لحاظ حقوقی شامل خود ممالک امضاکننده خواهد بود نه مستملکات آنها در صورتی که دولت متعاهدی بخواهد این قرارداد را در مستملکات و متصرفات و ممالک تحت الحمایه و اراضی ماوراء بحار یا اراضی تحت قیمومت خود مجرا نماید قصد دولت مزبور یا در اسناد تصویب قید میشود و یا بهوسیله اعلامیه مخصوصی کتبا برای دولت فرانسه ارسال و در آرشیو آن دولت ضبط میشود. اگر دول مربوطه طریقه ثانی را انتخاب نماید فورا دولت فرانسه سواد مصدق اعلامیه را برای کلیه دولت متعاهد فرستاده و تاریخ وصول آن را اطلاع خواهد داد.
هر دولتی که امضاکننده این قرارداد نباشد میتواند درموقع تسلیم اسناد تصویب مذکوره در ماده 11 قسمت یا بعد از آن تاریخ به این قرارداد ملحق شود. الحاق بهوسیله ارسال سند الحاق از مجرای سیاسی برای دولت فرانسه به عمل خواهد آمد سند مذکور در آرشیو دولت فرانسه خواهد ماند. دولت فرانسه فورا برای تمام دول متعاهد سواد مصدق اعلامیه و سند الحاق را ارسال و تاریخ دریافت اعلامیه مزبور را اطلاع خواهد داد.
این قرارداد نسبت به دول متعاهدی که در اولین مراسم تسلیم نسخ مصوبه شرکت کرده باشند یکسال بعد از تسلیم مزبور موثر خواهد بود و نسبت به دولی که بعدا آن را تصویب و به آن ملحق میشوند و همچنین به مستملکات متصرفات ممالک تحت الحمایه و اراضی ماوراء بحار و اراضی تحت قیمومت که در اسناد تصویب قید نشده باشد یکسال بعد از اینکه اعلامیه مذکوره در ماده 11 قسمت و ماده 12 قسمت و ماده 13 قسمت به دولت فرانسه رسید تاثیر خواهد داشت.
هر دولت متعاهدی که در قرارداد 11 اکتبر 1909 شرکت دارد متعهد است که این قرارداد درموقع تسلیم اسناد تصویب یا اعلام الحاق خود نسبت به این قرارداد فسخ نماید راجع به اعلام مذکوره در ماده 12 قسمت نیز همین ترتیب مرعی خواهد گردید.
در صورتی که یکی از دول متعاهد این قرارداد را فسخ نماید مراتب کتبا به اطلاع دولت فرانسه خواهد رسید و دولت مشارالیها فورا سواد مصدق اعلام فسخ را برای کلیه دول دیگر فرستاده و تاریخ وصول اعلام مزبور را نیز اطلاع خواهد داد اعلام فسخ نسبت به دولت فسخکننده یکسال بعد از وصول اعلام فسخ به دولت فرانسه موثر خواهد بود همین مقررات نسبت به فسخ این قرارداد از طرف مستملکات و متصرفات و ممالک تحت الحمایه و اراضی ماوراء بحار و اراضی تحت قیمومت نیز مرعی خواهد بود.
ممالکی که در کنفرانس منعقده در پاریس مورخه 20 24 آوریل (1926) نماینده دارند برای امضای این قرارداد تا 30 ژوئن 1926 مجال خواهند داشت در پاریس 24 آوریل 1926به یک نسخه که سواد مصدق آن به هریک از دول امضاکننده تسلیم میشود تحریر شد.
محل امضا نمایندگان دول ذیل: آلمان اطریش بلژیک برزیل بریطانیای کبیر و ایرلند شمالی بلغارستان کوبا دانمارک دانزیک مصر اسپانی استونی فنلاند فرانسه گواتمالا یونان مجارستان مملکت آزاد ایرلاند ایتالیا لتونی لوکزامبورک مراکش مکزیک مناکو نروژ هلند پرو ایران (به قید تصویب دولت آقایان دکتر حسین خان قدیمی واحمد خان عدل امضا کردهاند) لهستان پرتقال رومانی دولت صرب و کروات واسلون سیام سویس چکواسلواکی تونس ترکیه اتحاد جماهیر شوروی اوروگوی نمایندگان کمیسیون حکومتی سار که در کنفرانس شرکت داشتند اعلام نمودند که میتوانند این قرارداد را بنام کمیسیون حکومتی سار امضا نمایند.