شهرهای جمهوری اسلامی ایران در ظاهر و باطن باید نمایانگر تاریخ و جغرافیای تمدن و فرهنگ اسلامی و ایرانی باشد. یکی از مصادیق مهم این امر، اسامی خیابانها، اماکن و موسسات عمومی در شهرهاست و این اسامی در حکم شناسنامه شهرها و بیانگر ارزشهای اعتقادی، تاریخی، فرهنگی و ملی جامعه است.
ضوابط و معیارهای نامگذاری
نام شخصیتهای مهم تاریخ صدر اسلام و انقلاب اسلامی و شهدای گرانقدر آن و حوادث مهم تاریخ مبارزات اسلامی مردم ایران در درجۂ اوّل و نام شخصیتهای فرهنگی، ادبی، علمی، سیاسی و تاریخی ایران و اسامی راجع به اندیشه، فکر و هنر و نیز مظاهر طبیعت زیبای ایران در مرتبۂ بعد برگزیده شود.
در نامگذاری تناسب اسم و مسمی رعایت شود.
اسامی باید رسا، کوتاه، سلیس و روان باشد.
از اسامی مناسبی که باعث ایجاد روحیۂ افتخار ملّی و حماسی، و انبساط خاطر و تلطیف اخلاقی و عاطفی مردم و بیانگر غنای فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی باشد استفاده شود.
بمنظور حفظ و تحکیم یکپارچگی سیاسی و فرهنگی کشور و حفظ هویت ملی، نامها باید فقط به زبان فارسی باشند.
در نقاط مختلف کشور ضمن توجه به ویژگیهای منطقهای از اسامی شهرهای دیگر هم استفاده شود.
به منظور ایجاد پیوندهای سیاسی و فرهنگی با کشورهای دیگر میتوان در نامگذاری اماکن با پیشنهاد وزارت امور خارجه و تایید شورای فرهنگ عمومی کشور از نام شخصیتهای سیاسی و مردمی خارجی یا اسامی اماکن خارجی استفاده کرد. در این زمینه اولویت با کشورهای اسلامی است.
در نامگذاری علاوه بر توجه به شخصیتهای ملی و قهرمانان، به شخصیتهای محلی هر منطقه نیز توجه شود.
از نام اشخاص خیّری که تاسیسات مهم عام المنفعه (اعم از دینی، آموزشی، علمی، فرهنگی، هنری و تربیتی) احداث کردهاند میتوان برای نامگذاری اماکن یاد شده استفاده کرد.
فروشگاهها، شرکتها و مراکز کار و پیشه باید از گذاشتن اسامی خارجی جدا خودداری کنند. نامها باید فقط به زبان فارسی باشد. مگر در مواردی که به تشخیص شورای فرهنگ عمومی این اسامی به منظور ایجاد پیوندهای فرهنگی، علمی و سیاسی انتخاب شده باشند. شیوه نامۂ آن را شورای فرهنگ عمومی تهیه و ابلاغ خواهد کرد.
موارد مشمول نامگذاری 1- آئین نامۂ نامگذاری شامل این موارد میشود: شهرها، شهرکها، بندرها، رودها، جزیرهها، بزرگراهها، خیابانها، بازارها و کوچهها، مدارس و مهدکودکها، موسسات تحقیقاتی و مجامع علمی و فرهنگی، تالارهای عمومی، بیمارستانها و مراکز بهداشتی و درمانی، سینماها و مراکز تفریحی و باغها و بوستانها، میدانها و پایانهها، فرودگاهها و ایستگاههای راه آهن و پالایشگاهها، کارخانهها، بانکها و مراکز ورزشی و باشگاهها، فروشگاهها، شرکتها و مراکز کار و پیشه... 2- این آئین نامه دربارۂ اماکن جدیدالاحداث است ولی در مورد تغییر اسامی نامناسب موجود لازم است بر طبق شیوه نامههایی که شورای فرهنگ عمومی بر اساس این آییننامه تنظیم و ابلاغ میکند عمل شود.
مرجع نظارت 1- نظارت بر حسن اجرای ضوابط و معیارهای شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر نامگذاری اماکن به عهدۂ شورای فرهنگ عمومی است. 2-این شورا همه ساله گزارش بررسی و نظارت و عملکرد خود را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه میدهد.
این آئین نامه در 4 ماده و 14 بند در جلسۂ مورخ 75/9/6 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و آییننامههای قبلی لغو میشود.