شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 513 مورخ 20/12/1381 به پیشنهاد شورای فرهنگی و اجتماعی زنان، سیاستهای بهبود وضع گذران اوقات فراغت زنان و دختران را به این شرح تصویب کرد:
: به اعتقاد جامعهشناسان فراغت تجربهای است که فرد هنگام رهایی از اشتغالات و الزامات کار روزانه بر اساس تمایلات و رهیافتهای شخصی و مشارکت داوطلبانه متناسب با نیاز و ذوق خود انتخاب میکند تا جسم، فکر و شخصیت او رشد و پرورش یابد. سیاست فرهنگی نظام اسلامی نیز درخصوص اوقات فراغت بر مبنای زمینهسازی جهت گذران مطلوب، مفید و سازنده آن و هدایت فکری و عملی و بارورسازی اوقات زندگی است. لذا فراغت در نظام ارزشی اسلام جنبه فرهنگی و دینی داشته و از صورت تفریح و سرگرمی صرف خارج است. زمان فراغت، زمان رشد و شکوفایی استعدادها، تقویت روحیه، مشارکت فعال فرهنگی و اجتماعی و زمان خودسازی در عین کسب نشاط پایدار، شادابی، طراوت و کارایی و رفع خستگی فکری و روانی در زندگی فردی و جمعی است. لذا ضروری است تا جوامع آگاه با اجرای سیاستهای مناسب و سنجیده اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، ایجاد تسهیلات و خدمات، فراهم کردن فضاها و محیطهای مناسب فرهنگی و ورزشی، اتخاذ روشهای تشویقآمیز و...، از هدر رفتن اوقات فراغت جلوگیری کرده و به باروری آن کمک نمایند.
: 1 ایجاد هماهنگی میان کلیه دستگاههای سیاستگذاری، برنامهریزی، اجرایی و نظارتی بمنظور استفاده بهینه از توان و امکانات موجود و تبادل تجربیات، اطلاعات و منابع درخصوص اوقات فراغت زنان و دختران. 2 مهارت بخشی و ارتقاء سطح آگاهی، خردمندی و توانمندیهای فردی، خانوادگی و اجتماعی زنان و دختران در راستای ایفای نقش اساسی آنان در عرصههای مختلف. 3 جهت دهی به برنامهها و فعالیتهای مختلف گذران اوقات فراغت زنان و دختران در راستای تامین سلامت جسمی و بهداشت روانی، کاهش اضطراب و خستگی، کسب نشاط و شادی، شناسایی و رشد استعدادها، تقویت تمایلات دینی و اخلاقی و هویت دینی و ملی زنان. 4 توسعه، تجهیز و گسترش امکانات مراکز فرهنگی و ورزشی برای گذران اوقات فراغت بانوان با اولویت به مناطق محروم.
سیاستهای اجرایی: - توجه به تنظیم و ارائه برنامهها و تولیدات فرهنگی ویژه. بانوان، متناسب با سن، سطح تحصیلات، وضعیت تاهل و وضعیت فرهنگی - اجتماعی، نیازهای روحی و روانی، مقتضیات محل زندگی، خصوصیات اقلیمی، سنتها، آداب و رسوم محلی و منطقهای. - تبلیغ فرهنگ بهرهوری و استفاده بهینه و مثبت از اوقات فراغت در میان بانوان و خانوادههای آنان از طریق ذکر فوائد آن در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی و حساسیت بخشی به خانوادهها. - جهت دهی زنان خانه دار در خصوص بهرهوری بهینه از اوقات فراغت در خانه از طریق افزایش سطح آگاهی، انجام کارهای عامالمنفعه و کسب سایر مهارتهای فردی و اجتماعی توسط رسانههای مختلف و آموزشهای غیر حضوری. - جهت دهی برنامهها به سمت رشد روحیه خلاقیت، ابتکار، نوآوری و تقویت اعتماد به نفس و خودباوری در میان زنان و دختران. - توجه به بارورسازی اوقات فراغت متناسب با تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه. - پرهیز از گرایش برنامهها به سمت ابتذال، سطحی نگری، خود باختگی فرهنگی و مظاهر فسادآور غرب. - ترغیب عمومی بویژه در زنان و خانوادهها نسبت به موانست بیشتر با طبیعت و بهرهمندی از مواهب طبیعی و سیر و سفر. - ترغیب زنان به امر ورزش به عنوان مروجین و مشوقین ورزش در خانواده و تاثیر سلامتی و شادابی آنها در تامین سلامت روانی، اجتماعی و فرهنگی خانواده و جامعه. - تبلیغ و ترویج فرهنگ مطالعه و استفاده مطلوب از اوقات فراغت برای تقویت قوه ادراک و تحلیل و ارتقاء سطح آگاهیها. - توجه به جهتگیریهای صحیح فکری، فرهنگی، اعتقادی در برنامهها بمنظور آشنایی زنان و خانوادهها با زمینهها و مجاری تهاجم فرهنگی، تحکیم ایمان، تقویت باور دینی و رشد هویت فرهنگی و اجتماعی آنان. - تبیین، ترویج و تبلیغ فرهنگ عفاف و رعایت اصول و موازین اخلاقی و ارزشی در محیطهای فرهنگی. - ارائه معلومات لازم برای آشنایی، پیشگیری و توانمندسازی زنان در مقابله با آسیبهای اجتماعی و فرهنگی زنان، آگاهی از مسائل بهداشت جسمی، روانی، محیطی و تغذیه صحیح زنان و کودکان، اطلاع از روشهای تربیتی و پرورش فرزندان، فنون و مدیریت خانه و روابط خانوادگی، حقوق و تکالیف زوجین، آشنایی با قوانین کشوری، مباحث اخلاقی و دینی در قالبها و شیوههای جذاب و نوین. - افزایش آگاهی و توان نقد و تحلیل مسائل فرهنگی - اجتماعی زنان درخصوص شخصیتپردازی و نقشهای ارائه شده از زنان در رسانههای مکتوب و تصویری.
راهبرد 2 . ضرورت تقویت و گسترش برنامهها و فعالیتهای مذهبی و اتخاذ تدابیر لازم برای جذب مخاطبین این برنامهها سیاستهای اجرایی: - ارائه اطلاعات و معلومات، متناسب با نیازهای فکری، فرهنگی و اجتماعی بانوان با رویکرد به مبانی دینی و منطبق با سیاستها و قوانین نظام جمهوری اسلامی ایران. - لزوم توجه به بزرگداشت مناسبتها و ایام ویژه و معرفی آداب و رسوم متعارف مراسم و اعیاد مذهبی. - تقویت و تعمیق محتوای معنوی برنامههای تفریحی، ورزشی و سرگرمکننده و فرآوردههای فرهنگی (فیلمها، نمایشگاهها، مسابقات، تئاترها و ...) ارائه شده در اوقات فراغت زنان و دختران. - اتخاذ شیوههای تشویق مستقیم و غیر مستقیم زنان برای جلب مشارکت آنان و بهرهوری از برنامههای مذهبی و سازنده.
راهبرد 3 . توسعه تحقیقات بمنظور ارتقاء کیفی و کمّی برنامهها و فعالیتهای مربوط به اوقات فراغت زنان سیاستهای اجرایی: - انجام تحقیقات نیازسنجی از زنان و دختران بمنظور موضوعبندی، اولویتبندی و تنظیم برنامههای مربوط به اوقات فراغت زنان با رعایت اصل تنوع، جذابیت، کارآمدی و جدید بودن برنامهها. - تعیین اولویتهای تحقیقاتی در خصوص نحوه تامین اوقات فراغت و ارزیابی مستمر از برنامههای فرهنگی بانوان از طریق پژوهشهای نظرسنجی و تاثیرسنجی بر زندگی فردی، اجتماعی و.... زنان و دختران. - انجام پژوهشهای تطبیقی بمنظور استفاده از راهکارهای عملی و اقدامات انجام یافته پیرامون اوقات فراغت زنان و دختران در کشورهای مسلمان و غیر مسلمان. - انجام پژوهشهای تطبیقی برای بهبود وضعگذران اوقات فراغت زنان در مراکز فرهنگی مختلف و تبادل اطلاعات.
سیاستهای اجرایی: - ترویج فرهنگ کارمحوری و استفاده عملی از دانش در زندگی فردی و اجتماعی زنان و دختران. - توجه به آموزشهای فنی و حرفهای و دانشهای کاربردی. - مهارت بخشی لازم به زنان و دختران بمنظور گسترش اشتغال مولد خانگی و کاهش معضل بیکاری. - ارزشگذاری و ارائه گواهینامه و مدرک معتبر رسمی به دانشآموزان و دانشجویان شرکتکننده در برنامههای اوقات فراغت و لحاظ نمودن آن در نظام آموزشی کشور و مراکز کاریابی.
راهبرد 1. شناسایی، تربیت و بهرهگیری از نیروهای کارآمد در عرصه فعالیتهای فرهنگی و تقویت کادر فرهنگی مراکز مربوط سیاستهای اجرایی: - استفاده از زنان توانمند و متعهد (از دانش آموختگان حوزوی، دانشگاهی و نیروهای دستگاههای اجرایی) بمنظور جلب مشارکت آنان در برنامهریزی و اجرای اوقات فراغت بانوان. - پیشبینی ضوابط و شرایط خاص علمی، اخلاقی و فرهنگی ویژه مربیان، متناسب با شرایط و ویژگیهای برنامههای مختلف. - لزوم استفاده از تواناییها و ظرفیتهای دختران روستایی و عشایری و استفاده از آنان برای بهینهسازی وضع فرهنگی - اجتماعی و اقتصادی زنان روستایی در قالب طرحهای اوقات فراغت. - اتخاذ تدابیر لازم برای جذب و تربیت مدیران و برنامهریزان فرهنگی - اجتماعی از میان بانوان متعهد و متخصص.
راهبرد 1 . ضرورت تقویت مدیریت کلان فرهنگی و اتخاذ روشها و شیوههای کارآمد نظارتی در برنامهریزی اوقات فراغت سیاستهای اجرایی: - تدوین شاخصها و نظام ارزشیابی از عملکرد مدیران و برنامههای مراکز ذیربط در ابعاد مختلف بمنظور تکمیل و ارائه الگوهای موفق از نحوه گذران اوقات فراغت زنان. - ارتقاء سطح آگاهیها و توانمندیهای فرهنگی مدیران و مسئولان از طریق برگزاری دورههای آموزش ضمن خدمت بصورت کوتاه مدت و دراز مدت. - تشویق و ترغیب مدیران خلاق، معرفی شیوههای موفق مدیریت و نیز معرفی مراکز نمونه در گذران اوقات فراغت. - نقد و ارزیابی مستمر برنامههای اوقات فراغت بانوان در مراکز ذیربط بمنظور بازنگری برای تعمیق محتوا و جذابیت و تقویت تمایلات دینی و اخلاقی در برنامهها.
راهبرد 2 . هماهنگی میان دستگاهها و مراکز فرهنگی برای استفاده بهینه از امکانات، منابع و نیروی انسانی یکدیگر سیاستهای اجرایی: - تخصیص بودجه و منابع مالی و امکانات لازم توسط دستگاه و سازمانهای ذیربط برای تامین اوقات فراغت بانوان و تبادل تجهیزات و امکانات بین دستگاههای اجرایی برای تامین اوقات فراغت بانوان. - برنامهریزی، ایجاد هماهنگی و نظارت بر اجرای سیاستها و برنامههای اوقات زنان و دختران در مرکز توسط شورای اجتماعی وزارت کشور در استانها به عهده کمیته زنان و جوانان میباشد. - تهیه گزارش عملکرد سالانه درخصوص برنامههای اوقات فراغت توسط مدیران هر دستگاه و ارسال آن به کمیته زنان و جوانان در استانها و انتشار آن توسط شورای اجتماعی وزارت کشور. - شناسایی مشکلات و معضلات موجود در مراکز مربوط در خصوص گذران اوقات فراغت زنان و ارائه راهکارهای مناسب برای حل آنان.
سیاستهای اجرایی: - ایجاد زمینه مناسب برای مشارکت و سرمایهگذاری سازمانهای دولتی، غیر دولتی و آحاد مردم برای احداث مراکز فرهنگی، هنری و ورزشی ویژه بانوان. - شناسایی و معرفی مراکز فرهنگی - اجتماعی )تخصصی و عمومی( برای اطلاع و استفاده سایر دستگاهها و نهادها از امکانات و تولیدات فرهنگی موجود و اطلاعرسانی عمومی به زنان و دختران برای بهرهمندی از این مراکز. - فراهم نمودن زمینههای لازم برای بهرهمندی بانوان محروم و مستضعف از امکانات موجود فرهنگی بدون پرداخت هزینه. - اتخاذ تدابیر مناسب برای توسعه مراکز فرهنگی و بهرهمندی سریع، آسان و ارزان از تسهیلات فراغتی در محل زندگی بانوان و توزیع عادلانه این امکانات در استانهای مختلف کشور. - رعایت ضوابط معماری اسلامی و ملی با توجه به خصوصیات روحی و جسمی بانوان در ساخت و تجهیز مراکز فرهنگی ویژه آنان. - ایجاد مجتمعهای چند منظوره فرهنگی، هنری، ورزشی محفوظ و مستتر در تهران با امکانات گوناگون اعم از کتابخانه، سالن اجتماعات، سالن سینما، مهدکودک، وسایل شهربازی، غذاخوری، محل خرید و ... بعنوان یک حرکت آغازین و الگویی. - اختصاص بوستانها، مراکز فرهنگی و تفریحی مختص بانوان. - پیشبینی ضبط و تکثیر کلاسهای آموزشی برای استفاده غیرحضوری علاقمندان .
آییننامه اجرایی سیاستهای فوق را شورای اجتماعی وزارت کشور تهیه و دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی به دستگاههای ذیربط ابلاغ میکند. نظارت بر اجرای آن نیز بر عهده هیئت نظارت و بازرسی شورای عالی انقلاب فرهنگی میباشد.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی