موافقتنامه هوائی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری فرانسه راجع بسرویسهای حملونقل هوائی بین قلمرو دو کشورکه مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک جدول خطوط پرواز ضمیمه است و در تاریخ اول اردیبهشت ماه 1339 در تهران بامضاء نمایندگان مختار طرفین رسیده تصویب و بدولت اجازه داده مییشود که اسناد مصوبه آن را مبادله نماید.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضمیمه میباشد و در جلسه روز پنجشنبه بیست و هشتم خرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و سه بتصویب مجلس شورای ملی رسیده بود در جلسه روز چهارشنبه بیست و پنجم آذر ماه یکهزار و سیصد و چهل و سه شمسی مجلس سنا رسیده است
رئیس مجلس سنا - مهندس شریف امامی _رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
موافقتنامه ایران و جمهوری فرانسه راجع بسرویسهای حملونقل هوائی بین قلمرو دو کشور نظر باینکه اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران و حضرت رئیس جمهور و رئیس جامعه فرانسه که متساویا مایلند برای تاسیس و بهرهبرداری از سرویسهای حملونقل هوائی بین قلمرو کشورهای خود موافقتنامه منعقد نمایند بدین منظورنمایندگانی بشرح زیر تعیین نمودند: اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران. جناب آقای عباس آرام وزیر امور خارجه شاهنشاهی. حضرت رئیس جمهور و رئیس جامعه فرانسه. جناب آقای هانری رو سفیر کبیر و نماینده فوقالعاده فرانسه در ایران. نمایندگان مزبور پس از مبادله اختیارنامههای خود که در نهایت صحت و اعتبار بود نسبت بمراتب زیر موافقت نمودند:
مقدمه برای اجرای این موافقتنامه تعریفات زیر معتبر است مگر آنکه خلاف آن تصریح شده باشد: الف - مقصود از (مقامات هوائی) در مورد ایران (اداره کل هواپیمائی کشوری) و در مورد فرانسه (اداره کل هواپیمائی کشوری و بازرگانی) و یا در هر دومورد هر شخص یا سازمانی است که متصدی وظایف فعلی آنها گردد ب - مقصود از (قرارداد) قرارداد بینالمللی کشوری است که در هفتم دسامبر 1944 در شیکاگو به امضاء رسیده است. ج - مقصود از (قلمرو) و (فرود آمدن بمنظورهای غیر بازرگانی) همانست که در مواد 2 و 92 قرارداد تعریف گردیده است. د - مقصود از (موسسه معینه) هر موسسه حملونقل هوائی است که یکی از طرفین معظمین متعاهدین برای بهرهبرداری از سرویسهای مندرجه درضمیمه موافقتنامه فعلی (که از این پس سرویسهای مورد موافقت نامیده میشوند) انتخاب نموده و بایستی طبق مقررات مادۂ2 این موافقتنامه بمقامات هواپیمائی طرف معظم متعاهد دیگر معرفی شود.
با رعایت مقررات این موافقتنامه هر یک از طرفین معظمین متعاهدین بموسسه یا موسسات هواپیمائی معینه از طرف معظم متعاهد دیگربرای بهرهبرداری از سرویسهای مورد موافقت حق عبور از فراز قلمرو خود بدون فرود آمدن و حق فرود آمدن بمنظورهای غیر بازرگانی در آن قلمرو وهمچنین حق پیاده و سوار کردن محمولات بینالمللی مسافر - بار و پست در نقاط مذکوره در ضمیمه نامبرده را اعطاء مینماید.
بمجرد اینکه یکی از طرفین معظمین متعاهدین بمنظور استفاده از حقوق پیشبینی شده در مادۂ 1 یک یا چند موسسه معینه را برای بهرهبرداری از سرویسهای مورد موافقت بطرف معظم متعاهد دیگر معرفی نمود طرف معظم متعاهد اخیر در اسرع وقت بموسسه یا موسسات مزبوراجازه افتتاح سرویسهای نامبرده را اعطاء خواهد نمود بدون اینکه مانع این حق شود که از موسسه یا موسسات معینه بخواهد ثابت نمایند که قابلیتانجام شرایطی را که طبق قوانین و مقررات خود در مورد عملیات موسسات حملونقل هوائی بازرگانی معمولا اجرا میشود دارا میباشند. سرویسهای مورد موافقت ممکن است بلافاصله و یا بعدا مورد بهرهبرداری قرار گیرند مشروط بر اینکه در مناطق جنگ یا مناطقی که تحت اشغالنظامی بوده و یا تحت تاثیر جنگ و یا اشغال نظامی واقع شده باشد افتتاح و سرویسهای مورد موافقت موکول به تصویب مقامات صلاحیتدار نظامیباشد.
هر طرف معظم متعاهد حق دارد از اعطاء اجازه بهرهبرداری طبق مادۂ 2 این موافقتنامه بموسسه هواپیمائی معینه از طرف معظم متعاهد دیگرخودداری و یا اجازه صادره را نقض نموده و یا برای استفاده از حقوق اعطائی بدان موسسه شرایطی را که لازم بداند تحمیل کنند در هر مورد که دلائلی در دست نباشد که قسمت عمده مالکیت و تسلط موثر بر آن موسسه در دست اتباع طرف متعاهد اخیر میباشد. بعلاوه هر طرف معظم متعاهد حقدارد که پس از مشورت با طرف معظم متعاهد دیگر اجازه اعطائی بیک یا چند موسسه معینه طبق مادۂ 1 این موافقتنامه را معلق و یا برای استفاده آنموسسه یا موسسات شرایطی را که لازم بداند تحمیل کند در هر مورد که این موسسه یا موسسات مقررات مواد 11 و 13 قرارداد را بصورت فعلی و یامقررات این موافقتنامه را مراعات ننمایند.
هیچیک از مقررات این موافقتنامه نباید چنین تعبیر شود که حقوق انحصاری بطرف معظم متعاهد دیگر و یا موسسات هواپیمائی آن طرفاعطاء نموده و یا به این موسسات نسبت بموسسات هر کشور دیگر حقوق مرجحه اعطاء نموده است .
هیچیک از مقررات این موافقتنامه را نمیتوان چنین تعبیر نمود که بیک موسسه هواپیمائی معینه توسط یکی از طرفین معظمین متعاهدین حق قبول مسافر و بار و پست یا قصد انتفاع بمنظور حمل از یک نقطه به نقطه دیگر واقع در قلمرو طرف معظم متعاهد دیگر اعطاء شده است.
نسبت بموسسات معینه هر یک از طرفین معظمین متعاهدین باید بنحوه عادلانه و منصفانه رفتار شود تا برای بهرهبرداری از سرویسهایمورد موافقت بین قلمرو طرفین امکانات متساوی داشته باشند.
در هر یک از خطوط مندرجه در ضمیمه این موافقتنامه هدف اصلی سرویسهای مورد موافقت فراهم نمودن ظرفیتی است (بماخذ ضریب بهرهبرداری عادلانه) متناسب با احتیاجات عادی و احتیاجاتی که منطقا برای آتیه پیشبینی میشود از لحاظ حمل نقل هوائی بینالمللی از قلمرو طرفمعظم متعاهدی که برای بهرهبرداری سرویسهای مذکور موسسه را تعیین نموده و یا بمقصد آن قلمرو. علاوه بر این موسسات معینه یکی از طرفین معظمین متعاهدین در حدود ظرفیت کلی پیشبینی شده در بند قبل میتوانند حوائج حملونقل بین قلمروکشورهای ثالث واقع در خطوط مورد موافقت و قلمرو طرف معظم متعاهد دیگر را تامین نمایند. 2 - در هر موقع که احتیاجات حملونقل کشورهای واقع در خطوط هوائی معینه اقتضا نماید علاوه بر آنچه در بند 1 فوق پیشبینی شده طبعا میتوان طرفین اضافی بکار انداخت.
تعرفه حملونقل بایستی عادلانه بوده و میزان آن مخصوصا با در نظر گرفتن بهرهبرداری با صرفه و نفع عادلانه و تعرفههای پیشنهادیسایر موسسات هواپیمائی و خصوصیات سرویسها مانند میزان سرعت و وسائل راحتی تعیین گردد.
تعرفه حملونقل در سرویسهای مورد موافقت برای هواپیماهای موسسه یا موسسات معینه هر یک از طرفین معظمین متعاهدین بین یک نقطهواقع در قلمرو یکی از طرفین و نقاط دیگر مذکوره در ضمیمه این موافقتنامه در صورت امکان با موافقت بین موسسات معینه طرفین معظمین متعاهدین مزبور تعیین میشود. برای حمل و نقلهائی که بین نقاط واقع در خارج قلمرو طرفین معظمین متعاهدین انجام میگیرد موافقت مذکور ضرورت ندارد مگر در صورتی کههواپیماهای موسسه یا موسسات معینه هر دو طرف معظم متعاهد بمنظورهای حملونقل از این نقاط استفاده نمایند این موسسات به ترتیب زیراقدام خواهند نمود. الف - خواه با اجرای تصمیمات متخذه بوسیله اصول مربوط به تعیین نرخ از طرف انجمن بینالمللی حملونقل هوائی. ب - خواه با موافقت مستقیم پس از مذاکره (در صورت لزوم) با موسسات حملونقل هوائی کشورهای ثالث که در تمام یا قسمتی از همان خطوط بهرهبرداری مینمایند.
نرخهائی که بدین ترتیب تعیین میشود بایستی لااقل سی روز (30 روز) قبل از تاریخ اجرای آن برای تصویب مقامات هواپیمائی هر یک از طرفینمعظمین متعاهدین تسلیم شود و این مهلت ممکن است در موارد مخصوص با موافقت مقامات نامبرده تقلیل یابد.
هر گاه موسسات معینه موفق نشوند که در تعیین تعرفه حملونقل طبق مقررات بند 2 فوق موافقت حاصل نمایند یا هر گاه یکی از طرفین معظمینمتعاهدین عدم موافقت خود را با تعرفهای که طبق بند 3 فوق تسلیم شده اعلام نماید مقامات هواپیمائی هر دو طرف معظم متعاهد سعی خواهند نمودکه به نتیجه رضایت بخشی برسند و در مرحله نهائی طبق حکمیت پیشبینی شده در مادۂ 12 این موافقتنامه رفتار خواهد شد. مادامی که رای حکمیت صادر نگردیده طرف معظم متعاهدی که عدم موافقت خود را اعلام نموده است حق دارد از طرف معظم متعاهد دیگر ابقای تعرفههائی که سابقا اجرا میشده است خواستار گردد.
در مورد تعرفهایکه بمناسبت افتتاح یک سرویس که جدیدا مورد موافقت واقع شده پیشنهاد میشود طرف معظم متعاهدی که با تعرفه مزبورموافقت ندارد حق نخواهد داشت که با افتتاح چنین سرویسی مخالفت نماید مگر در حدودی که تعرفه پیشنهادی طبق یکی از دو طریقه مذکور در بند 2این ماده تعیین نشود.
مواد 15 و 31 و 32 و 33 و 35 قرار داد که بصورت فعلی آنها بین طرفین معظمین متعاهدین لازم الاجراء است بمنزله جزء لاینفک این موافقتنامه محسوب و در مورد هر یک از طرفین معظمین متعاهدین طی مدت اعتبار این موافقتنامه لازمالاجراء میباشد. هر گاه طبق مادۂ 94 قرار داد نسبت بمواد مذکور اصلاحی بعمل آید این اصلاح نیز در صورتی که طرفین معظمین آنرا رسما تصویب نمایند بمورداجرا گذارده خواهد شد.
در مورد سوخت روغنهای موتور و قطعات یدکی و وسائل معمولی تعمیر بطور کلی موادی که منحصرا برای هواپیماهای موسسه یا موسساتمعینه یکی از طرفین معظمین متعاهدین که در خط بینالمللی پرواز میکنند بکار میرود و بوسیله موسسه یا موسسات معینه مزبور و یا برای آنموسسه یا موسسات بقلمرو طرف معظم متعاهد دیگر وارد میشود و یا در آن قلمرو برای مصرف هواپیماهای مذکور در داخل آن بکار میرود ازلحاظ حقوق گمرکی هزینه بازرسی و سایر عوارض و مالیاتها با طرف معظم متعاهد اخیر همانطور رفتار خواهد شد که با هواپیماهای کشور کاملهْْ الودادرفتار میشود.
هر هواپیمای یکی از طرفین معظمین متعاهدین که در مسیر بینالمللی پرواز مینماید و همچنین سوخت و روغنهای موتور و وسائل یدکی وسائل معمولی تعمیر و آذوقهای که در داخل هواپیما موجود بوده و در آنجا باقی میماند در قلمرو طرف معظم متعاهد دیگر از حقوق گمرکی عوارض بازرسی و سایر حقوق و عوارض مشابه معاف میباشد حتی در موردی که مواد مذکور در ضمن پرواز بر فراز قلمرو نامبرده بمصرف رسیده و یا بکار برود.
مواد مذکور در بند 3 این ماده را که مشمول فعالیت نامبرده فوق میباشد نمیتوان از هواپیما خارج نمود مگر با تصویب مقامات گمرکی طرف معظم متعاهد دیگر. این مواد در صورتیکه بایستی دوباره صادر شوند تا موقع صدور در حالیکه در اختیار موسسه یا موسسات معینه یا نمایندگان آنمیباشد تحت کنترل گمرکی طرف معظم متعاهد دیگر باقی خواهد ماند.
مقامات هواپیمائی یک طرف معظم متعاهد در صورت تقاضای مقامات هواپیمائی طرف معظم متعاهد دیگر کلیه اطلاعات و آمارهای مربوط بتعداد سرویسهای مورد موافقت و ظرفیت پیشبینی شده و همچنین حمل و نقلهائی که توسط موسسات معینه بمقصد نقاطی در قلمرو طرف معظم متعاهد دیگر یا از نقاطی از قلمرو طرف مزبور و یا بطور ترانزیت از آن قلمرو انجام شده با تعیین مبداء و مقصد تهیه و تسلیم خواهد نمود.
1 - هر گاه یکی از طرفین معظمین متعاهدین مقتضی بداند که یکی از شرایط این موافقتنامه را تغییر دهد میتواند تقاضای مشورت بینمقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین را بنماید و این مشورت در ظرف شصت روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد و هر موقع مقامات هواپیمائی نامبرده با تغییر این موافقتنامه توافق حاصل نمودند تغییر مزبور پس از تایید آن بوسیله مبادله یادداشتهائی از مجرای سیاسی بموقع اجرا گذاردهخواهد شد و بلافاصله به اطلاع سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری خواهد رسید. 2 - هر تغییری که یکی از طرفین معظمین متعاهدین در خط سیر هوائی مورد موافقت میدهد به استثنای تغییر نقاطی در قلمرو طرف معظم متعاهد دیگر که هواپیماهای موسسات معینه از آن عبور مینمایند تغییر این موافقتنامه محسوب نخواهد شد. و در نتیجه مقامات هواپیمائی هر یک از طرفینمعظمین متعاهدین میتواند بتنهائی تغییرات نامبرده را بدهد مشروط بر آنکه بدون تاخیر مراتب را به اطلاع مقامات هواپیمائی طرف معظم متعاهد دیگر برساند.
1 - هر گونه اختلافی را که در مورد تفسیر و اجرای این موافقتنامه بروز نماید و از طریق مذاکره مستقیم حل نگردد میتوان بدادگاه داوریاحاله نمود. 2 - در این دادگاه داوری از سه عضو تشکیل خواهد یافت هر یک از دولتین داوری را تعیین خواهد کرد. دو داور مزبور در خصوص تعیین داور سوم که نباید از اتباع هیچیک از طرفین متعاهدین باشد توافق حاصل میکنند . 3 - در صورتیکه در مدت سه ماه از تاریخی که یکی از طرفین پیشنهاد حل و فصل اختلاف را از طریق داوری نموده است دو داور مزبور نتوانستندمیان خود در مورد تعیین داور سوم توافق حاصل کنند هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند از رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوریتقاضا نماید که در تعیین داور سوم اقدام کند. 4 - طرفین متعاهدین متعهد میگردند طبق ترتیبات موقتیکه ممکن است ضمن جریان داوری اتخاذ گردد رفتار نمایند و همچنین به رای دادگاه داوریکه در هر صورت قطعیت دارد تمکین کنند. 5 - اگر یکی از طرفین متعاهدین طبق رای داوران رفتار ننماید طرف متعاهد دیگر میتواند تا زمانیکه این تخلف ادامه داشته باشد حقوق و یا امتیازاتی را که بموجب موافقتنامه بطرف متعاهد متخلف اعطا کرده بود محدود - معلق و یا نقض نماید.
در صورتیکه طرفین معظمین متعاهدین یک قرارداد هوائی چند جانبه تصویب نموده یا به آن بپیوندند بلافاصله پس از آنکه چنین قراردادی بین طرفین بمورد اجرا درآید موافقتنامه فعلی بطوری اصلاح خواهد شد که با مقررات قرارداد مزبور منطبق گردد.
هر طرف معظم متعاهد میتواند در هر موقع که بخواهد بطرف معظم متعاهد دیگر فسخ موافقتنامه را اعلام نماید، این اخطار باید در آنواحد بطرف معظم دیگر و بسازمان بینالمللی هواپیمائی ارسال گردد. این موافقتنامه 12 ماه پس از تاریخ وصول اخطار بوسیله طرف معظم متعاهد دیگر خاتمه خواهد یافت. هر گاه طرف معظم متعاهدی که چنین اخطاری را دریافت مینماید پاسخ وصول ندهد اخطار مزبور چهارده روز پس از تاریخ وصول بسازمانبینالمللی هواپیمائی کشوری واصل شده تلقی خواهد شد. هر گاه قبل از انقضای مدت 12 ماه پیشبینی شده برای فسخ موافقتنامه بین دو طرف معظم متعاهد موافقت جدیدی حاصل گردد و یا نسبت به استرداداخطار لغو توافق نظر حاصل شود مراتب بایستی به اطلاع سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری برسد.
این موافقتنامه و کلیه اسناد تکمیلی یا اصلاحی آن نزد سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری که بوسیله قرار داد بینالمللی ایجاد شده به ثبت خواهد رسید.
این موافقتنامه در موقعیکه هر دو طرف معظم متعاهد انجام تشریفات قانونی مربوط بتصویب آن را از طرف خود به اطلاع یکدیگررسانیدند بمورد اجرا گذارده خواهد شد. این موافقتنامه در تاریخ اول اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و سی و نه هجری شمسی مطابق با 21 آوریل 1960 در تهران در دو نسخه بزبان فارسیو فرانسه که هر دو متن متساویا معتبر میباشند امضاء گردید از طرف اعلیحضرت همایون ---از طرف رئیس جمهور شاهنشاه ایران ---و رئیس جامعه فرانسه
ضمیمه جدول خطوط 1 - خطوط پرواز فرانسه: از فرانسه از راه نقاط واسط واقع در اروپا و خاور نزدیک و خاورمیانه بتهران و آبادان و ماوراء ایران. از راه نقاط واسط بطرف خلیج فارس (به استثنای بحرین و کویت) یا به طرف شرق دور و اقیانوس کبیر. 2 - خطوط پرواز ایران: از ایران از راه نقاط واسط واقع در خاورمیانه و خاور نزدیک و یا نقاط واقع در اروپا بپاریس و نیس و ماوراء فرانسه بلندن و نقاط دیگری خارج ازاروپا که بر طبق موافقت بعدی دولتین ایران و فرانسه تعیین میگردد. تبصره - یک یا چند نقطه مذکور خطوط پرواز فوق ممکن است بنا بتمایل موسسات معینه طرفین متعاهد مورد استفاده قرار نگیرند. موافقتنامه فوق که مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک جدول خطوط پرواز ضمیمه میباشد ضمیمه قانون راجع به موافقتنامه بین ایران و فرانسه در خصوص سرویسهای حملونقل بین قلمرو و دو کشور میباشد. رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی