قانون موافقت‌نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و جمهوری فدرال آلمان راجع بسرویسهای هوائی و بازرگانی مابین قلمرو دو دولت و ماوراء انها [آن‌ها]

موافقت‌نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و جمهوری فدرال آلمان راجع بسرویسهای هوائی بازرگان مابین قلمرو دو دولت و ماوراء آن‌ها که مشتمل بر یک مقدمه و 19 ماده و یک برنامه خطوط پرواز می‌باشد و در تاریخ دهم تیر ماه 1340 در تهران بامضاء رسیده است تصویب و بدولت‌اجازه داده می‌شود اسناد مصوبه آنرا مبادله نماید

برای مقاصد این موافقت‌نامه جز در مواردی که مضمون عبارت مفهوم مخالف آنرا ایجاب کند الف – عبارت (قرارداد) مربوط بهواپیمائی کشوری بین‌المللی است که در تاریخ 7 دسامبر 1944 برای امضاء در شیکاکو حاضر شده بود و نیز شامل‌هر ضمیمه ایست که تحت ماده 90 قرار داد مزبور مورد قبول واقع گردیده و هر اصلاحیه‌ای که در ضمائم مذکور یا در اصل قرارداد بر طبق مواد 90 و94 قرارداد بعمل آمده است. ب - عبارت مقامات هواپیمائی در مورد دولت شاهنشاهی ایران اداره کل هواپیمائی و هر شخص یا مقامی که مجاز بانجام وظایف فعلی آن اداره‌کل و یا وظایف مشابه آن باشد و در مورد دولت جمهوری فدرال آلمان وزیر راه فدرال و هر شخص یا هیئتی که مجاز بانجام وظایف فعلی وزیر مزبور‌است می‌باشد. ج - مقصود از عبارت موسسه هواپیمائی معینه یک موسسه هواپیمائی است که یکی از طرفین متعاهدین طبق ماده 3 این قرارداد بوسیله اعلامیه کتبی برای بکار انداختن سرویسهای هوایی در خطوط مشخصه به طرف متعاهد دیگر معین نموده است. د - عبارت قلمرو سرویس هوائی سرویس هوائی بین‌المللی موسسه هواپیمائی و توقف بمنظورهای غیر بازرگانی بترتیب همان معانی را خواهند داشت که در‌مواد 2 و 96 قرارداد به آن‌ها داده شده است.

هر یک از طرفین متعاهدین حقوق تصریح شده در این موافقت‌نامه را بمنظور تاسیس سرویسهای منظم هواپیمائی بین‌المللی بطرف متعاهد دیگر اعطا مینماید. خطوطی که موسسات هواپیمائی معینه دو طرف متعاهد در آن مجاز به بکار انداختن سرویسهای هوائی بین‌المللی خواهند بود در‌برنامه خطوطی که با مبادله یادداشتهائی مورد موافقت قرار خواهد گرفت مشخص می‌گردد. سرویسهای و خطوط مزبور در این موافقت‌نامه بترتیب سرویس‌های مورد موافقت و خطوط مشخصه نامیده می‌شوند. موسسات هوائی معینه بوسیله هر یک از طرفین متعاهدین زمانیکه یک سرویس مورد موافقت را در خطوط مشخصه بکار می‌اندازند از حقوق زیر‌بهره‌مند میگردند: الف - پرواز از فراز قلمرو کشور متعاهد دیگر بدون فرود آمدن. ب - توقف در قلمرو کشور مذکور بمنظورهای غیر از حمل‌ونقل. ج - توقف در قلمرو کشور مزبور در نقاطی که برای آن خط مشخص گردیده بمنظور پیاده و سوار کردن مسافر - باروپست در رفت و آمدهای‌بین‌المللی. 2) و نیز مقرر است که در مناطق جنگ یا مناطقی که در اشغال نظامی است یا مناطقی که جنگ و اشغال نظامی در آن تاثیر داشته است با توجه بماده9 قرارداد بکار انداختن این‌گونه سرویسها منوط باجازه و تصویب مقامات صلاحیتدار نظامی باشد.

1) هر یک از طرفین متعاهدین حق خواهند داشت یک یا چند موسسه هواپیمائی را برای بهره‌برداری در سرویسهای مورد موافقت در خطوط مشخصه کتبا تعیین و بطرف متعاهد دیگر معرفی نماید. 2) بمجرد رسیدن چنین معرفی نامه طرف متعاهد دیگر بشرط رعایت مقررات بندهای 3 و 4 این ماده بموسسه معینه مزبور بدون تاخیر اجازه‌لازم برای بهره‌برداری را اعطاء مینماید. 3)- مقامات هواپیمائی یکطرف متعاهد ممکن است از موسسه‌ای که توسط طرف متعاهد دیگر معین گردیده بخواهد مقامات مزبور را قانع سازد که‌قابلیت انجام شرایطی که طبق قوانین و مقرراتیکه معمولا برای بکار انداختن سرویسهای هوائی بین‌المللی بوسیله مقامات مزبور در تایید مقررات قرارداد وضع شده است دارا می‌باشد. 4)- هر یک از طرفین متعاهدین در هر مورد که قانع نشده باشد که مالکیت عمده و کنترل موثر بر آن موسسه هواپیمائی در دست طرف متعاهدی که موسسه مزبور را تعیین نموده یا اتباع آن طرف می‌باشد حق خواهد داشت از اعطای اجازه بهره‌برداری مذکور در بند 2 این ماده امتناع ورزد و یا شرایطی را که برای اعمال حقوقی مشخصه در ماده 2 این قرارداد توسط یک موسسه هواپیمائی معینه لازم بداند تحمیل نماید. 5) وقتیکه یک موسسه هواپیمائ بدین ترتیب معین و مجاز گردید می‌تواند هر وقت بخواهد بهره‌برداری از سرویسهای مورد موافقت را شروع نماید مشروط بر اینکه تعرفه‌ای که طبق مقررات ماده 11 این موافقت‌نامه وضع شده است در مورد سرویس مزبور مجری باشد.

1 - هر یک از طرفین متعاهدین حق خواهد داشت اجازه بهره‌برداری صادره را لغو نماید یا استفاده از حقوق مشخصه در ماده 2 این موافقت‌نامه را از موسسه‌ای که توسط طرف متعاهد دیگر تعیین گردیده معلق نماید یا شرایطی را که ممکن است برای استفاده از این حقوق لازم باشد تحمیل نماید: الف - در هر موردیکه قانع نشده باشد مالکیت عمده و کنترل موثر بر موسسه هواپیمائی مزبور در دست طرف متعاهدی که آن موسسه هواپیمائی را‌معین نموده یا اتباع آن طرف می‌باشد یا. ب - در موردیکه موسسه هواپیمائی مزبور از عهده انجام دادن قوانین و مقررات دولت متعاهدی که این حقوق را اعطاء کرده است بر نیاید. ج - در موردیکه موسسه هواپیمائی مزبور از عهده بهره برداری طبق شرایط مندرج در این موافقت‌نامه بر نیاید. 2 - چنانچه لغو فوری - تعلیق یا تحمیل شرایط مذکور در بند یک این ماده بمنظور جلوگیری از نقض بیشتر قوانین یا مقررات ضرورت اساسی نداشته‌باشد چنین حقی پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر اعمال خواهد شد. 3 - هر یک از طرفین متعاهدین حق خواهد داشت که بوسیله مکاتبه بطرف متعاهد دیگر موسسه هواپیمائی دیگری را بجای موسسه هواپیمائی معینه تعیین نماید موسسه هواپیمائی معینه جدید همان حقوق و تعهداتی که موسسه هواپیمائی قبلی داشته است دارا خواهد بود.

هیچیک از مقررات ماده 2 این موافقت‌نامه نباید طوری تلقی شود که بموسسات هواپیمائی معینه یکی از طرفین متعاهدین امتیاز گرفتن مسافر بار یا پست در قلمرو طرف متعاهد دیگر در ازاء کرایه یا حق‌الزحمه بمقصد نقطه دیگری در همان قلمرو اعطاء شده است.

عوارضی که در قلمرو یکی از طرفین متعاهدین برای استفاده هواپیمای موسسه معینه طرف متعاهد دیگر از فرودگاهها و سایر تسهیلات‌هواپیمائی وضع می‌گردد نباید از آنچه که بوسیله هواپیمای یک موسسه هواپیمائی ملی که در سرویس‌های هوائی بین‌المللی مشابه اشتغال دارند‌پرداخت می‌گردد بیشتر باشد.

هواپیمائی که در سرویس‌های بین‌المللی بوسیله موسسات هواپیمائی معینه هر یک از طرفین متعاهدین بکار میرود و همچنین تجهیزات معمولی آن‌ها - ذخائر سوخت و روغنهای مخصوص چرب کردن موتور و ذخائر خواربار هواپیما (شامل غذا - آشامیدنی و دخانیات) که در‌داخل چنین هواپیمائی قرار دارد در موقع ورود بقلمرو طرف متعاهد دیگر از کلیه حقوق گمرکی - هزینه‌های بازرسی و سایر عوارض یا مالیاتهای دیگر معاف خواهد بود. مشروط بر اینکه چنین لوازم و ذخایر تا زمانیکه مجددا صادر شوند در داخل هواپیما باقی بمانند. 2- موارد زیر باستثنای عوارض مربوط بخدمات انجام شده نیز از پرداخت عوارض و مالیاتهای مزبور معاف خواهند بود. الف - ذخائر و خوارباریکه در قلمرو یکی از طرفین متعاهدین در حدودیکه بوسیله مقامات طرف متعاهد مزبور معین می‌گردد برای مصرف ضمن پرواز بخارج از کشور بداخل هواپیمای سرویس بین‌المللی کشور متعاهد دیگر حمل می‌شود. ب - وسایل یدکی و تجهیزات هواپیما که برای نگهداری - تعمیر یا تجهیزات هواپیمائی که در سرویسهای بین‌المللی بوسیله موسسات معینه طرف متعاهد دیگر بکار میروند بقلمرو هر یک از طرفین متعاهدین وارد می‌شود. ج - سوخت و روغنهای مخصوص چرب کردن موتور هواپیما که برای ذخیره در هواپیمائی که بوسیله موسسات معینه طرف متعاهد دیگر در‌سرویسهای بین‌المللی پرواز می‌کنند تهیه می‌گردد ولو اینکه این ذخائر در قسمتی از پرواز که بر فراز قلمرو کشور متعاهدیکه این ذخائر در آن کشور بداخل هواپیما حمل شده باشد مصرف می‌گردد اشیائی که در بندهای الف و ب و ج فوق بدانها اشاره شده است ممکن است خواسته شود که تحت‌نظارت یا کنترل گمرک نگاهداری گردد.

تجهیزات معمولی مورد نیاز هواپیما و همچنین مواد و ذخائریکه در داخل هواپیماهر یک از طرفین متعاهدین باقی میماند ممکن است در‌قلمرو طرف متعاهد دیگر فقط پس از تصویب مقامات گمرکی طرف متعاهد مزبور تخلیه گردند. در چنین مواردی وسائل و ذخائر مزبور ممکن است تا‌زمانی که مجددا صادر و یا بانحاء دیگر طبق مقررات گمرکی مربوطه ترخیص گردند تحت نظارت مقامات مزبور قرار گیرند.

قوانین و مقررات یکطرف متعاهد مربوط بورود و خروج هواپیمائی که در هوانوردی بین‌المللی اشتغال دارد یا مربوط بعملیات و‌هوانوردی چنین هواپیمائی است هنگامی که در قلمرو مزبور می‌باشد درباره هواپیمای موسسه یا موسسات معینه طرف متعاهد دیگر بکار خواهد رفت و مقررات مزبور از طرف چنین هواپیمائی در موقع ورود و خروج و زمانی که در قلمرو طرف متعاهد اول است متابعت خواهد گردید. 2) قوانین و مقررات یکطرف متعاهد مربوط بورود یا خروج مسافرین از قلمرو طرف مزبور کارکنان هواپیما یا بار هواپیما از قلمرو طرف مزبور مثل‌مقررات مربوط بورود - ترخیص - مهاجرت - گذرنامه‌ها - گمرک و قرنطینه بوسیله یا از طرف چنین مسافرین - کارکنان یا بار بطرف متعاهد دیگر در موقع ورود یا خروج و در هنگامی که در قلمرو طرف متعاهد اول هستند باید متابعت گردد.

1 - موسسات هواپیمائی طرفین متعاهدین فرصت مناسب و متساوی خواهند داشت که سرویسهای مورد موافقت را در خطوط مشخصه در‌بین قلمروهای خود بکار اندازند. 2- در بکار انداختن سرویسهای مورد موافقت موسسات هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین منافع موسسات هواپیمائی طرف متعاهد دیگر را‌ملحوظ خواهند داشت بنحویکه تاثیر نامطلوبی در جریان امور سرویسهائیکه طرف اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دایر نموده است‌حاصل نشود. 3) سرویسهای مورد موافقت که بوسیله موسسات هواپیمائی معینه طرفین متعاهدین برقرار می‌گردد باید کاملا با احتیاجات عمومی برای حمل‌ونقل در خطوط مشخصه منطبق باشد و هدف اصلی آن‌ها فراهم نمودن ظرفیتی (با ضریب بارگیری معقولانه) کافی برای احتیاجاتی باشد که فعلا و منطقا از لحاظ حمل‌ونقل مسافر - بار و محمولات پستی - بمقصد و یا از مبداء قلمرو طرف متعاهدیکه موسسه یا موسسات هواپیمائی را تعیین نموده‌است فراهم نمودن وسائل حمل مسافر - بارو محمولات پستی از لحاظ پیاده و سوار کردن آن‌ها در نقاطی واقع در خطوط مشخصه در قلمرو دولتهائی‌غیر از دولتی که موسسه یا موسسات هواپیمائی را تعیین نموده است طبق مقررات کلی که ظرفیت باید متناسب با ترتیب زیر باشد انجام گیرد: الف - احتیاجات حمل‌ونقل هوائی از مبداء بمقصد قلمرو کشور متعاهدیکه موسسه هواپیمائی را تعیین نموده است. ب - احتیاجات حمل‌ونقل نواحی که موسسه هواپیمائی از آن عبور مینماید پس از رعایت منافع سرویسهای حمل‌ونقل هوائی دیگریکه بوسیله‌موسسات هواپیمائی کشورهای آن نواحی تاسیس شده است ج - احتیاجات خط هواپیمائی سرتاسری.

1 تعرفه‌هائیکه بوسیله موسسات هواپیمائی یکی از طرفین متعاهدین برای حمل محمولات از مبداء یا بمقصد قلمرو طرف متعاهد دیگر‌وضع می‌گردد بایستی بمیزان عادلانه و با توجه بکلیه عوامل مربوطه از جمله هزینه بهره‌برداری - نفع عادلانه و تعرفه‌های موسسات‌هواپیمائی دیگر برقرار گردد. 2 -تعرفه‌هائیکه در بند یک این ماده بدان اشاره شده است توام با حق کمیسیون نمایندگی مربوطه در صورت امکان بوسیله موسسات هواپیمائی معینه‌مربوطه طرفین متعاهدین و با مشورت موسسات هواپیمائی دیگریکه در تمام یا قسمتی از خط مزبور بهره‌برداری مینمایند باید مورد توافق قرار گیرد و‌این موافقت بایستی در جائیکه امکان دارد از طریق دستگاه تعیین نرخ موسسه بین‌المللی حمل‌ونقل هوائی (یاتا) بعمل آید. 3 - تعرفه‌هائیکه بنحو فوق مورد موافقت قرار گرفته باید اقلا یکماه (30 روز) قبل از تاریخ معینه برای اجراء جهت تصویب مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین تسلیم گردد و در موارد مخصوص اینمدت معینه با موافقت مقامات مزبور ممکنست تقلیل داده شود. 4 - اگر موسسات معینه نتواند با هر یک از تعرفه‌های مزبور موافقت نمایند یا چنانچه بدلایل دیگر یک تعرفه نتواند طبق مقررات قسمت 2 این ماده‌تثبیت گردد یا در صورتیکه در ظرف مدت 15 روز از مدت یکماه (30 روز) مندرج در بند 3 این ماده یک طرف متعاهد عدم موافقت خود را با هر‌تعرفه‌ایکه طبق مقررات بند 2 بدان توافق شده است بوسیله یادداشتی بطرف متعاهد دیگر اعلام نماید مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین سعی‌خواهند کرد نسبت به تعیین تعرفه بوسیله موافقت‌نامه اتخاذ تصمیم نمایند. 5) در صورتیکه مقامات هواپیمائی نتوانند در مورد تعرفه‌ای که طبق بند 3 این ماده جهت تصویب به آن‌ها تسلیم شده است و یا در اتخاذ تصمیم بهر‌تعرفه‌ایکه طبق بند 4 این ماده باید تعیین گردد موافقت حاصل نمایند مورد اختلاف طبق ماده 15 این قرارداد حل و فصل خواهد شد. 6) با رعایت مقررات بند 5 این ماده هیچ تعرفه‌ای بموقع اجرا گذارده نخواهد شد مادام که مقامات هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین آن را‌تصویب نکرده باشند. 7) تعرفه‌هائیکه طبق مقررات این ماده تعیین شده است بقوت خود باقی خواهند بود تا تعرفه‌های جدیدیکه بر اساس مقررات این ماده وضع‌میگردد تعیین شود.

1 - موسسات هواپیمائی معینه حداقل یکماه (30) روز قبل از تاریخ دایر شدن سرویسها در خطوط مشخصه نوع سرویسها - انواع‌هواپیماهائی که در برنامه پرواز بکار خواهند رفت و همچنین تغییراتیکه بعدا در آن‌ها داده می‌شود بمقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین اطلاع خواهند داد و همین ترتیب در مورد هر گونه تغییرات بعدی نیز معمول خواهد گردید. 2 - مقامات هواپیمائی یکطرف متعاهد در صورت تقاضای اطلاعیه‌های منظم یا سایر گزارشات مربوط به آمارهای موسسات معینه را که معقولا برای تجدید نظر کردن در ظرفیتی که بوسیله هر یک از موسسات معینه طرف متعاهد اول در خطوط مشخصه مقرر گردیده جهت مقامات هواپیمائی طرف متعاهد دیگر تهیه خواهد نمود. چنین اطلاعیه‌هائی تمام اطلاعات لازم جهت تصمیم درباره مقدار محمولات حمل شده و مبداء و مقصد چنین‌محمولات را شامل خواهد بود.

1 - در صورت لزوم بین مقامات هواپیمائی دو طرف متعاهد بمنظور حصول همکاری نزدیک و توافق در کلیه موضوعات مربوط به بکار‌بردن و تفسیر آن موافقت‌نامه تبادل نظر بعمل خواهد آمد.

1 - در هر موقع ممکن است بمنظور مذاکره درباره اصلاح موافقت‌نامه حاضر یا برنامه پرواز بوسیله یکی از طرفین متعاهدین تقاضای مشاوره بعمل آید. همین ترتیب نیز در صورتیکه یکی از طرفین متعاهدین ملاحظه نماید که تبادل نظر موضوع ماده 13 در مورد مذاکرات مربوط به تفسیر و بکاربردن‌موافقتنامه حاضر پیشرفتی حاصل ننموده است جاری خواهد بود چنین مشورتی در ظرف مدت دو ماه (60 روز) از تاریخ وصول تقاضای مشورت شروع خواهد شد. 2 - هر تغییری در این موافقت‌نامه که بترتیب فوق مورد توافق قرار گیرد وقتی لازم‌الاجراء می‌گردد که پس از انجام شرایط قانون اساسی توسط هر یک از طرفین متعاهدین بوسیله مبادله یادداشتهای سیاسی مورد تایید واقع شده باشد.

1 - در صورتیکه هر نوع اختلاف نظر ناشی از تفسیر یا اجرای موافقت‌نامه فعلی طبق ماده 14 حل نشود بنا بتقاضای هر یک از طرفین متعاهدین موضوع به هیئت داوری ارجاع می‌گردد. 2 – هیئت داوری مزبور برای هر مورد خاص تشکیل می‌گردد از سه نفر عضو به این ترتیب که هر یک از طرفین متعاهدین یکنفر عضو تعیین میینماید و دو نفر عضو مزبور برای انتخاب یکنفر از اتباع کشور ثالث که ریاست هیئت را خواهد داشت و بوسیله دولتین متعاهدین تعیین مییگردد توافق خواهند کرد. اعضاء مزبور در ظرف دو ماه (60 روز) و رئیس هیئت در ظرف سه ماه (90 روز) بعد از تاریخی که یکی از طرفین متعاهدین بطرف متعاهد دیگر قصد خود را مبنی بر ارجاع اختلاف نظر به حکمیت اطلاع می‌دهد تعیین می‌گردند. 3 - چنانچه مهلتهای مقرر در بند 2 ملحوظ نشده باشد هر یک از طرفین متعاهدین می‌تواند در صورت عدم هر نوع سازش دیگری از رئیس شورای سازمان بین‌المللی هواپیمادی کشوری (ایکائو( دعوت نماید که انتصابات لازم را بنماید، وقتیکه رئیس شورا تابعیت یکی از دو کشور متعاهد را دارا‌است یا بنحو دیگر از انجام اینکار منع شده باشد معاون او انتصابات لازم را انجام خواهد داد. 4 - هیئت داوری با اکثریت آراء اخذ تصمیم خواهد کرد. تصمیمات مزبور برای طرفین متعاهدین لازم‌الاجراء خواهد بود. هر کدام از طرفین متعاهدین‌مخارج عضو منتسب خود و همچنین مخارج نمایندگی خود را در هیئت داوری بعهده خواهد داشت. مخارج رئیس هیئت و هر گونه مخارج دیگر‌بالمناصفه بعهده طرفین متعاهدین خواهد بود. در تمام موارد دیگر هیئت داوری مقرراتی برای ترتیب داوری خود وضع خواهد نمود.

در صورتیکه قرارداد حمل‌ونقل هوائی چند جانبه‌ای بوسیله طرفین متعاهدین مورد قبول واقع گردد و بموقع اجراء درآید مقررات قرارداد‌چند جانبه مزبور نافذ خواهد بود. هر گونه مذاکراتی راجع به تعیین اینکه قرارداد چند جانبه مزبور تا چه حد این موافقت‌نامه را خاتمه می‌دهد یا تبدیل یا اصلا و یا تکمیل مینماید طبق ماده 14 این موافقت‌نامه بعمل خواهد آمد.

هر یک از طرفین متعاهدین ممکنست در هر موقع اعلام کتبی مبنی بر خاتمه موافقت‌نامه حاضر را بطرف متعاهد دیگر بدهد و موافقت‌نامه یک سال پس از وصول اطلاعیه مزبور بطرف متعاهد دیگر خاتمه میپذیرد.

این موافقت‌نامه و هر اصلاحیه آن و هر یادداشتی که طبق بند 1 ماده 2 این موافقت‌نامه مبادله شود جهت ثبت بسازمان بین‌المللی هواپیمائی کشوری (ایکائو) اطلاع داده خواهد شد.

این موافقت‌نامه طبق مقررات قانون اساسی طرفین متعاهدین بتصویب خواهد رسید و از تاریخ مبادله اسناد مصوبه که دربن صورت خواهد گرفت بموقع اجراء درمی‌آید. برای تایید مراتب فوق امضاء‌کنندگان ذیل که از طرف دولتهای متبوع خود، دارای اختیار تام می‌باشند این موافقت‌نامه را‌امضاء و بمهر خود ممهور نمودند. در تاریخ دهم تیر ماه 1340 مطابق با اول ژوئیه 1961 در تهران در 6 نسخه بزبان فارسی و آلمانی و انگلیسی هر کدام در دو نسخه بامضاء رسید در‌صورت اختلاف در تفسیر آن نسخه انگلیسی معتبر خواهد بود. از طرف دولت شاهنشاهی ایران _ از طرف دولت جمهوری فدرال آلمان