قانون الحاق ایران به کنوانسیون حمایت میراث فرهنگی و طبیعی جهان

کنوانسیون حمایت میراث فرهنگی و طبیعی جهان که در تاریخ 16 نوامبر 1972 (25 آبانماه 1351) بتصویب هفدهمین اجلاسیه کنفرانس عمومی یونسکو رسیده است مشتمل بر یک مقدمه و سی و هشت ماده تصویب و اجازه تسلیم اسناد الحاق آن داده می‌شود.

بلحاظ کنوانسیون حاضر، آنچه ذیلا ذکر می‌گردد بعنوان «میراث فرهنگی» تلقی می‌شود: آثار: آثار معماری، مجسمه‌سازی یا نقاشی در بناها، عوامل و بناهائی که جنبه باستانی دارند، کتیبه‌ها، غارها و مجموع عواملی که از نظر تاریخی، هنری و علمی دارای ارزش جهانی استثنائی هستند، مجموعه‌ها: مجموعه بناهای مجزا یا مجتمع که از نظر معماری، منحصر بفرد بودن، یا بستگی و موقع آن‌ها در یک منظره طبیعی، به لحاظ تاریخی، هنری و علمی دارای ارزش جهانی استثنائی هستند، محوطه‌ها: آثار انسان یا آثاریکه تواما بوسیله انسان و طبیعت ایجاد شده است و نیز مناطق شامل محوطه‌های باستانی که بلحاظ تاریخی، زیبائی‌شناسی، نژادشناسی یا مردم‌شناسی ایران دارای ارزش جهانی استثنائی هستند.

بلحاظ کنوانسیون حاضر، آنچه ذیلا ذکر می‌گردد «میراث طبیعی» بشمار می‌رود: آثار طبیعی متشکل از ترکیبات فیزیکی و زیست‌شناسی یا مجموعه‌ئی از این نوع ترکیبات که از نظر زیبائی‌شناسی یا علمی حائز ارزش جهانی استثنائی هستند، ترکیبات ارضی و جغرافیائی طبیعی و مناطق کاملا مشخص که زیستگاه حیوانات و منطقه رشد گیاهان مورد تهدید بوده، از نظر علمی و حفاظت حائز ارزش جهانی استثنائی هستند، محوطه طبیعی یا مناطق طبیعی که دقیقا مشخص شده و به لحاظ علمی، حفاظت یا زیبائی طبیعی دارای ارزش جهانی استثنائی هستند.

هر یک از دول عضو کنوانسیون حاضر باید اموال مختلفی را که در قلمرو آن قرار دارد، و مواد 1 و 2 فوق ناظر بر آنهاست، تعیین و مشخص کند.

هر یک از دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، می‌پذیرد که تعهد تشخیص، حمایت، حفاظت، شناساندن میراث فرهنگی واقع در قلمرو خود مذکور در مواد 1 و 2 و انتقال آن به نسلهای آینده در وهله اول وظیفه همان دولت است و برای نیل باین هدف دولت مذکور با توسل به حداکثر امکانات موجود خود و نیز در صورت اقتضا از طریق جلب مساعدت و همکاریهای بین‌المللی، بویژه کمکهای مالی، هنری، علمی و فنی، بذل مساعی خواهد کرد.

هر یک از دول عضو کنوانسیون حاضر، بمنظور حمایت و حفاظت و شناساندن موثر میراث فرهنگی و طبیعی واقع در قلمرو خود در حدود امکان و بر طبق مقتضیات خاص کشور خویش باقدامات زیر مبادرت خواهد کرد: الف- اتخاذ یک سیاست کلی بمنظور تفویض سهمی به میراث فرهنگی و طبیعی در زندگی اجتماعی و گنجانیدن امر حمایت این میراث در برنامه‌ریزی عمومی کشور، ب- در صورتیکه سازمانهای خاص بدین منظور وجود نداشته باشند ایجاد یک یا چند دستگاه برای حمایت، حفاظت و شناساندن میراث فرهنگی و طبیعی در قلمرو خود، با کارکنان مناسب و در اختیار گذاردن وسائل کار تا آنان بتوانند وظائف محول را انجام دهند، ج- توسعه مطالعات و تحقیقات علمی و فنی و تکمیل روشهای اجرائی که بیک دولت امکان مواجهه با خطراتی که میراث فرهنگی و طبیعی را تهدید می‌کند، میدهند، د- اتخاذ تدابیر قضائی، علمی، فنی، اداری و مالی کافی برای تشخیص، حمایت، حفاظت، شناساندن و احیای این میراث و، ه - تسهیل ایجاد یا توسعه مراکز ملی یا منطقه‌یی کارآموزی در زمینه حمایت، حفاظت، و شناساندن میراث فرهنگی و طبیعی و تشویق تحقیقات علمی در‌این زمینه.

1 - دولتهای عضو کنوانسیون حاضر با احترام کامل به حاکمیت دولتهایی که میراث فرهنگی و طبیعی مذکور در مواد 1 و 2 در قلمرو آن‌ها قرار دارد و بدون لطمه زدن بحقوق واقعی مندرج در قوانین ملی درباره این میراث، می‌پذیرند که میراث مذکور میراث جهانی بشمار میرود و برعهده جامعه بین‌المللی است که بخاطر حمایت از این میراث همکاری کند. 2 - در نتیجه، دولتهای عضو کنوانسیون حاضر متعهد می‌شوند که در صورت تقاضای دولتی که میراث فرهنگی و طبیعی در سرزمین آن قرار دارد بر‌طبق مقررات کنوانسیون حاضر، بمنظور تشخیص، حمایت، حفاظت و شناساندن میراث فرهنگی و طبیعی مذکور در بندهای 2 و 4 ماده 11، همکاری و مساعدت کنند. 3 - هر یک از دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، متعهد می‌شود که آگاهانه از هرگونه اقدامی که ممکن است مستقیما یا غیر مستقیم به میراث فرهنگی و طبیعی مذکور در مواد 1 و 2 واقع در قلمرو سایر دولتهای متعاهد این کنوانسیون، لطمه زند، خودداری کند.

از نظر کنوانسیون حاضر، مقصود از حمایت بین‌المللی میراث فرهنگی و طبیعی جهان، ایجاد یک نظام همکاری و مساعدت بین‌المللی بمنظور تایید دولتهای متعاهد کنوانسیون، در کوششهائی است که بخاطر حفاظت و تشخیص میراث فرهنگی خود، مبذول میدارند.

1 - برای حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان که دارای ارزش استثنائی جهانی هستند، یک کمیته بین‌الدول بنام «کمیته میراث‌جهانی» در سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، تاسیس می‌گردد. این کمیته مرکب از پانزده دولت عضو این کنوانسیون خواهد بود که بوسیله دولتهای عضو کنوانسیون در یک جلسه عمومی که طی اجلاسیه‌های عادی کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، تشکیل می‌گردد، انتخاب خواهند شد. تعداد دولتهای عضو کمیته از تاریخ تشکیل اجلاسیه عادی کنفرانس عمومی، پس از لازم‌الاجراء شدن کنوانسیون حاضر برای حداقل 40 دولت، به 21 نفر خواهد رسید. 2 - انتخاب اعضای کمیته باید متضمن نمایندگی منصفانه مناطق و فرهنگهای مختلف جهان باشد. 3 - در جلسات کمیته یک نماینده از مرکز بین‌المللی مطالعات برای حفاظت و مرمت اموال فرهنگی (مرکز رم)، یک نماینده از شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (Icomos) و یک نماینده از اتحادیه بین‌المللی برای حفظ طبیعت و منابع آن (Iucn) با رای مشورتی شرکت خواهند کرد و بنا بدرخواست دولتهای عضو که در جلسه عمومی طی اجلاسیه‌های عادی کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، مجتمع می‌شوند نمایندگان سایر سازمانهای بین‌الدول یا غیر دولتی که دارای مقاصد مشابهی باشند نیز میتوانند بآنان بپیوندند.

1 - مدت عضویت دولتهای عضو در کمیته میراث جهانی از پایان اجلاسیه عادی کنفرانس عمومی که طی آن اعضاء انتخاب شده‌اند تا پایان سومین اجلاسیه عادی بعدی خواهد بود. 2 - معهذا مدت عضویت یک سوم اعضائی که هنگام نخستین انتخابات تعیین می‌شوند، در پایان نخستین اجلاسیه عادی کنفرانس عمومی متعاقب جلسه‌یی که طی آن اعضای مذکور انتخاب شده‌اند، خاتمه خواهد یافت و مدت عضویت یک سوم دیگر اعضایی که در همین زمان انتخاب می‌شوند در پایان دومین اجلاسیه عادی کنفرانس عمومی متعاقب جلسه‌یی که طی آن اعضای مذکور انتخاب شده‌اند، خاتمه خواهد پذیرفت. اسامی این اعضاء بحکم قرعه بوسیله رئیس کنفرانس عمومی یونسکو پس از انجام نخستین انتخابات، تعیین خواهد گردید. 3 - دولتهای عضو کمیته بعنوان نماینده خود اشخاصی را که در زمینه میراث فرهنگی یا میراث طبیعی صلاحیت دارند، برخواهند گزید.

1 - کمیته میراث جهانی آئین‌نامه داخلی خود را تصویب خواهد کرد. 2 - کمیته می‌تواند در هر زمان در جلسات خود، از سازمانهای عمومی و خصوصی یا اشخاص برای مشاوره در موضوعهای خاص، دعوت بعمل آورد. 3 - کمیته می‌تواند مراجع مشورتی که برای اجرای وظائف خود لازم بداند، ایجاد کند.

1 - هر یک از دولتهای متعاهد کنوانسیون حاضر در حدود امکان، فهرستی از کلیه اموال میراث فرهنگی و طبیعی واقع در قلمرو خود که در‌خور ثبت در فهرست پیش‌بینی شده در بند 2 این ماده است به کمیته میراث جهانی تسلیم خواهد کرد. این فهرست که جامع تلقی نمیشود، باید شامل مدارک درباره محل و موقع و اهمیت اموال مورد نظر باشد. 2 - کمیته براساس فهرستهایی که در اجرای بند 1 فوق توسط دولتها تسلیم می‌گردد، فهرستی را تحت عنوان «فهرست میراث جهانی» شامل قسمتی از میراث فرهنگی و میراث طبیعی بدانگونه که در مواد 1 و 2 کنوانسیون حاضر تعریف شده و بنظر کمیته، طبق معیارهایی که وضع خواهد کرد، دارای ارزش جهانی استثنائی است، تهیه و تکمیل و منتشر خواهد کرد. لااقل هر دو سال یکبار متن تجدید و تکمیل شده فهرست مذکور انتشار‌خواهد یافت. 3 - ثبت هر یک از اموال در فهرست میراث جهانی، مستلزم موافقت دولت مربوط است. ثبت اموال واقع در سرزمینی که حاکمیت یا قلمرو قضائی آن مورد ادعای چند دولت باشد، لطمه‌یی بحقوق طرفهای دعوی وارد نخواهد ساخت. 4 - کمیته در موارد لزوم فهرستی تحت عنوان «فهرست میراث جهانی مورد خطر» شامل فهرست اموال مذکور در فهرست میراث جهانی که نجات آن‌ها عملیات عظیمی را ایجاب می‌کند و بدین منظور مساعدتی بموجب مفاد کنوانسیون حاضر درخواست شده است، تنظیم و تکمیل و منتشر خواهد‌کرد. این فهرست شامل برآورد مخارج عملیات مربوط خواهد بود. در فهرست مذکور فقط قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی که بر اثر خطرات شدید و مشخص در معرض تهدید قرار گرفته‌اند، منظور خواهند شد. از قبیل خطر انهدام ناشی از زوال سریع، طرحهای عملیات وسیع عمومی یا خصوصی، توسعه سریع شهری و جهانگردی، خطر انهدام بعلت تغییرات حاصل از بهره‌برداری یا تملک زمین، ویرانی عمیق ناشی از عوامل ناشناخته، متروک ماندن بهر دلیل، برخوردهای مسلحانه یا خطر وقوع این‌گونه برخوردها، مصائب و سوانح طبیعی، آتش‌سوزیهای دامنه‌دار، زلزله، ریزش زمین، فورانهای آتشفشانی، تغییرات سطح آب سیلابها، تلاطم امواج. کمیته می‌تواند در هر زمان و در صورت فوریت اقلام جدیدی را بر فهرست میراث جهانی مورد خطر، بیفزاید و ثبت اموال جدید را فورا منتشر سازد. 5 - کمیته معیارهایی را که براساس آن قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی ممکن است در هر یک از فهرستهای مذکور در بندهای 2 و 4 این ماده ثبت گردد معین می‌کند. 6 - کمیته قبل از رد درخواست ثبت در یکی از فهرستهای مذکور در بندهای 2 و 4 این ماده با دولت متعاهد که میراث فرهنگی یا طبیعی مورد بحث در‌قلمرو آن واقع است، مشورت می‌کند. 7 - کمیته با موافقت دولتهای ذینفع، مطالعات و تحقیقات لازم را برای تنظیم فهرستهای مذکور در بندهای 2 و 4 این ماده، هماهنگ و تشویق می‌کند.

عدم ثبت قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی در هر یک از دو فهرست مذکور در بندهای 2 و 4 ماده 11 بهیچوجه بمعنای آن نیست که اموال مزبور برای مقاصدی غیر از آنچه برای ثبت در این فهرست‌ها در نظر گرفته شده، دارای ارزش جهانی استثنائی نیستند.

1 - کمیته میراث جهانی، درخواستهای کمکهای بین‌المللی را که بوسیله دولتهای متعاهد کنوانسیون حاضر درباره قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی واقع در قلمرو آن‌ها تنظیم شده و در فهرستهای مندرج در بندهای 2 و 4 ماده 11 منظور گردیده یا در خور گنجانیدن است، دریافت داشته و مورد بررسی قرار می‌دهد. هدف این تقاضا ممکن است حمایت، حفاظت، شناساندن یا احیای این اموال باشد. 2 - تقاضاهای کمک بین‌المللی مذکور در بند 1 این ماده همچنین ممکن است بمنظور تشخیص قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی بنحوی که در مواد 1 و 2 تعریف شده و هنگامی که بررسیهای مقدماتی لزوم ادامه تحقیقات بیشتری را تایید کند، باشد. 3 - کمیته درباره ترتیب اثر دادن به این تقاضاها تصمیم می‌گیرد و در صورت اقتضاء نوع و میزان کمک خود را تعیین می‌کند و از جانب خویش ترتیبات لازم را با دولت ذینفع می‌دهد. 4 - کمیته ترتیب اولویت عملیات خود را مشخص می‌کند و در این امر اهمیت نسبی نجات قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی جهان، لزوم تامین مساعدت بین‌المللی نسبت باموال فرهنگی که مظهر کاملتر طبیعت یا نبوغ و تاریخ ملل جهان است و فوریت اقداماتی که باید انجام گیرد، اهمیت منابع کشورها که در قلمرو آن‌ها اموال مورد تهدید قرار دارند و بویژه حدودیکه این کشورها میتوانند نجات این اموال را با وسائل خاص خود تامین کنند، در نظر می‌گیرد. 5 - کمیته فهرست اموالی را که برای آن‌ها کمک بین‌المللی فراهم آمده تنظیم، تکمیل و منتشر می‌کند. 6 - کمیته در مورد استفاده از منابع صندوق که بموجب ماده 15 کنوانسیون حاضر تاسیس می‌شود، تصمیم می‌گیرد و وسائلی را برای افزایش منابع صندوق تامین می‌کند و در این مورد، کلیه تدابیر سودمند را اتخاذ مینماید. 7 - کمیته با سازمانهای بین‌المللی و ملی، دولتی و غیر دولتی، که دارای مقاصد مشابهی با هدفهای کنوانسیون حاضر هستند، همکاری می‌کند. کمیته می‌تواند بمنظور اجرای برنامه‌ها و طرحهای خود از این سازمانها بویژه مرکز بین‌المللی مطالعات برای حفاظت و مرمت اموال فرهنگی (مرکز رم) شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (Icomos) و اتحادیه بین‌المللی حفظ طبیعت و منابع آن (Iucn) و همچنین از دستگاههای عمومی یا خصوصی و اشخاص استمداد کند. 8 - تصمیمات کمیته با اکثریت دو سوم اعضاء حاضر که در اخذ رای شرکت می‌کنند، اتخاذ میگردند، جلسه با حضور اکثریت اعضاء رسمیت مییابد.

1 - یک دبیرخانه که توسط مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، معین خواهد شد بکمیته میراث جهانی کمک می‌کند. 2 - مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد با حداکثر استفاده ممکن از خدمات مرکز بین‌المللی تحقیقات برای حفاظت و مرمت اموال فرهنگی (مرکز رم) و شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (Icomos) و اتحادیه بین‌المللی برای حفظ طبیعت و منابع آن (Iucn) در حدود صلاحیت و امکانات هر یک، اسناد کمیته، دستور جلسات آنرا تنظیم می‌کند و اجرای تصمیمات کمیته را تامین مینماید.

1 - بموجب این کنوانسیون صندوقی برای حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان که دارای اهمیت استثنائی هستند، بنام «صندوق میراث جهانی» تاسیس می‌شود. 2 - این صندوق بر طبق مقررات آئین‌نامه مالی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد از وجوه سپرده شده، تشکیل می‌گردد. 3 - منابع صندوق عبارت خواهد بود از: الف- سهمیه‌های اجباری و سهمیه‌های داوطلبانه دولتهای متعاهد کنوانسیون حاضر، ب - وجوه پرداختی، عطایا یا و هبه‌های: 1 - سایر دولتها، 2 - سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد و دیگر سازمانهای ملل متحد، بویژه برنامه توسعه ملل متحد و دیگر سازمانهای بین‌الدول، 3 - دستگاههای عمومی یا خصوصی یا اشخاص، ج - هر گونه بهره‌یی که به منابع صندوق تعلق گیرد، د - حاصل وجوه جمع‌آوری شده و درآمدهایی که از نمایش‌ها بنفع صندوق تربیت مییابد و، ه - کلیه منابع دیگر که تحصیل آن، بموجب آئین‌نامه‌یی که کمیته میراث جهانی تنظیم خواهد کرد، مجاز است. 4 - وجوه پرداختی بصندوق و سایر اشکال کمک نسبت به کمیته مذکور فقط در مقاصدی که بوسیله کمیته تعیین می‌شود، صرف می‌گردد. کمیته می‌تواند وجوهی را که برای یک برنامه یا یک طرح ویژه، اختصاص یافته، بپذیرد، مشروط بر آنکه کمیته نسبت به تحقق یافتن این برنامه یا اجرای این طرح تصمیم اتخاذ کرده باشد. وجوه پرداختی بصندوق متضمن تحمیل هیچ شرط سیاسی نمیتواند بود.

1 - دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، بدون لطمه زدن به سهمیه‌های اضافی داوطلبانه، ملزم می‌شوند که هر دو سال یکبار، سهمیه‌ها را که مبلغ آن‌ها بر حسب درصد یکسانی که درباره همه کشورها قابل اجرا است، محاسبه خواهد شد، بطور منظم بپردازند. مجمع عمومی کشورهای عضو این کنوانسیون که طی اجلاسیه کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد تشکیل خواهد شد، درباره میزان سهمیه‌ها تصمیم اتخاذ خواهد کرد. این تصمیم مجمع عمومی با اکثریت آراء دولتهای عضو که در جلسه حاضرند و در رای دادن شرکت می‌کنند و موضوع بند 2 این ماده را اعلام نکرده‌اند، اتخاذ خواهد گردید، سهمیه اجباری دولتهای عضو کنوانسیون حاضر در هیچ مورد نمیتواند از یک درصد سهمیه این دولتها در بودجه عادی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، تجاوز کند. 2 - معهذا، هر یک از دولتهای مذکور در ماده 31 یا 32 کنوانسیون حاضر می‌تواند، هنگام تسلیم اسناد تصویب، قبولی یا الحاق، اعلام کند که خود را ملزم به اجرای مقررات بند (1) ماده حاضر نمیداند. 3 - هر دولت عضو این کنوانسیون که اعلامیه مذکور در بند (2) این ماده را صادر کرده باشد، می‌تواند در هر زمان با ارسال یادداشتی برای مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، آن را پس بگیرد، با وجود این استرداد اعلامیه، درباره سهمیه اجباری دین آن دولت، از تاریخ تشکیل مجمع عمومی بعدی دولتهای متعاهد این کنوانسیون، نافذ خواهد بود. 4 - برای آنکه کمیته بتواند انجام موثر اقدامات خود را پیش‌بینی کند سهمیه‌های دولتهای عضو کنوانسیون حاضر که اعلامیه مذکور در بند (2) این ماده را صادر کرده‌اند، باید بر پایه منظمی و لااقل هر دو سال یکبار پرداخته گردد و میزان آن کمتر از سهمیه‌هایی که در صوت قبول مقررات بند (1) ماده حاضر می‌بایستی ملزم به پرداخت آن باشند، نخواهد بود. 5 - هر دولت عضو کنوانسیون که در پرداخت سهمیه اجباری یا داوطلبانه خود در سال جاری و سال قبل از آن تاخیر کرده باشد، نمیتواند در کمیته میراث جهانی انتخاب گردد. لیکن این قاعده در نخستین دوره انتخابات مجری نخواهد بود. در صورتیکه چنین دولتی قبلا عضو کمیته بوده، دوره عضویت آن هنگام انتخابات مذکور در بند (1) ماده 8 کنوانسیون حاضر خاتمه خواهد یافت.

دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، ایجاد بنیادها یا انجمنهای ملی عمومی و خصوصی را که هدف آن‌ها جلب کمکهای بلاعوض برای حمایت از میراثهای فرهنگی و طبیعی مذکور در مواد 1 و 2 این کنوانسیون است، در نظر گرفته یا تسهیل خواهند کرد.

دولتهای عضو کنوانسیون حاضر در تلاشهای بین‌المللی که برای جمع‌آوری وجوه بنفع صندوق میراث جهانی زیر نظر سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد تنظیم می‌گردد، همکاری می‌کنند. این دولتها، جمع‌آوری وجوهی را که توسط سازمانهای مذکور در بند 3 ماده 15 بدین منظور صورت می‌گیرد، تسهیل می‌کنند.

هر دولت عضو کنوانسیون حاضر می‌تواند برای حفظ قسمتی از میراث فرهنگی و طبیعی واقع در قلمرو خود که دارای ارزش استثنائی جهانی است تقاضای کمک بین‌المللی نماید. دولت مذکور باید اطلاعات و اسناد پیش‌بینی شده در ماده 21 را که در اختیار دارد و برای اخذ تصمیم مورد نیاز کمیته است بدرخواست خود ضمیمه کند.

کمکهای بین‌المللی پیش‌بینی شده در کنوانسیون حاضر با رعایت مقررات بند 2 ماده 13 و بند (ج) مواد 22 و 23 فقط به آن دسته از میراث فرهنگی و طبیعی اختصاص می‌یابد که کمیته میراث جهانی تصمیم بدرج آن‌ها در فهرستهای مذکور در بندهای 2 و 4 ماده 11 گرفته و یا ممکن است چنین تصمیمی اتخاذ کند.

1 - کمیته میراث جهانی نحوه رسیدگی به تقاضاهای کمک بین‌المللی را تعیین و بویژه نکاتی را که باید در تقاضا منظور شود، مشخص می‌کند در تقاضای مزبور باید عملیات مورد نظر، اقدامات لازم، برآورد مخارج آن‌ها، فوریت و دلائلی که بموجب آن، منابع دولت درخواست‌کننده بآن امکان مواجهه با مجموع مخارج را نمیدهد، ذکر گردد. درخواستها، در صورت امکان باید متکی بر نظر کارشناسان باشد. 2 - تقاضاهایی که بر مبنای وقوع مصائب طبیعی و سوانح، اعلام میگردند بعلت آنکه مستلزم عملیات فوری هستند، باید سریعا و با اولویت در کمیته مورد بررسی قرار گیرند. کمیته باید برای مقابله با این‌گونه احتمالات، وجوه ذخیره در اختیار داشته باشد.

کمیته قبل از اخذ تصمیم، بمطالعات و مشاوره‌هایی که لازم تشخیص دهد، مبادرت خواهد جست.

کمکی که از جانب کمیته میراث جهانی اعطاء می‌گردد ممکن است صورتهای زیر باشد: الف- مطالعات درباره مسائل هنری، علمی و فنی ناشی از حمایت، حفاظت، شناساندن و احیای میراث فرهنگی و طبیعی، بنحوی که در بندهای 2 و4 ماده 11 این کنوانسیون تعریف شده است. ب- در اختیار گذاردن کارشناسان، تکنیسین‌ها و نیروی انسانی واجد صلاحیت بمنظور مراقبت در حسن اجرای طرح مصوب. ج - تربیت کارشناسان در کلیه سطوح در زمینه تشخیص، حمایت، حفاظت، شناساندن و احیای میراث فرهنگی و طبیعی. د - تهیه تجهیزاتی که دولت مربوط در اختیار ندارد و تهیه آن‌ها نیز برای آن دولت مقدور نیست. ه - اعطای وامهای دراز مدت با بهره کم یا بدون بهره. و - اختصاص کمکهای بلاعوض در موارد استثنائی و برای مقاصد خاص.

کمیته میراث جهانی همچنین می‌تواند به مراکز ملی یا منطقه‌یی تربیت کارشناسان در کلیه سطوح در زمینه تشخیص، حمایت، حفاظت، شناساندن و احیای میراث فرهنگی، کمک بین‌المللی مبذول دارد.

کمک وسیع و مهم بین‌المللی، وقتی اعطاء می‌شود که یک مطالعه علمی، اقتصادی و فنی مبسوط بدوا انجام گرفته باشد این مطالعه باید باستعانت پیشرفته‌ترین حمایت، حفاظت، شناساندن و احیای میراث فرهنگی و طبیعی انجام شود و به مقاصد کنوانسیون حاضر پاسخ گوید و نیز وسائل استفاده معقول از منابع موجود در کشور مربوط را ارائه دهد.

اصولا، فقط قسمتی از مخارج عملیات لازم بر عهده جامعه بین‌المللی خواهد بود و مشارکت دولتی که از کمک بین‌المللی بهره‌مند می‌شود، بخش اساسی منابع اختصاص یافته به هر برنامه یا طرح را در بر خواهد گرفت مگر آنکه منابع دولت مذکور برای این منظور کافی نباشد.

کمیته میراث جهانی و دولت دریافت‌کننده کمک، ضمن موافقتنامه‌یی که بین خود منعقد میسازند، شرایطی را که بموجب آن برنامه یا طرح مشمول کمک بین‌المللی با رعایت مقررات کنوانسیون حاضر اجرا خواهد گردید، تعیین خواهند کرد. بر عهده دولت دریافت‌کننده کمک بین‌المللی است که بر طبق شرایط مقرر در موافقت‌نامه مذکور، به حمایت حفاظت و شناساندن اموالی که بدین ترتیب محافظت می‌گردد، ادامه دهد.

1 - دولتهای عضو کنوانسیون حاضر با استفاده از کلیه وسائل ممکن و بویژه بوسیله برنامه‌های آموزشی و اطلاعاتی کوشش می‌کنند که احترام و پیوند ملتهای خود را نسبت به میراث فرهنگی و طبیعی مذکور در مواد 1 و 2 کنوانسیون حاضر تقویت نمایند. 2 - آن‌ها متعهد می‌شوند که بطور وسیع عامه مردم را از خطراتیکه متوجه این میراث است و نیز از فعالیتهایی که در قالب کنوانسیون حاضر انجام می‌شود، آگاه سازند.

دولتهای عضو کنوانسیون حاضر که بر طبق آن کمک بین‌المللی دریافت میدارند، تدابیر لازم را برای شناساندن اهمیت اموال موضوع این کمک بین‌المللی و نقشی که کمک مذکور ایفاء می‌کند، اتخاذ می‌نمایند.

1 - دولتهای عضو کنوانسیون حاضر گزارشهایی بکنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، در موعدها و بصورتهایی که کنفرانس عمومی مقرر خواهد داشت، ارائه خواهند کرد. ضمن این گزارشها مقررات قانونی و آئین‌نامه‌یی و سایر تدابیری که برای اجرای کنوانسیون حاضر، اتخاذ گردیده، همچنین تجاربی که در این زمینه بدست آمده، تصریح خواهند شد. 2 - این گزارشها باطلاع کمیته میراث جهانی خواهد رسید. 3 - کمیته در هر یک از اجلاسیه‌های عادی کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، در مورد فعالیتهای خود گزارشی مطرح خواهد کرد.

کنوانسیون حاضر بزبانهای انگلیسی، عربی، اسپانیائی، فرانسه و روسی، که هر پنج متن بطور مساوی معتبرند، تنظیم گردیده است.

1 - کنوانسیون حاضر مورد تصویب یا قبول دولتهای عضو سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد بر حسب قوانین اساسی مربوط آن‌ها، قرار خواهد گرفت. 2 - اسناد تصویب یا قبولی بمدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد تسلیم خواهند شد.

1 کنوانسیون حاضر، بنا بدعوت کنفرانس عمومی سازمان، برای الحاق هر دولت غیر عضو سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، مفتوح است. 2 - الحاق باین کنوانسیون با تسلیم سند الحاق بمدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، تحقق خواهد یافت.

کنوانسیون حاضر سه ماه پس از تاریخ تسلیم بیستمین سند تصویب قبولی یا الحاق منحصرا برای دولتهایی که سند تصویب، قبولی یا الحاق خود را در تاریخ مذکور یا قبل از آن تسلیم کرده‌اند، لازم‌الاجراء خواهد شد و در مورد هر دولت دیگر سه ماه پس از تسلیم سند تصویب، قبولی یا الحاق، لازم‌الاجراء خواهد بود.

مقررات زیر شامل آن دسته از دولتهای متعاهد کنوانسیون حاضر که دارای یک نظام فدرال یا غیر متمرکز هستند، خواهد گردید: الف- امور راجع به مقررات این کنوانسیون که اجرای آن‌ها مربوط به عمل قانونی قوه مقننه فدرال یا مرکزی است، تعهدات حکومت فدرال یا مرکزی در حکم تعهدات دولتهای عضو که دارای دولت فدرال نیستند خواهد بود. ب- درباره امور راجع به مقررات این کنوانسیون که اجرای آن‌ها مربوط به عمل قانونی هر یک از دولتها، کشورها، ایالات یا ولایات تشکیل‌دهنده حکومت فدرال، که بموجب نظام اساسی فدراسیون، مکلف باخذ تدابیر قانونی نیستند، حکومت فدرال، ضمن اعلام نظر موافق خود، مقررات مذکور را باطلاع مقامات صلاحیتدار دولتها، کشورها، ایالات یا ولایات خواهد رساند.

1 - هر یک از دولتهای عضو کنوانسیون حاضر می‌تواند آنرا فسخ کند. 2 - فسخ کنوانسیون بوسیله یک سند کتبی به مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، اعلام خواهد گردید. 3 - فسخ کنوانسیون، 12 ماه پس از دریافت سند مربوط، نافذ خواهد بود و بیش از تاریخ نافذ شدن فسخ، تعهدات مالی دولت فسخ‌کننده بقوت خود باقی خواهد ماند.

مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، دولتهای عضو سازمان، دولتهای غیر مذکور در ماده 32 و نیز سازمان ملل متحد را از تسلیم کلیه اسناد تصویب، قبولی یا الحاق مندرج در مواد 31 و 32 و همچنین از موارد فسخ مذکور در ماده 35 مطلع خواهد کرد.

1- کنوانسیون حاضر ممکن است بوسیله کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، مورد تجدید نظر قرار گیرد. ولی تجدید نظر فوق فقط درباره دولتهائی که متن تجدید نظر شده کنوانسیون را بپذیرند، لازم‌الاجراء خواهد بود. 2 - در صورتیکه کنفرانس عمومی، کنوانسیون جدیدی را تصویب کند که تمام یا قسمتی از کنوانسیون حاضر را مورد تجدید نظر قرار دهد و کنوانسیون جدید ترتیب دیگری را مقرر نکرده باشد کنوانسیون حاضر پس از تاریخ لازم‌الاجراء شدن کنوانسیون جدید، برای تصویب، قبولی یا الحاق مفتوح نخواهد بود.

کنوانسیون حاضر بر طبق ماده 103 منشور ملل متحد بنا به تقاضای مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد در دبیر خانه ملل متحد ثبت خواهد شد. بتاریخ 23 نوامبر 1972 در پاریس، این کنوانسیون در دو نسخه اصلی حاوی امضای رئیس هفدهمین اجلاسیه کنفرانس عمومی و مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد در بایگانی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد ضبط خواهد شد و رونوشت‌های مصدق آن بهمه دولتهای مذکور در مواد 31 و 32 و همچنین سازمان ملل متحد ابلاغ خواهد گردید. کنوانسیون فوق مشتمل بر یک مقدمه و سی و هشت ماده منضم بقانون الحاق ایران بکنوانسیون حمایت میراث فرهنگی و طبیعی جهان می‌باشد. رئیس مجلس شورایملی - عبدالله ریاضی