قانون اجازه تاسیس دانشگاه در طهران

مجلس شورای ملی بوزارت معارف اجازه می‌دهد موسسه‌ای بنام دانشگاه برای تعلیم درجات عالیه علوم و فنون و ادبیات و فلسفه در طهران تاسیس نماید.

دانشگاه دارای شعب ذیل است که هر یک از آن‌ها موسوم بدانشکده خواهد بود: 1 - علوم معقول و منقول 2 - علوم طبیعی و ریاضی 3 - ادبیات و فلسفه و علوم تربیتی 5 - حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی. 6 - فنی. دانش سراهای عالی و مدارس صنایع مستظرفه ممکن است از موسسات دانشگاه محسوب شوند و نیز ممکن است مدارس و موسسات دیگری لدی الاقتضاء بدانشگاه منضم گردد.

رئیس دانشگاه در آغاز افتتاح بر حسب پیشنهاد وزیر معارف و بموجب فرمان همایونی تعیین و بعدها بر طبق ماده 14 بر حسب پیشنهاد شورای دانشگاه و موافقت وزیر معارف بموجب فرمان همایونی منصوب خواهد شد. اداره کردن دانشگاه بعهده رئیس است و معاون دانشگاه و روساء و معاونین و استادان دانشکده‌ها بر حسب پیشنهاد رئیس دانشگاه از طرف وزیر معارف منصوب می‌شوند سایر مستخدمین بر طبق مقررات این قانون از طرف رئیس دانشگاه تعیین میگردند.

شورای دانشگاه از اشخاص ذیل تشکیل می‌شود: رئیس دانشگاه که سمت ریاست شورا را خواهد داشت. معاون. روسای دانشکده‌ها. لااقل یکنفر استاد از هر یک از دانشکده‌ها.

وظائف شورای دانشگاه بقرار ذیل است: تعیین شرائط ورود محصل بدانشگاه - تدوین دستور تحصیلات دانشکده‌ها تعیین شرائط گرفتن درجه و تصدیق نامه و دیپلم - تهیه نظامنامه‌های لازم جهت امتحانات و پیشرفت کار دانشکده‌ها - اظهار نظر در مورد اشخاصی که به سمت استاد و دانشیار از طرف شورای هر دانشکده پیشنهاد شده‌اند - پیشنهاد هر اقدامی که موجب ترقی و اصلاح کار دانشگده باشد - معاونت و کمک فکری با رئیس دانشگاه.

هر یک از دانشکده‌ها دارای شورائی خواهد بود مرکب از معاون و استادان در تحت ریاست رییس دانشکده. وظایف و تشکیلات شورای مزبور بموجب نظامنامه خواهد بود که از تصویب شورای دانشگاه گذشته باشد.

دانشگاه دارای شخصیت حقوقی می‌باشد و نمایندگی آن بعهده رئیس است و از لحاظ اداری و مالی دانشگاه مستقل و تحت مسئولیت مستقیم وزیر معارف خواهد بود.

دانشگاه می‌تواند در مقابل امور علمی و فنی که اشخاص و موسسات غیر رسمی رجوع مینمایند بر طبق نظامنامه مخصوص حق الزحمه دریافت دارد - وجوهی که از این راه عاید می‌شود و همچنین اعانه هائی که اشخاص مختلف میدهند و عایدات دیگر باستثناء حقوقی که از محصلین دریافت می‌شود بحساب جداگانه در تحت نظر رئیس دانشگاه جمع‌آوری و با تصویب وزیر معارف بمصارفی که در شورای دانشگاه پیشنهاد می‌شود خواهد رسید و وزارت معارف در حساب آن حق نظارت خواهد داشت.

فارغ التحصیل‌های دانشکده‌ها که بر حسب مقرراتی که با موافقت نظر وزارت معارف وضع خواهد شد لااقل به درجه اجازه معلمی( لیسانس) نائل شوند از حقوق و امتیازات قانون تربیت معلم مصوب 19 اسفند ماه 1312 استفاده خواهند کرد.

معلمین دانشگاه بطبقات سه‌گانه ذیل تقسیم می‌شوند: اول و دوم استاد و دانشیار ( معاون استاد) که باید علاوه بر داشتن شرایط مقرره در فقرات 1 و 3 و 4 ماده دوم قانون استخدام کشوری استاد کمتر از سی سال و دانشیار کمتر از بیست و پنجسال نداشته باشند و در رشته که تدریس مینمایند درجه علمی آن‌ها را شورای عالی دانشگاه لااقل دکتری یا معادل آن تشخیص بدهد. سوم - دبیر که باید لااقل دارای شرایط معلمین مدارس متوسطه باشد و بر طبق مقررات مربوط به معلمین مذکور استخدام خواهد شد. سایر مستخدمین از قبیل متصدیان لابراتوارها و کارخانه‌ها و اعضای کتابخانه‌ها و امثال آن و اعضای دفتری تابع مقررات قوانین عمومی خواهند بود.

از آغاز سال تحصیلی 313 و بعد دانشیاران و استادانی که طرف احتیاج دانشگاه می‌شوند و در صورت تعدد داوطلبان با مسابقه مطابق نظامنامه مخصوص تعیین خواهند شد.

در طول مدت خدمت باستادان و دانشیاران ممکن است ده مرتبه اضافه حقوق داده شود و اعطای اضافات از مرتبه اول الی سوم هر دو سال و در مراتب بعد هر سه سال 1 مرتبه بر طبق نظامنامه مخصوص با شرایط ذیل خواهد بود: 1 - ابراز لیاقت و استحقاق 2 - پیشنهاد روسای دانشکده‌ها 3 - تصویب شورای دانشگاه.

میزان حقوق درجه اول دانشیار همه ساله بر طبق قانون بودجه معین خواهد شد اضافه حقوقی که در درجات اول تا هشتم دریافت خواهد نمود مساوی خواهد بود با هشت یک حقوق ماقبل و در درجه نهم و دهم با خمس حقوق ماقبل - در مواقع ترفیع برتبه استادی و یا ریاست دانشکده و یا ریاست دانشگاه عشر حقوق مقام مادون اضافه خواهد شد و پس از آن نیز اضافه حقوق که در باقی درجات دریافت خواهد کرد تا درجه هشت مساوی خواهد بود با هشت یک و در درجات نهم و دهم با خمس حقوق ماقبل.

ریاست هر رشته از دروس بر عهده استاد همان رشته است برای ترفیع به رتبه استادی علاوه بر پیدا شدن محل تدریس باید لااقل پنجسال دانشیار بوده در رشته خود قابلیتی ابراز کرده باشدکه موردقدرشناسی و تصویب شورای دانشگاه واقع شود. روسای دانشکده‌ها و دانش سراهای عالی پس از کسب نظر شورای دانشکده مربوط از بین استادان و رئیس دانشگاه از بین روسای دانشکده‌ها انتخاب می‌شوند انتخاب معاون دانشگاه و معاونین دانشکده‌ها از بین استادان بعمل خواهد آمد.

مادامی که معلم دارای شرائط مذکور در ماده ده بعده کافی برای استخدام یافت نشود ممکن است از اشخاص که در رشته از علوم و یا ادبیات بمقامی شامخ رسیده و شورای دانشگاه لیاقت آن‌ها را تصدیق کرده بطور کنترات استخدام شود نیز ممکن است از متخصصین که در خدمت ادارات دولتی هستند در برابر حق الزحمه استفاده شود.

اشخاصی که در سال تحصیلی 1312 - 1313 در مدارس عالیه مشغول خدمت بوده‌اند چنانچه دارای شرایط مندرجه در ماده 10 این قانون باشند معلم رسمی دانشگاه خواهند بود درجه و حقوق آن‌ها را وزارت معارف بموجب نظامنامه مخصوص و بر طبق آخرین حقوق تدریس در سال تحصیلی 12 3و 1313 با رعایت ماده 13 این قانون تعیین خواهد نمود اشخاصی که مشمول قانون استخدام کشوری باشند نیز میتوانند از مقررات اینقانون بهره مند گردند.

ترتیب محاکمه اداری اعضاء دانشگاه و تعیین مجازات آن‌ها بموجب نظامنامه خاصی است که از طرف شورای دانشگاه تنظیم و بتصویب هیئت وزیران رسیده باشد.

مواد ذیل از قانون استخدام کشوری در مورد روساء و معاونین دانشگاه و استادان و دانشیاران مجری خواهد بود مواد 6 - 7 - 8 - 9- 11 - 14 - 19 - 28 - 69.

روساء و معاونین دانشگاه و استادان و دانشیاران میتوانند با 25 سال خدمت و یا با شصت سال عمر و هر قدر سابقه خدمت تقاضای تقاعد نمایند و دولت نیز می‌تواند با دارا بودن شصت سال عمر و لااقل بیست سال خدمت آنان را متقاعد سازد - مابقی شرایط تقاعد آن‌ها بر طبق فصل چهارم قانون استخدام کشوری با رعایت اصلاحاتی که در آن به عمل آمده خواهد بود و به استثنای جزء ( د) از ماده واحده اصلاحیه ماده 43 قانون مذکور.

دانشگاه باشخاصی که در رشته از علوم یا ادبیات بمقامی شامخ رسیده و یا خدمات بزرگی بعالم انسانیت کرده باشند شورای عالی دانشگاه پس از مداقه کامل احراز لیاقت آن‌ها را تصدیق نماید با تصویب وزیر معارف درجه دکتری افتخاری اعطاء خواهد نمود.

وزارت معارف نظامنامه که بر طبق ماده 16 برای اجرای اینقانون ضرورت دارد بعد از تصویب کمیسیون معارف مجلس شورای ملی بموقع اجراء خواهد گذارد.