شماره 250 /5628 /د ه - 16 /6 /62 شورای محترم نگهبان استفسار جمعی از نمایندگان از قانون اساسی را برای جواب تقدیم میدارم. رئیس مجلس شورای اسلامی اکبر هاشمی رفسنجانی شماره 4887 – ق – 3 /6 /62 بسمه تعالی شورای محترم نگهبان در اجرای اصل 98 قانون اساسی که تفسیر اصول قانون اساسی را به عهده شورای نگهبان قرار داده است استدعا میشود نظرتان را نسبت به مسئله زیر اعلام فرمائید: اصل 69 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مذاکرات مجلس شورای اسلامی را اساسا علنی اعلام کرده است و تشکیل جلسه غیرعلنی را موکول به وجود شرایط اضطراری نموده است. چون آئین نامه داخلی مجلس پیشبینی کیفیت تشکیل جلسه غیرعلنی را نکرده بود ماده واحدهای به صورت طرح قانونی تقدیم شد وهنگام رسیدگی به این طرح که مرجع تشخیص شرایط اضطراری را مجلس شورای اسلامی قرار داده بود، برای کمیسیون این شبهه پیش آمد که اصل 69 قانون اساسی مرجع تشخیص شرایط اضطراری را همان تقاضاکننده مذکور در اصل 69 یعنی نخستوزیر، یکی از وزراء یا ده نفر از نمایندگان میداند و نمیتوان مرجع دیگری را برای این امر قرارداد. از طرف دیگر این نظر وجود داشت که با توجه به اینکه اساسا اصل 69 الزام به علنی بودن مجلس دارد و یکی از پایههای مهم حفظ حاکمیت ملت نیز همین امر میباشد بنابراین اعلام شرایط اضطراری و بالنتیجه تشکیل جلسه غیرعلنی به صرف تقاضای تقاضاکننده مذکور در اصل مربوطه منطقی نبوده وعلی الخصوص با توجه به اصل 79 که برقراری محدودیتهای ضروری و طبعا اعلام شرایط اضطراری را موکول به تصویب مجلس شورای اسلامی نموده، منطقی به نظر میرسد که در مورد اصل 69 نیز مرجعی تعیین شود و بهترین مرجع خود مجلس میباشد.علیهذا: پس از مذاکرات که در کمیسیون به عمل آمد به این منجر شد که از شورای نگهبان استفسار شود که آیا مجلس میتواند مرجعی مثلا خودش را برای اعلام شرایط اضطراری با وصفی که در اصل 69 آمده است تعیین کند یا خیر؟
شماره 9590 – 14/7/1362 ریاست محترم مجلس شورای اسلامی عطف به نامه شماره 250 /5628 /د.ه. مورخ 16/6/1362: سوال آقایان نمایندگان مجلس شورای اسلامی درباره تفسیر اصل 69 قانون اساسی در جلسه رسمی شورای نگهبان مطرح و مورد بحث و بررسی قرار گرفت و به نظر اکثریت اعضاء شورای نگهبان مستفاد از اصل 69 قانون اساسی این است که در شرایط اضطراری در صورتی که رعایت امنیت کشور ایجاب کند مقامات صالح برای تقاضای جلسه غیرعلنی نخستوزیر یا یکی از وزراء یا ده نفر از نمایندگان میباشند و باید طبق تقاضای آنها جلسه غیرعلنی تشکیل شود ولی پس از تشکیل جلسه غیرعلنی در صورتی که اکثریت مجلس شورای اسلامی دلایل تقاضاکننده را نسبت به وجود شرایط اضطراری کافی ندانست موضوع در جلسه علنی قابل طرح و رسیدگی خواهد بود.
دبیر شورای نگهبان – لطف الله صافی