قوانین جاری ›

نظر تفسیری شورای نگهبان در خصوص اصل 139 قانون اساسی با موضوع طرح دعاوی در مراجع قضایی و نیز مرجع صالح برای طرح دعوا و احقاق حق جمهوری اسلامی ایران در دعاوی که حقوق و اموال عمومی و دولتی مورد تعدی قرار گرفته است


۴ بخش جاری
تاریخ تصویب
۱۳۶۵/۱۰/۱۱
مرجع تصویب
شورای نگهبان
مرجع ابلاغ
دبیر شورای نگهبان
شمارهٔ ابلاغ
7484
تاریخ ابلاغ
۱۳۶۵/۱۰/۱۱
تاریخ اجرا
۱۳۶۵/۱۰/۱۱
شناسهٔ qavanin: 1915406853344409315 · مشاهدهٔ اصل در qavanin.ir ↗
شماره 1930 – 52 – 1401 – 454 – ح - 10 /10 /65 ریاست محترم شورای نگهبان جمهوری اسلامی ایران 1- در تاریخ 3/10/1359 قراردادی به مبلغ 000 /550 /73 دلار آمریکایی به منظور خرید تجهیزات نظامی بین وزارت دفاع و شرکت ایرانی اینتر پارتس به امضاء می‌رسد. شرکت مذکور شخصی به نام احمد حیدری (یکی از سهامداران شرکت) را در تاریخ 4/10/1359 به عنوان نماینده فروشنده و وزارت دفاع نیز کاردار وقت سفارت جمهوری اسلامی ایران در مادرید را به عنوان نماینده خریدار تعیین و معرفی می‌نمایند. 2- بانک ملی ایران - شعبه پاریس در تاریخ 3/11/1359 به استناد اوراقی که به امضای نمایندگان فوق رسیده بود کلا مبلغ 868 /946 /56 دلار در وجه شرکت اونیورسال اویل ترید پرداخت در حالی که مطلقا کالا و تجهیزاتی تحویل نماینده وزارت دفاع نشده بود. 3- وزارت دفاع با هماهنگی و همکاری سفارت جمهوری اسلامی ایران در پاریس آقای بورگه را که به عنوان وکیل جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت امور خارجه تعیین شده بود مامور می‌نماید تا در مقام احقاق حق حقوق از دست رفته برآید. وکیل مذکور و نماینده اعزامی از طرف این وزارت پس از انجام تحقیقاتی مطلع می‌شوند که احتمالا ممکن است مقداری از مبالغ کلاه‌برداری شده در حساب‌های شخصی کلاهبرداران در سوئیس موجود باشد. مراجع قضایی سوئیس توقیف موقت حساب‌های شخصی کلاهبرداران را منوط به سپردن وثیقه‌ای می‌نمایند که این وثیقه بلافاصله به دادگاه ارایه و نهایتا موفق به توقیف چندین حساب مشترک و شخصی کلاهبرداران و شرکت اونیورسال اویل ترید می‌گردد. 4- وکلای کلاهبرداران و همچنین شرکت اونیورسال اویل ترید در جهت اعتراض به توقیف حساب‌های مسدود شده به مراجع قضایی سوئیس دادخواست‌هایی تقدیم می‌نمایند. مراجع مذکور طی پنج فقره رای جداگانه کلیه شکایات آنان را مردود اعلام داشته و در حال حاضر وزارت دفاع با سپردن ده میلیون فرانک سوئیس به عنوان وثیقه حساب‌های مذکور را که حدودا بین 23 تا 30 میلیون دلار موجودی آنهاست در توقیف دارد. وکیل شرکت اونیورسال ترید سعی دارد به نحوی از انحاء با ارایه دلایل و ایرادات مختلف وزارت دفاع را محروم از ادامه توقیف وجوه نماید. به منظور دست‌یابی به این هدف از یک سال گذشته وکیل مذکور به بهانه واهی و با استناد به اصل 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ادعا نموده که: اولا- بین دولت جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی ایران تفاوت وجود دارد و طبق اصل 139 قانون اساسی، جمهوری اسلامی ایران صلاحیت و اختیار اقامه دعوی برای قراردادی که وزارت دفاع منعقد نموده در مراجع قضایی خارجی را ندارد. ثانیا- طرح دعوی منحصرا در صلاحیت وزارتخانه‌ها بوده و نه در صلاحیت جمهوری اسلامی ایران. 5- این وزارت بنا به پیشنهاد وکیل سوئیسی پرونده و با هماهنگی دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران تاییدیه یکی از استادان دانشکده حقوق دانشگاه تهران را اخذ و به دادگاه ارسال نمود. مجددا ایراد گرفته شد که در خصوص اصل 139 قانون اساسی گواهی دیگری توسط سفارت جمهوری اسلامی ایران در سوئیس تهیه و ارایه شود که پس از هماهنگی با وزارت امور خارجه و دفتر خدمات حقوقی گواهی مورد نظر نیز تهیه و به دادگاه تسلیم گردید. 6- در جلسه رسیدگی ماهوی وکیل شرکت اونیورسال ترید از محضر دادگاه درخواست نمود که در خصوص مساله تفسیر اصل 139 قانون اساسی بحث و تبادل نظر گردد که درخواست مذکور مورد قبول واقع و جلسه رسیدگی بعدی به تاریخ 25/10/1365 موکول گردیده است. بدیهی است اگر دادگاه نظریه وکیل شرکت مذکور را بپذیرد دعوی مطروحه علیه شرکت مردود و توقیف انجام شده باطل اعلام خواهد شد. با نگرش به موارد فوق استنباط این وزارت از برداشت وکیل شرکت اونیورسال اویل- ترید بر این منوال است که وقتی صلح دعاوی و ارجاع به داوری راجع به اموال عمومی و دولتی در هر مورد موکول به تصویب هیات وزیران است و باید به اطلاع مجلس برسد و در مواردی که طرف دعوی خارجی باشد و در موارد مهم داخلی باید به تصویب مجلس نیز برسد و با توجه به اینکه رییس هیات وزیران نخست‌وزیر می‌باشد بنابراین اقامه دعوی بالاخص زمانی که طرف دعوی خارجی باشد نیز می‌بایست توسط رییس دولت و یا وزارتخانه ذیربط صورت گیرد نه جمهوری اسلامی ایران و در واقع «جمهوری اسلامی ایران» به‌طور مطلق با «دولت جمهوری اسلامی ایران» متفاوت می‌باشد. خواهشمند است مقرر فرمایند در خصوص تفسیر اصل 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نظریه عالی آن شورای محترم را اعلام تا مورد اقدام قرار گیرد. وزیر دفاع - سرهنگ ستاد-خلبان محمد حسین جلالی
شماره 7484 - 11/10/1365 وزارت محترم دفاع جمهوری اسلامی ایران عطف به نامه شماره 1930 - 520 - 1401 - 454 - ح مورخ 10/10/1365 اشعار می‌دارد موضوع در شورای نگهبان مطرح و به شرح زیر اظهارنظر گردید: «1- انجام تشریفات مذکور در اصل 139 قانون اساسی منحصرا مربوط به صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی و یا ارجاع دعاوی به داوری می‌باشد و شامل طرح دعوی در مراجع قضایی نمی‌باشد. 2- در مواردی که حقوق و اموال عمومی و دولتی مورد تعدی قرار گیرد جمهوری اسلامی ایران با توجه به قانون اساسی می‌تواند برای احقاق حقوق مزبور اقدامات لازم، از جمله طرح دعوی در مراجع قضایی اعم از داخلی و خارجی، معمول دارد. همچنین جمهوری اسلامی ایران می‌تواند به‌وسیله وزارتخانه‌ها و یا سازمان‌های ذیربط اقدامات مزبور را انجام دهد».
دبیر شورای نگهبان - لطف الله صافی