قانون راجع به قرارداد فرهنگی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی

) قرارداد فرهنگی منعقده بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی که مشتمل بر یک مقدمه و بیست و دو ماده است و در تاریخ 15 - اردیبهشت 1338 در لندن بامضای نمایندگان مختار طرفین رسیده است تصویب و بدولت اجازه داده می‌شود که اسناد تصویبی آنرا مبادله نمایند.

هر یک از دو دولت متعاهد ایجاد کرسی‌های استادی و سایر مشاغل آموزشی و دوره‌های آموزشی در رشته‌های زبان و ادبیات و تاریخ کشور دولت متعاهد دیگر و سایر موضوعات مربوط به آن کشور را حتی الامکان در دانشگاهها و موسسات فرهنگی خود تشویق خواهند نمود.

الف - هر یک از دو دولت متعاهد مجاز خواهد بود که در قلمرو دولت متعاهد دیگر انجمنهای فرهنگی بمنظور اجراء مقاصد مندرجه در این قرارداد تاسیس و نگهداری نماید مشروط بر اینکه این انجمن‌ها با مقررات عمومی قانون محلی که نسبت بتاسیس و نگهداری آن‌ها ارتباط دارد مطابقت داشته باشد اصطلاح (انجمنهای فرهنگی) بر سازمانها یا موسساتی اطلاق می‌شود که هدف آن‌ها عملی ساختن مقاصد کلی این قراردادها بوسیله تشکیلات کلاسهای درس و مجالس سخنرانی و کنسرتها و نمایشها و تاسیس کتابخانه‌ها و مراکز جمع‌آوری صفحات گرامافون و فیلم باشد. ب - هر یک از دو دولت متعاهد در حدود قوانین خود کلیه تسهیلات را برای وارد کردن وسایل و لوازم مورد نظر در این قرارداد از قبیل تصاویر و سایر اشیاء جهت نمایش و کتاب و فیلم و صفحات گرامافون بقلمرو خود فراهم خواهد نمود. ج - هر یک از دو دولت متعاهد در حدود قوانین خود کلیه تسهیلات را برای وارد نمودن وسایلی از قبیل لوازم کتابخانه و گرامافون و دستگاههای ضبط صوت و دستگاههای گیرنده رادیو و پروژکتورهای فیلم وسایط نقلیه بقلمرو خود که برای اداره انجمنهای فرهنگی مذکور در بند الف این ماده لازم باشد فراهم خواهد ساخت.

دو دولت متعاهد مبادله اعضاء دانشگاه و معلمین مدارس و دانشجویان و کسانیکه به تحقیقات علمی اشتغال دارند و کارشناسان و اعضای موسسات فنی را بین قلمروهای خود تشویق خواهند نمود.

هر یک از دو دولت متعاهد در قلمرو خود ترتیباتی فراهم خواهد نمود تا اتباع دولت متعاهد دیگر بتواند بتحصیل یا ادامه مطالعات خود در رشته فنی یا تحقیقاتی بپردازند.

دو دولت متعاهد تشیید همکاری بین مجامع علمی و سازمانهای تعلیماتی و حرفه‌ای قلمروهای مربوطه خود را بمنظور اجراء این قرارداد تشویق خواهند نمود. هر یک از دو دولت متعاهد تعهد مینماید که دسترسی بآثار تاریخی و مجموعه‌ها و بایگانیها و کتابخانه‌ها و سایر موسسات علمی را که تحت کنترل دولت هستند با همان شرایطی که برای دانشمندان و محصلین خود قائل می‌باشند برای دانشمندان و محصلین قلمرو دولت متعاهد دیگر تامین نماید. همچنین هر یک از دو دولت تعهد مینمایند که با محدودیتهائیکه طرفین مقتضی دانسته و توافق کنند و بدون اینکه به قوانین و مقررات موجود آن‌ها لطمه وارد سازد وسایلی فراهم نمایند تا این قبیل دانشمندان و دانشجویان بتوانند بعملیات و حفاری باستانشناسی مبادرت ورزند.

دو دولت متعاهد حدود و شرایط تعیین معادلت درجات علمی و دانشنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های صادره در قلمرو یکی از طرفین را با درجات علمی و دانشنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های مشابهی که در قلمرو طرف دیگر صادر شده است از نظر مقاصد تحصیلی و عندالاقتضاء بمنظورهای شغلی و حرفه‌ای مورد توجه قرار خواهد داد.

دو دولت متعاهد بمنظور بسط همکاری فرهنگی و فنی و تشریک مساعی حرفه‌ای مسافرت اشخاص یا هیاتهای منتخب را بکشور یکدیگر از طریق دعوت یا پرداخت کمک هزینه سفر تشویق خواهند نمود.

دو دولت متعاهد همکاری بین سازمانهای رسمی جوانان و سازمانهای ملی تعلیم و تربیت سالمندان را در قلمروهای مربوطه خود تشویق خواهند نمود و همچنین با در نظر گرفتن اعتبارات موجوده همکاری بین سازمانهای رسمی تربیت بدنی و ورزشی قلمروهای مربوطه خود را تشویق خواهند کرد.

هر یک از دو دولت متعاهد توسعه دوره‌های مطالعاتی کوتاهرا که در قلمرو دولت متعاهد دیگر دایر است تشویق خواهد نمود تا اعضاء دانشگاه و معلمین و دانشجویان و دانش آموزان و سایر اشخاصی که فعالیت‌های مذکور در مقدمه این قرارداد از قلمرو دولت دیگر اشتغال دارند در آن شرکت نمایند.

دو دولت متعاهد برای اینکه آثار فرهنگی هر یک از آن‌ها با استفاده از وسایل زیر در کشور دیگر بنحو بهتری شناخته شود با یکدیگر اشتراک مساعی خواهند نمود. الف - کتب و مطبوعات و سایر نشریه‌ها. ب - کنفرانسها و کنسرتها. ج - هنرهای زیبا و سایر نمایشها. د - ترتیب نمایشهای درام. و - رادیو - فیلم - صفحات گرامافون و سایر وسایل ضبط و پخش صورت و تصویر.

دو دولت متعاهد حتی المقدور با وسایلیکه در اختیار دارند و با مقررات قوانین و عرف محلی آن‌ها تطبیق مینماید سعی و مجاهدت بعمل خواهند آورد تا مطالب نادرستی که درباره هر یک از دو کشور در کتابهای درسی وجود داشته و توجه آن‌ها بدان معطوف شود تصحیح گردد.

با رعایت مقررات ماده بیست هر یک از دو دولت متعاهد بمنظور اجرای این قرارداد صدور اجازه باشخاص زیر را برای ورود و اقامت در قلمرو خود تسهیل خواهد نمود. 1) مامورین دو دولت متعاهد یا مامورین وابسته بسازمانهائیکه بموجب مقررات ماده 28 تعیین میگردند. 2) معلمینی که در مراکز یا انجمنهای بریتانیا در ایران و مراکز انجمنهای ایران در کشورهای متحده بریتانیا اشتغال دارند. 3) محققین علوم و دانشجویانیکه در صدد استخدام در ایران یا در کشور متحده بریتانیا نمی‌باشند.

بمنظور اجرای این قرارداد یک کمیسیون مختلط دائمی مرکب از شش عضو تشکیل خواهد شد. این کمیسیون بدو شعبه تقسیم می‌شود یکی مرکب از دو عضو ایرانی و یک عضو انگلیسی که در تهران مستقر می‌گردد و دیگری مرکب از دو عضو‌انگلیسی و یک عضو ایرانی که در لندن مستقر می‌شود. وزارت امور خارجه ایران با موافقت ادارات صلاحیتدار ایران اعضاء ایرانی هر دو شعبه را تعیین خواهد کرد و وزارت امور خارجه انگلیس با موافقت ادارات صلاحیتدار دولت کشور متحده بریتانیا اعضاء هر دو شعبه انگلیسی را نامزد خواهد نمود هر‌یک از دو دولت متعاهد شرایط انتصاب خود را در هر دو شعبه تعیین و اختیار خواهند داشت که اعضاء علی البدل نیز معرفی نمایند.

کمیسیون مختلط پس از آنکه تکمیل گردید در صورت لزوم و لااقل هر دو سال یک مرتبه بتناوب در ایران و کشور متحده بریتانیا تشکیل جلسه خواهد داد و نخستین جلسه آن در عرض دوازده ماه از تاریخ اجرای این قرارداد تشکیل خواهد شد. ریاست جلسات این کمیسیون بعهده هفتمین عضوی خواهد بود که از طرف دولتی که کمیسیون در آن تشکیل می‌شود تعیین می‌گردد.

کمیسیون مختلط و هر یک از شعب آن مجاز خواهند بود که از اعضاء اضافی بدون داشتن حق رای بعنوان مشاوره درباره مسائل خاصی دعوت نمایند.

کمیسیون مختلط آئین نامه مربوط بوظایف خود را شخصا وضع خواهد کرد.

یکی از نخستین وظایف کمیسیون مختلط این خواهد بود که در جلسه‌ای که با حضور کلیه اعضاء پیشنهاداتی با تفصیل و ذکر جزئیات در‌باره نحوه اجراء این قرارداد تنظیم نماید تا بعدا پیشنهادات مزبور از طرف دو دولت متعاهد مورد بررسی قرار گیرد. کمیسیون مختلط در جلساتیکه بعدا تشکیل خواهد داد موضوع را مورد تجدیدنظر قرار داده و ممکن است نظریات دیگری را پیشنهاد یا اصلاحاتی نسبت بتوصیه‌های پیشین خود جهت بررسی دو دولت متعاهد پیشنهاد نماید در فواصل بین جلساتیکه کمیسیون مختلط با حضور کلیه اعضاء تشکیل می‌دهد هر یک از شعب با موافقت شعبه دیگر می‌تواند پیشنهادها یا اصلاحاتی نظیر آنچه قبلا برای این منظور ذکر شده تنظیم یا توصیه نماید.

هر یک از دو دولت متعاهد می‌تواند گاه بگاه اشخاص یا سازمانهای شایسته را مامور نماید که صحت اجرای مفاد این قرارداد را تامین نمایند.

در این قرارداد: الف - مقصود از اصطلاح ((قلمرو)) و ((کشور)) در مورد دولت ایران ((قلمرو ایران)) و در مورد دولت کشور متحده بریتانیا عبارت است از کشور متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی. ب - مقصود از اصطلاح ((اتباع)) در مورد دو دولت ایران اتباع ایران و در مورد دولت کشور متحده بریتانیا عبارت است از اهالی کشور متحده و مستعمرات که معمولا در کشور متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی سکونت دارند.

هیچیک از مفاد این قرارداد نسبت بمسئولیت اشخاص در برابر رعایت قوانین و مقررات جاریه در قلمرو هر یک از دو دولت متعاهد در باب ورود و اقامت و خروج بیگانگان تاثیر نخواهد داشت.

این قرارداد بتصویب خواهد رسید و مبادله اسناد مصوبه آن در تهران صورت خواهد گرفت قرارداد پانزده روز پس از مبادله اسناد مصوبه بموقع اجرا گذارده خواهد شد.

این قرارداد حداقل برای مدت پنج سال معتبر خواهد بود و سپس چنانچه هیچیک از دو دولت متعاهد در عرض مدت لااقل ششماه قبل از تاریخ انقضاء مدت مزبور اعلام فسخ ننمایند قرارداد کماکان باعتبار خود باقی خواهد ماند تا زمانیکه مدت ششماه از تاریخی که یکی از‌دو دولت متعاهد فسخ آنرا بطرف دیگر اعلام نموده باشد منقضی گردد با توجه بمفاد مذکور در فوق امضاء‌کنندگان تام الاختیار زیر از طرف دول متبوعه خود این قرارداد را امضاء نمودند.