موافقتنامه بین جمهوری اسلامی ایران و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در خصوص تاسیس مرکز منطقهای آموزشی و پژوهشی مدیریت خطرپذیری و تابآوری زلزله برای غرب و مرکز آسیا در پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله تهران، به عنوان مرکز گروه (2) تحت حمایت یونسکو با تمرکز بر مدیریت و کاهش خطرپذیری بلایا مشتمل بر یک مقدمه و هفده ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
رعایت اصول هفتاد و هفتم (77)، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی در اجرای این قانون، الزامی است.
برای تصدی سمتهای مذکور در اجزای «ب»، «پ» و «ث» بند (1) ماده (6) موافقتنامه، دارا بودن شروط «وثاقت» و «امانت» الزامی است.
پیوست
موافقتنامه بین جمهوری اسلامی ایران و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در خصوص تاسیس مرکز منطقهای آموزشی و پژوهشی مدیریت خطرپذیری و تابآوری زلزله برای غرب و مرکز آسیا در پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله تهران، به عنوان مرکز گروه (2) تحت حمایت یونسکو با تمرکز بر مدیریت و کاهش خطرپذیری بلایا دولت جمهوری اسلامی ایران و سازمان آموزشی علمی و فرهنگی ملل متحد، با در نظر گرفتن قطعنامه مجمع عمومی یونسکو در راستای حمایت از همکاریهای بینالمللی در خصوص تاسیس مرکز منطقهای آموزشی و تحقیقاتی مدیریت خطرپذیری و تابآوری زلزله برای غرب و مرکز آسیا در پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله تهران، به عنوان مرکز گروه (2) تحت نظارت یونسکو با تمرکز بر مدیریت و کاهش خطرپذیری بلایا، با توجه به اینکه مدیرکل از طرف مجمع عمومی مجاز به نهاییسازی موافقتنامه با دولت جمهوری اسلامی ایران مطابق با پیش نویس ارائه شده به مجمع عمومی شده است، با تمایل به تعریف شرایط و ضوابط حاکم بر چهارچوب همکاری با یونسکو که در این موافقتنامه برای مرکز مذکور لحاظ خواهد شد؛ به شرح ذیل توافق نمودهاند:
تعاریف
در این موافقتنامه، «یونسکو» به سازمان آموزشی علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، اطلاق میشود.
«دولت» به دولت جمهوری اسلامی ایران اطلاق میشود.
«مرکز» به مرکز منطقهای آموزشی و پژوهشی مدیریت خطرپذیری و تابآوری زلزله برای غرب و مرکز آسیا در پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله تهران، مرکز گروه (2) تحت نظارت یونسکو با تمرکز بر مدیریت و کاهش خطرپذیری بلایا اطلاق میشود.
«بخش علوم» به بخش علوم طبیعی یونسکو اشاره دارد.
تاسیس دولت موافقت خواهد نمود که در طی سال 2020 (1399)، هرگونه اقدام لازم را برای تشکیل مرکز منطقهای آموزشی و پژوهشی مدیریت خطرپذیری و تابآوری زلزله برای غرب و مرکز آسیا در پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله تهران، به عنوان یک مرکز گروه (2) تحت نظارت یونسکو، که از این پس به عنوان مرکز نامیده شده است به گونه مقرر در این موافقتنامه، انجام دهد.
هدف موافقتنامه هدف این موافقتنامه تعریف شرایط و ضوابط حاکم بر همکاری بین یونسکو و دولت مربوطه و نیز حقوق و تعهدات ناشی از آن برای طرفها است.
شخصیت حقوقی
مرکز مستقل از یونسکو خواهد بود.
مرکز بخشی از پژوهشگاه خواهد بود، که در داخل قلمرو خود از استقلال کاری لازم برای اجرای فعالیتهای خود و اهلیت قانونی برای انجام موارد زیر برخوردار است:
انعقاد قرارداد؛
اقامه دعوی؛
دریافت کمکهای مالی؛
تحصیل و فروش اموال منقول و غیرمنقول؛
تامین منابع برای تحقق وظایف خود در صورت نیاز.
وظایف و اهداف وظایف و اهداف مرکز عبارتند از:
انجام تحقیق و توسعه در زمینههای اصلی کاهش و مدیریت خطرپذیری زلزله برای کمک به درک بهتر خطرپذیری ناشی از زلزله.
پشتیبانی از تدوین و توسعه سیاست کاهش خطرپذیری بلایا با انجام فعالیتهایی مانند کمک به دولتها در طراحی سیاستهای کاهش تبعات و خطرپذیری بلایا انجام فعالیتهایی از جمله مانند کاهش خطرپذیری، آمادگی، ارزیابی نیازها پس از وقوع بلایا، ارزیابی صدمات، انجام ماموریتهای شناسایی بعد از بلایا، ارزیابی خسارات فیزیکی، عملکردی و اقتصادی، ارزیابی اثرات اجتماعی بلایا و برنامهریزی اقدامات و فعالیتها برای پاسخ به بلایا، بازتوانی، توسعه مجدد و حمایت از مناطق سانحه دیده.
ارتقای تحصیلات و آموزش به منظور انتقال دانش در حوزه مدیریت خطرپذیری زلزله در سطوح مختلف.
حمایت از توسعه، اجرا و بهبود مقررات، استانداردها و دستورالعملهای فنی در حوزه کاهش خطرپذیری بلایا.
انجام پژوهش و توسعه در خصوص روشها، شیوهها و ابزارهای پیشرفته برای ارزیابی خسارات زلزله، پاسخ سریع، پشتیبانی از تصمیمگیری و غیره.
ارتقای فرهنگ پیشگیری از خطرپذیری و آگاهسازی جامعه از طریق برگزاری کارگاهها، هم اندیشی (سمینار) ها، رزمایش (مانور) ها، مناظرهها و سایر رویدادها و همچنین از طریق انتشارات.
ارائه خدمات مشاوره، مطالعات تخصصی، توصیههای فنی و غیره.
شرکت در همکاریها و شبکههای منطقهای اختصاص داده شده به جمعآوری و انتشار اطلاعات و دانش مرتبط با کاهش و مدیریت خطرپذیری زلزله.
هیات حکام
هیات حکام، هدایت و نظارت بر مرکز را که هر پنج سال یک بار تجدید میشود به عهده دارد و متشکل است از:
نماینده مدیرکل یونسکو؛
نماینده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران؛
رئیس پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله؛
نمایندگان دولتهای عضو و اعضای پیوسته یونسکو که مطابق مقررات ماده (9)، اعلان عضویت خود را به مرکز ارسال کردهاند؛
و پنج متخصص برجسته در زمینه مدیریت و کاهش خطرپذیری زلزله ایران که توسط پژوهشگاه پیشنهاد میشوند.
وظایف هیات حکام:
تصویب برنامههای بلندمدت و میان مدت مرکز؛
تصویب برنامه کاری سالانه مرکز، از جمله جدول کارمندان؛
بررسی گزارشهای سالانهای که توسط مدیر مرکز ارائه میشود، از جمله گزارشهای دو سالانه خودارزیابی کمک مرکز به اهداف برنامهای یونسکو؛
بررسی گزارشهای حسابرسی مستقل دورهای صورتهای مالی مرکز، و پایش ارائه سوابق حسابرسی لازم برای آمادهسازی صورتهای مالی؛
وضع قواعد و مقررات و تعیین رویههای مالی، اداری و مدیریت کارکنان مرکز مطابق با قوانین کشور؛
تصمیمگیری در ارتباط با مشارکت سازمانهای بین الدولی منطقهای و سازمانهای بینالمللی در فعالیتهای مرکز.
هیات حکام حداقل سالی یک بار در فواصل زمانی منظم نشست عادی برگزار خواهد کرد و در صورت فراخوان مدیر آن، بنا به ابتکار وی یا با درخواست مدیرکل یونسکو و یا اکثریت اعضای آن، نشست فوق العاده برگزار خواهد نمود.
هیات حکام آیین کار خود را تصویب خواهد کرد. این آیین کار در اولین جلسه توسط دولت و یونسکو تعیین میشود.
کمک یونسکو
یونسکو میتواند کمکهایی را در صورت لزوم در قالب کمکهای فنی برای انجام فعالیتهایی برنامهای مرکز، طبق نیات و اهداف راهبردی یونسکو از طرق زیر اعطا نماید:
ارائه همیاری متخصصان خود در حوزههای تخصصی مرکز؛
در صورت اقتضا تبادل موقت کارکنان، که به موجب آن کارکنان مورد نظر از حقوق بگیران سازمانهای اعزامکننده باقی خواهند ماند؛ و
اعطای ماموریت بهطور موقت به کارکنان خود بنا به تصمیم دبیرکل یونسکو بهطور فوق العاده در صورتی که به واسطه اجرای طرح (پروژه) یا فعالیت مشترک در چهارچوب برنامه راهبردی در حوزه اولویت دار توجیهپذیر باشد.
در تمام موارد فوق الذکر کمکهای مزبور فقط در چهارچوب مقررات برنامه و بودجه یونسکو انجام خواهد شد و یونسکو حسابهای مربوط به بکارگیری از کارکنان خود و هزینههای مرتبط را به دولتهای عضو ارائه خواهد کرد.
کمک دولت
دولت از طریق پژوهشگاه تمامی منابع مورد نیاز برای اداره و عملکرد صحیح این مرکز را تامین خواهد کرد.
دولت متعهد میشود که :
فضای لازم را در محل فعلی ساختمان پژوهشگاه واقع در تهران فرمانیه، خیابان دیباجی شمالی، خیابان ارغوان، شماره 21، تهران – ایران صندوق پستی 14453 – 19537 فراهم نماید؛ و
اقدامات و اداره مرکز و کلیه امور ساخت و ساز و نوسازی لازم برای انجام تاسیس فیزیکی مرکز و همچنین نگهداری محل آن را بهطور کامل بر عهده بگیرد؛ و
از طریق برنامهای سالانه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از مرکز پشتیبانی مالی نماید و
منابع انسانی لازم برای انجام کارکردهای مرکز را فراهم نماید که باید شامل یک مدیر، یک کارشناس مدیریت بحران، یک کارشناس علوم اجتماعی، یک کارشناس تابآوری شهری و دو نفر کارمند دفتری باشد که برای عملکرد آن لازم است و از میان کارکنان پژوهشگاه تخصیص مییابند.
مشارکت
مرکز باید دولتهای عضو و اعضای پیوسته یونسکو را که به واسطه منافع مشترک در اهداف مرکز، تمایل به همکاری با مرکز دارند، تشویق به مشارکت کند.
دولتهای عضو و اعضای پیوسته یونسکو که تمایل دارند، به گونه پیشبینی شده به موجب این موافقتنامه، در فعالیتهای مرکز مشارکت داشته باشند، باید اطلاعیهای را به همین مضمون به پژوهشگاه ارسال نمایند. مدیر، طرفهای این موافقتنامه و سایر دولتهای عضو را از وصول اطلاعیههای مزبور مطلع خواهد کرد.
مسوولیت از آنجا که مرکز از نظر حقوقی مستقل از یونسکو است، یونسکو از نظر حقوقی در قبال افعال یا ترک افعال مرکز مسوولیتی نخواهد داشت و مشمول هیچگونه فرآیند حقوقی نخواهد بود و هیچگونه مسوولیتی اعم از مالی یا غیره به استثنای مفادی که صراحتا در این موافقتنامه درج شده، ندارد.
ارزیابی
یونسکو میتواند در هر زمان فعالیتهای مرکز را به منظور مشخص شدن موارد زیر ارزیابی نماید:
آیا مرکز کمک مهمی به اهداف برنامهای راهبردی یونسکو میکند و نتایج مورد انتظار با دوره برنامه چهارساله سند سی /5 (برنامه و بودجه) از جمله با دو اولویت جهانی سازمان و موضوعات و اولویتهای بخشی و برنامهای مربوطه همسو است؛ و
آیا فعالیتهایی که بهطور موثر توسط مرکز پیگیری میشود مطابق با مفاد مندرج در این موافقتنامه است؛
یونسکو، به منظور بررسی این موافقتنامه، یک ارزیابی از کمک مرکز گروه (2) به اهداف برنامه راهبردی یونسکو که باید توسط کشور میزبان یا مرکز تامین اعتبار شود، انجام خواهد داد.
یونسکو متعهد میشود، در اولین فرصت، گزارشی از هرگونه ارزیابی صورت گرفته را به دولت ارائه دهد.
در پی نتایج ارزیابی، هر یک از طرفهای متعاهد حق درخواست بازنگری مفاد موافقتنامه یا فسخ آن به گونهای که در مواد (15) و (16) درج شده است را دارد.
استفاده از نام و نشان یونسکو
مرکز میتواند وابستگی خود را با یونسکو اعلام نماید. بنابراین میتواند بعد از عنوان خود، از عبارت «تحت نظر یونسکو» استفاده کند.
مرکز مجاز است مطابق با شرایطی که نهادهای حاکمه یونسکو وضع میکنند از نشان یونسکو یا نسخهای از آن در سربرگ کاغذی و اسناد خود از جمله اسناد الکترونیک و صفحات تارنما (وب) استفاده کند.
لازم الاجراء شدن این موافقتنامه پس از امضای آن توسط طرفهای متعاهد، و زمانی که آنها به صورت مکتوب به اطلاع یکدیگر رساندند که تمام تشریفات لازم به موجب قوانین داخلی جمهوری اسلامی ایران و آییننامه داخلی یونسکو، انجام شده است، لازم الاجراء خواهد شد. تاریخ دریافت آخرین اطلاعیه،تاریخ لازم الاجراء شدن این موافقتنامه تلقی خواهد شد.
مدت این موافقتنامه از زمان لازم الاجراء شدن آن برای مدت شش سال منعقد میگردد. این موافقتنامه پس از توافق مشترک بین طرفها و پس از آنکه هیات اجرائی نظرات خود را بر اساس نتایج ارزیابی تمدید آن توسط مدیرکل ارائه داد، تمدید خواهد شد.
فسخ
هر یک از طرفهای متعاهد مجاز خواهد بود این موافقتنامه را به صورت یک جانبه فسخ نماید.
فسخ در مدت 30 روز پس از وصول اطلاعیه ارسالی یکی از طرفهای متعاهد به طرف دیگر، نافذ خواهد بود.
بازنگری این موافقتنامه میتواند با رضایت دولت و یونسکو مورد بازنگری قرار گیرد.
حل و فصل اختلافها
هرگونه اختلاف بین یونسکو و دولت در مورد تفسیر یا اجرای این موافقتنامه، چنانچه از طریق مذاکره یا هر روش مناسب دیگری که مورد توافق طرفها است، حل و فصل نشود، برای تصمیم نهایی به دیوان داوری متشکل از سه عضو یکی منصوب توسط نماینده دولت، دیگری منصوب از طرف مدیرکل یونسکو و سومی که ریاست دیوان را بر عهده دارد توسط دو عضو اول انتخاب میشود ارجاع خواهد شد. چنانچه دو داور نتوانند در مورد انتخاب عضو سوم به توافق برسند، رئیس دیوان بینالمللی دادگستری این انتصاب را انجام میدهد.
رای دیوان، قطعی خواهد بود.
با گواهی مراتب بالا، امضاکنندگان زیر این موافقتنامه را در دو نسخه برابر به زبانهای انگلیسی و فارسی امضا کردهاند. در صورت بروز هرگونه اختلاف بین دو نسخه، نسخه انگلیسی ملاک خواهد بود. برای دولت جمهوری اسلامی ایران برای سازمان آموزشی علمی و فرهنگی ملل متحد وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اودری آذوله؛ مدیرکل یونسکو تاریخ: 28 بهمن 1399 (16 فوریه 2021) تاریخ: 29 دی 1399 (18 ژانویه 2021)
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و هفده ماده که گزارش آن توسط کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری به صحن علنی تقدیم شده بود، پس از تصویب در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ یازدهم دی ماه یکهزار و چهارصد و یک مجلس، در تاریخ 14/10/1401 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - محمدباقر قالیباف