قانون پروتکل درباره حفاظت و نگهداری و تعمیر و بازرسی و تجدید و نصب مجدد علائم مرزی در سرحدات ایران و‌ترکیه

پروتکل درباره حفاظت و نگهداری و تعمیر و بازرسی و تجدید و نصب مجدد علائم مرزی در سرحدات ایران و ترکیه که در تاریخ 20دی ماه 1350 برابر 10 ژانویه 1972 بین نمایندگان مختار دو دولت در تهران بامضاء رسیده است تصویب و اجازه مبادله اسناد تصویب آن داده می‌شود.

از لحاظ این پروتکل - منظور از علائم مرزی نقاط مثلثاتی و نشانه‌ها و تیرها و یا علاماتی است که در موافقت‌نامه مربوط بتعیین خط مرزی‌بین ایران و ترکیه مورخ 23 ژانویه 1932 تصریح شده و یا علائم سرحدی دیگری است که توسط کمیسیون عالی مرزی ایران و ترکیه مقرر گردیده است.

مقامات مرزی طرفین طبق موافقتنامه‌ها و پروتکلهای معتبر بین طرفین و ملحقات آن‌ها مامور و مسئول حفاظت علائم مرزی به بهترین وجه می‌باشند. این مقامات تدابیر لازم را جهت جلوگیری از جابجا شدن و از بین رفتن علامات مرزی اتخاذ خواهند نمود.

بمنظور حفاظت علائم مرزی - مقامات صلاحیتدار طرفین تذکرات لازم باهالی مرزنشین خود خواهند داد در صورتیکه علائم مرزی‌توسط اتباع یکی از طرفین جابجا شده یا از بین رفته و یا آسیب دیده باشد - موضوع با حضور مقامات مرزی طرف دیگر مورد بررسی قرار گرفته و‌صورت مجلس مشترکی در این مورد تنظیم خواهد گردید. مرتکبین این اعمال طبق قوانین داخلی طرفی که اعمال فوق در سرزمین او ارتکاب یافته است مورد تعقیب واقع خواهند شد. هزینه تجدید یا مرمت میله‌های مرزی که بدین ترتیب از بین رفته یا آسیب دیده است بعهده طرفی است که مرتکبین اعمال مورد بحث از اتباع او‌باشند.

نگاهداری و تعمیر میله‌های مرزی شماره فرد و نصب مجدد آن‌ها در صورت از بین رفتن - توسط مقامات مرزی ترکیه و عملیات مشابه نسبت‌بمیله‌های مرزی شمارۂ زوج بتوسط مقامات مرزی ایران معمول خواهد گردید. هزینه‌های ناشی از این عملیات نسبت بمیله‌های شماره فرد بعهده ترکیه و هزینه‌های مربوط بمیله‌های شماره زوج بعهده ایران خواهد بود. ضمنا عملیات مربوط بنگاهداری و مرمت و بازرسی و نصب مجدد میله‌های مرزی واقع در نقاط صعب‌الوصول توسط مامورین مرزی طرفی انجام‌خواهد یافت که از سرزمین وی دسترسی بمیله‌های مذکور سهلتر باشد مشروط بر اینکه طرفین کتبا در این مورد توافق نمایند. هزینه‌های مربوط بمیله‌های مرزی شماره فرد بعهدۂ ترکیه و هزینه‌های مربوط بمیله‌های شماره زوج بعهده ایران خواهد بود.

علائم مرزی مستمرا از جانب مقامات صلاحیتدار طرفین تحت مراقبت قرار خواهد گرفت: الف - در صورتیکه یکی از طرفین ضمن بازرسی‌های عادی معموله مشاهده نماید که یک یا چند میله تغییر مکان یافته و یا از بین رفته و یا مفقودالاثر شده و یا کاملا آسیب دیده است مراتب را فورا باطلاع مقامات سرحدی طرف دیگر میرساند و تقاضای تجدید علامت یا علائم فوق‌الذکر را‌مینماید. پس از اعلام وصول این اطلاعیه عملیات نصب مجدد میله‌های مرزی مشترکا با حضور مقامات و کارشناسان فنی طرفین - طبق موافقتنامه‌ها‌و پروتکل‌ها و نقشه‌های معتبر انجام خواهد شد. هیچ عمل یا اقدام یک جانبه جهت تجدید یا نصب مجدد میله‌های مزبور معمول نخواهد گردید. در‌مورد نصب مجدد این میله‌ها صورت مجلسی (طبق نمونه ضمیمه) تنظیم و بامضای کارشناسان فنی و مقامات مرزی و مترجمین خواهد رسید. در‌صورت عدم توافق طرفین در مورد محلی که میله یا میله‌های مرزی میبایستی مجددا نصب گردد صورت مجلسی شامل نظریات طرفین در این مورد‌تنظیم و هر یک از طرفین بمنظور جستجوی راه حلی منطبق با موافقتنامه‌های معتبر مساله را بمقامات ذیصلاحیت دولت متبوعه خود ارجاع خواهد‌نمود. ب - چنانچه هر یک از طرفین ضمن بازرسی‌های عادی معموله تشخیص دهد که یک یا چند میله مرزی مستلزم مرمت می‌باشد - قبل از مبادرت بهر نوع عمل ترمیمی مراتب را کتبا باطلاع مقامات مرزی طرف دیگر خواهد رسانید. تعمیر میله یا میله‌های مورد بحث را نمیتوان قبل از انقضای مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اطلاعیه شروع نمود. طرفین حق دارند حضور نمایندگان خود را‌طی عملیات تعمیر خواستار گردند. پس از پایان عملیات مزبور صورت مجلسی در این خصوص تنظیم خواهد شد.

بازرسی مشترک کلیه علائم مرزی هر سه سال یکبار طی ماههای ژوئن و ژوییه و اوت توسط یک گروه فنی مختلط انجام خواهد شد.مع‌الوصف در موارد استثنائی هر یک از طرفین میتواندبا قید فوریت بازرسی مشترک را خواستار گردد. این بازرسی‌ها طی سی روز پس از ارائه کتبی درخواست - در تاریخی که مورد توافق طرفین واقع شده است معمول می‌گردد.

نسبت به تغییر ضوابط موجود یا وضع موازین جدید درباره شکل و ابعاد و تعیین مشخصات علائم مرزی و همچنین خصوصیات مصالحی که‌جهت نصب مجدد و تعمیر آن‌ها به کار برده می‌شود - کمیسیون عالی مرزی ایران و ترکیه راسا یا به موجب پیشنهاد گروه فنی مختلط مذکور در ماده 6پروتکل حاضر تصمیمات مقتضی اتخاذ خواهد نمود.

در مورد نصب علائم فرعی بین میله‌های مرزی موجود - در مکانهائی که جهت تشخیص دقیقتر نوار مرزی لازم شمرده شود - کمیسیون عالی‌مرزی ایران و ترکیه راسا یا بموجب پیشنهاد گروه فنی مختلط مذکور در ماده 6 طبق موافقتنامه‌ها - پروتکل‌ها و نقشه‌های معتبر تصمیمات مقتضی‌اتخاذ خواهد نمود. نصب میله‌های فرعی مشترکا توسط کارشناسان فنی طرفین انجام می‌شود. برای هر یک از میله‌های فرعی مذکور مدارکی مطابق با‌آنچه که در پروتکل مربوط بنصب میله‌های مرزی پیش‌بینی شده است تنظیم خواهد گردید. مسئولیت حفاظت و نگاهداری و مرمت میله‌های فرعی و همچنین نحوه پرداخت هزینه‌های ناشی از عملیات فوق توسط کمیسیون عالی مرزی ایران و‌ترکیه تعیین خواهد شد.

نگاهداری و مرمت و نصب مجدد علائم مرزی مشترک از بین رفته در ملتقای سرحدات ایران و ترکیه و اتحاد جماهیر شوروی و همچنین در‌ملتقای سرحدات ایران و ترکیه و عراق با حضور مقامات مرزی سه کشور ذینفع و طبق پروتکل‌هائی که بدین منظور تنظیم خواهد شد - معمول‌میگردد. در موارد فوق‌الاشعار دولت متقاضی از نمایندگان اتحاد جماهیر شوروی و عراق دعوت بعمل خواهد آورد. پروتکل حاضر از تاریخ مبادله اسناد تصویب بموقع اجرا گذارده می‌شود. پروتکل حاضر در دو نسخه بزبانهای فارسی و ترکی و فرانسه تنظیم شده و در صورت بروز اختلاف متن فرانسه مناط اعتبار خواهد بود. تهران بتاریخ 20 دی ماه 1350 از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت جمهوری ترکیه